mánadagur 29. august 1960síða 1

mm —E EB [ff —————— ————} ff ii FRÆLSI Studentaskúlin. i dag byrjar prelimi- ner og studentaske.d løgtingsins skiåla- árið aftur. Sum kunnugt skuldi skúlin verið byrjaður aftur 18. august, men lønartrætan førdi til, at tveir av lærar- unum ikk; vildu taka vid starvinum, uttan teir vórðu løntir eftir somu regl- um sum donsku lærararnir. Hesin spurn ingurin er nú loystur á tann hátt, at hes ir báðir verða tíma- løntir. lærararnir bert Konsertirnar. Tað er heilt nógv fólk, sum hevur vissað sær atgongumerkir til symfonikonsertirnar donsku frá morg.n- degnum. Í summum førum er longu út- selt. Hoyggingin fer longu at vera liðug í fleiri bygdum, tó hevur ikki verið stórt av terra norðanfyri síðan ólavseku, meðan besta sólskinveður hevur verið sunnanfyri. Mjørkin hevur ofta lgid húsanna millum t. d. norduri í Sund- unum. Fruktini verdur annars latid væl at i år. Vid krokodillutårum grætur nu Dag- blaðið um lønir tænastumanna. Sum kunnugt vóru tað fólkaflokksmenn, sum sótu í landsstýrinum og noktaðu lønar- åbøtur, sjålvt til tey lægstløntu skriv- stovufólkini, fyri bert 2 árum síðan. Sami flokkur lat tá politivaldið á dansk ar hendur og var sostatt við til at lata henda statt fáa hægri løn enn føroysku tænastumenninar — teir vóru kanska meira verdir? Í fótbóltsdysti í landskappingin. í gjár millum Noregs og Finlands varð Noreg við yvirlutan. 6—2. Samansett lið úr HB leikaði hóskveld ið fótbóltsdyst móti liði úr Kyndli. HB vann 5—2. 6 umsóknir eru innkomnar til stjóra- starvið í Útvarpinum. Sekt sigast m. a- at hava Niels J. Arge, Sigrid av Skarði Joensen, Peter F. Christiansen, Valde- mar Dalsgarð, Janus Øssursson og Thor olf Dam. SOFUS LARSEN STEYPIÐ Kappingin um Sofus Larsensteyp.d eru nú byrjaðar. Leygarkvøldid var KÍ JAVNADUR suðuri í Havn og leikti móni HB. — Hendan leikin vann HB vid 2—0, Um sjålvan leikin er at siga, at hann var millum teir frægu. Hetta vóru tvey reiðiliga javnsterk lið, ið her royndu seg, men frammanfyri máli bar einki til hjá KÍ. Teimum manglar ein Sakris at gera mál. Ígjár var HB norðuri í Klakksvík og royndi seg móti KÍ í hesi somu kapp- ing um Sofus Larsensteypið. Urslitid her varð hitt sama sum kveldið fyri: HB vann 2—0. Tad var HB, id vann Føroyameistara- heitið í meistaradeildini. Teir fingu 9 stig, B 36 fekk 7, KÍ 6 og TB 2. Í gjár var samansett dreingjalid úr HB og B 36 í Vágum og leikti fótbólt móti oyggjarliði av dreigjum. Havnar- liðið vann 3—0. OLYPIADAN í RÓM Hin stóra ítróttastevnan — Olympi- adan — í Rom er byrjað. Teir fyrstu dagarnar var ov heitt fyri norðurlend- ingarnar, um 40 hitastig. Tað tarnaði teimum nakað, so úrslitini vórðu ikki øll so góð hjá teimum. Ein ungur Dani fekk hitaslag undir syklukappingini, og hann datt og doyði av døttrinum. Dan- ska sykluliðið gavst, tá hetta óhappið hendi. Í róðri hava Danir annars stað- id seg væl, og danska fótbóltsliðið vann 3—2 móti Argentina. Í kveld skal tað leika móti Pólandi, ið verður hildið at vera sterkasta liðið, teir skulu spæla móti í fyrsta umfari. Póland vann Tu- nis leygarkvøldid við 6—1. ————vGV————"WWB—""e" GRIND DEYÐ i MIÐVÁGI Leygarkvoldið hildu teir grind til á Miðvági. Lítil var hon: 73 hvalir komu til skiftis. Nærsagt einki varð selt. —WiWIIWWEHIKIIIKKU [ ÅA[ [| ÅA[ [[Å[ [| [[[[— VERDUR IKKI VERKFALL? Starvsmannafelagið gav streikuvarning til 5. september — aftaná at fíggjar- nevndin hevdi verið saman til fundar og var komin til tað, at hon ikki átti myndugleika til at broyta lønir tænastu- manna. Síðani komu tingmenn úr lands- stýrissamgonguni til fundar. Eisini hes- ir komu til tað úrslit, at landsstýrið ikki mynduglejka til at broyta lønir starvs- hevdi lønir tænastumanna; men manna, ið ikki eru fastlagdar vid lóg, hildu teir seg kunna broyta, og søgdu teir Starvsmannafelagnum frá, at lands- stýrið var sinnað tål pt hækka lønir teirra lægru lentu starvsmanna fyribils, til lønarnevnd løgtingsins legði uppskot sítt fyri tingið. Síðan hevur sins samráðst við landsstýrið um fast- hækkan. = Teir hava Menn nevnd Starvsmannafelag- leggjan av hesi fund aftur seinnapartin í dag. vænta, at fyribils semja fæst í lag. GROT OG SKERVUR Oll, ið vilja kommunukantórið. keypi skerv ella grót, eiga at venda sær til Grót eg skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða heimtað. Bilstjórar verða ámintir, at teir ikki kunnu heimta grót ella skerv uttan við einum limi av vegnevndini ella einum umboðs- manni fyri kommununa. FROÐBIAR SÓKNAR KOMMUNA Í ————" [fy——>M>>»m=»=>, = SOSIALURIN BRØDRALAG STARVSMENN, | LØNIR 0. a. Hóast stødan í lønarstridi starvs- og tænastumanna er nakad broytt, sidan hesir bådir innsendu greina- stubbar vóru skrivadir, halda vit tað vera beint av geva teimum innivist í blaðnum: FØROYSKT LØNARLAG Minnilutaflokkarnir á tingi og serliga fólkaflokkurin, ið hevur sitid við valdi i harmast um, at ikki føroysk lønarlag skal i 8 år, viðurskifti, men danskt vera grundarlagið undir almennum løn- um í Føroyum; og sum frammanfyri er nevnt, er fylgjan tann, at tey burturav føroyskt løntu eru komin i klassa fyri seg. Ja, tað er sanniliga at harmast um hjá fólkaflokkinum og hinum minniluta flokkunum, at hesi eru komin í annan klassa, sum eingin annar enn teir sjálv- ir hava skuld í. Tað er púra rætt, ið Dimmalætting sigur: >Hver hevur á- byrgdina? Fólkaflokkurin, tí hansara stóða í lønarspurningi starvsmanna, og hjá øllum føroyingum er, at stilla tey í annan klassa, tí tá er lættari at bera fólkaflokksins sjálvstýri. Hetta er teirra føroyska lønarlag og teirra sjálvstýri, at undirløna fólki. Tað er nógv fyri, at teirra føroyska lønarlag nú skal vera komið aftast á halan. Teir, ið einaferð róptu: »Ongin yvir og ongin við síðuna av okkum!« Her vísa teir sítt maktarloysi, at teir onk: kunna sjálvir. Eg vil bert siga: Betali nú tit nationalistar oman fyri hålsvølin, ongin forðar tykkum tað, at gjalda eitt føroyskt lønarlag. Men her eru tit maktarleysir í hesum sum í øll- um málum. Studentaskúlin hevur verið løntur eftir einum føroyskum lønarlagi. Hvussu hevur hansara støda verid? Ja, húsvillur alla sina tíð, hann hevur fjaðk að hús úr húsi undir trongum korum. At nú studentaskúlan missa tolið, er einki at siga til. Fólka- flokksmenn og tjóðveldismenn koyra teirra børn í ymsar danskar studenta- skúlar — hetta hava teir sjálvandi loyvi til — men so vildi okkara studenta- skúli staðið tómur fyri teimum. So kær- leikin um alt, id teir rópa føroyskt, må vera sum Harra Gud veit. Eg havi verid saman við fólkaflokksmonnum og tjóð- veldismonnum, hvar ið stemmast skuldi um at fáa danska løn, Tann, ið rætt! hondina upp, stemmaði fyri. Fólka- flokksmenn og ftjóðveldismenn rættu armin so høgt upp, at hann var um at lærararnir vid skrædna úr økslini, og summir av teim- um høvdu tunguna úti av spenningi at fáa danska løn. Teir vóru ikki kræsn.r. 1960. Hvalbøur, tann 25. august J. O. Schrøter. KOMMUNISMA? Tað er so vant nú á døgum, at tå ein ella annar verður hildin at bróta tað, sum vanliga fatast við demokrat- iskar reglur, so nýta vit, líkasum av sær sjálvum, hetta orðið — kommunisma, ofta meint í besta nútíðar — týdningi av orðinum — sum tað, at øll rættvisi er sligin í hel pluss milliónir av sak- leysum monnum og kvinnum umframt milliónunum. ið eftir liva annaðhvert frælsið hjá sum trælir í paradísinum, NR. 35. MÁNADAGIN 29. AUGUST 1960 33. ÁRG. SOSIALURIN Útgevari : FØROYA JAVNAÐARFLOKKUR Blaðstj.: Villi Sørensen. Box 76. Prentsmidjan å Heygsbreyt TELF 1820 tað er hjá Khrutsjev ella Mao. — Ofta má sjálvsagt verða rakt við síðuna av, tí henda kommunisma man bera av gll- um í søguni. Midøldin av nýggjum og meira til. Fyrigevið mær. Kommun,sma kundi jú eisini definerast á aðrar mátar. Vit kundu gott havt byrjað í Jerusalem, har hin sanna (og fyrsta?) kommun.s- man varð roynd á sinni, tó at eisini har kom svíkur í, tá Ananias og Safira so tigandi stungu nakrar krónur í egnan lúmma...... Men nú má lata alt uttanumtos fara og koma til tingini, sjálvt um tað hevur lítið og einki uppá seg, eg vildi siga, og sum sjálvsagt einki hevur við bødla- mikla Stalin-kommunismu at gera, um so hevur verið hugsað. Tað eru bara nøkur heiit fá, skikkju- lig orð til nevndina í Starvsmannafelag- num, sum eg altso ikki haldi hevur brúkt fult góðan demokratiskan síð í verkfalls-strategii sínum, og skal eisini vera hin seinasti at gera hesar menn uppí kommunistar, sum stýra felagnum, hvørki av einum ella ødrum slag. Men hóast alt kann ikki gerast við, at atburð urin ikki kann takast fyri nóg góða Voru. So ella so — límirnir í einum felag, sum ger verkfall, plaga at verða tiknir við uppá ráð; men nevnd Starvsmanna- felagsins, sum hevði fingið mandat frá limunum at gera verkfall — heilar tveir mánaðir frammanundan arbeiðssteðg- inum — gjørdi hetta ikki… Um verkfallið átti at verið ella ikki, er ilt at síga. Ein slíkur spurningur kundi eisini verið líka væl loystur uttan verkfall; Men vuðnið var einki, ikki eitt einasta oyra. Tað er bert at siga, at fáa ikki hinar lægstu — og miðal- lønirnar — ábetur, fer fólk skjótt ikki longur at tíma at arbeiða hjá ti al- menna. Og nú endiliga einaferð boðar Starvs mannafelagið aftur til fundar. Tað sær út. sum eldur er í luftini, ikki lukku- ligt. sum tað nú hevur ein skund Sunnudagin um kl. 5 er tað, at nevnd in kunnger fund at verða sama kveldið kl. 8. Teir limir, sum búgva uttanfyri Havnina og teir, sum um vikuskiftið vóru farnir at ferðast (var eg ein teirra), høvdu ongan møguleika at meta til fundin. Sjálvt teimum, sum búgva á staðnum, var hetta alt ov stuttur varn- ingur. — Eitt slag av sabotasju. Hesin fundur var altso — eftirsum lóg og rættur skuldi verið til her — beinanvegin ólógligur, sum eg rokni við, teir flestu vilja halda. Hvat fór fram á hesum fundi? Ja, — tað er nú ikki so gott at siga, tí eg hoyrdi einki um nakran fund fyrrenn dagin eftir, og læt meg siga, at viðtik- ið hevði verið at gera nýtt verkfall.... B.S.