leygardagur 3. september 1960síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIA
Nr. 36
3. SEPTEMBER 1960
LURIN
33, ÅRG.
1 TIL 1 MILJÓN KRÓNUR TIL
AVLOPS
3.498.751 kr. i meirinntøku var munurin á figgjarætlanini og ti peningi, ið
kom inn fíggjarárið
1959—40, men av hesum fer reiðiliga nógv burtur av
fyri stórri útreiðslur enn ætlaðar á fíggjarlógini.
Fyribils metingar siga, at roknað
verður við eini endaligari meirainn-
tøku millum % og 1 miljón krónur.
til.
burtur av avlopinum, eru m. a.
Ein av orsøkunum at so nógv fer
útre.ðsl-
Skattur
Tollur
Tad stóra uppbyggingararbeidid, ið
nú fer fram á ollum økjum, krevur sjálv
andi pening; men hartil koma
nógvan
| inum.
ið standast Portugalstrolarunum,
ið seta hørd krøv til landskassan.
1959—60 eru
og tollinntøkurnar uppgjørdar soleiðis:
ur, av
Fyri fíggjarárið skatta-
Ætlað Innkomið:
…— kr. 6400 000 kr. 7584 000
… kr. 10 000 000 kr. 12 314 116
so stórar peningaåbyrgdir frå landsstýr-
ið sat frammanundan.
ÍSLANDSMIÐINI. Størri bakkast hev-
ur ikki verið Feroyingum fyri enn ta
ferðina. teir við íslendska 12 míla mark
inum vórðu riknir av Suðurlandinum. Í
seinastu løgmannsrødu varð sagt:
»imedan er tað vert at hugsa um at
taka upp samráðingar við Íslending-
ar og Grønlendingar um felags fi-
skiskapsrættindi, ið hvussu er fyri
hukin.«
Tá løgmannsrødan varð vidgjørd segð.
Hanus við Høgadalså:
»Vit høvdu vænta at vinnuliga upp-
byggingin yvir fyr. Íslandi fór at vera
ein onnur.“
Hetta ljóðar legið, tí hvat tjóðveldis-
menn, ið sendu Íslendingum fjarr:t
og ynsktu til lukku, tå før-
oyskir fiskimenn vóru riknir av Suð-
teimum
urlandinum,
nú skulu krevja av vinnuligari uppbygg-
ing yvir fyri Íslandi. er ófatuligt.
Kendi danski fakfelagsleiðarin Hans
Rasmussen ger upp munin millum teir
GR 0. A ERE AUT
verkinum:
er hovdið
Krúnan á Hjá summum
ikki krúna lik-
eitt av
monnum
amsins. men bert framhald
hålsinum.
Verið góð vid teir svertu,
men lat teir verða óvitandi
Hetta tykist hava verið grundreglan fyri belgiska
stýrinum í Kongo, ið
fekk so bráðan enda, hóast belgisku pengamenninir, tå Kongo vann sjålv-
stýri, søgdu: >Vit rýma úr Kongo fyri at verda.«
Belg.umenn hava eitt stórt ar
beiði í
sjúkrahús,
gjørt
Kongo. bygt vegir. jarnbreytir,
skúlar 0. m. a. men eitt
gloymdu teir: at læra og venja kongo-
lesarar til sjålvrædi, til vinnuliga, sosi-
alt og mentunnarliga at fóta sær sjálv-
um.
fransmenn í sínum hjálondum
app 15.000 akademikarar, ha-
alla tid,
Kongo, bert
akademikarar
13 milj. íbúgvum
At ikki er lætt
kongolesiska fólkið. prógv
fyri, tá teir valdu sær tjóðarting. 113
flokkar stilladu upp til valið, og størsti
Meðan
hava
va belgiumenn
lært
hava
upp 16
burtur úr
ta teir
havt ræðið í lært
sekstan! —
at sameina hitt
fingu
tað
vit
flokkur flokkur Lumumba — vann
bert 41 tinglimir.
Hetta flokksbýtið er ikki so ilt at
*x
SKÚLIN OG POLITIKKUR. Sjálvt
um politikkur til dagligt er avger-
andi fyri lív og lagnu okkara, ger
skúlin einki fyri politiska upplýsing
og uppaling. Sjálvt um ein gongur
uppí 12 ár i skúla, hittir ein sjáld-
an ein lærara, ið ger sær tann ómak
frá teim
spurningunum, ið
løtuni. Søga Róma-
afturimoti tugd heil-
at greiða næmingunum
samfelagsligu
frammi eru í
borgar verður
ar 3 ferðir uppí saman. Nero kenna
fær at vita, at í
500 ymiskum ættum,
skilja.
búgva
tá ein Kongu
fólk ið
tala 200 ymisk tungumál og dialektir —
av
tungumál. sum í nógvum fórum eru
eins ólík og føroyskt og russiskig
oll; men verri er statt. tá spurt
verður: hvor er Føroya løgmaður?
| *
| > NORDISK ANDELSFORBUND hev-
| ur skipað nýggja skrivstovu við tí enda-
) máli at samskipa framleiðslu og markn
innkeyps-
keypsfeløg-
Ein
aðarviðurskiftini, soleiðis at
líkindin. hjá norðurlendsku
gerast munandi betdii
anin er at nordurlendskar
deilsfyritøkur til framleiðslu av
ið á henda hátt kunnu koma keyparu-
num munandi ódýrari í hendi.
*
Ein 26 ára gamal danskur arbeiðari
í Egedesminde í Grønlandi sprong-
di seg sjálvan í luftina við dyna-
mittpatrónum fyri stuttum. Hetta
hendi barakk, har 5 manns
komu til skaða misti
ætl-
an-
vørum,
unum
stovna
inni i
— ein teirra
annað eygað.
x
BREYÐ. Í meira enn 15.000
verið høvudsfødi
ár hev-
ur korn mannaættar-
innar; men ikki fyrr enn fyri 5.000 ár-
funnið uppá baka
um síðan varð at
»finaru« stættirnar og arbeiðarastættin:
»Tad er eingin klangur í svørdinum,
tå afturhaldsblødini skriva
føll og atgerdir, ið sett verða í verk
av læknum, verkfróðingum og óðrum
frá teimum betru stættunum... Tá tal-
an er teir beistaligu sosialdemokra-
tisku lønarbeidararnar, sveiggja teir
dúgliga við revsingarsvórðinum...“
um verk-
AA PC.
ist Tu
rn EET nat
AT av teimum 219 skipunum, id
skrásett vóru við ársbyrjan, vóru
136 bygd áðrenn og 79 síðan 1940.
AT longsta vegstrekki í Suðuroy er
vegurin Froðba— Sumba. Hetta strekk-
ið er í alt 46 km, og eitt hitt longsta í
Føroyum, tå Eysturoyarvegsambandið er
frå.
AT 14. og 15. øld verda mettar sum
kvæðagldirnar miklu; tó longu umleið
ár 1300 vita menn at siga frá føroysk-
um dansi.
AT fólkatalið í Føroyum bert var
5000 umleið 1800. Í 1860 er tað 9000
og longu í 1911 tvífaldað ella umleið
18000.
AT tvær ferðir var Skansin í Havn
fyri ålopum, fyrru ferð i 1677 og seinru
ferð 1808. tå »brillumadurin« tók hann
uttan mótstøðu.
me kr +
H »
adrir SIGA:
VÆL SAGT. Tað ér Poul Petersen.
løgtingsm., ið er pápi at hesum orðum:
ikki setast niður, fyrr
fingið
»Tempoiod må
havn av
enn vit meginpartin
skipunum.«
tad
at
við fólkaflokks-
uppskot
Bara keðil.ga
monnum. teir sjálvir settu
um at seta tempoið niður og søgdu í
samband við tilboðið um teir 30 Belgiu
bátarnir:
>Vit vilja í mesta lagi ganga við til
at keypa 15.
breyð. Hetta hendi í Egyptalandi.
Serfrødingar í USA siga. at har yviri
av øllum breydi, ið
øskuilætinum.
x
JUGOSLAVI, ið hevur verið á ferð i
kunnugan
endar tr.dingurin
bakað verður, í
Norðanlondum gjørt seg
við samfelagsviðurskift.ni, sigur ma:
„Eg trúgvi, at framtíðarskipanin er
sosialistiska.
seg
og
kommunistiska
kommunisman
hin og
Fyri mær vísir
at veita øllum tey bestu líkindi til
menning og útbúgving. Tala vit um
kommunismu og sosialismu, eru tey
skandinavisku londini ógvuliga nær
kommunismuni, tí teirra livilíkindi
og sosiala stóða veitir nógvar av
teimum fyrimunum, ið goyma seg i
og sosialismu...<
*x
JULI mánaði var úrlagi
donsku fiskimonnunum. Hin
veiðan var 46 milj. kg. Tað er
kg minni enn í juli í fjør og 23
kg minni enn i juni í ár. Ikk: tí, veður-
kommunismu
ringur hjá
samlaða
27 milj.
milj.
lagið var av tí besta.
x
Ein heitan summardag eta danir 2
14 milj. íspinnar, drekka 1.250.000
fløskur av sodavatni, millum 2 og 3
milj. fløskur av øli eins og drekka
og brúka 240.000 kubikmetrar av
vatni. Fólk eymka seg av tosta og
hita — í havnini rigga teir ísbrót-
móti vetrakuldanum.
*
HVOR RÆÐUR? í
ararnar til
USA hava fteir
spurt 500 giftar menn: HVOR RÆÐ-
UR Í HÚSINUM? 305 svaraðu konan,
194 svaraðu vermóðurin og EIN svar-
aði: eg sjálvur. Seinri víst. tað seg, at
teir misgávum eisini hevdu spurt
ein einkjumann.
av
x
VIÐ OPNUM MUNNI. Tað var skal
did Thøger Reenberg. ið livdi frå 1656
til 1742. |
ini yrkti hesa drykkjuvisuna:
ið millum nógvar aðrar eis-
4
runlei
— — >
—
TAÐ ER VERULEIKI
AT størsta prísframstig, ið útróðramenn
her á landi nakrantíð hava vunnið,
var JAVNADARLANDSSTYRI-
SINS fremjan av 6 og 9 oyra prís-
viðbótini, ið longu nú hevur givið
bátsmanningum uppí 1100 kr. í
eykainntóku eftir bert einum fjórð-
ingsári.
DRYKKJUSKAPUR. Danski — frå-
haldsleidar.n Markersen sigur um
drykkjuskap i Grønlandi: Nógvar sjúk-
ur, kynsjúkur, nógvar vanlukkur eru
beinleiðis orsakaðar av drykkjuskapi,
og nógv illa farin heim kunnu eisini
skrivast uppá konto drykkjuskapsins
Síðan sammetir hann drykkjuskap í
Grønlandi og Danmørk, mett uppá fólk
ið:
Grønlandi Danmark
Vin 6,70 Í 3.82 |.
Brennivin 2.82 - 1,52 -
ØL ss... 59 - 69 -
Drongurin: Mamma, eg fái ikki lítli
systur til hús við mær.
Hví
Mamman: góð.?
Drongurin: Tí. hon hevur grivið eitt
hol ikki
niður í sandin, nú vil hon
uttan
og
koma. hon fær holið við sær.
I et vinhus vil jeg sige
mit farvel og lægges ned,
tæt ved tønden vil jeg ligge,
under tappen hovedet.
Munden skal stå spærret åben,
thi
ellers kunne tappedraben
det må observeres,
gå min tørre hals forbi.
x
REVITSJ, russiskur
madur sigur:
rumdarvisinda-
>Verðinsrúmdarflúgving vil fara fram
og tann maðurin, .ð skal luttaka Í
henni, veit tað longur nú. Hann ger
seg nú til reiðar til hesa stóru hending.
Tit hava longu sæð vituga og djarva
andlitið av nútíðarinnar reystmenni í
nógvum filmum.«
SEPTEMBER
SEPTEMBER: 8. Mariumessa um
heystið og 15. seinra Mariumessa —
21. Tampardagur. — 23. Heystjavn-
døgur — 29. Mikkjalsmessa, feitiseyð-
irnir verða tiknir.
x
20 ÁR FARIN —
22. sept. »Union Jack« verður sekt av
týskum kavbáti útnyðr-
ing norðan úr Bult of Levis. Manningin
land á Hebridunum. Frederik
Bláhamar, fyrrv. legtingsmaður, hevur
skrivað bókling um hesa hending.
100 fjórðingar
kom á
ÚTHEIMURIN:
6.sept. Carol, kongur í Rumeniu leggur
frá sær. Sonurin Michal tekur við kongs
starvinum.
25. sept. Norska Stórtingið verður
tikið og við tí teir politisku
flokkarnir.
av-
saman
27. sept. Tyskland, Italia og Japan skri-
va undir 10 åra verndarsåttmåla