leygardagur 10. september 1960síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI Eingin uppsegn enn frá landsverkfrødinginum i JAVNADUR 4 arbeiðinum við Oyggjarvegin Landsverkfrødingurin upplýsir, at tíð- indini um, at hann hevur uppsagt veg- arbeiðararnar vid Oyggjarvegin til 1. oktober — um talan var um uppsøgn, skuldi tað verið hann, ið gjørdi tað — hava einki við veruleikan at gera. Hann hevur ongan uppsagt, uttan teir, sum neyðugir vóru at verða uppsagdir, fyri at byggientreprengrurin kundi fáa 2 ba- rakkir, sum avtalað var. Annað er, at veturin er ring arbeiðs- tíð til vegagerð á fjøllunum. Hann hev- ur tí hugsað sær (eins og seinasta vetur) kanska at steðga arbeidinum um hávet- urin. Men avgerð um tað er eingin tikin enn. At menn, ið hava við NATO-arbeiðið at gera, hava hildið fram, at tað t. d. 1. oktober var ynskiligt fyribils at leggja niður vegarbeiðið til frama fyri húsa- byggingararbeiðið og spreingingina inn í fjallið, ásannar verkfrødingurin. Men endalig avgerð og enn og minni góð- kenning av hesum er ikki hend. Uppá spurningin um tað, sum okkurt blað vil vera við, fyriliggur nakað nýtt í radarstødarmålinum herútgerð viðvíkj- andi, sigur landsverkfroðingurin seg einki vita. Vit taka uppaftur: Einki nýtt liggur fyri í NATO-oyggj- arvegarmálinum líka so lítið sum í NATO-radarstødarmålinum — einki annað enn, at >14. September« og »Dag bladid« royna at gera eitthvørt gølu- nummar at fléta å, nå teir eru vid at drukna politiskt, drukna og sodnast i einki. Osannleiki sum grundarlag 14. SEPTEMBER, sum herfyri steðgaði vegna peningaligar trupulleikar, skal nú endurreisast. Við grovum ósannindum royna fólk at seta pening í blaðið. Um hesar royndir eru eins um alt landið er okkum ókunnugt; men í Klakksvík er skriv sent ymiskum monn um, ið fáa at vita, at um 2—3 dagar fáa teir eitt uppkrav uppá 100.00 kr. Í skrivinum verður sagt um føroyska bladmannaheimin, at tað eru ríkmenni- nir, ið gjalda Dagblaðið. Dimmalætting livir av almennu lýsingunum. Í sambandi við Sosialin skriva teir hesi grovu ósannindi. »Og Sosialurin er heldur ikki einsa- mallur. Hann hevur hina donsku fak- felagsrørslu sær til hjálpar. Hevur 14. sept. farið lættliga um sann leikan, eru hesir menn, ið nú skulu endurreisa blaðið lítið mætari. Og so tóla teir fólk við at siga, at tjóðveldið er einasta sanna umboð hjá arbeidararørsluni; men her koma teir stutt. tí oll toluliga hugsandi fólk vita fullvæl at síðan tjóðveldismenn fingu leiðsluna í Fiskimannafelagnum, eru foroy- skir fiskimenn vorðnir lægst løntu av ollum fiskimonnum í Norðan- londum, at tjóðveldismenn vóru ímóti at veita fiskimonnum 6 pst. fritidarvidbot, at tjóðveldismenn vóru ímóti 900 kr. minstulønini og vildu einans lata fiskimenn fáa 864 kr. um mán- aðin, kt tióðveldismenn sendu Íslendingum takkarkvødu og ynsktu teimum til lukku, tá teir høvdu rikið føroysk- ar fiskimenn burtur av Suðurland- inum, at oddamenn ímóti at veita minstu timansløn, at tjodveldismenn vóru ímóti at veita gomlum og avlamnum fiski- og ar- følkapensjon, men verstu tjóðveldisflokksins vóru arbeiðarunum eina beiðsmonnum vildu einans bóta um tey brekini í sosiallóggúvuni, menn at lumpa at tjóðveldismenn vóru ímóti at veita arbeiðs- og fiskimannaeinkjum einkjupensjón eins og at veita for- eldraleysum arbeiðs- og fiskimanna- børnum og ødrum treingjandi stuð- ul; men noyddust at atkvoða fyri lógini, tå teir ikki TORDU annað, at teir royndu at forkoma ollum vinnu- ligum og sosialum framstigum við royndum sínum at forða javnaðar- monnum at koma til ræðið og settu sum treyt fyri at koma uppí lands- stýrið, at Kr. Djurhuus gjørdist løg- núður. Sum tekk fyri hesar misgerðir móti fiskimonnum, arbeiðarum, gomlum, av- lamnum, einkjum, foreldraleysum bern- um, blindum deyvum og øðrum treingj- andi, skulu hesi nú seta nýggjar stuðlar undir samfelagsskaðiliga afturhalds- og niðurbrótingarpolguikk tjóðveldisfiokks- ins. Trolararnir hava ikki fiskað nógv í Grønlandi í seinastuni. Jógvan Elias hev ur um 400 tons — herav hevur hann landað 70 tons í Føroyingahavnini. — Ólavur Halgi hevur um 170 tons, og Fiskanes 350 tons. Saltfiskaútflutningurin. Í seinri helvt av hesum mánaði kemur farmaskip at taka 750 tons av saltfiski, ið seldur er til Italia. VERKFALL Í dag byrjar Havnar Arbeiðskvinnu- felag verkfall. Felagið hevur ongan sátt- mála havt, síðan tað fór burtur úr F.A. GULL ELLA SILVUR Í kveld verður finaludysturin í fót- bólti við olympiaduna í Rom. Tað eru Danmark og Jugoslavia, ið stridast skulu um gullið. Hesin dystur verður útvarp- aður um meginpartin av jørdini, og eis- ini verður hann sjónvarpaður. OYGGJARVEGURIN Ikki lukkuligt sum 14. Sept. og »Dagbl.« leika i um Oyggjarvegin, sum um hann er í vanda fyri ikki at verða gjørdur. Landsstýrið hevur á tingi sagt, af Oyggjarvegurin verður gjørdur lið- ugur. Í hvørjari raðfylgju arbeiðið í Mijørkadali og restin av Oyggjarveg- num verður at falla, er ein prakt- iskur arbeiðsspurningur og gjalding- arspurningur. Men eingin skal ivast í, at Oyggj- arvegurin verður gjørdur liðugur undir hesum landsstýri. Val! rópar >Dagblaðið<! Tora fólkaflokksmenn at taka val? »So YMIS TÍÐINDI GANGA« 2 dóglingar doyðu í Hvalba mikudag- in. Teir vóru 20 og 23 skinn til støddar. Karin K fór mikudagin úr Grønlandi til Foroya, við eru 120 útróðrarmenn og 7 bátar. Í Eysturgrønlandi er nú nógvur fiskur. Grønlendigar rógva nú sjálvir út og sagt verður frá sera góðum útróðri. So nógv hava teir fingið at kongaligi hand- ilin hevur sent skip og flekjarar at hjálpa teimum at fáa fiskin til sættis. Eisini siga teir. at tað er so lítið av ísi har í ár, sum ikki hevur verið í mong ár. Andlát. Johan Joensen í Funningi doyði í fyrradagin 88 ára gamal. Gravarferðin verður í morgin. NR. 37. LEYGARDAGIN 10. SEPTEMBER 1960 33. ÁRG. TB vann í kappingini um Ísafjarðar- steypi. Hetta var sera góður leikur, ið leikaður varð í Havn síðsta sunnudag. Menn vóru bilsnir yvir at síggja tað frá- líka spæl TB's, og teir eldru mintust aftur á gamlar dagar, tá tað var ein njóting at síggja hetta lið á velli. Vón- indi var hetta ikki bert eitt upplop, men verður at vara við, so vit í framtíðni kunnu gleða okkum til at fáa góðan bóltleik at síggja í Føroyum. Álaker er komin inn av triðja túri við 500 tunnum. Samlaða veiðan er nú góðar 1600 tunnur. Tjaldrið er tarnað hesaferðina somikið at tað ikki fór av Havnini fyrrenn aftaná midnått til Keypmannahavnar. Teir hava tiki farm inn á Skålafjørd- inum, um 2000 tons av salt- og klipp- fiski. Handverkarasátt- máli gjørdur Fram hava farið í hesum døgum sam- ráðingar millum Føroya Arbeiðarafelag og arbeiðsgevararnar um handverkara- lønirnar. Í gjár eydnadist at koma til semju, og sáttmáli varð gjørdur. Fyri- varni er kortini tikið yvirfyri byggifel- øgunum i Mjørkadali. Handverkaralønin hjå limum Føroya Arbeidarafelags verdur frå 31. august 1960: Grundløn: kr. 1,75 (hækkad frå kr. 1,55). Vanlig timaløn kr. 4,93. Yvirtidarløn frá kl. 17—21 6,68. Frá kl. 21—24 7.56 kr. 24—7 (8) 8,42 kr. Week-end, sunnu- og halgidagar kr. 8,43. Hertil kemur (pr. tima): Ambodspeningur 20 oyr., skitid-arbeids- peningur 20 oyr., autogensveising 20 oyr el-sveising 25 oyr., skering vid autogen 15 oyr., arbeiði aftaná eldsbruna 20 oyr arbeiði við glasull 20 oyr. — Alt arbeiði í dampketli kr. 2 pr. tíma p p Soleiðis var stødan TJÓÐVELDIÐ SAMAN VIÐ SVIKU ARBEIÐARARNAR Á Tað reingist ikki, men var so, seinast ið tingið var saman: at løgmaður P. M. Dam í neyndini javnaðarflokksins vegna setti fram upp- skot, ið gav arbeiðarunum fullar sømdir og at hann og allir javnaðarmenn á tingi greiddu atkvødu fyri tí, men at hvorki Erlendur Patursson ella Hanus við Høga dalsá ella nakar fólkaflokksmaður ella sambandsmaður ella Kj. Mohr vildu vera við til at veita arbeiðsmonnum hes ar sømdir. Hetta uppskotið uppá: at lata arbeiðarnar fáa eina grundløn- arhækking uppá ca. 20 oyru um tíman ella slakar 500 kr. um árið fyri fult ar- beiði. at teir framvegis skuldu verða við at hava teir fyrimunir, ið teir høvdu vunn- ið við legtingslógini, at teir fult út skuldu vinna aftur tað, ið summir arbeiðarar vóru vorðnir skerd gekk principalt út ir av legtingslógini, HINUM BORGARLIGIU OLAVSØKUTINGINUM FLOKKUNUM at handverkaralønin hjá handverkar- um, ið vóru limir í Føroya Arbeiðara- felag, skuldi verða tann hægsta hand- verkaraløn, sum gavst i Føroyum Erlendur Paturson og Hanus vid Høga dalá fyri tjóðveldisflokkin høvdu her greipað seg saman við hinum afturhalds ella borgarligu flokkunum ímóti arbeið- arunum — hetta er tann dapri sannleiki. Teir gjørdu hetta, hóast fyri Føroya Arbeiðarafelag so átroðk- tjóðveldis- formaðurin andi sum gjørligt heitti á flokkin um at taka undir við uppskot- javnaðarflokksins inum, ið legmaður vegna hevdi sett fram At samtykkja uppskot um bara at taka løgtingslogina av (fólkaflokkurin) ella bara at hækka grundlønina (tjóðveldið) og lata arbeiðararnar annars fara út aftur í stríð fyri ellum hinum, ið var vunnið i logtingslógini og ti, sum løg- tinglógin hevði skert teir fyri, vóru ar- beiðararnir ímóti. sum landið tá lá