leygardagur 10. september 1960síða 2

Nr. 37 SOSIALURIN | | Politiskt — søguligt yvirlit 4. Flokkarnir og statsrættarliga stødan JAVNADARFLOKKURIN, 0 fekk menn valdar á ting í 1928, var i mong ár í slíkum minniluta, at ikki var gjørligt at vinna frama fyr; flokksins stats- rættarliga stóðu: HEIMASTÝRI Í RÍKISFELAGSSKAPI VIÐ DANMARK. Tá ið heimsbardagin brast á, og alt samband við Danmark varð slitið, var neyðugt at gera eina fyribils stjórnarskipan. SAMBÆRT semju millum javnaðar-, sambands- og stjålvstyrisflokkin varð henda stýrisskipan sett í gildi 9. mai 1940, og eftir henni fekk Føroya log- ting lóggávuvald. TÁ ID bardagin var at enda, gjørdi javmaðarflokkurin sítt uppskot til heimastýri greitt beinanvegin, meðan eingin av hinum flokkunum hevði nak- að uppskot at leggja fram, tá farið var til samráðingar við donsku ríkismynd- ugleikarnar. JAVNAÐARFLOKKSINS uppskot vann ongan frama í fyrstu syftu; men tå seinri varð farið til samráðingarborðið, bar betur til, tí núgaldandi stýris- skipan HEIMASTÝRISLÓGIN ER STÓRT SÆÐ EITT AVRIT AV UPPSKOTI JAVNADARFLOKKSINS, ID SOSTATT KOM AT EIGA HØVUDS- LUTIN i LOYSNINI AV 40 ÁRA SAMFELAGSLIGUM STJÓRNAR- STRÍÐI VIÐ heimastýrislógini vunnu vit: GI TG * i I. heimastýri i ríkisfelagsskapi vid Danniark og (Vullum lóggávuvaldi hjá tinginum. 2. rætt at yvirtaka nærum oll samfelagsmál, tá vit sjálvir ynskja tað. 3. føroyskt sum høvudsmål á øllum økjum. 4. Føroyska flaggið sum tjóðarmerki. 8. heimsins bestu peningaskipan. HEIMASTÝRISSKIPANIN hevur nú staðið sína roynd í 12 ár. Hon hevur roynst væl sum heild; men tað er einki at ivast i, at ymiskar åbøtur kunnu gera hana enn betri og meira fullfiggjaða. ALLIR flokkar hava nú annaðhvort arbeitt undir henni ella sagt seg til reiðar at gera tað. BETRI VIÐURKENNING KANN HON IKKI FÁA! SAMBANDSFLOKKURIN var stovn 1946 mælti formaður flokksins veljar- aður vid tí endamåli at halda fast við | unum til at atkvøda NEI fyri loysing. gomlu amtstøduna — vildi onga stats- Loysingaratkvødurnar vórðu kortini rættarliga broyting hava í viðurskift- | flestar í tali einsæris, og tå ein javnad- unum Føroyar—Danmarkar í millum. | artingmadur fór í part við fólkaflokk- Høvudsbardagin var tí vendur móti inum hevdu teir meiraluta á tingi og sjálvstýrisflokkinum, ið segði seg vilja | noyddist tí — sjålvt um tað ætlandi hava eitt vist (ivasamt) sjálvstýri. koma illa við — at taka støðu til stjór- Heimastýrislógin veitir okkum nógv narmálið. rúmari sjálvstýri, enn sjålvstyrisflokk- Teir bodadu frá tingsins rødarapalli, urin nakrantíð hevði sett sær til enda- | at Føroyar vóru vorðnar sjålvstødugt mál. ríki, leyst frá Danmark. Nidurstøda: Tó ikki vardi tað leingi, til teir lótu Statsrættarliga hevur sambandsflokk- seg reka av tingi av sama kongi, ið urin ligið eitt 100 pst. niðurlag í mun teir høvdu sett frá nakrar dagar til tað, ið hann var stovnaður uppá í frammanundan, stungu halan millum 1906. beinini og til hús. Harvið hevði fólkaflokkurin avsagt SJÁLVSTÝRISFLOKKURIN, ið eins | sín egna deyðadóm. og síðan tá hevur og sambandsflokkurin var stovnaður í | flokkurin verið í stødugari afturgongd 1906, hevði á stevnu síni eitt vist sjålv- Í og hevur ongar møguleikar at fóta sær stýri, um enn sera ógreitt, ja, so ógreitt, aftur. at tá ið Stauning fyrst í 30'unum bað Fólkaflokkurin var ímóti heimastýris- tingið um at gera uppskot til eina lógini og vildi harvið forða fyri sjálvstýrisskipan fyri Føroyar, vóru ting at Føroya løgging fekk loggåvuvakd menn sjålvstyrisflokksns so ósamdir um, og yvirtøkurætt í flestu samfelagsmål- hvat teir verunliga hevdu meint vid um, at føroyska flaggið var viður- sjålvstyri, at teir ikki vóru førir fyri at kent eins væl og at føroyskt gjørdist seta saman eitt uppskot við skili. høvudsmål. Heimastýrislógin veitir okkum, sum Tó longu í 1950 gekk flokkurin undir áður sagt, nógv rúmari sjålvstyri, enn ; hefjmastýríslógina. tá búinn gav seg í stevna sjálvstýrisflokksins boðaði frá. hóslag við sambandsflokkin og skipaði Nidurstøda landsstyri saman vid honum undir hesi Statsrættarliga hevur sjálvstýrisflokk- | stjórnarskipan. urin onga mission í føroyskum poli- Nidurstøda: tikki, tå vit hava vunnið eitt nógv Statsrættarliga = stóða fólkaflokksins rúmari sjålvstyri enn tað, ið flokk- | hevur allar dagar verið ógreið og óreiði urin varð stovnadur og grundaður lig og kann best gerast upp á henda uppá. hátt: 1945: personal- ella realunión. FÓLKAFLOKKSINS støðu til stjórn- 1946: NEI fyri loysing. arskipan Føroya byrjaði við loysing, Viðurkennur danskt yvirvald í gjørdist síðan fullveldi, seinri bæði Føroyum. personal- og realunión og er nú: sjålv- 1948: Móti heimastýrislógini. stýri stig fyri stig. (Komandi krum- 1950: Í landsstýrissamgongu við sam- spring hoyra framtíðini til). ! bandinum undir heinmstyrisløginii. Undir heimsbardagnum, í pundstíð- 1958: Sjálvstýri >STIG FYRI STIGQ. ini við dansinum um gullkálvin, vor» fólkaflokksmenn ovurnatænalir og við TJÓÐVELDISFLOKKURIN kom hesum sum skálkaskjóli erkimlaðu te'r | fyrst á ting í 1950 og sigur seg ikki fólk, ið so við og við fóru at trúr vilja viðurkenna heimastýrislógina; men uppá flokksins loysingar- og fullveld krevur fulla loysing. politikk; men henda trúgv var stok! 1959 var flokkurin tó fúsur til at gu til fólkaatkveðuna 14. sept. skipa landsstýri undir heimastýrislógini, i Í 10. september 1960 FERÐAÆTLAN GALDANDI FRÁ 12. SEPT. TIL 1.NOV. 1960 S/S SMIRIL Mánadag kl. 104%: Tórshavn — Hvalba — Tvøroyri — Tórshavn. Týsdag kl. 8: Tórshavn — Skálavík — Sandvík — Hvalba — Tvør- oyri — Vág. Mikudag kl. 6: Våg — Tvøroyri — Tórshavn. kl. 16: Tórshavn — Tveroyri. Hósdag kl. 8: Tøroyri — Hvalba — Sandvik Tórshavn. Friggjadag kl. 6: Tórshavn — Hvalba — Tvøroyri — Skálavík — Tórshavn. Leygardag kl. 7: Tórshavn — Tvøroyri — Vág — Tórshavn. MB RITAN Mánadag kl. 8: Tórshavn — Skopun — Tórshavn. kl. 15: Tórshavn — Skopun — Tórshavn. Týsdag kl. 8: Tórshavn — Nólsoy — Tórshavn kl. 10: Torshavn — Hest Skopun — Tórshavn. kl. 15: Tórshavn — Nólsoy Torshavn. Mikudag kl. 8: Tórshavn — Húsavík — Dal — Skúvoy — Sand Tórshavn. Hósdag kl. 8: Tórshavn — Nólsoy — Tórshavn. kl. 10: Tórshavn — Hest Skopun — Tórshavn. Fríggjadag kl. 8: Tórshavn —Skopun — Tórshavn. Leygardag kl. 8: Tórshavn — Hest — Skopun — Tórshavn. kl. 124: Tórshavn — Nólsoy — Tórshavn. kl. 15: Tórshavn — Skopun — Tórshavn. MB MÁSIN: Mánadag kl. 7: Klakksvík — Haraldssund — Múla — Viðareiði — Norðdepli — Hvannasund —Fugloy — Svínoy — Klakksvík. Týsdagin kl. 7: Klakksvík — Funning — Funningsbotn — Oyndar- fjørð — Tórshavn. h kl. 3: Tórshavn — Klakksvík. Mikudag kl. 8: Klakksvík — Norðoyggjar — Arnafjørd — Klaksv Hósdag kl. 7: Klakksvík — Tórshavn. kl. 10: Tórshavn — Oyndarfjórð — Funning — Funningsbotn Gjógv — Klakksvík. Fríggjadag kl. 8: Klakksvík — Viðareiði — Norðdepli — Hvanna- sund — Svínoy — Fugl oy — Hvannasund — Norddepli — Viðareiði — Múla — Haraldsund — Klakksvík. Leygardag kl. 10: Klakksvík — gjøgnum sundið — Árnafjórð — Klakksvík. Viðm.: Smiril fer á Sandvík bert annanhvønn týs- og hósdag. — Måsin fer á Funningsbotn annanhvønn týs- og hósdag. — Ritan fer til Húsavík og Dal annanhvønn týsdag. BROYTING í ferðaætlanini kann verða gjørd uttan ávarðing. STRANDFARASKIP LOGTINGSINS Maskinmeistaraprógv og maskinprógv Miðskeiðis í oktober er ætlað at byrja: FYRIREIKINGARSKEIÐ TIL MASKINMEISTARAPROGV. Lesutíð til hetta skeið, ið er 1. partur av Aára skeiði til maskinmeistara, er 6 mánaðir. Skeiðið er lagt til rættist fyri næmingar við vanligum fólkaskúlakunnleika. Teir sum ætla sær at lesa til maskinmeistara biðjast venda sær til skúlan at fáa gjøllari frágreiðing um skúlaskipan, upptøkutreytir o. a. b) SKEIÐ TIL MASKINISTPROGV. Til hetta skeiðið er samlada lesutíð 14 år. Umsókn um upptøku til skeið a) ella b) eigur at vera skúlanum í hendi í seinasta lagi 1. okt. FØROYA SJOMANNSSKULI Maskindeildin. við teirri eini treyt, at Sambands- Tjóðveldisflokkurin sigur seg vilja to maðurin Kr. Djurhuus gjørdist løg- loysing, men er samstundis til reidar maður. at fara í hóslag við sambandsflokkin Fjøldin av veljarum flokksins hevur undir heimastytislogini. (NB. Fólka- ongan áhuga fyri loysing, og einstakir flokkurin umaftur). av leiðarunum eru nú hugaðir at tveita burtur loysingina og koma sær uppí | ið fekk mann valdan í 1954 og aftur í FØROYA FRAMBURDSFLOKKUR, praktiskan politikk. 1958, hevur okkum kunnugt onga stødu Nidurstøda: á stevnu síni í stjórnarskipanarmálinum.