leygardagur 17. september 1960síða 4

SOSIALURIN Nr. 38 17. SEPTEMBER 1960 33, ÁRG. VITAN tað er åsannanin av, at ein kann brenna seg av eldi. VÍSDÓMUR tað er minnið um brunasárini. . eo . . Vil revsast fyri Hiroshima »ALDRI SÆÐ EIN FANGA VERIÐ SO LUKKULIGAN AV AT | FINGIÐ HONDJØRNINI UM SKØVNINGARNAR...« sigur politi- maður. Hann sipar til amerikanska flogmannin major Eatherley, mann- in, ið tveitti atombumburnar yvir Japan og sum nú ger innbrot, bara fyri at sleppa í fongsul. Tá Eaterley kom aftur av flogferðini yvir Japan, har hann hevði tveitt atom- bumbuna yvir Hiroshima, segði hann, at eitt frálíkt Við mannin, sum hjálpti honum út úr flog- tveitt bumbumál. hatta var farinum, tå hann hevði atom- bumbuna hann: Vit Hesin maðurin var hin sami, sum nú seinast leiddi Eatherly í fongsul. yvir Nagasaki, segði hava funnið eitt nýtt bumbumál... Eatherly er vorðin nervavrak, ørur og vil ongastaðni vera uttan í fongslinum. Hverja ferð eitt bræv kom inn um dyr- nar, ella bara hann sá eitt postboð ella ein politimann, ræddist hann og flýddi. Hann bar ótta fyri, at teir aftur nú høvdu bod til sín at fara við tridju atombumbuni. Hann mintist aftur á Hiroshima-helvitið. Konan skildi seg frá honum. Í rætt- inum segði hon: >Hverja nátt liggur hann og rópar: »Leypid út — ikki enn bíði eitt sindur — leypið nú — børnini, hygg børnini, tey kolast upp... Hann fær 237 dollar um mánaðin í kríggspensjón. Hann uppfatar pensjón- ina sum løn fyri síni kriggsbrøgd; men hann vil ikki hava len, hann vil revsast, mm st tu " VOLESE AT við árslok 1959 vóru skrásett 219 skip í Førovum. Av teimum vóru 10 strandfaraskip, 10 motorfarmaskip, 9 sandbåtar og 6 hvalabåtar. Hini vóru fiskiskip, harav 22 trolarar. AT 1 av hesum vår bygt i 1875, 1 í 1876 og 2 i 1878. Av hinum vóru bygd í tidarskeidinum: 1880—1890 51 1890—1900 9 1900—1910 11 1910—1920 15 1920—1930 23 1930—1940 19 1940—1950 58 1950—1960 21 Aftrat hesum koma 2 skip, har byggi- árið er óvist, bæði tvey eldri skip. HIN BOTTA TRYGDIN MÓTI VINNULOYSI MILLUM FISKI- MENN JAVNADARLANDSSTYRID HEYVÐI ikki meira enn eitt ár á baki, tá tað eydmaðist at hækka minstuløn fiskimanna vid 200 kr., frå 700 til 900 kr. um mánaðan. Ein annar vinningur var 6 pst. FRÍTÍÐARLONIN Minstalønin, prísviðbótin og frítíðar- lenin eru størstu framstig, ið nakrantid eru vunnin føroyskum fiskimonnum og útróðramonnum. Seinasta figgjarår hava Lønjavningargrunnurin og landskassin havt hesi útgjøld: Minstaløn . kr. 1.303.000 Prísviðbót kr. 1.106.000 Til heimaútróður ........... kr. 2308.000 Til Grónlandsútróður ...... kr. 175.000 kr. 2.892.000 Aftrat hesum kemur so tann fritidar- løn. ið allir fiskimenn fáa; t. v. S., af hitt almenna hevur latið fiskimonnum ORKIMLAÐIR OG ILLA FARNIR Tveitir tú eyguni niður í Dagblaðið, skal tað ikki umbera seg, at tú í flestu teigum blaðsins fært rákan av øvund. hatri. illvilja og við hvort beinleiðis óndskapi Kr. Diurhuus undantikin, tá hann er vorðin móti sitandi landsstýri hálvgudur fólkaflokksins Øvundin er í fyrsta lagi vend móti P. M. Dam leggja løgmanni, ið teir beinan- Vegir undir at stjala landsins allan til stovn- geldur eisini vit skulu minnast fólkaflokkurin at knasa pening: men hon iðarflokkin. tí 1936 aður við tí varð EINA endamáli: at í og útróðramonnum sum trygd móti vinnuloysi og viðbót til lønina umleið 3 milj. kr. sosialismuna og forða fyri, at arbeið- arafjøldin tók seg saman til stríð fyri sínum náttúrligu lívsrættindum. Hetta miseydnaðist. Tvorturímóti hev- dag rikið fólka- flokkin úr landsins stýri. Tað er hetta, ur arbeidarafjøldin i ið stingur so meint. og so tað aftrat. at teir sjálvir fullvæl vita, at sum politisk- ur flokkur av týdningi, eru fólkaflokk- sins dagar taldir. *x 5 BISPA-VALEVNI Av 1695 atkvødunum, ið verða at luttaka í valinum av bispi til Keypmannahavnar bispadómi, eiga FOROYAR og Bornholm 548, harav teimum Førovar meginpartin. Til Helsingør bispadømi eru sambært AKTUELT uppstillaðir: Leer-Andersen, prestur, Helsingør og N. J. Rald, próvstur, Frederiksberg. Hesin seinasti hevur í mong ár verið blaðstjóri á prestablaðnum og limur av Frederiksberg býarstýri, valdur av javn- aðarmonnum. Til Keypmannahavnar bispadømi eru valevnini 3: P. Westergaard Madsen, skrivari fyri Indre Mission. Svend Leerfeldt, dr. theol. fyri Kirke- ligt Centrum. statsminist- VIGGO KAMPMANN, ari: Um nakar hevði vágað sær at sagt fyri 3 árum síðan, at stjórnin fór at vinna slík úrslit, ið vit kunnu vísa á í dag, vildi hann ikki verið kallaður op- timistur, men fantastur. Úrslitini eru hesi: 1. 114 milliard í valutaágóða. 2. fallandi prístal. 3. meðalarbeiðsloysið 4,9 pst. móti 10 pst. i S50'unum 4. forbrúkið farið upp við 15 pst. 5. ídnaðarvoruútfluttningurin hækk- aður og er nú á hædd við útfluttn- ingin av búnaðarvorum. x EIN DYGGUR FRAMMANA. Stutt eftir at Eisenhower, forseti, hevði hund- dálkað ein vælferðarstat við sosialistisk- ari stjórn og frá, morð, stuldur og drykkjuskapur vant uppá seg í hesum landi (Danmark ella Svøriki), kom frágreiðingin fyri fyrra hálvár 1960 um kriminalitetin í USA. Sammett við 1959 sigur frágreiðingin frá % sagt hvussu 13 pst. fleiri ránsgerðum. 8 pst. fleiri svikagerðum 6 pst. fleiri morðum. x LUMUMBA, forsætisráðharri? (?) Kon- gos: »Vit vilja bjóða teimum europera- rum, ið eftir eru hjá okkum, vælkomnir og eta okkara mat og drekka okkara øl saman við teimum. Hava tit ikki breyð, so gevið teimum maniok, og hava tit ikki øl, so gevi teimum heimabryggj. Einhvør, ið tveitir ein stein eftir einum europeiskum bili, er ein figgindi av frælsinum. Vit eru ikki figgindar euro- pearanna, men bara figgindar av eyð- ræningini.« * Kvinnurnar eru lættari enn mannfólkini, tørva minni ilt til andadráttin, minni Haldor Hald fyri javnadar-kirkjuråds limir. Hesin seinasti er kendur frå Hellig- korskirken, Sct. Nicolai-tænastuni, sosi- alum arbeidum, serstakliga barnahjålpar arbeiðinum. Hann var í stríðsárunum aktivum limur í frælsisstríðnum. Hildið verður, at um føroysku kir- kjuráðslimirnir fylkjast um valevnið hjá Indre Mission, verður hesin valdur. * ungur longur, økonomiskum tå ein og Ein er ikki sløkkir ljósið av ikki av romantiskum orsøkum. Trúboðarin Adrian YPPA AKSLAR. Johansen sigur til danskt blad, »at Før- oyingar vita, at William Heinesen hev- ur nytt seg sum fyrimynd, tå hann hev ur avmyndað »Tro, Håb og Trolddom« og sigur um film-trúboð- trúboðarin i arin: »at hann er ein so byttur og láturlig- ur persónur, at endurgevingin bert kann fáa gudsspottarar at yppa aksl- ar.« adrir SIGA: tað ikki ødr- TING AKROSSUR skal eydnast tjóðveldismonnum og sigur, at um afturhaldsmonnum at leggja sína kleimu hond vvir málið um bygg jan av studentaskúla og leggur aftrat « men okkum sleppa tit ikki líta okkum í kvold, hvorjum av við, ti av í at Vit Harrans hendur hvort til verka á verða vit tess fúsari fødi og hava stórri motstødumegi. vísindamaður ce So sigur amerikanskur i samband við rúmdarflúgvingina. 20 kvinnur í USA hava boðið seg fram at verða sendar út í rúmdina. 12 av hes- um vórðu valdar burtur úr og eru nú undir harðari venjing. Tær skulu vera undir 35 år, í mesta lagi 185 cm stórar og hava flogið sum flogskiparar minst 1000 tímar. Ein av teimum útvaldu, 28 ára gomul, hevur flogið í 7000 tímar. x FIDEL CASTRO, Kubu, er vanliga ógvuliga stórorðaður. einræðisharrin á Í einum av sínum seinastu rødum rópti USA fyri »figginda innar«, og legði aftrat: >... Vit trúgva ikki longur uppá tykk- ara lygnir ... tykkara falska fólkaræði, negaramorð tykkara falska frælsi og tykkara tyrannavald á fastlandinum hann mannaættar- … tykkara hyklara-heimspeki tykk- ara Hollywoodfilmnr ...< * , ORÐALEIKUR. Nasser, forseti í Egyptalandi, skýrdi herfyri Hussein, kong í Jordan, fyri >...ein svíkjara, hvørs dagar vóru taldir, tá hann vildi fáa somu lagnu usm systkinabarnid í Bagdad.« Her sipadi hann til kongamorðið í Irak. Hussain, kongur, svaradi Nasser aftur >... at hann vildi fáa ta lagnu, ið ger allar einræðisharrar til offur- lomb fyri teirra egna politkki.« *x TOLINI. Í gomlum døgum søgdu teir, at 6likatølini vóru mannslig, lika-tølini kvinnulig 1 var roknad sum keldan til øll tøl, 2 merkti meining, 4 rættvisi. 5 hjúnarbandstalið, t. v. s. fyrsta kvinnuliga og fyrsta mannsliga tal sam- anløgd. Í 8-talinum goymdi seg loynd- armál kærleikans, t. v. s. 5 (hjúnarband) + 3 (megi). í var morgni, og tí kunnu vit virka við skili og ikki eftir fummum.« »AKTUELT« skrivar: Tað man undra mangan, at Sovjet yvir fyri heiminum torir at kalla seg fyri frígerari koloni- fólkanna, tí øllum teimum miljón- asiatum, ið zararnir valdtóku av unum av og kúgaðu undir teirra harðræði, hevur eingin vunnið frælsið aftur. Einki fólk í russiska koloniveldinum hevur enn torað at kravt sítt frælsi aftur. Verunliga størsta tid eisini Sovjetsamveldið heimsins og er koloniveldi — hitt um stutta einasta. TAÐ ER VERULEIKI AT av tí nógv umrøddu lønarhækking, id lærararnir fingu, lat løgtingid 15 pst., og at teirri samlaðu hækkingini verður hitt løgting og kommunur til 30 pst. afturrindað í skatti. 25 almenna fúa Ein maður, ið varð spurdur um, hvat hann vildi taka sær fyri, tá hann var vorðin gamal og helt uppat at arbeiða. vil sita í einum djúpum stóli uttan at:gera nakað sum helst, og tað >Eg vil eg gera spakuliga.