mikudagur 9. november 1960síða 4

OSIALURIN Nr. 16 9 NOVEMBER 1960 33, ÅRG VERÐUR 12 MÍLA MARKIÐ SETT FRÁ 1963 AT ROKNA Vit eru bundnir av sáttmálanum Yið Bretar um 6 plus 6 míla markið fram til 1963; men hava tá fríar hendur at seta okkara sjómark, um ikki ganga hesum JAVNAÐARLANDS- 12 ára sáttmálan ið fólkaflokks-sam- meðan úr altjóðaavgerðir Tað eydnaðist STYRINUM at fáa um 3 míla markið, bandið fekk troðkað sótu í landsstýrinum, igjøgnum, hesir settan geildi.. i staðin fyri fingu vit 12 míla mark fyri Bretar, við 4 undantaksreglum og stytta við sáttmálatíðina árum. Nú samráðingar í Geneve endaðu úr- sum Hákun og óhoviskur nú uppundir vali Í fyrsta lagi at ið er hann greiður yvir, fólkatingssessur hatsara (sessurin, hann ætlar taka av) er í våga. heilt av Í ødrum lagt gongur sinni mótstøðumann hev Klakks- hugs honum, tí hann sum ur fingið Jóhan Nielsen. prest í ið torir at sína fólkaflokkin. nøkur Siga vik, ein mann. ikki minst um Vit skulu her ið Håkun Diu å prent i Dagbladnum. an orð. upp endurgeva vur lati rhuus he > sett a til fulnar, hv neyð- lokkurin ylkaflokksins ørjari er i og hvørji våpn formaður á er farin at Ein situr bert og grundar yvir, við einum ringum smakki í munninum, hvørii høvudsørindini hesin prestur guðs- eila Ikki ti her er eingin grundan neyðug, hann Føroyum, politiskur bodberi. hevur i voru tey sum boðberi sigur seg at fara sum gudsboðberi, um hann ikki verður valdur sum po- litiskur boðberi hjá »Socialdemokrati- et« — Fleiri orð eru óneyðug! seinasta undir AT fólkaflokksmenn heimsbardaga vildu sleppa at selja skipini út av landinum, úr hondum fiskimanna. folkaflokksmenn kravdu skattin AT undir heimsbardag stórreiðararnir afturgoldnan, ið til endur- anum at skuldi settur var i fåa grunnar m.a. nýggjan skipaflotans. 1944 endurnýggjan AT fólkaflokksmenn í vóru ímóti einari fullkomnari av skipaflotanum. AT fólkaflokksmenn, so skjótt teir vóru komnir við meiraluta í landsstýrið, fóru at selja skipini út av landinum og byrjaðu við stórtrolaranum Páll.“ inntøkuløgir, ið gjórdar vóru fólkaflokkslandsstýrinum, til skipaflot- »Nolsoyar AT tær undid endurnýggjan frama fyri ans, vóru tolllógir, ið løgdu OKURTOLL Á NEYÐSYNJAR- VORUM, SKERDU 15 PST, og dýrkaðu útgerðina hjá einum fi- skimanni við 150 kr. um árið. AT fólkaflokkurin var ímóti eini skjót- endurnýggjan av skipaflotanum, tá teir í MESTA lagi vildu ganga við til at keypa 15 av teimum 30 Belgiubåtunum, tilboði. KEYPIKRAFTINA VIÐ ari ið vóru í slitaleysar, eru umstødurnar ikki tær so- eisini vit megu taka fiskimarks- spurningin til soleiðis sum løgmaður tók til í løgmannsrøduni: »Vit eru tí bundnir av 6 og 6-fjórð- ingasáttmálanum, t. v. 5., bretar hava loyvi at fiska at 6 fjórðingum undir Føroyum til 1963, men tá megu teir 12-fjórðingamarkið sett mu, og umhugsunnar, út um út frá beinum linjum.« eisini LANDSINS STØRSTI LYGNARI Fyri stuttum skrivaði Dagblaðið, at Foroya javnaðarflokkur úr Danmark — bryggjarínum >STJERNENK — hevði fingið 250.000 kr. javnadarrørsluni í Føroyum. frå til at vinna sig- fyri Slíkar stórlygnir kann Dagblaðið finna uppá. Eisini Håkun Djurhuus hevur nú per- ur bert eitt blað sum sónliga lagt navn til hesa; somu stór- lygnir og skrivar: Tað er kanska (ti, at heilir tríggir danskir rådharrar hava vitjað Føroyar „á summar umframt Dupont, ið er val- tekniskur ráðgevari hjá foroyska javn aðarflokkinum.< Slíkir eru teir landsins størstu lygnarar! TAÐ ER VERULEIKI AT fólkaflokkurin stjórnarpolitiskt í 1940 — kravdi fullveldi s. fr. loysing, 0. 1945 1946 hava realunión. atkvøda loysing — ríkið 3 dagar seinri re- — vildi — bað veljararnar NEI fyri stovnaða føroyska lótu seg ka á dyr úr løgtinginum av sama kongi, ið teir framm- undan høvdu sett av. 1949 - 1950 - heimastýrislógini til heima- var ímóti svór trygdareið stýrislógina, svór trygdareið grundlógina. 1957 til donsku 1958 seg vilja FYRI sjålvstyri STIG« segði »STIG 1960 — ? ? ? SOSIALLÓGGÁVAN er bert ein hjålp- artænasta, og henda hjålpartænasta skal vera soleidis, at latin verdur forsvarlig hjálp, har tað er neyðugt. Men lat tað verða sagt, at hin besti sosialpolitikk- urin er at økja um framleiðsluna, út- vega arbeiði og inntøku og gera fólk fór fyri at loysa uppgåvurnar á øllum økjum, har tað er gjørligt. Svíkir tað, mugu vit solidariskt veita hjálp. RA | —<.. Hiaip til treingjandi børn Við teirri sosialu loggåvu, ið tað eydnaðist — javnaðarlandsstýrinum at fáa framt at galda frá 1. oktober í år, verður nú stuðul veittur til øl eru 18 ára gomul. treingjandi børn, hagar til tey Tessverri eru tað nógv treingjandi børn her á landi, faðirleys børn, móður leys børn ella børn, ið á annan hátt eru vánaliga stødd. Við nýggju sosiallóggávuni hava eis- ini hesi fingið ein skáa og ein ugga í lívinum. Í fyrsta lagi kunnu tey nú fáa árliga, tá undirhaldsskyldan er hjá faðirinum hjá móðurini hagar til tey eru irhaldsskyldan er hjá faðirinum hjá móðurini „...e..... 420 — Aftrat hesum verður hjálp veitt til barnadóp, skúlagang, konfirmatión, fak liga læru, undir sjúkdómi og við jarðar ferð. Hetta er størsta framsiiz i) takes ið nakran- 504 — 2 år og sidan, tå und- 624 kr. Hd) eitt langt lív, einki at vita sær u liva - og | Tað var ein hørð lagna hjá teimum, ið arbeitt, at liva tíð er framt fyri treingjandi børn; tað var m. a. hesum framstigi, FÓL- KAFLOKKSMENN HEITTU Á TJÓÐVELDISMENN UM AT AT- KVØDA ÍMÓTI, TÁ MÁLIÐ VAR FYRI Á TINGI, men tj6dveldismenn søgdu, at tað TORDU teir ikki, hó- ast teir høvdu hug til tað. Týsdagin eiga tí oll sosialt og rætt- hugsandi fólk at fara á val og beina burtur teir flokkar, ið hava so lítla virðing fyri treingjandi bórnum og uppvaksandi ungdómi. Fylkist um JAVNADARFLOKKIN og verid vid til at gera kor teirra treingjandi enn betur við stórri trygg- leika og stórri hjálp. - = JA væ | strítt og strevast høvdu av, tå arbeidsmegin minkadi, tå elli fór at kennast og livsdagurin aftnaði. TAÐ HEYUR ALTÍÐ VERIÐ EIN HØVUDSTATTUR í JAVNAÐARSTEV- NUNI AT TRYGGJA TEIMUM GOMLU NÓG MIKIÐ TIL LÍVSINS UPPI- HALD Á ELLISÁRINUM. FYRSTA STÓRA STIGID ER VUNNIÐ — FóL- KAPENSJÓNIN ER VERULEIKI. Hóast javnaðarmenn løgdu alla orku »BØTA UM TEY VERSTU BREK- í stríðið. eydnaðist tað at byrja við ein- ans at vinna teimum gomlu eina kryp- uls-ellisrentu. Sambandsmenn vóru ímóti einum tey gomlu. íkki fyrr varð eydnaðist um at sáttmálabinda bæði sambands- og sjålvstyrismenn til at fremja eina ell isrentu. ið munaði nakað UNDIR folkafiokks-sambandslands- stýrinum vóru tey gomlu fyri stórum bakbrestum, tí hetta stýrið vildi treyð ugt veita ta hjálp, ið samsvaraði dýr- tíðini. JAVA sjålvstyrismenn munandi studuli til og fyrsta landsstýrið tað javnaðarmonn- enn hitt sett, AÐAR MANN ASIGURIN við sgtingsval breyt hol á aftur- skuldi Tá JAVNAÐARMENN gjørdi høvuds setast, tað til eina gongu við aðrar flokkar. beinanvegin gjørdi lóg- trygd til oll treingjandi neyð vesældømi. Fólkaflokkurin tjóðveldisflokkurin vildu ikki ganga við til hetta, men søgdu seg til reiðar at andsk rið at hitt almenna gåvu, ið veitti beindi burtur treyt og og og INI Í SOSIALLÓGGÁVUNIK. Hetta var verri enn einki, serstakliga tá tjóðveldisflokkurin íkki nevndi tey gomlu við EINUM EINASTA orði. Tíbetur flokkar drúgvar og eydnaðist tað at halda hesar uttanfyri landsstýrið. Aftaná samráðingar gingu sambands- sjálvstýrismenn við til eina sam- við javnadarmenn, har ein av høv uðsuppgávunum skuldi vera at gera ei- na nýggja sosiallóggávu. FÓLKAPENSJÓNIN VARÐ VUNNIN! gongu I. april 1961 kemur hon í hæddina. Tá kunnu hjú fáa uppí 4800 kr. og einsa- móll 3.216 kr. um árið. HEFTA ER STØRSTA FRAMSTIG, ID NAKRANTÍÐ ER GJØRT TIL FRAMA FYRI AT TRYGGJA TEIM- UM GOMLU MóTI SAKNI, TROTI OG VESÆLADØMI Á ELLISARU- NUM Verið vid í stríðnum at hækkað pensjón ina og seta aldursmarkini longur niður! FYLKIST OLL UM JAVNADAR FLOKKIN 15. NOVEMBER 'n Saltfiskur og Harri blaðstjóri! Mangt er so háttað. hjá einum og hverjum at »Mangt er forborgið í ein. Men fram, uppá. på at ikki er so lætt fåa fatur å ti. natúruni segði evni følast keyp- taka eitt og og her skulu vit sum bæði kann síggjast eins og tað kann seljast fyri pengar. Saltfiskur. Ikki minni er mystikkurin stórur, um tad er sjålv hin håttvirda saltfiska- prisåsetingarnevndin sum her kundi havt hug at lagt å vektina og sæd. hvat hon vegar. Við nógvar konar fiskimenn nýttu ast Less spurt rættiliga sum eg havi roknað sak- rokni her sjálvsagt eisini um hesa góðu nevnd. rundini ger fyri landið. eingin ikki ein tann dugir at svara. verður gátan sjálvandi ikki at minka. tað er greitt. Tá nú er statt. kann tað ikki vera ógrundað at nema eitt sindur við hetta álvarsama mál og seta nakrar spurning- ar fram. Saltfiskur og saltfiskaprísur er ein sera áleikandi spurningur hjá okk- um i dag. Her leika milliónir á, og vit hava ikki ráð at spæla við tær. Ómeti- liga peninganøgdir eru vorðnar lagdar í uppbyggjanina av fiskivinnuni, og ræð- ur um. at so nógv sum gjørligt av fram- leiðsluni kemur landinum aftur til góð- tað eg havi menn. og uppi hvøria hon i teir einasti og og so ar. Meginparturin av fiskiveiduni fer jú á marknadin beinanvegin. (Tíverri fer veiðan undir Førovum (isfiskurin) eisini ótilvirkað á marknad: hon átti heldur at verið skorin til flak her). Úr- slit: arbeiðsloysi um alt landið Teir eru nógvir aðrir, sum eisini ha- va sett eitt stórt spurnaðartekin við all- an henda mystikkin viðv. prísásetingar- nevndini. Haldi eg ti, tað kundi verið áhugavert at fingið at vitað hetta i. Hví eru vit novddir at hava eina prisåsetingarnevnd? Hvat er sjálvt grundarlagið undir mystikkur teir ymisku prísunum. hon 3. Hví er saltfiskur einasta landinum (burtursæð frá sum hevur hámarksprís? Lat okkum síga, at eingin slík nevnd var og hvat hendi so? Eg dugi ikki at meta tað oðrvísi enn so tað sum hendir við eini hvorji aðrari veru vildi ein natúrlgur prísur komið fram. Tað mundi einki verið at óttast fyri. hann fór miðureftir; keypararnir mundu ikki trotid, turkihúsini eru nógv; í løtuni standa tey har still, næstan oll. Eg hugsi, sum nevnt. vit kunna takka prísásetingarnevndini nógv fyri hetta. í hvussu er eigur hon ein stóran part av tøkkini. Og grundarlagið undir prísunum er. so vítt eg veit, aldri komið fram í ljósið. Eftir tu at neynd mál við Havt num. liggur gjørt åsetir? vøra i oljuni), at tá øllum at dóma. tykiast teir fles- vera á einum máli um, at henda ongatíð hevur havt annað enda- enn at níva fiskimenninar og har- verið landinum til stóran skaða. mikið arbeidslovsi í kjalavatni- og djúpasta til verkføllini kanska hjá somu nevnd. Síðan tað, at fiskimenn eru flýddir yvir háls og herðar til onnur lond, sum ha- va latið munandi hægri pris undir bein- leiðis teim somu umstødum. Tað er eitt faktum. Tað eru íkki fiskimenn, ið siga hetta. TÁ ikki aldaðari gjøldur orsøkin fåir er brúk longur fyri eini av- lóg. verður hon avtikin. Einki meira. Er tað ikki bert hetta, ið prisåsetingarnevndini at verda av. Skjótari jú betri er hon í hvussu er eingin gáta meira. Ikki-fiskimaður. lørvar tikin rå H iafdid SOSTALIN