leygardagur 12. november 1960síða 1

OSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR 2 år undir javnadarleidslu Ongatid i Føroya søgu er avrikad so mogv til landsins og fólksins besta, sum hesi 2 árini, ið vit hava havt eitt lands- stýri undir javnaðarleiðslu. Vunnin mál og mål í umbúnað. 1. Vidari vinnuræsur vunnar í Grøn- landi, harundir 6 nýggjar havnir til útróðramenn. 2. 12 nýggir línubátar komnir til land- ið — 25 umbidnir og ein hópur í umbúnað, og aftrat hesum fleiri stórtrolarar. 3. Fiskimenn vunnið 900 kr. í minstu- lón. 4. Fiskimenn vunnið 6 pst. fritidarløn. 5 Útróðramenn vunnið 6 og 9 oyru í prísviðbót. 12 míla sjómark við undantaksregl- um fyri Bretum og sáttmálatíðin stytt við 3 árum. 7. Fólkapensjónin — upp í 4800 kr. árliga fyri hjún. Avlamispensjónin. 9. Einkjupensjónin Barnatrygdin. Hjálp til sjúk, tuberklasjúk, blind deyv, lamin og onnur treingjandi. Sinnisjúkrahús fyri 36 milj. kr. Landssjúkrahús fyri 13 milj. kr. TAK ÚT YVIR 6 11. 12. 13 14. Betri likindi gerð. Berghol í Suðuroy projekterað. Studentaskúlin verður bygdur. Læraraskúli verður bygdur. 25,000 kr. árliga til Fólkaháskúlan. Lesistudningur til næmingar øktur. Føroyskt vinnulív fær lut i >Egns- udviklingsloven.« Betri líkindi til húsabygging við lánum frá »Østifternes kreditforen- ing< og vedhaldi frá løgtinginum. Iøgtingsvedhald fyri láni til heima- og småidnad. Løgtingsvelhald smærri frystivirki. 0. s. fr Hvert av hesum málum hevur og verð ur at hava alstóran tydning fyri føroyskt vinnulív, fyri fólkið sum heild. Nú ræður um at verja tað, ið vunnið | er og so halda áfram at vidka um, beta og fjølbroyta á hvørjum einstøkum øki og i øllum livsins førum. fyri vega- og havna- 15. og Norðoyum 16. 17. 18. 19, 20. 21. 22. 23. fyri lánum fil FYLKIST Ti UM JAVNADAR FLOKKIN! LATIÐ VALID VERÐA EIN STÓR- „SIGUR FYRI IN! HØVDID - JAVNADARFLOKK- EIN LIVSTREYT Fleiri hundrað familjur í Fóroyum búgva i kjallarum ella ødrum og ofta óforsvarligum býlum. Tá javnaðarmenn vóru komnir í landsstyri løgdu teir beinanvegin til brots fyri at bóta um okkara stak ringu bústaðarlíkindum — OG NÚ ER KOMIÐ UPP UNDIR LAND! Satt familjulív og sonn familjugleði | ar. trívst ikki undir vánaligum bústaðarlík- Nú — síðan javnaðarmenn komu í indum. landsstýrið — er vend komin í. Treytin fyri at ungfólk kunnu skapa sær eitt heim er, at teimum verða givin at fáa sær egið hús. Hesi líkindi hava ikki verið til steð- Fyri rættin Vit søgdu seinast at blaðstjórarnir á »Dagbladnum«, 14. September og Håk- un Djurhuus fólkatingsmaður vildu ko- ma fyri rættin fyri skemdarskriving um landsins løgmann. Bæði >Dagblaðið< og »14. September« royna at billa fólkið inn at hetta er »bluffstevning«. Men nú hevur fútin latið >Dagblað- ið< vitað at hann hevur fingið boð um stevning. Nær kann ein lita å, at »Dagbladid« ikki misstekur seg fyri ikki at siga tad, ið missháttari er? , o Nyggjur lærara- ,r eo skúli Føroya læraraskúli hevur ongatíð átt køli til undirvísing og uppaling av lær- arafólkum. Ikki fyrr enn undir hesum landsstýri- sum er vend komin í. Landsstýrið hevur sett sær fyri at ko- ma hesi landaskomm til livs, og nú. verður í álvara farið at greiða hetta mál — Sinnisjúkrahúsið undir land Líkindini til heilsubót, røkt og upp- hald fyri sinnisjúk og tílík treingjandi, hava verið úr lagið ring. Vit hava einki sinnissjúkrahús, havt; men nú er tíbetur komið so langt áveg- ås. at sinnissjúkrahúsið er komið undir kand. Nútímans nýggja sinnissjúkrahúsið er mett at kosta 36 miljónir krónur. Ríkiskassin ber kostnaðin. Nú er nærum vunnið á mál. so flest øll fáa líkindi til at byggja sær egið hús. | »Østifternes kreditforening< verður nú at virka í Fóroyum við lagaligum, langfreistaðum lánum. Á tingborðið liggur uppskot um uppískoytislán við løgtingsins vedhaldi. EIN STÓRUR JAVNADARSIGUR ER TRYGDIN FYRI, AT FLEST ØLL KUNNU SETA SEG Í BUGV — Í EGIÐ BUGV. Stjørnuskot Havi nú fleiri ferðir sæð i Dagblad- num, at eg — vælsaktans tí eg eri av- haldsmaður — skal vera vorðin premi- eraður við heiðursprísi frá danska [I | | | bryggjarinum »Stjernen«. Presturin Jo- | han Nielsen og undirritadi skulu hava fingið ikki minni enn eina kvart milli- ón at agitera fyri. Hetta er mær sætt at | siga ókunnugt, men kanska eru hesi boð | | | komin til Dagbladsins adressu. Um Dagbladsins skriving i hesum, sum so mongum, er stutt at siga; einki er annað enn sleyg. Tað mátti verið | hentari at brúkt sín penn til okkurt ann að enn lygnir. At eg sum løgtingsmadur havi fingið pening, ið stavar frá Stjórnu-gli hjá Knúti, tað er møguligt, — men eina kvart millión? Jákup Lindenskov. Landssjúkra- húsið kemur Ómetiligur saknur hevur verið á ein- , um nútímans landssjúkrahúsið. Leingið hevur verið drálað; men nú kemur tað eitt landssjúkrahús, ið verður at kosta umleið 13 miljónir krónur. Stásiligur minnisvarði fólk í Hvalba og Sandvík ikki sett sínum næst ingum og bygdamonnum, ið doyðu av vannlukku á sjónum í bjørgunum, kola- námunum og aðra staðni. Vakrari minnisvarða kundu NR. 47. LEYGARDAGIN 12. NOVEMBER 1960 33. ÁRG. Varðin var avdúkaður seinasta sunnu- dag. Tignarløta. Friður og signing Guds yvir minni teirra! Týsdagin velja vit fólkatingsmenn Høvudsstevna javnaðarflokksits kann ógviliga stutt verða samandrigin í hesi fáu orð. At skapa góð livikor og livi- líkindi fyri alt fólkið. Hetta er ein stór málsetan. Og tað tykist, sum Feroyingar yvirhøvur ikki hava dugað at fata, at álvara hevur lig- ið aftanfyri hesa stevnu. So hendi tað. at javnaðarmenn fingu størsta flokk á tingi fyri tveimum árum síðani — og leiðsluna í landsstýrinum. Hetta kom óivað av, at ein partur av fólki vónaði, at aftanfyri hesa stevnu flokksins lá álvara. Og so hevur eisini | víst seg at Vera. Eg hitti ein dagin ein mann norðan- eftir. sum segði, at hann ikki hevði verið javnaðarmaður; men nú sá hann, at ongatíð fyrr enn nú, javnaðarmenn vóru komnir á odda í føroyskum poli- tikki. hevði nakað verið gjørt fyri hin meiniga mannin í Føroyum — og, legði hann aftrat, halda tit fram, sum tit ha- va byrjað, so stendur skjótt alt Føroya fólk aftanfyri tykkum. Hvat er tað so sum hent er? Jú, innan fyri hesa høvudsstevnu javnaðarmanna, sum nú er við at verða førd út í lívið, finna vit 3. høvudsråsir, ið flokkurin hevur gjørt ella er í ferð við at gera gongda. Tær eru: 1. At geva ti arbeidsføra fólkinum góð arbeiðskor og arbeiðslíkindi. 2. At veita gomlum og sjúkum, einkj- um og einkjubørnum og øðrum trefngjandi fullgóða trygd og góð livikor. 3. At hjálpa ungdóminum til lærdóms og veita teim ungu sum vilja seta búgv, lagalig og bílig húsalán. 1) Til hitt fyrstanevnda: At veita tí arbeidsføra fólkinum góð arbeiðskor og arbeiðslíkindi, er at síga, at her eru vit mitt í hesum arbeiði. Fyribils ræður um at fáa til vega før — nógv og góð før. so alt okkara raska sjófólk kann sleppa í vinnuna. Síðan ræður um at gera virkir á landi bæði virki, ið standa í sambandi við fiskivinnuna og annan ídnað. 2) Hitt næsta málið var at veita goml um og sjúkum, einkjum og einkjubørn- um fullgóðan tryggleika og góð livikor. Og her er fyrst at nevna fólkapensjón- ina og invalidupensjónina, sum framm- undan síðsta løgtingsvali elvdu so hart stríð flokkanna milum; men sum allir tingflokkar atkvøddu fyri aftaná valið, tá teir sóu, at Føroya fólk við at geva javnaðarflokkinum sítt álit, stemmaðu fyri, sjálvt um tað so var við ringum tannabiti. Síðan hava vit so fingið hin- ar sosialu lógirnar settar í gildi frá 1. oktober í ár 3) Hitt triðja málið var at geva ung- dóminum líkindi til lærdóms, og betri umstødur hjá teimum, ið vilja seta búgv at fáa bílig og lagalig langfreistað lán til húsabygging. Allir vita, at nú er farið undir bygg- ingina av, vit kunnu siga skúlabýnum í Hoydølum, har byggjast skal kostskúli, so ungfólk úr øllum Føroyum lagaliga kunnu søkja sær lærdóm har á staðnum. Har verður bygdur studentaskúli og lær- araskúli. Eisini hevur landsstýrið játtað pening og veðhald fyri láni til byggjan av einum nýmótans háskúla. Og so síðst men ikki minst er at nevna tað, sum kann koma øllum Føroyum ungdómi til góðar: Lán til húsabygging. Hetta er eitt mål, sum javnaðarflokk- urin hevur stríðst við at fingið í lag gjøgnum mong ár; men kredittforein- ingarnar, sum geva tey stóru og bíligastu lánini yvir eitt langt áramál at rinda aftur, hava ikki viljað lånt pening til Føroya, so leingi sum ikki alt landið er matrikulerað. Nú er útskift í mongum plåssum í Førovum, og júst nú sigur løgmaður frá, at har útskift er, vilja kredittforeiningarnar lána upp til 40— 50 % av byggikostnaðinum. um teir før oysku peningastovnarnir vilja læna eini 15 % uppá annan prioritet. Hetta tyk- ist at hava góðar vónir til at fáa at laga seg. Løgmaður er nú farin í sam- ráðing um enn eitt uppiskoyti soleiðis at veitast kann lán til húsabygging uppá 70—80 % við afturbetaling yvir eini 30 ár. Landið skal veðhalda — garantera fyri hesum lánum. Ætlanin er, at hesi lán veitast frá 1. apríl 1961 Tá hetta er fingið í lag, kann av sonn Framhald á 3. síðu. skulu kunna Kennedy varð valdur til amerikanskan president fyri komandi 4 árini. Nixon ynskti honum alla góða eydnu og lovaði at styðja hann í arbeiðinum fyri armerikanska fólkinum og verðal- darfgidinum Hann segði seg trúgþa uppá ta amerikansku tjóðina. VÆLFERÐARSAMFELAGIÐ EINANS vælferðarsamfelagið veitir fjøldini høvi til dyrkan av andslívinum. Einans vælferdarsamfelagid kann bjar- ga andsmenningini undan undurgangi; tí einans hetta samfelagið kann átaka sær sanna ábyrgd av at lata andsmenn- ingina røkka almenninginum-fjøldini.