leygardagur 25. februar 1961síða 2

25. februar 1961 LANDSTÍÐINDI - USS SOSIALURIN frá landsstýri og løgtingi LANDSSTÝRIÐ MÆLIR TINGINUM TIL AT FARA UPPi TEY SJEY MARKNADAR LONDINI Løgmadur legdi fram tilmæli lands- styrisins at fara uppí tey 7 marknaðar- londini. Við tað, at serlig avtala er fingin við Italiu viðvíkjandi sølu av salt- og klipp- fiski til tað, er eingin vandi fyri at fara uppí »tey 7«. Okkara handil er um 44,5 pst til »tey 7« og i år einans 15,5 pst. til »tey 6«. Vit prenta her ålitid, id løgmadur legdi fram: Uppskot til samtyktar. Løgtingid samtykkir, at Føroyar fara upp i handilssamgonguna: Hitt europe- iska frihandilssamtakid (EFTA). Viðmerkingar: Í løgtingsmåli nr. 21/ 1959: Marknaðarætlan, samtykti løgting- id at seta nidur nevnd, 6 valdir av løg- tinginum og 4 valdir av landsstyrinum, til saman vid landsstyrinum at vidgera spurningin, um Føroyar skulu fara upp í eina av handilssamgongunum i Euro- pa, felagsmarknaðurin hjá teimum 6 londunum CÆE.E.: Belgia, Frakland, Holland. Italia, Luxembourg og Vestur- tyskland, frihandilsøkid hjá teimum 7 londunum E.F.TA.: Eysturríki, Dan- mark. Noreg, Portugal, Svøriki, Schweiz og Stóra-Bretland, ella um Føroyar skulu standa uttan fyri hesar samgongur. Landsstyrid hevur samrådst vid nevnd ina og við ríkisstýrið. Eftir viðlagda yvirliti yvir útflutning- in tey 3 seinastu árini framgongur, at meðan útflutningurin til EFTA-londini (Danmark undantikið) og til CEE-lond- ini 1958 og 1959 er nakað hin sami, nøkur få procent størri til tey fyrru lond ini. so er útflutningurin í 1960 væl stórri til nevndu EFTA-lond enn til CEE- londini. åvikavist 42,9 pst. og 15,2 pst.; hertil er tó at siga. at ísfiskaútflutning- urin til Bretlands tekur meira enn heivt- ina ella 27.3 pst. av útflutninginum til fríhandilslondini. Stóra handilsáhugamál Feroya er, sum tað hevur verið. sela av fiski. higartil mest klippfiskur. Stórur partur og sein- astu árini størsti parturin av hesi fram- leiðslu er farin til Italia, ið sum nevnt er eitt av CEE-londunum. Hesi fremja verjutollskipanir galdandi bæði mótvegis EFTA-londunum og teimum, ið standa uttan fyri samgongurnar. Salt- og klipp- fiskur fellur inn undir hesa skipan, har- eftir upp til 13 pst. tollur kann leggjast á. tað vil tí vera hættisligt fyri salt- og klippfiskasøluna, um ikki undantak verð ur gjørt. soleiðis at henda vera ikki kem ur at nívast av hægri tolli enn tí. ið er, nevniliga 3 pst. Samráðingar hava verið við ríkisstýr- :ð um at fáa nevndu undantaksstødu og er úrslitið. at Italiamenn fyribils til 1. januar 1962 hava fingid hini samgongu- londini at góðtaka ta serstødu viðvíkj- andi keypi teirra av salt- og klippfiski frå londum uttan fyri samgonguna, at Italia kann keypa upp í 50.000 tons frå hesum londum uttan tollverjugjald ella hægri toll enn tann. ið liggur á fiskinum i dag. Um henda serstøda kann halda. skuldi eingin vandi verið fyri enn eina tíð framvegis at selt eins nógvan salt- og klippfisk til Italia, sum gjørt áður f Føroyum, síðani hin nevnda fiskarúgvan uppá 50.000 t er tað, sum Italiumenn vanliga hava innflutt. Viðvíkjandi salt- og klippfiskasøluni til Italia er tað sostatt ikki åtrodkandi, sum er. at gerast limur í teimum 6, um vit annars vildu og kundu gjørst limur. Nakað tyngri liggur tað fyri viðvíkj- andi frystum fiski. serliga frystum fiska- fløkum. Her kunnu CEE-londini fyri Nr. 8 Utsøla Vit gera limum okkara kunnugt, ødrum leggja ein verjutoll uppå inntil | at vit hava útselu i. mars. HAVNAR KEYPSSAMTØKA 15—18 pst. Spurningurin um eisini her at fáa eina serstødu fyri okkara fløkum er reistur, men einki endaligt úrslit er fingið. Tað er tí óvist, hvussu her verð- ur, serliga tí at summi av londunum t. d. Týskaland er stórur framleiðari av fiska- fløkum. Spania og Grikkaland eru eisini gaml- ir marknadar fyri salt- og klippfisk. Tad eru tekin til, at hesi bædi londini hugsa um at fara upp i tey seks. Somu trupul- leikar, sum eru umtaladir vidvikjandi salt- og klippfiskasøluni til Italia, verda so at gera seg galdandi hjå Grikkum og Spaniumonnum, um ikki hesi lond verða at fáa somu undantaksstødu viðvíkjandi innflutningi av salt- og klippfiski sum Italia. Limaskapur í CEE vildi borið tað við sær Føroyum viðvíkjandi, at lond sum Tyskland, Frakland og Italia, sum hava hópin av fiskiførum, komu at hava ó- skerdan veiðurætt tætt við klettarnar i Føroyum. Fiskimarkid, sum hevur leik- að so nógv á í Føroyum at fáa loyst, soleiðis at størst møguligt ski av okkara grunnum varð fyri okkum sjálvar, vildi av hesum verðið av ongum. Umframt henda virkisrætt á sjónum vildi møguligur limaskapur borið við sær, at CEE-londunum fingu virkis- og búrætt i Føroyum á íbúgvarnir i jøvnum føti vid Føroyingar sjálvar. Í hesum kundi verid bædi gott og ilt, men kanska meira nervandi enn fremj- andi fyri livsinteressur okkara. Men uttan mun til, um Føroyingar koma at hava fyrimunir ella ikki við hesum limaskapi, er tað vist meira enn ivingarsamt, um ein partur av ríkinum lógliga sæð yvirhevur kundi gjørst lim- ur, tá ið ikki alt ríkið var limur. og tað er eisini ógvuliga jvingarsamt, um CEE- londini vildu loyvt Føroyum at gjørst limur hjá teimum undir tilikum umstød- um. Viðvíkjandi Heiðis, at EFTA liggur landið so- Føroyingar ta løtu, ið teir vilja, kunna gerast limir hjá teimum: tað er bara at síga til yvir fyri danska ríkis- ráðnum. sum tá sigur hinum londunum frá ynski okkara um at gerast limur. Meðan limir av teimum 6, sum nevnt. gevur óskerdan virkis- og búrætt hvor hjá øðrum. herundir fiskiskapsrætt, ligg- ur landið soleiðis hjá íeimum 7, at hvort landið hevur einarætt at veiða innan fyri sítt egna fiskimark, altso inn um okkara fiskimark kunna so t. d. Bretar og aðrir koma. Málið hjá EFTA-londunum er at fáa burtur tollforðingar á ymsum verum, so at handilin við hesum verum innan fyri samgonguna kann verða liberaliseraður. Tollforðingarnar er minka niður í einki í einum tíðarskeiði uppá 10 ár, við 1/10 um árið. ætlanin at Meðan Bretland hevur tikið ta ser- stóðu við sølu av ísaðum fiski, at verju- tollurin uppá 10 pst. sum liggur á øllum útlendskum fiski, sum seldur verður í Onglandi, skal halda fram og ikki verða avtikin, kemur fiskaflakið inn undir á- setingina um avtøku so vid og við av verjutdllinum. Hesin tollur er longu minkaður niður í 8 pst. og stendur nú fyri 1. juni 1961 at fara Í pst. niður aftrat hjá limalondunum. Føroyar eru uttan fyri tey 7. tí ræður enn her 10 pst. tollurin á fiskafløkum. Gerast Føroyar limur, fæst við tað sama tann toll-lætti. sum hini limalondini hava fingið, t. v. s. viðvíkjandi fløkum kunnu vit tá selja tey til Bretlands og einans gjalda 8 pst. í tolli, og sum tíðin FÆRØSK MARGARINE | Vita No | FÆRØSKT PRODUKT VITAMINISERET FINT PRODUKT GROT OG SKERVUR Øl, ið vilje keypa skerv ella gråt, eiga at venda sær til kommunukantórið. Grót eg skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða heimtað. manni fyri kommununa. SETEPLIR | y telf. 1090 telf. 1093 | Føroya Kríggstrygging . Feroya Brunatrygging.. | { På tlf. 5043 gongur, verdur tollurin at minka nidur i einki. Vit standa ætlandi fyri stórari fram- leiðslu av fløkum, og tá marknadurin fyri fløkum í Bretlandi sigst at vera batnandi, hvat prísi viðvíkir, kann sela av flaki har uttan tollbyrður koma at verða av allarstørsta týdningi fyri fiska- søluna. At liggja uttan fyri bæði tey 6 og 7 | Føroyingar eiga at tryggja Bilstjórar verða ámintir, at teir íkki kunnu heimta grót ella skerv uttan við einum limi av vegnevndini ella einum umboðs- FROÐBIAR SÓKNAR KOMMUNA eru á goymslu TRYGGINGARSAMBANDIÐ FJROYAR Førova Si ing ...telf. 1090 Føroya Vanlukkutrygging telf, 1721 5 tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs bilar o. a. í landsins egnu trygging | NORDOYA SPARIKASSI stovnadur 1919 tif. 5043 Sparikassin er opin kl. 10—12 og 14—16, leygardag 10—121%. Lán verða givin móti ved i jørd og bygningum. Renta av innskoti er 3% % p. a. og av innskoti uppá uppsegn 4 % p. a. heldur landsstýrið vera hina verstu stød- una hjá Føroyum. Hon gevur ongar fyri- munir, men einans kjansin at koma við, tá ið nevndu samgongur ikki hava betri handilsmøguleikar enn at taka veru hið- ani. Landsstýrið heldur tí — alt samanum- tikið — vera rætti vegurin at gerast lim- ur av teimum 7.