leygardagur 8. apríl 1961síða 1

FRÆLSI BA EF. JAVNADUR BRØDRALAG NR. 14. LEYGARDAGIN 8. APRIL 1961 34. ÅRG. Bretsku trolaraskipararnir farnir í verkfall Í GRIMSBY OG HULL LIGGJA NÚ TÆTT VIÐ 200 TROLARAR EISINI EIN Tað tykist, sum bretsku trolaramenn inir rættuliga eru vorðnir harmir um ta støðu, sum bretska stjórnin hevur tikið í sjómarksstríðnum, sum nú semja varð fingin um millum Íslands og Bretlands. Stødan at i Hull og Grimsby lagdir, og ið enn lagdir, so Yvirmenninir å trol- nú tann, troalararnir úti, inn. er eru verða teir. eru hvort teir koma trolflotanum krevja, arar ikki fáa loyvi at landa í Bretlandi, men hóast hetta krav. trolaraskiparanna íslendskir at at eru landingar farnar fram, og hava is- lendsku bátarnir fingið sera góðan pris. Íslendski trolarin Ingálvur Arnason landaði í vikuni 2.958 kitt fyri 14.053 stp. Samstundis sum verkfallið er sett sum mótmæli móti úrslitinum av sjómarks- stríðnum landanna millum. hava bretsku Førovingar flyta ávarað at trolarayvirmenninir og Grønlendingar sjåmørk út. ímóti teirra Hvussu verkfallið fer at legna seg. er Útróð 5 Kø. Í 14. September hevur dulnevnid. ið merkir seg yútróðramenn í Førovinga- havnini«, men sum meg ánar fyri ikki at síga: sum eg veit ikki hevur sæð Før oyingahavnina, áheitan til min at veita útróðrarmonnum okkara í Feroyinga- havnini somu studningssømdir sum okk ara heimaútróðrarmonnum. Lat tað fara, hvat ið nú kristna navn- ið er á dulnevninum. Ég skal royna at taka tað sum v i útróðramanninum í Ferovingahavnini væl (undirróðurin í t tað minni ér mær vil kortini siga. a saklig og rein vælvild enn politisk »ma- nøvre« ið liggur aftanfyri; hetta verður sagt fyri, at eingin skal misskilja!) Ju, vinur min, lít á tað. at í studn- ingsmáli útróðramanna finnur tú Dan- bjørg heilan og farandi so langt sum møguleikans mark gongur. Jdanbjørg var við til at oyska útróðramanninum H. minstulønina, hann kundi liva. Men so undarligt og harmiligt tað lóðar. so er sannleikin tann, at a trygging bar dust dulnevnid id. September ímót.. Danbjørg var við til at veita útróðra- tryggja før- so manninum í Førovingahavnin! og øØødr- um havnum í Grønlandi uttan fyri K. G. H. s øki somu lønartrygging. Men prisstudningurin var ikki tann heimaútróðramannin. — ti fær ikki minstuløn- sami sum til hesin fekk ikki artryggingina. … Nú fingu i fiør heimaútróðramenn:- nir prísstudningin munandi hækkaðan, uppí 6 og 9 oyru, og tað er rimiligt og rættvist serliga tí, at fortienastan í fjør var so litil. at útróðramaðurin hjá okk- um í Grønlandi fær prísstudningin hækk aðan, og hevur meirlutin í fiskivinnu- nevndina, har undir javnaðarmenn, upn- skot um at hækka prísstudningin við 100 %, frå 2,5 og 5 oyru til 5 og 10 oy ru kg atvikavíst fyri feskfisk og salt- og fisk. Skulu okkara heimaútróðramenn og líkastillaðir = undir = tingmannavidgerd, má tað vera eitt av hverjum, annaðhvort sum nú, hvar ið heimaútróðramaðurin ÁVARING |} ramenn okkara í Grg: landi og heima TIL FOROYINGAR ikki gott at siga, men um einar 14 dag- - um tað stendur við so leingi, tá ar, vænta menn, at tað fer at merkjast á marknaðinum við so ovurhøgur prísum, sum ongantíð áður hevur verið. TINGIÐ kom saman aftur mikudagin eftir páskir. Málini eru nógv. sum eftir eru at viðgera, og væntandi verður ting- slit ikki fyrrenn tað fer líða ímóti mai mánaða. Fundir hava verið hvenn fleiri mál hava í hesi vikuni verið á dagsskránni. Í dag er dagsskráin eisini long. Vidgjørd verða málini um nýggjar at dag, og fiskileidir, eykastudningur til lenjavn: ingargrunnin og málið um vegagerðir. Menn eru nú farnir at og flakavirkið. Hós- Foroya banki bankadeild Ónsdagin letur Sjóvinnu- ÚR HVALBA. stoypa Frysti- dagin opnaði her í bygdini. bankin, Sudurova deildin. upp banka sin her. Um páskini legðist kavin um landið, so nógv sumstaðni. at bilar ikki fingu koyrt. fær nakað hægri studning sum viður- gjald fyri minstulenartryggingina. ið hann ikki fær sum útróðramaður í Grønlandi. ella megu prisstudningarnir 7 og minstulønartryggingin falla báðum i líka muni. Men eina minstalenartrygging til út- róðamenninar heima halda menn ikki bara ringa fyri ikki at siga Omøgulig at ktisera, men eisini ætlandi verða víttfevnandi og dýra, at lønjavning- argrunnurin ikki orkar hann uttan nýggj an milliónapening úr landskassanum — hann tekst ikki uttan stóreking av skattinum. At har er farið so langt sum so og yvirhøvur i løtuni er møguligt ivast eingin i, nú ið eftir okkara korum og umstødum so stórt er tikið til sum onga tíð áður í okkara søgu. Ikki minni enn 8 milliónir árliga við 3 milliónum í lánum eru settar sum beinleiðis studningur til fiskivinnuna, lønjavning- argrunnin og skipabygging. Tvífaldan av studningshækkanini aft- rat minstalønartryggingini er munandi og tørvandi bati. so slakur sum fiski- skapurin hevur verið harunni seinastu árini. Og sum forholdið við nevndar- uppskotinum nú verður millum útróðra- mannin heima hjá okkum sjálvum og okkara útróðramenn í Grenlandi er funnin so toluliga rættvís javnvág. At tjóðveldismaðurin setur uppskot fram um. at báðir teir neyndu útróðra- menninir skulu fáa líka pvrísstudning týðir líka so lítið sum tað, at hann hev- ur uppskot um 1000 kr. í minstuløn uttan at hava sett ein einasta stav um inntøkur og uttan at hava greitt atkvødu fyri einum einasta inntekuuppskoti. — Minstalønin = verður annars viðgjørd undir øðrum máli. Eingin førovingur og enn og minst nakar fiskimadur skilir, at tað er møgu- ligt hjá okkara tingi at rinda milliónir uttan ovra í skatti ella tolli og ødrum inntøkum. i Havn, tann 6. april 1961. J. H. Danbjørg. Albin Åkesson | 80 ár 10. apríl 1961. Svíaríki hevur vid forsorgarskipan síni. basan av arbeiðsloysinum og kort- ini hava tær hægstu lønir í Europa, við síni demokratisku og framskarandi skúla skapi og venjing av ungdóminum og við sínum høgu andaligari menning av øll- um stættum vaksið seg fram at vera ein fyrimynd fyri allar tjóðir. Tað ein gleði at kunna siga. at tí á er baki eru Danmark og Noregi j Teir grannvaksnu og prådu sviarnir, sum í 1901 komu at arbeiða í kolanám- inum í Rangabotni hava ikki gjørt sín- um landi fyri skommum. Úr kolagrevstrinum varð tessverri ikki | stórt burtur úr. Summir av sviunum fó- ru heim aftur, meðan aðrir sum Carl Cederfeldt. Anders Wiberg. Oluf Morten son. Joen Carlsson. Vilhelm Jonsson og Albin Ákesson festu fót og vórðu verð- andi i Føroyum og tóku ymiskt byggi- arbeiði. sum formansarbeiði. Albin sínar ofta fornavni sóknar- hann var hann kom at arbeiða saman við vann sær at arbeiðskammirátar og talar tað fyri »dus« við fólkið imillum ålit. vera á við og fólk. skjótt búgva vann Tað hendi Albin sum fremmandum manni hann varð valdur seg og og tess sjaldan hendur vørum landi, at sóknarstýrið og sat har tvinni valskeið. Og áðrenn hann kom í sóknarstýrið var hann valdur til vegaformann fyri kommununa løg- | tingið. | Tað eru ikki fá kostnaðararbeiði. hí løgtingid ymsa stað ur og uppdráttar nn hevur gjøri í Føroyum og fyri | Og | — SUÐUROYINGAR! tey 32 árini ein long tíð — hann hevur verið vegaformaður, er — við undantak av høvudsvegnum — i sókn- ini ikki gjørdur minsti vegateinur ella brúgv, sum hann ikki hevur gjørt upp- drátt og kostnaðarútrokning til. Og tað er einki at skrøgga av, at vegirnir i Froðbiar sókn hava eftir umsteðunum verið millum teir hampaligastu her á landi. Tað eru mong ár, síðan Albin fór at tala um og kanna eftir kostnaði- num av asfalteringar og øðrum nútím- ans vegagreiðum. Men hini fíggjarligu viðurskiftini vóru ikki fyri tílíkum keypi Men tað er nakað síðan asfaltering byri aði í søknini, og plåssid var hitt fyrsta ið fekk sær grótknúsara. So lítil ansur var tå í Føroyum fyri tilíkum greiðum, at kommunan fekk nei til studning frá tinginum og í fyrstu atløgu heldur ikki loyvi at keypa grótknúsara. Men við seinri atløgu varð játtanin givin. Albin hevði ongan barnaskúlan, sum tá var ikki stórfingin við lærdóm: kristni og tað at kunna lesa. Men Albin var ikki bara kunnskapar- tystandi, men hann var næmur og nýtti høvi at læra seg sjálvan og taka við lær dómi frá monnum. verkfróðingum og ðrum »lærdum«, hann kom at arbeiða saman við. Hetta greiður. hvussu ið tað bar til. at hann í mongum átti verk- frødingskynstrid og kundi stinga vegir út. »nivellera« og kostnaðarmeta sum var hann verkfraðineur. Tekningar og unndráttar. ið ligeia eftir hann. eru hon um til heiðurs. snatiliet. akkurát oo væl arbeiði. Hann hevur verið kommu dveour álitismaður og snart hennt við veeafarmaður verkfráðinasarheiði. ið ikki eru fyri at skúlagang uttan - og hann var uttan fyri oiørt nuni miklan nening sum at sera øitin vera hília. Tílíkan mann at sláa grót og greiða av hondum tunet og torført arbeiði finn ur tú ikki undir hverjum steini — tað verður ilt at finna hans maka. Men tað er ikki bara tað tunga og torrføra ar- beiði. sum hann skarar framúr í. Vitjar tú hann í hansar snotiliga heimi sum hann hevur bvet at kalla einsamallur frá grundini av. finnur tú finastu og synd- rigastu handaverk. so lystarliga gjørt, at tev eru ein frægd fyri eygað Tann 10. apríl verður Albin 80 ár. Men aldurin hevur so ikki bovet hann. Hann legði vegafor- mannsarbeiði niður 1. april, ikki tí hann kendi seg veikan og 6arbeidsføran hann arbeiddi sum ein ungur maður líka til seinasta dagin men hann helt at við tev 80 í var hóskandi at ta- ka frí at tað. ið honum hug aði Um skuld: verið. kundi hann at dóma arheiðsevnunum. ar- var ros Ákesson sanniliga rini gera ; tað eftir hildið árini enn. arheiddi »rekordina« sær best fram væl mone sum Og unnå in hevur. beiðsformaður tað annar maður. ið hann ligið vildi ikki sonnum sláa Men Hann fyri at gjørt tað. fyr: Albin ið ella hetta hevur hevur av ver- dugnamaður. men avgiðrt ein av ið ongan tíð gjørdi hóa- (Framhald á 2. síðu) teimum stillu, Onsdagin 12. apríl lata vit upp deild í Hvalba. Fyribiis avgreiðslutíð ; Mánadagar Onscagar - Friggjadagar - Alt vanligt bankayrki. Hava tygum figgjarspurningar, tosid so vid okkum. Sjóvinnubankin.