leygardagur 15. apríl 1961síða 4

SOSIALURIN Nr. 15 15. APRIL ikki ala trygd, ið nú verður veitt fjøldini av fólkinum, verður at taka hitt mentunn- TAÐ er heilt vanligt at ar- og menningarliga stødid undan okkum. Tað hendir ei hetta á politiskum fundum— politikkarar, ið litikkar nevna 1961 34, hoyra, at oll ARG. VÆLFERÐ OG MENTAN hin økonomiska og sosi- ni, at ein hoyrir po- hava hug, men ikki reiðiliga tora at kynda uppundir hina nationalu øsingina av nýggjum — hana, ið royndist teimum so stokkut. MEN tað er væl eingin ivi um, at júst økonomisk og sosial trygd — sonn væl- ferð — verður at gerast dyggasti stuðul mentunnarlívsins og geva fólkinum eitt haldgott mentunnarstødi at byggja á. EITT er vist — eingin torir siga, at vísindamenn og granskarar vildu rokkið . , . . . . Få . stórri úrslitum, um teir dagliga pindust av materiellum sorgum. HELDUR eingin torir siga, at tað hevur verið til skaða fyri bæði heimligar og útlendskar mentunnarmenn, at LAT okkum vara okkum fyri teimum, ið teir hava havt sítt uppi á tí turra. siga vælferðarsamfelagið fara vera okkum óverdugt og til nationala minking — teir unna ikki fólkinum hitt besta. OO BT: SKATTALÆTTI Vit hava áður greitt frá uppskotum landsstýrisins um beinleiðis skattafræl- si fyri småinntøkur, skatta- og barnafrá- drátt. id vil minka munandi um skattin hjá forsyrgjarum. "Javnaðarflokkurin hevur oftari áður havt uppskot frammi um minkan av skattabyrðurnar hjá teimum lægru inn- | tøkunum eins og uppskot um eina rætt- | visari skattaskipan. Einki av hesum uppskotum hava vunnið nakran frama. Annars hevur fólkafløkkurin einaferð havt uppskot um ein vissan skattalætta, | men tó soleiðis at skilja, at tað einans | vóru stormenninir, ið skuldu fáa skatt landskassanum. Hetta afturgoldnan úr ! varð gjørt í einum uppskoti í 1943. har teir m.a. siga: , »Hesir menn hava frammanundan givið innteku sína upp til tingið og »FØROYINGAR UNDIR JØRDINA,« soleiðis eitur grein í danska blaðnum AKTUELT. ið hevur havt samrødu við síðan A. Noe-Nygaard, professara. sum 8 | 1938 saman við Jóhs. Rasmussen. jard- | frødingi. hevur havt vid jardfrødisligu | kanningarnar í Føroyum at gera. Komið er nú. so langt ávegis. at hin fyrsti sæftipargurin av teimum jardfrødikligu kortunum nú fer til prentingar. Um kola nøgdirnar sigur hann m. a.: — Vit hava funnið so nógv kol, sum 18. old. Tað er fyrst menn gitiu um í at vaksa — í 19. old, at tølini byrj frá 25 til 50 og 75 í . tons. Elstu kanningarnar søgdu frå 12 mili. tons. hetta úrslit eru vit eisim Ein fronsk kanning frá 1908 setti nøgdina til 12 mili. tons, og tað var tá franski Marquis De Saint Yves av París keypti sær einkar bróta kol Førovum — rættindini at men cinki spurdist burtur ur hesum Førovum og kolaútflutining úr ? kann ein valla hu um, SO leingi kolnumstodurnar í Europu eru Sum í lotuni. um, og komnir (il. * * * Noe- heldur verið mongu BERGHOLSGE RÐIRNAR við; Nygaard, sar: eisini. Hann jarðlrøðisligu hava tær gjørdar, ser- profe av alstórum týdningi fyri berggongdir. ið longu eru stakliga 1 til vatnleidingar, har Jongsta er 1.5 km. Hann leggur aftrat: — Hin a berzgongydiån, sum nú verður giørd, verður 960 nm long. og 2 ferðir 2 m í tvørmåt Men horaftrat verður nú farið undir eina 1200 metur langa - samferðsluholið = milium Tvørovri og Hvalba. Hetta verður 4 ferðir 4 metur í tvørmit og verður at niðri i hin liggja fleiri hundrað metur fjallinum. * * * RÚMDARKANNINGAR. Fyrst í 1960 søgdu russiskir vísindamenn frá teirra ætlanum tev komandi 7 árini. Fyrsta stóra stigið var tå at senda ein mann kring um knettin og fáa hann niður aftur. Hetta hendi nú seinasta mikudar. Næsta stigið verður at lata eitt rúmd- ER AED USD DSU TT MONERASEL VÆSEN SDR SOE END MOON LONER£ ÆLY G DØREN SÆT ONE OUN 2 EDR EDR goldid skatt av inntøkuni; tad er ti beint. at tad almenna styðjar hesar menn ella hesi feløg við at afturgjalda part av tí skatti, sum er goldin til tingið.< Okkum er sent: Oll vit. ið eldru eru, minnast, hvussu tað oftani hevur gingist við okkara fræga mentunnarstuðuli — »Vardanum«. Kom langt í afturhond og heit mest sum uppat at koma út. Seinri fingu vit hitt frálíka mánaðar- blaðið »GLUGGAN«, men tað tykist sum hetta verður fyri somu lagnu. Longu nú er »Gluggin« komin í aftur- hond. Hetta fær ein til at hugsa og spyrja: tá ið nú okkara frægastu mentamenn og ivaleyst saman við teimum mangir, ið fegin vilja stuðla fíggjarliga. standa aftanfyri eitt tílíkt tiltak, hví so alt hetta seinføri. Lesihugaður. arskip við manni í ferðast kring um knøttin í fleiri samdøgur. Triðja stig- ið verður at senda mannað rúmdar- skip kring um mánan. Fjórða at senda ómannað rúmdarskip uppá og fimta: at lata mannað rúmdarskip lenda á mánanum. KOMMUNISMAN. Í Kina (650 milj. íbev.). Ruslandi (200 mili. íbgv.). Pó- landi. Tjekkoslovakiu, Ungarn, Rumeniu Bulgariu. Albaniu. Eysturtýsklandi. Norðurkoreu og Norðurvietnam hava kommunistar vadið einsamallir. Onnur lond eru á veg at gerast kommunistisk ella halla politiskt mest tann vegin. Ødrvisi er í ikki-kommunistiska part- inum í Europa. Í Vesturtysklandi, Grik- land“. Spaniu og Portugal eru kom- 'staflokkarnir bannaðir. Vit endurprenta her seimastu kendu valtelini. ið vísa stødd kommunistanna mun til samlaða veljaratalið í nekrum londum: atkv. tingm. nst Finland 445.832 50 23.17 Hali 6.700.812 140 227 Frakland 3.741.384 10 207 Ísland 18621 10 192 urg 211.472 3 8. H 272 NS4 4 675 Ss 186.762 5 5.0 N« 6N.278 1 3.38 Fysturriki 142 598 3,27 Danmart 27.298 1,14 Bretland 33.144 01 . * 7000 Evsturtyskarar valdu í nåskadøg- unum at flvto mark or búseta see í Vesturtýsklandi. har arbeiðs- or livi- likindini eru reiðiliga betri enn eystan- fyri iarntialdið Reinanverin sum lokin í 19 heimshordsøin var byrjaði fláttarstreymurin — og hann hevur staðið iavnt við síðan tå, Í alt eru nú 4 mili. Fystnr. týskarar fluttir vestur um jarntjaldið. Eitt úrslit av hesum er, at Eysturiýsk- land er einasta land í heiminum, hor fótkatalið ikki stendur við men minkar . * + HEIMSINS STØRSTU. heimurin er lítið at meta blødunum aðrastaðni bæði í nógdum. Tað eru siålvandi stórlondunum, ið hava tey Forovski blað- aftur ímóti stødd og í stórbýirnir í størstu blød- | FER aðrir SiGA »DIMMALÆTTING« skrivar um uppskot Sambandsflokksins um at taka upp samráðingar við Ísland og royna at vinna aftur fiskileidir, ið Føroyingar mistu við 12 míla markinum og sigur M.a. at >... De fleste islandske blade har bragt meddelelsen om Sambandspar- tiets initiativ på fremtrædende plads. En enkelt avis, som særdeles stærkt har bekæmpet »forliget« men England den radikale >Fíminng har bragt den tilføjelse til meddelelsen fra Fær- øerne, at Sambandspartiet ikke altid har udmæket sig ved venlig indstilling overfor Island.« TAD ER VERULEIKI: landsstyrinum er AT undir hesum tað hent, at tað eydnaðist at fáa eitt fíggjarlógaruppskot upp á umleið 23 milj. kr., ið fólkaflokkurin og tjóð- velddlokkurin hildu vera nógv ov lágt sett, niður í umleið 18 milj. kr. — £. v. S.. ein stórri skatta- og toll- lætti enn nakrantíð áður er framdur her á landi. 1 ai — — amerikanskir AT va funnið fram til, reiðiliga lættliga kunnu vinna stór- ha- teir vísindamenn hvussu ar nøgdir av góðum drykkivatni burtur úr sjógvi — 42 lítrar burtur úr 100 litrum av sjógvi. AT ongatíð tey seinastu 50 árini ha- va jarðskjáltarnir gjørt so nógv um seg kring um á jardaknøttinum sum í 1960 serstakliga í Marokko, Chile og Per- síu. AT jugoslaviskir jardfrødingar hava funnið beinagrindina av einum ma- mutti. ið teir halda hevur livað fyri um ini. Niðanfyri er stutt yvirlit yvir, hvussu stórt dagliga upplagið er hjá nøkrum kendum bløðum: eintøk: Pravda, Moskva 6.300.000 Daily Mirror, London 4.500.000 4.130.000 3.750.000 3.289.000 2.030.000 1.460.000 1.170.000 614.000 Daily Express, London Asahi Shimbum. Tokio Bild Zeitung. Hamburg New York Daily News France Soir. Paris The Daily Telegraph. New York Times London 16 ÁR AFTANA. Formaðurin fyri jød- unum. ið giørdust avlamnir undir nasist- isku forfylgilsisinum. sigur tað vera skilaleyst ísraelska fíggjarmálaráð- num 140.000 kr. úr ísraelska landsl til at veria Eichmann og leggur aftrat: »8. tað er skilslevst at nýta pening : jalda veriu teirra hansara offur — brekaðir — is — 16 ár aftaná heims on á dyrnar hjá fíggjar- ríðharranum fyri at fáa okkara fur, so kunnu lekin okkara og súlarliga sár og koma at liva hampa lív...“ SOME LON. Síðan arbeidararørslan tók seg unp, hevur citt rav hennara Verið menn og kvinnur í sama ar- beiði skulu fáa somu løn. Onkunstaðni er hetta hent. men bert sum ein við- ———/—hem-————————————A—— ————————— 1 — — | leið 1 milliard árum sidan og verið góðar 5 metrar høgur. AT stórri parturin av starvsfólkunum í amerikanskum bankum er konufólk — 380.000 konufólk og 180.000 mann- fólk. AT av teimum 52 miljónum íbúgv- unum í Bretlandi starvast bert 1 milj. 1 landbúnaðinum. >GLAÐUSTROKK, ið er sera ágrýtið at verja núgaldandi rúsdrekkalóg sam- metir drykkjulag Føroyinga við drykkju lagið í øðrum londum og skrivar um hetta: »Veruleikin er jú tann, at vit Føroy- ingar eru tað mest edrúuliga fólkið 1 ordanlondum, ja, kanska í allar Europu, og tað er rúsdrekkalógini at takka fyri Og víðari skrivar blaðið um alkohol- nýtslu av ødrum slagi enn vanligum rúsdrekka. ið innflutt verður: »So er tað heimabrygging, smugling, drekking av hårvatni, alt hetta vita vit fer fram, men ikki meir enn í øðrum londum..… « KHRUSCHEV segði nyliga í stórar! rødu, hverjar hugsjónir sínar vóru: »Vit vilja vera eydnusælir. tá ið mannaættin søkir sær skjól undir marxismunnar og leninismunnr skjeldri, og tå ið I#mmunistiska flaggið veitrar yvir heiminum og einum heimsumfat- andi kommunistiskum samfelagi. Fígg- indar okkara siga, at eg påstandi, at kommunisman vil sigra. Hetta er eingin påstandur, hetta eru vit fullvísir í. Tað er einki ringt í hesum. tvørturim6ti, tað er nakað gott. Kommunisman er javn- aður fyri oll fólk. — uttan mun til lit!< fáningur í mun til hina samlaðu arbeið- arafjøldina. Nú eru arbeiðarar og arbeiðsgevarar í Noreg komnir ásamt um, aí í 1967 skal sama lón verða galdandi fyri menn og kvinnur á øllum arbeidsøkj- um. Henda lønjavningin byrjar í 1963. * * * NIXON. Ein maður kom nú um dag- arnar inn å sakføraraskrivstovu Nixon's i Los Angeles. Sum kunnugt var Nixon. amerikanskur varaforseti og val- evni til seinasta val, men tapti. Mað- urin segði Nixon frá. at hann hevði mist 50 dollar uppná hann. »Eg helt uppá tyg- um í einum veddimåli.« — Tað var synd, segði Nixon, men eg tapti mangt slíkt. Eg roknaði við at kunna flyta inn í Hvíta húsið, men í dag havi eg ikki so frægi sum eina leigheit. Eitt hampa hóli er ringt , at finna, men nú kemur konan at hjálpa mær... * Tað var ein kendur franskmaður, ið einaferð talaði um skatt. og segð:: — Kunsturin af áleggja skatt er at rovin gåsina soleiðis, at ein fær hina størstu mongdina av fjøður vid so litlem sggi sum gjørligt. * * . ætur: Eg kann ikki sova, tå eg drekki øl. Hanus: So er tad Eg kann ikki drekka umvent vid mær. al. meðan eg sovi. Sparikassin er opin Lån verda givin Renta av innskoti er stovnaður 314 % p a. DOYA SFARIKASSI 1918 af. 5043 kl, 10—12 og 14—16, leygardag 10—i2W. móti ved í jørd og bygningum. og av innskoti uppá uppsøgn 4 % p. a.