leygardagur 20. mai 1961síða 4

LONARVIDBOTIN EIN STORSIGUR FYRI ARBEIDARAFJØLDINA IVALEYST hevur arbeidarafjøldin i Føroyum á ongum sinni vunnið tilikan lønarbata, sum í hesi tingsetu, tå tingið samtykti at hækka dýrtíðarviðbótina. Við hesi samtykt hava arbeiðararnir vunnið 41 oyru um tíman fyri vanligt arbeiði og 27 oyru fyri fiskaarbeidi. Eisini konufólkni fingu lønarbata, ið er heldur stórri uppá seg í mun til lønarbot arbeiðaranna. ARBEIÐSFÓLKIÐ var lønarliga komið í afturhond í mun til aðrar stættir, ið flest allir hava fingið lønarvidbøtur ella eina tryggjaða minstuløn, í SAMBAND við lockout-hóttanir arbeiðsgevaranna snýr fólkaflokkurin í yms- ar ættir og roynir at vísa seg arbeiðsgevarunum til vildar við at siga, at tingið ikki eigur at leggja seg út í lønarvidurskifti arbeiðaranna. HETTA er mikið rætt, so leingi tað er talan um vanligar lønarsåttmålar mil- lum arbeidarar og arbeiðsgevarar; men tå ið talan er um dyrtidarvidgerdina, er tað ikki ein sáttmáli, men eitt lógarmál, og sær av. tað má lóggávuvaldið taka FLÓGVIR VINDAR. Tað var aftaná flaggdagshaldið. eg las eina av flagg- róðunum. ið hildnar vóru. Tað var mikið gott í henni, mong góð og man- andi orð til ungdómin um virðing fyri flagginum, góðsku til landið og um alt tað. ið vit hava at varðveita av eyð- kennum. siðum og berførøyskum dýr- gripum. Alt saman gott; men ikki dugi eg at skilja, at nógvir av hesum håtidarrødar- um altíð skulu kaga til viks, heldur enn beint frameftir, tá teir skulu undir- byggja orð síni og siga fólki, hvat tað er, vit skulu varðveita og halda høgt í æru, og hví vit skulu gera tað. Rødarin, eg her sipi til, talaði um teir >flógvu vindarnar«, ið mjukliga blástu inn yvir landið, og aðaltátturin í ræðu hansara var henda skákanin til viks, eggjandi til stríð móti nøkrum, ið als einki hevur við varðveitslu av ment- an og siðmenning at gera, men sum áður hevur kunna villført fólk at tænt einstøkum politiskum flokkum og vald- sjúkum politikkarum, ið ørkimlast fyri hvort framstig, ið gjørt verður fyri væl- BEER í HANDRITINI. í Danmark hava mót- kki trotið móti Fólkatingsins im at lata Íslendingum aftur tey goml dritini, sum i øldir hava ver- j irðveitslu á lærda háskúlanum og um Danmark. Hetta mikla ál landanna millum tykist nú endil:g reit sjálvt um Danir ikki Jata øll handrit av íslendskum uppruna Íslendingar eru ir hesa avgerð, og kenslumálar T Íslands Gylfi Gísla í gur „Fyri heita eigur danska stjórnin stórri virðing og stórri takksemi frá øllum Íslendingum enn nakrantid úður. Eftir hetta er einki trætumál at gera upp Danmarkar og íslands ímillum. að einki, ið ger skuggar vin- skaupin landanna millum. $0 leingi slendskt hjarta bankar, vilja vit minn ast. at Danmark rætti Íslandi eina vinarhond yvir havid og gav okkum handritin! Við hesura tiltaki — og mangan ann- an háft vísir Danmark øllum heim- inum. at eitt lítið fólk kann vera eitt stóri folk, Men Ísland má gera meira enn bert gleða seg yvir at hava fingið handritini. Heita skal ehva fólkinum meira enn nakrantíð áður at verða trúfast móti síni menian, Innan fyri íslendska filologi mugu vit gera eitt ovurstórt arbeiði fyri at:vísa okkum sjálvum og heiminum, : hancrieini eru væl vard í okkara honduni. ferð fólksins, tí teir eru hugsjónarleysir — armóð og øsing eru teirra politisku grundstuðlar. Lurtari. DJÓRAPÍNSLA er bannað í flestu lond um; framvegis eru tað lond, ið fremja djórapínslu av versta slag, teirra millum Spania við sínum ræðuligu tarva morðum og Føroyar við sínum grinda- fórum er einki aftari enn tarvamorð Spanióla. Í Dag- skrivar >Ein djóravinur úr seinastu »grindabod á men drápi, sum í mongum blaðnum Fuglafirði Fuglafirdi« og úrslitið av teimum. Grindin gjørdi ikki landgongd, var upp- givin til skutils. Fuglfirðingurin skrivar: >...so byrjaðu fleiri bátar at dríva ránsmanna- og djorapinsludrift við at Tað skammiliga, um skjóta við riflum ið kemur fram her, er ta pínu, vit veita hesum verjuleysa djóri. Seinast eg sá grindina, var, at hon fór blød- andi aftur í havið, eftirlátandi eina stóra skomm, ja ljótan skammblett á okkum Føroyingar.« Síðst, ikki ini verða okkum ein støðug áminning trúfastir at varðhaldi um, tað sum er ið ger okkum til Íslendingar.“ minst skulu handrit- men um standa á íslendskt — um alt, * * * »AKTUELT« skriv um KÚBA. í blaðnum ar kubanski sendimaðurin ymisk Kuba ímillum. dekani og Dani útheimin. serstak- Hann stort, tå vidurskifti liga USA, i USA vera kann kevpa oo heldur frælsi hvør maður tanks keypa hav- kanónir og aðra útgerð eins kann sær byrsu at skjóta fugl á donsku hann „Kollveltingarstjórnin á Kuba sær fyrst til USA og bað um vápn til leiðunum. Í skrivinum sigur m. a.: vendi tá eitt ålop frá Batista-monn- San men sipandi í Karibiska Tá Bretlands um keyps, Domingo var í væntu, til havinum um frá hina spentu støðuna nei. til komu søgdu teir kubanska stjórnin vendi sær våpnakeyp, Amerikumenn upp í millum og bóðu Bretar um ikki at selja Kubanarum Somu áheitanir vóru sendar tíð, á veg við våpn- Vápn. belgisku franskt stjórnini um somu sum eitt skip var luftina á Ha- ein skip sprakk í hátt í 1959), um. Nevnda havnini i Hetta ið ogviliga løgnan (4. hin størsta vi Kuba. um vanna mars var nakrantid er bað teimum tukka, Ikki fekk jondunum. hend á fyrr enn nú Ku!sa sokivlisiisku og hjålp frå EC er | veitst tú ——""""" | AT fólkaflokkurin hevur havt stórri atkvødutal enn nakar annar flokkur nakrantíð hevur havt: 5708 atkvødur, men at hann nú er minkaður niður i 2470 atkv. vid seinasta val. AT fólkaflokkurin vann sín størsta sigur i 1945, tå hann samanlagt fekk 43 pst. av øllum atkvødunum. Flokksins atkvødutal i 1945 sammatt við valli 1958: atkv. pst. 1945 1988 1945 1958 Norðoyar 874 413 80 20 Eysturoy 1046 385 36 14 Norðstreym. 654 309 S1 24 Suðurstreym. 1347 606 60 20 Vágar 601 246 49 21 Sandoy 463 171 $0 20 Suðuroy 723 340 26 12 AT tingmannatalið hjá sama flokki er minkað frá 11 í 1945 (flokkurin fekk tó 12 tingmenn við valið 1943) til 5 í 1958. »DIMMALÆTTING« viðger tænastu- mannaverkfallið seinasta ár og tær av- leiðingar hetta hevði uppá samfelagið í dagliga lívinum. Blaðið sigur m. a.: »Funktionærstrejken sidste ár medfør- te som bekendt, at telefontrafikken blev standset og lys- og kraftforsynin- gen trucdes. Det er en farlig trusel at have hængende over hovedet for dem, som er uden skyld og uden mindste indflydelse på forløbet af lønforhand- linger mellem funktionærer i landets tjeneste og landets øverste politiske le- delse. Skal dette Damoklessværd sta- dig blive hængende over hovedet på nonkombatanterne uden mulighed for at få kompensation for de ulemper og faktiske økonomiske tab, som derfor påføres dem?« *x >VERDENS FREDELIGSTE Dimmalætting, FOLK« har eitur oddagrein í milj. fólk og segði frá, at nú var Kuba eitt land, og tí val.« Vit vija einasþa vorðið sosialistiskt var óneyðugt at hava fleiri ikki kans og koma aftur til ræðið. Tá hann spurdi mannfjøldina. um tey vildu hava geva eyðræningunum ein val. svaraði hon einmælt: >Nei! nei! Um vidurskiftini við USA segði hann m á: »Briggiar barra Kennedy seg ikki um sosialismu, se bríggja vit okkum ikki um imperialismu og allra minst kapi- hava rætt at at tað liggur eitt 145 km frá Kennedy at tað land. talismu vit sama okkum kapitalistiskt strondum um, gremja land bara okkara sum gremja seg um, át frá 145 km til citt honum er bert søsialistiskt TSHOMBE ið tyk- Kongo. forsetin ist vera hin ster maðurin Í úr hvor fekk edur fastur og ilt er at síga. lagna hansara verður. Lumumba bráðan enda. Tshombe verður | ( og morðætlan- ikki aðrir undir t hava verið uppi i unum mót umumba. Hann vildi geva seg undir tær treytir. 10 Kongo-leidarar Jgjørdu skipanina Um er samdust um å fundi. har teir av Kongo-sam- veldim Thsombe verður sagt: sum hevur ut hann óhoviskur og revpar ein gullaschb'rónur, men h nn góðan heys, hann ræður yvir rikidømi Kongos, hann hevur teir einastu ráð- gevararnar, ið mytin nakað: belgiarar- nar. Hann hevur ongan —ineiraluta aftanfyri seg; balubafólkið í Norður- katatga eru hansara deyðsfíggindar. Kasanubu kundi lættliga fingið balu- bamenn i part við sær, men hann er blaðið viðger stødutakanina á tingi tik fiskimarksmállið. Sambandsmenn høvdu serstødu í hésum máli: vildu taka upp samráðingar við Bretar, meðan ein meir luti samtykti at siga upp galdandi sátt- mála at fara úr gildi til ásettu tíð — tíðarfreistina, sum ásett er í sáttmál- anum. Dimmalætting skrivar m. a.: | »Men selv om der altså ikke sker an- det ved det af lagtinget trufne skridt end, at man tilføjer den engelske nation en fornærmelse, må man dog ikke tro, at alt er i lave af den grund. I England er man naturligvis ikke i tvivl om, at tiden er løbet fra fiske- grænser, som er kortere en tolv sø- mile, det fremgår bl. a. af, at Eng- land selv har affundet sig med for- holdet i Island. Men England kan — med god grund — have ventet, at af- viklingen af seksmilegrænsen ved Fær øerne kunne ske under en for begge parter værdigere form end blot et par annullerende linier fra lagtinget.« sita NEYÐARRÓP. heimin menn i håpatali aftanfyri lás og slá, tí politisku hugsanir ikki hóska við politisku valdsmetan teirra, sum fyri borgum ráða. Nýliga sendu fangar í Burgos neyðarróp út, har teir m. a. síga: »Vit fangar i Burgos spyrja í navni politisku fanganna um alt Spaniuland, hví fólk frá Sameindu tjóðunum ikki vitja okkum? Hví kunnu menn frá sam- skipanini til veriu av mannarættindum ikki koma higar? Hví má Reyði Kross- ur ikki fáa loyvi at síggja fongslið. Hví Kring um teirra saman spanska fongslinum kunnu eingir blaðmenn. eingi skald, eingir læknar sleppa inn í Burgos- fongslið? Um FRANCO. generalur, loyvir hes- um menniskjum at vitja okkum, vísir hann, at hann einki hevur at fjala. Men hann gevur ikki loyvi. Tí Franco ynskir at fjala, hvat veruliga fer fram innan- fyri fongsilsmúrarnar. Fangarnir í Burgos.« gitin fyri seinføri sitt — sum Dovre- gubbarnir, sigur blaðmaður — hava 100 år at hugsa seg um, ådrenn hann svarar einum aftur. ein * * * RÚMDARKAPPINGIN heldur áfram Russar hava vunnið á Amerikumonnum og siga seg ikki vilja slaka: men held- ur royna koma enn longur framum. Um hetta sigur tó kendur maður: isk garin vísur bert, at teir týsku vís- indarmenninir i »Sovjetrussiska rúmdarferðin við Sovjet eru dugligari enn teir visindarmenninif á USA.< týsku BERNHARD SHAW var hjá eini einaferð inni m ríkum Onglendingi, id breggj aði sær av sínum mongu, dýru málning- um. Få eg einaferð doyggi. vil eg geva allar = málningar mínar (til onkran almennan stovn. Hava tygum eitt upp- skot? — Ja, svaraði Shaw, gev teir til ein blindaskula! P * * Í næstu viku hava vit diamant- brúdleyp. so ætli eg mær at skiljast. Aftaná 60 ár? Hava tygum virku- liga hugsað um nakað slíkt? Frúgv ti í 60 ár. . konufølk binda fyri at hava nakað at hugsa um, meðan tey tosa.