leygardagur 8. juli 1961síða 1

FRÆLSI Stríð Høttan Kakssems forsetisráðharra I Irak um innliman av fústadgminum Kuwait í ríki sítt, hevur elvt miklan ampa hjá løndunum í fjareystri innan- fyri Arabisku ligaina og somuleiðis fyri vestan. Kuwait er vorðið sjúlvstøðugt Tik: 1 hevur stórt handilssamband um heimin og serliga við Bretar og Amerikumenn. Oljuríkidómið er av teim størstu, so tað hevur alstóran tydning fyri tann, ið kann hava gott v.narlag vid hetta fårstadømi el Abdulla sjeikur av Ha kann ráða yvir ti. Kuwait hevur stór- an vinning av teim oljurættindum, ið hann hevur latið ymisk útlendsk fáa. so hann hevur ongan áhuga fyri at verða innlimaður i Irak við Kassem sum leiðara, tí hann er harður og vil hava vald eins og Nasser í sínum lag; teir eru báðir menn, ið vilja samba Arabarlondini í eina heild — undir seg Nógv herlið eru nú flutt til Kuwait fyri at vera tilreidar, um Irak ger ålop Bretland hevur flutt hóp av herfólki til Kuwait, og Nasser hevur uttan orð ella eið latið teir siglt gjøgnum Suezkanalina —i — Tíðindabræv úr í Porkeri, 1. juli 1961. Hesin dagur er hin størsti, sum eg kann minnast í Porkeris søgu. Kann eg nú siga tað av sonnum? — Hartil er at siga bæði ja og nel; Ú sorgardagar hava vit havt, sum vit aldri gloyma. Vit minnast teir. Men kortini megu vit siga: Tað er framtíðina, ið tað ræður um at hugsa um meira enn um tað, ið farið er. Higani úr bygdini hava einans fá og smá tíðindi verið ta seinastu tíðina. Vi kunna av sønnum siga, at vit nú leingi hava havt eina deyða tíð. Men í dag — 1. juli 1961 — hava vit havt liv i bygdini, og vit hava av nýggi- um fingið vón um, at liv er kveikt aftur her í bygdini. „ Eg minnist ta tíð, tå :ð fimm skip- arar gingu út frá Porkeri. og teir vóru aldri aftastir, tá tað galt um at føra veiðu til lands. Teir komu heim við full ari last av Suðurlandinum hvert vár. Men hvussu er nú vorðið? Nú er Suður landið stongt fyri Feroyingum ja, enntá fyri at veiða við húki, sum ongan skaða ger. er alt stongt. Men ikki skal meira sigast um hetta á hesum sinni. farin so umtrent yvir í til kosta Slupptíðin er Nú nútíðarhóskandi søguna. má leggjast um meira før; men tey so nógvan pening. at takið er tungt. i dag, 1. juli 1961, kom so hitt fyrsta nútímans farið higar til bygdina, og tað må av sønnum sigast, at her er gleði í bygdini í dag. Veðrið var av tí fi tå ið »Porkerningur« kom og legði at bryggju her i bygdini. øl rasta, inn å vågna gleddust og fóru út á bryggjuna børn ini høvdu hver sítt føroyskt flagg í hond ini eisini nøkur vaksin bóru flagg. Øl! fløgg vóru á stong eisini og serstak- og liga bryggjan var flaggskrýdd. Hornblástrafelagið úr Vági var komið út og blåsti á bryggjun:. og sangir vóru sum yrktir harímillum tveir, móttokurð sungnir vóru til av »Porkerningi«. Fleiri róður vórðu hildnar. Sjálvandi var tað sóknarstýrisformaðurin Zacharias JAVNADUR OiKuwait taka hevur skal Bretland Abdulla herlidini nú avgerð í upp- gera Trygdarráðið sett sjálvur skal skulu fara. málinum, og skot um, at fara úr Eisint av, um bretsku landinum, og nær skulu er tað væntandi, at undirtøkan fyri hes- tey um uppskoti verður so stór, at tað verð ur samtykt, av tí at tað ikki nemur við spurningin innliman av Kuwait 4 Ira! Spenningurin um urabarlondunum hev- ur ikki verid litil aftanå heimsbardagan, og umskiftini hava verid stør i hesum londum. ið leingi hava ligið undir eina- fólkið møguleikar at rædisharrum, og hevur havt so at siga ongar fáa tann kunnleika og lærdóm sum her á okkara leiðum. Ila nøgdir eru Arabar sum kunnugt við ísraelsku tjóðina, sum teir báðir harrarnir Nasser og Kassem dúg- liga royna at leggja snarur fyri. Í hesum hatri móti Ísrael eru teir samdir, og í hesum spurningi fáa teir viðhald frá Arabiumonnum, men sjálvir sita teir so illa um sátt, at útlit fyri samvinnu teirra ikki millum er stórt. Porkeri Múller, og bygdarinnar vegna beyð hann hesum ið flutti fram ta fyrstu røduna stásiliga fari verða hjartaliga vælkomið til bygdina. Harra Z. Bech sniðkari, Tórshavn, ið kom suður við skipinum, segði eisini nøkur orð. Bróður hansara er skipari og annar bróður aðrir skyldmenn ein og hans eru við skipinum eiga lut í ti. Vegna Tórshavnar Skipasmiðju talaði harra Daniel J. Wilhelm, bókhaldari. Og vegna allar partaeigararnar talaði harra Esmar Olsen. Vit fyri prenta her røðuna. formaðurin Porkeris sóknarstýri helt: »i dag er ein stórur dagur fyri Por- keris bygd. glediligt var at síggja hetta far fyri fyrstu ferð koma inn gjøgn og um fjørdin, og sum fyrsta fiskifar leggja til keiuna her. Eg skal bygdarfólksins vegna, bjóða hesum snotu sóknarstýrisins vegna, og alt liga fari at vera vælkomið higar til bygd ina. Eisini skal eg takka tykkum, ið hava lagt rygg til at fáa hetta far higar til bygdina og ynskja tykkum hjartaliga til lukku. tað skjótt eydnast leggja Við von um, at má Porkerningum at annað tílíkt far til hesa bryggju. møttøka má serliga tað hetta fiskifar úr stáli, sum bygt er í Føroyum av Før- Henda hava sín dám, við at er fyrsta oyingum. eitt gott og gleðiligt úrslit av ti uppbyggingarplåni, sum okkara lands- styri hevur lagt. Et vil eisini takka teimum monnum við Kjartan Mohr stjóra á odda, sum fóru undir at byggja hetta skip. eg veit ikki, um nakar av teimum er her í dag, tit tit arar á hesum umrådi, og vit kunna øll at tiltak undir krevur bæði men skulu vita. at eru slóðbrót- vera samd um, eitt sum hetta fara dirvi. áræði og dugnaskap. tó hetta hevur altíð eyð- kent Forovingar. Eg skal tí ynskja tykk- at um tillukku við hesum arbeiði. sum eftir hvat menn siga. ið skil hava á hes- ' (Framhald á 3. síðu). ARBEIÐARAR! Fad var stuttligt og hugnaligt at hoyra ÓLUKKI útvarpið greiða frá tí prýðiliga farinum >Porkerningur< og góðar menn tosa um skipið og tað megnarverk, ið her var gjørt. Men so kom Kjartan Mohr, stjóri, við sínum misljodi og misåliti á oll og ilt, Serstakliga var tað landsstýrið, ið stóð fyri skotum. Alt var vorðið so ovurdyrt, landsstýrið hevði lagt byrðu oman á byrðu, vónbrot og vónloysi tað var niðurlagið, ja, niðurlagið hjá hesum politikkara, ið ætlandi verður at heita á Foroya fólk, á arbeiðararnar til næsta val at velja seg. Hann var harmur og grummur í huga, tí løgtingid heyði álagt eitt 4 pst. um- roynir at mikið til eina skjóta útbyggjan av okkara skipa- setingargjald, Gjald, ið tingid útvega sær fyri at hava nóg flota. so skjótari verður arbeiði til allar hendur — skjótari verður at fáa fleiri skip. ið allir Føroyingar eru á einum máli um, Kjartan Mohr skal hava loyvi at byggja, so arbeiðið verður í land- inum. Ein annar tåttur er arbeidslønin, og hon man ivaleyst nýta Kjartani Mohr í menu og merg, tí 40 oyru aftrat um tíman til ein arbeiðara, tað munar onku staðni, og sjálvandi mest hjá teimum, ið liva skulu av arbeiðsmegi arbeiðaranna. Lat vera, at arbeiðsgevarar eru illir um. at landsstýri okkara hevur vunnið okkum 40 oyru meira um tíman, lat ar- beiðsgevarar blød- unum alnalangar greinir um ta beista- gerð. ið landsstýrið her hevur útint, tí ein partur av vinninginum, ið áður er og reiðarar senda farin í lumma einstaklingsins, nú fer í ; ' lumma arbeiðarans. Men hugsa tær, Kjartan Mohr, hvussu okkum hava livað: mangir av Vit hava verið undirløntir, fingið so nógv ov lítið, at eg heldur kundi hugsa mær, at ein løgtingsmadur, ið vildi okkum arbeiðarum væl, vildi spurt: Hvussu kunnu tit hava hildið hús við hasari inntøkuni, hvussu hava tit kunna givið børnunum nóg mikið til matna, klædna og lesna? Og meira enn! Hvussu hava tit kunna klúrað tykkum. tykkum hava gingið arbeiðsleysir ein stóran part harð- tå mangir av a har aftrat, hvussu vunnið er tað ikki hjá ødrum at noyð- v árinum, og BAKUR. Fiskiskipið, sum Skipafelagið Føroyar latið er komið til Føroya. Tað hevur kostað um 2 milj. kr. og er Utgjørt við øllum teim hevur bygt í Noregi, mest nútímans hentleikum, eitt tílíkt skip kann hugsast at koma at nýta Hetta skip hevur tað framum onnur, ið higartil eru komin til landið, at oll veið an kann verða fryst umborð. Teir kunnu frysta fiskin 40 kunnu halda 25 kuldastig í lastini.. Rúm niður í kuldastig og er fyri 32 monnum umborð ÁR. Velbastað 60 Niels ar 1 Mikkelsen å gjår 60 varð OSIALURIN BRØDRALAG | Í Í NR. 27. LEYGARDAGIN 8. JULI 1961 34. ÁRG. ast at leita burtur í onnur lond at leita sær vinnu — burtur frá heimi, konu og børnum? Kjartan Mohr! Tá ið vit vlánleggja okkara landshúsarhald, skulu vit tá ikki taka allar stættir við, so allir fáa nóg mikið, og allir hava nóg mikið at lata til landshúsarhaldið at javna rættvist millum vinnu, sosiala verju og lívsuppi- hald? Eg hugsi, vit eru samdir. Tað hóskar seg ikki so væl framkomn tær, Kjartan Mohr, at at ein byrjan um manni sum deila samfelagið fyri tað er gjørd at skapa eitt samfelag, har hvor einasti borgari verður gjørdur betri før- ur fyri at veita sin part og gera sina skyldu fyri heildini og teimum, sum ikki óttast fyri at taka tey stóru tøkini og vera undangongumenn, hver 4 sínum øki, tí vissuliga skalt tú, Kjar- tan Mohr, eiga allan stuðul frá javnað- armonnum — okkum arbeiðarum — so leingi, tú vilt smíða skip við tí enda- máli: at veita fiskimonnum tey bestu veiduførini, arbeiðarunum rættvísa inn- tóku av sínum arbeiði og samfelagnum tann neyðturvuliga pening fyri at kunna loysa hesa ovurstóru uppgávu. Arbeiðari. ————————ii PLÁSSTROT. Nakað innsendum til- fari má vegna plásstrot steðga til næsta svar frá Føroya Fiskimanna- av blad, m. a. felag uppá nakrar spurningar um frítíð- arlønina. ELDSBRUNI var mikukvøldid i tunnu- virkinum hjå Føroya Saltsølu, sum ligg ur á vestara bryggjuøkinum í Havn. — Rættiliga sløkkilidinum fåa bast tok upp um ' 8-tidina heilt køvdur fyrr enn klokkuni leið móti 11 T20, goymslu, tunnur og kassar; men skadin torført var hjå eldinum, sum seg ikki var at og sum brendi var mest vidur å var tó ikki so stórur, sum roknað var við. hóast vatnskaðin og roykskaði vat ikki so heilt lítil. Framleiðslan verður tó ikki tarnað av hesum óhappi. New Foundlandsveiðan 150 HORN. Óla ÓLA hjá tons. Horn vá ÚTRÓÐRABÁTARNIR á Tvøroyri hava fingið rættuliga væl í vikuni. Suð- urfarið flytur fiskin á Bretlandsmarkn- aða og nakað er eisini selt til Vágs at skera til flak AMBASADORVITJAN. Føroyar hava í hesum døgum verið vitjadar av bæði franska og pÞólska sendimanninum Í Danmark. Teir hava ferðast nakað um landið. Franski sendimaðurin kom við herskipi. ið hevði 450 mans stóra mann- ing. Pólski sendimaðurin lat hósdagimð í Sjónleikarhúsinum vísa film frá Pó- landi. Hesir filmir vóru bæði áhuga- verdir og vakrir GRIND doyði tyskvøldid á Havnini. 109 hvalir vóru merktir, men nógv var smátt og fleiri hvessingar uppi í. Skaðin var heldur stórur. og meginparturin av grind ini varð seldur; men varð tó kortini drápspartur skiftur millum ndamenn- inar, I skinn til 6 menn SKRIVSTOVAN er stongd vegna summarfri frå 7. til 27. juli. MATRIKULSTOVAN