leygardagur 22. juli 1961síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
BRØDRALAG
FRÆLSI
JAVNADUR
NR. 29.
LEYGARDAGIN
22. JULI 1961
34. ÁRG.
Tunesar koyra fransin úr landinum
Tað kom til samanbrest millum tu-
nesar og fransmenn um flotahavnina Bi
serte i Tunis, sum fransmenn hava havt,
bóast teir í longri tíð eru bidnir um at
geva hana frá sær. Tunesar blivu nú <-
tolnir og fóru fransmenn ikki við góð-
um, so skuldu teir rekast út og nú gjør-
—
du teir álvara av
í vikuni hava verið harðir saman-
brestir millum tunesar og ffankmenn,
halda til á og hava
fransar eisini fingið hjálp
Iopnum fallskyggjamonnum.
sum flotahavnini
frá niður-
Bardagi hevur verið harður og fleiri
hundrað menn sigast at falnir í
bardaga
Tunis hevur sent klaga til ST, sum nú
hevur tíkið málið til viðgerðar
vera
FØROYSKA SENDINEVNDIN ul Ís-
lands kemur væntuliga aftur í morgin
við Temuni Norska útvarpið segði Í
gjár, at tað var eydnast Føroyingum at
aftur fyri línu (og
snéri?) inn at 4-fjórðingsmarkinum í Ís-
landi; einki frætt.
vinna fiskirættindi
men beinleiðis er to
Líkið i lastini
Tað hendir av og á. at ein veður stór-
Ega svikin av fólki og rørslum, sum
verða hildnar at vera rættvísar — de-
mokratiskar og framum alt eru fólksins
Ikki man tað altíð vera, at royndin
svarar til hamin. Tað hava bretar nú
fingið eitt dømi nú hægstirættur
fyri kortum feldi dóm yvir kommunist-
isku leiðsluna av elektrikaraforbund-
inum, sum vísti seg at vera valsnýt.
Dómurin slær fast, at kommunistiska
fleirtalið í elektrikaraforbundinum er ó-
rættvist og er ikki samsvarandi veru-
leikan. Maðurin, ið hevur reist søk mótt
kommunistisku leiðsluni er ikki kommu
nisturin Byrne. Tað er hesin maður, ið
av réttum er valdur til aðalsrivara !1-
staðin fyri kommunistin Hacell. Dóm-
urin sigur, at Byrne nú skal hava aðal.
endurgoldna frá desember
um,
skrivaraløn
1959.
Í dóminum verður m. a. sagt, at bert
eitt prosent av elektrikarfelagnum, ið
hevur 244.000 limir, eru kommunistar,
men eru hesir eisini sera ídnir, tá tað
ræður um. Við sviki er eydnast hesum
eina prosenti at halda meirilutan í leiðs
Skálanes sokkin
Aftur eitt
Fyrradagin frættist, at »Skålanes«
Grønlandi. Orsøkin
varð bygd í
foroyskt skip er farið.
var
var elds-
bruni. »Skålanes« 1931 í
Fraklandi. Dávur í lat
byggja. Óli Joensen, Klakksvík átti skip
sokkin í
Gerðinum hana
ið, nú tað fór
Jehovas Didner hevur havt kongress í
Kjøbinhavn fyri stuttum. 25.000 luttak-
arar hava verið úr 34 ymsum londum.
Kongressin varð hildin á Østerbro Idræts
885 vórðu doypt í svimju
18 luttak-
park, har m.a
Ur
hava
høllini. Førovum sigst at
irar verið
„Ur Kappagravirnar“
Lag: De slagne kapper
Kempubólkur — ftólkaflokkur feigur
blødir burt á vøllum,
økist stórt tí tal av kappagravum |
undir Føroya fjøllum.
|
Um kapp nú veksur skjótt tí her í For- |
Í
ovum |
ein kappagrøv - so aftur ein - í hvorj-
um
In Mem
1959 fekk
20.400 at-
1 19.400
var
desember
Byrne
luni. Tá val var í
ikki-kommunisturin
kvødur og kommunisturin Haxel
Felagsleiðslan, sum frammanundan
kommunistisk, Jat prenta 27.000 atkvødu
seðlar meira enn neyðugt var. Tað vóru
hesir seðlar, ið ov nógv var av, ið síðan
vórðu brúktir til at hjálpa kommunist-
unum . Aftrat vóru eitt túsund ikki-
kommunistiskir atkvoðuseðjar órættvíst
gjørdir ógyldugir.
Kommunistarnir = sendu
bjálvar í postin, aftaná at atkvødufreist-
in var lokin. Tad var vid hesum bjálv-
um. ið sendir vóru út aftaná og sostatt
fingu eitt poststempul, ið var dagfest
aftaná væjllok, at kommunnistarnir so
yprógvaðu< at seðlarnir, ið innsendir
í rættari tíð — vóru komnir ovseint og
sostatt ógyldugir. Bjálvarnir, ið vóru
dagfestir í rættari tíð og vóru teir réttu,
vóru so koyrdir í pappírskurvina.
Sostatt fingu kommunistarnir við val-
uppá 1000 atkvødur
aðalskrivaranum.
síðan tómar
sviki »meiraluta«
fyr: kommunistiska
Dómurin sigur annars, at elektrikara-
forbundið bæði er vorðið stýrt og verð-
ur brúkt av kommunistum til at tæna
teirra flokksmálum.
Orsøkin til, at henda gøla er komin
i. er einum fyrrverandi kommunisti at
takka. sum hevur latið røttu viðkomandi
fingið frænir um, at kommunistarnir við
svikabrøgdum royndu at fáa sær makt-
ina. Hesin sami lat seg strúka úr flokk-
Ungarn-
inum aftaná framferð russa í
stríðnum. Síðani er eitt og annað komið
fram í ljósmála. sum er komið kommu-
nistunum illa við í órættvísu framferð
teirra.
So roynast álitismenn.
—OW"WIWIKINOKUBNOKTE ED
Frá ríkisumboðnum hava vit fingið
soljóðandi skriv, dagsett 20. juli:
Fra statsministeriet har man modtaget
telegrafisk meddelelse om, at der er ud-
sendt sålydende pressemeddelelse
„Den juridiske radgiver og souchefen
for Northern Department i det britiske
udenrigtministerium har idag med em
udenrigs-
bedsmænd fra statsministerigt.
ministeriet og forsvarsministeriet drøftet
udkastet til den noteveksling hvorved
den kommision, der skal undersøge Red
Crusader sagen nedsættes. Under denne
drøftelse opnåedes der enighed om ho-
vedpunkterne. Det forventes, at enkelte
udestående spørgsmål v blive læt
nær fremtid hvorefter udkastet vit blive
forelagt de to regeringer til godkendel-
se.«
TIDINDABRÆV UR PORKERI
Eg vil byrja vid at siga frå, at vit
ikki kunna siga, hvørjir ið hava yrkt
teir báðar sangirnar, sum sungnir vórðu
her tå ið »Porkerningur« kom; tí ongi
nøvn stóðu undir. Hetta sigi eg vegna
at í Sosialinum var navn mítt sett
so tætt við sangirnar, at fólk halda at
eg eri yrkjarin. Eg noyðist at siga at eg
eigi ikki ta æru at hava yrkt hesar báð-
tess,
ar vøkru og góðu sangir. Onkur sigur,
at Andreas Djurhuus, undir Gjørda-
brekku, i Porkeri hevur yrkt tann song-
in vid lagnum: »Åttamannafarid«, með-
an J. A. Næs, lærari í Vági hevur yrkt
hin við lagnum: »Hvørjum man tykjast
vakurt hjá sær«. Soleiðis siga fólk her í
bygdini, og yrkjararnir skulu eiga takk
fyri sangirnar. Av ti, at eg kom at nev-
na »Porkerningur« skal eg siga, at hann
er við Eysturgrønland. Tann fyrsta dag-
in fekk hann 30 skippund; men síðan er
onki frætt,
Útróðurin her í bygdini hevur givið
lítið av sær. Nú í løtuni fiska bátarnir
toluliga væl — ein stundum tveir sentn-
arar í part — men veðrið hevur tarnað
ógvuliga illa. Úr øðrum bygdum í Suð-
uroy frættist frá vánaligum fiskiskapi —
tá ið hýsurnar eru undantiknar. Tær eru
veiddar av Tveroyrarmonnum.
Nakrar hýsur eru eisini komnar á land
her. Nú eina tíð er tað nógv meira av
hýsu enn av toski, ið her er komið A
land. .
Vestan fyri Suðuroy er oyðið við fisk.
Fåmjiningar lata heilt illa at.
Grødin er vánalig, tí kuldi og turr-
ingur hevur verið til bága, Nú í letuni
sær tað frægari út; tí nú er jørdin vát.
lig, men sólin skínur í minna lagi.
Lombini eru í meðal til staddar. Onk-
ur kundi trúð, at ærnar áttu púra onki
at geva vegna tess, at turringur og kuldi
hevur verið í langa tíð, Men nú gera
menn so væl við seyðin um vetrarnar,
at ærnar eru so væl í holdum, at tær
mjólka sjálvt um summarið er vánaligt.
Neytini = minka fær seyd-
urin hoyggið í staðin fyri. Hvat ið betri
er, dugi eg ikki at dóma um.
mest
og so
Tað kan eisini gera tað sama, hvat
eg sigi ella skrivi; tí tíðarandin er eins
og eystfallið á Akrabergstanga. Hetta
kann ikki nakar einstakur maður venda,
Fyrispurningur
ti! landsstýrið
Tá tað nú er so. at preliminaristar,
sum lesa Danmark. søkja landsstýrið
um studning. fáa tey vanliga tað svar
at landsstýrið ikki letur studning til tey
sum ganga á preliminerskúla í Danmark
við tað landsstýrið rekur tílíkan
skúla
Tá tað tíverri er so. at tað ikki eru
oll. ið tykjast at kunna sleppa á løg
tingsins pdeliminerskúla og noyðast at
tra á ein tílíkan skúla í Danmark, er
að so rætt at geva tílíkum børnum
hetta svar: Vanliga letur landsstýrið ikk!
studning til næmingar, ið
ganga á pre
Lí Í Danmark? kann lands
týrið lata eitt slíkt órættvísi halda
fram?
Tad er
neyðugt. at landsstýrið
ið
avgjørt
ger tiltøk. neyðug
vwirtyrt
skjótast
D.
tey eru
løgtingsins preliminerskúla sum
og um fleiri royna, so vendist tað ikki
kortini. Tíðarandin og náttúrumegin
ganga eftir sínum egnu løgum, og tað
stendur ikki í mannahondum at venda
slíkum. Nylonsokkar ;og møltymjålkin
gongur eftir somu legum sum varralit-
ing og sigarettirnar.
Vit mannfólk standa
fyri llum hesum. Viðvíkjandi ti er tað
»Vindurin
maktaleys yvir-
solgidis, orðið sigur:
blæsir, og tú hoyrir dúnið frá honum.
Tú ikki, hvaðni hann kemur, ella
hvar hann fer. Men nokk At
endin av øllum hesum verður ringur, eru
flest øl] á einum máli um, Men tað
gongur sína gongd, inntil onki gongur
longur. Ikki lønar seg at hugsa ovnógv
um tílíkt. OR
Teir stóru og klóku úti í verðini tala
og skriva um frið og burtur við gllum
sum
veitst
um hatta
vápnum — avvápnan er eitt orð, sum
vit ofta lesa og hoyra —
vápna øll lond um kapp hvørt við ann-
að — ein ør verð, sum als ikki er verd
at hugsa um.
— Men aftur til verunleikan. Nú er
tað Suðuroyar Elverk sum øll her um
leiðir tala um. Nú snakka øll, og eingin
veit nakað. Hin gamli »hålvgudurin«,
sum øll áður trúðu á, er ikki »gudur«
meira.
Einaferð talaðu øll um ein verkfrød.
ing vid navninum Diemer, men nú trýr
ongin longur á hann.
Aðrir »gudar« eru nú komnir í staðin
fyri. Eg noyðist at siga, sum ein dani
segði á sinni: >Nu ved jeg ikke, hvem
jeg skal tro pá.
Eg dugi í øllum føri ikki at gera mun
ímillum verkfræðingar. Eg vóni einans,
at endin verður góður. Latum okkum
ynskja tað. Okkum leingist eftir at
frætta, hvat teir nýggju menninir nú se-
samstundis
ta fram í staðin fyri plánin hjá Diemer.
Onkur sigur, at harra Winther verkfróð-
ingur í Vestmanna hevur framsett upp-
skot um byggjan av ravmagnsverki, hvar
eftir fleiri milliónur kunna verða spard=
ar og kortini fær Suðuroyar elverk so
mu framleiðslumegi sum eftir Diemers
pláninum. Skulu hesum ella
ikki? Ja, ikki er verkfrød.
ingur ella å annan hått vid
trugva
vit trúgva
tann sum
er kendur
ravmagnsverk, má annaðhvort
ella ikki; tí at dóma ímillum frødingar
kann ein ólærdur púra onki gera við
idag var veðrið av ti allra besta, og
allir bátar vóru á útróðri. Beint nú ko-
mu teir aftur. Tíverri vísir tað seg, sum
veiðan minkar, td. fekk ein bátur við
fimm monnum 6 sentnarar á bát. harav
einans 8 kg vóru toskur ilt hitt hýsa.
18.7-1961.
I. H. Danbjørg
STEINGJA TEIR RUSSIN INNI?
Uttanríkisráðharri Amerika hevur san
an við bodsmonnu fyr størstt
ves londi | « ið A t-
] ssamgons I ( K ]
Berlinspurningir
New York Time hildið fram
ð átt ve P soleiðis
Ll russ skin ) sigla
sum tey vild er $ irð
in um Berlinspur g Blaðið heldur
fyri, at td. kund rvatn verið stongd
fyri russiskum skipur ri igjøgnun
sum tein n iy úr Eystursjónun