leygardagur 9. september 1961síða 2

Nr. 36 SUSIA Røda P. M. Dams vid 1. viðgerð av sosiallógunum Tey 4 lógaruppskotini, ið eru til við- gerðar, eru: A: pensjón. Log fyri Foroyar um avlamis- av lóg fyri Før- B: Lóg um broyting oyar um fólkapensjón. lóg fyri Før- ( Log um broyting av oyar almenna forsorg. D: oyar um Log um broyting av lóg fyri Før um barnastudning til einsamallar forsyrgjarar are > På ak: Felags fyri broytingar, ið eru skotnar upp við fólka- og avlamispensjón, er: Fyri Føroyar koma í gildi somu fólka- einkjupensjón. ið eru a) at studn ngshæddir (satsir) fyri avlamis- og galdandi í Danmark. tað vil it við hesum lógarbrovtingum hend- donsku javnvá við ta lóg- 10 ir €1n gavuna. er framd seinastu tvinni árini. sum tann føroyska fólka- og avlamispensjónarlógin hevur verið í gildi. Hækkingin fer fram í trimum stigum: I. apríl 1962. tann 1. oktober 1962 apríl 1963 1963 og | i. april skuldu so statt ingshæddirnar verið lika stórar sum Danmark vanligu illa aðrasta i b) at fyri uttan ta hækking- na av eild; lagaligari frádráttarreglur fyri nensiónum vergða settar í personar, Ø egnu inntøku lækkaða c) at barnatillegini til avlamis- og fólka ða hækkað munandi. $0 % hægri í mun til Hin fulla nein i vil kortini frá 1. april 1964. Haraftrat verður inntokumarkið fyri fullu hækkað »værdighedsbetin- vegna hava pensjón. pensjónistar ver um núver- hækk- andi barnapening. hesum føri fyrst verða bartatilleggunum sokallaðu fáa pensjón verða at d) at tey gelser« fyri at detta burtur. tað vil siga. at persøn- oyðslusemi pen ar. sum hava lívað ikk sjón. longur verða fyri sýting av e) at tað er hildið rímuligt. at pensjó- nistarnir. ið nú hava fingið eina inntoku verða fyri somu såmiliga eglum sum aðrir skattaborgarar, at kommunu- og legtings- fólka- T eftirstødur í skatti avlamispensjónini fal til at personligt tillegg til persónar. ið eru fa 41 verða eftirhildnar í og f) at hin peningurin (rádighedsbe- øbet) veita eykastudul ella serliga stillað'r. verður hækkaður frá pst. til 5 pst. av tí goldna grundpeninginum. tydningarmestu broytingarnar i lógaruppskotunum eru Tær teimum einstøku annars: Avlamispensjónarlógirnar — fyri — Før- oyar. talan na broytingarnar vóru Her er um e heilt nýggja Við tað at so Stórai til hina galdandi lóggávuna nýggja í arbeidi- ð liggur hjá Førova vanlukkutrygg i mun lógini viðvíkir mest num. um treytirnar ing. t, V. S. spurningunum ym'sku annars tey ið fáa avlamispensjón og tillegg'hi eins studulin, kann verda veittur av føroysku avlamis- og tryggingarpeninginum til veniingar og til at læra persónar. ið ikki á vanligan hátt kunnu taka lut í treytir eru: vinnilívinum Hesar 1) Treytirnar at avlamisfólk fyri verða roknaður verða at eru millum ikki strangliga soleiðis. menn hevur ásetingarnar smidligari sum verið bundnir til fáa avlamispensjón má 2/3 sínum at um. hava taka at mist av evnum lut i gjørdar arbeiðinum, hann vanliga fekst við. tå ið hann var raskur. 2) Hjálparloysistilleggið. ið hevur ver- ið. verður avloyst av studnings- peningi fyri røkt og hjálp soleiðis, at støddin í studninginum kann vera ymisk eftir hvussu avlamislagid er og stuðulin til tey, ið eru illa avlamin vil gerast munandi hægri. Blind vilja altíð fáa játtað hjálpar- tillegg. 3) Tað er í lógaruppskotinum gjørt møguligt, at stuðul eisini verður veittur til ansingar og røktar av per sónum, ið vegna egið arbeiði ella egna innløgu ikki eiga rætt til av- lamispensjón, men sum kortini treingja til støðuga hjálp frá ødrum 4) Ein týdningarmikil nýskapan er við komin av reglunum um revalidering Higart: stuðulin verið treytaður av, havt lut ar fyriskipanunum hevur at hjálp- hevur týdning fyri at taka inum. Nú vilja avlamisfólkini kunna irfyriskipanin kunna vinnuliv- fåa »bandagur«, hoyriapparat, sjúkrastólar. 6. t. bert ein vid hesum utum kann minka avlamni. og her ikki Hesar broytingar t. d. ellismark. kann verða játtað håsmødrum hoyri- verið er talan um nakað týða, at nú apparat og persónum. ið hava avlamin frá foðinini. sjúkrastólar. Aftrat møguleikin at fáa hjálp til upplær- hesum hjálpartiltøkum er ng og úlbúgving víðkaður. Í sam- band við hesi víðking er gloppað fyri møguleika at fáa tilskot til rakstur av stovnum. ið upplæra av- lamisfólk. og kann verða veitt styðjan av heimaarbeiði hjá teim- ið hava síni evni at luttaka vinnulívinum á vaniigan hátt skerd (arbeiðsfjøtrað). Sum lið í hesum royndum at fáa arbeiðsfjøtrað aftur ; arbeiði er sett tað. at avlamispensjón ikki kann vera veitt honum. ið hevur møgu- leika við serligari hjálp. upplæring 0. 6. at koma í varandi arbeiði, sum gevur eina innteku. id liggur oman fyri markið ella inntokutreytina fyri at fáa avlamispeningin. An Tad er ikki longur eftir hesi lóg ein treyt fyri at fáa avlamispensjón at vera limur í einum sjúkrakassa. Hervið kunnu persónar. sum s'íkir sjúkrakassa. ið eru ikki av- føddir avlamis. og sum fåa 15 år. per- kunnu koma lam:spensjón, tey eru Tað t la er at merkja. at vaksnir ikk reglum kunnu strika Tað at hava rættin til avlamis- at koma í sjúkakassa ella verður verð- sónar sum ein fylgja av hesum seg úr sjúkra- kassanum er tverturímóti ein treyt fyri pensjón. at viðkomandi sekir andi í sjúkakassa. um hann annars lúkar treytirnar fyri at kunna vera sjúkakassa. 6) Tá ið tað ikki longur er trevt at vera í sjúkakassa verður skotið upp á. at tann av sjúkakassanum higar- ti! kravda avlamispremia verður av- loyst av einum avlamispensjónar- gjaldi eins og vit nú hava fólka- pensjónargjaldið Avlamisgjaldið verður 4 % av fólkapensjónargjaldinum ella '4 % av løgtingsskattainntøkuni. 7) Av ti at rætturin til avlamispensjón ikki longur treytaður lima- skapi í sjúkakassa er sett regla fyri. at tann. ið skal til pen- vanliga skal hava verið búgv- áðrenn av er eiga rætt sjón. um- andi ; ríkinum Í ár, sóknina um avlamispensjón rr, I) Lógaruppskotið um broyting av lógini um fólkapensjón til Foroyingar. 1) Reglurnar um eina ávísa bútíð í rík- inum fyri at fáa fólkapensjón verður broytt soleiðis. at tíðin verð ur stytt frå 5 árum til 1 ár. 2) Lummapeningurin til pensjónistar á ellisheimum hækkaður frá kr. 31 til kr. 51 um mánaðin. Henda hækking kemur í gildi frá 1. apríl 1962. verður Lógaruppskot um broyting í lógini fyri Førovar um almenna forsorg. 1) Møguleikin at fáa víðkaður. uttan einkjupensjón hava kunnað tær verður Higartil kvinnur bága bert fingið einkjupening. um eru vorðnar einkjur aftaná at tær eru vorðnar 55 ára gamal. Eftir uppskotinum vilja kvinnur. id 45 ið eru vorðnar einkjur aftaná úra aldurin fáa einkjupensjón. tá tær hava fylt 55 ár 2) Tað er ein linni i undantaksaveerð- ini. Í serligum tilfellum kann verða játt- að einkjupensjón og pensjón til aðr ar einsamallar kvinnur longu frá teirra 50. ári. 3) Aldursmarkið fyri atgongd til einkju hjálp fyri barnleysar kvinnur verð- ur lækkað frå 50 til 45 ár. 4) Foreldur við inntøkum vvir eitt á- víst mark hava higartil verið noydd it goldið eina peningahædd fyri børn undir 18 ár. ið eru komin un- dir serforsorg, t. v. s. deyv. ands- ” Írupulleikar | 9. september 1961 er veik. blind o. t. Henda skylda burtur dottin í nýggja uppskotinum. $) Og til síðst ásetingarnar um kronisk sjúk at detta burtur, tí hesi menniskjuni — ikki eru Í sjúkakassa — rættinda til avlamispensjón. so verða sum eru vorðin Lógaruppskot um broyting í lóg fyri Føroyar um barnapening til einsamallar forsyrgjarar. 1) »Bidrag« — barnapeningur til børn einkjumonnum og verdur einkjum »bidrag« hjå og sum forskotsliga goldið av politimeistaranum, verður hækkað vid 50 %. Broytingarnar eru tær somu sum tær. ið eru gjørd- ar uppskotinum um broyting av avlamis- og fólkapensjónarlógini viðvíkjand barnatilleggi. Henda broyting av einkjubarnapeninginum verður fult igjøgnumførd 1. april 1964. 2) Inntokumarkið fyri rættin at fáa goldið nevndu »bidrøg« barnapen- ng verður hækkað frå $.540 kr. ti} ca. 10.800 kr. 3) »BidragiO« peningurin til einkjumannabørn hevur higartil ver- ið eitt sindur lægri enn til børn hjá einkjum. Men nú er hesin munur strikadur og einkjubørn og einkju- mannabørn fáa lika. 4) »Bidrøgini« og inntøkumarkini vilja verða »prisregu'erad« eftir somu reglum sum eru galdandi fyri fólka- og avlamispensjor viðv. skipabygging Gamalt orð at trupulleikar eru il fyri at Hatta demokratar sigur, yvirvinna. lår sosial- ganda orð hava al hildið í sku javnaðarmenn ætla eisini í framtid- æru. og vit foroy- ini at halda fram á somu leið fylgjandi góðum gomlum siðum. Andstøduflokkar hava heilt aðra á- skoðan. Teir gníggja sær í lógvarnar og gleða seg hvørja ferð id núsitandi lands. stýri kemur út trupulleikar, tí tá ber til at at ikki vinna á trupulleikunum og verður noytt vóna. landsstýrið kann at leggja frá sær. Skuldi nakað tílíkt hent, so høvdu andstoðuflokkar havt lætt spæl við gail- rópum um. at landsstýrið er koyrt fast alt er farið í sor o. s. fr. Vit síggja t. d.. hvussu »Dagbladid« hin 1. í hesum mánaða leggur upp til stórpropaganda um tað kursfallid. sum kom fyri stuttum. Hesi merki til i »Dag ljóð av gleði leggja gb! kursfallið er íkomið av donskum fíggjarpolitikki. miðar at bremsa donskum í- leggingum samstundis sum vit hava brúk er vert at «: »Hetta ímóti sum fyri enn størri ileggingum.« Altso skuldi »Dagbladsins« tåbuligu lesarar fáa ta fatan. at Danir eru úti eftir at bremsa og harvið minka um studulin til foroy- ska skipabygging. Tíbetur eru ikki allir lesarar so tápu- ligir. at teir lata >Dagblaðið<x billa sær tílíkt inn. Øll vitug fólk vita. at teir. ið eiga og spekulera keypi og partabrovum pening av obligatiónum vilja keypa obligatiónir í niðurgangandi tíð- um men nógv heldur keypa partabrøv í uppgangand Við kursvirðið á obl'igatiónum orðum uppgang- andi. tá ið onnur virði minka. og niður- gangandi at ganga upp. Hetta er tað. sum hendir na í løtuni. Øll partabrøv vaksa í virði na og ti vil óbligatiónir til parikurs tíðum. vørum er tess, virð! vegna onnur dag frå degi, eingin keypa men kanska til ein nógv lægri kurs. Blaðstjóri »Dagbladsins« og hansara hjálparmenn eru neyvan so tåpuligir, at teir ikki vita, at hetta er verunleiki — nei, teir skriva ikki tílíkt at býttleika. men einans tí at teir halda. at fjøldin er meira og minni so tápu at stórur part um av fjøldini trýr ollum. sum onkur finnur uppá at mála á pappír. At fólkatingsmann Nielsen okkara at hjálpa okkum Var ikki av tt orsek. sum »Dagbladid« førir fram við undirritaði heitti á Johan um at tala við donsku partamenn hesum um år trupuileikum. fylgjandi orðum: >Tað mest ótrúliga er teir somu ríkisdagsmyndugleikar. sum hava dýrkað skipabygging, danskir stjórnarmyndugleikar. verða við foroyska til at beta tann skaða. teir hava gjørt«. Aðru hverja lotu fortelja andstødu- menn og blød, at vit drukna i donskum peningi. at Danir vilja keypa okkum við donskum peningi. og so aftur aðra løtu Danir lata til drepa okkum í hungri. forða fáa skip, sum nú t. d. at bremsa siga teir. at vilja onki Føroyar okkum at »Dag- politikkur donskum bladid« sigur. at .ngum samstundis danskir miðar ímóti ílegg- sum vit hava brúk fyri enn størri ileggingum.« At hugsa sær, at Danir vilja bremsa, so at minst møguligt av donskum pen- ingi kemur Føroyingum til hjálpar. nú vit treingja til nógvan nening til endur- nýggjan av okkara fiskiflota. er ein ljót hugsan, og tílíkt átti íkki verið sagt og hvaðna minni skrivað, tí slík skriving kann einans skaða og tarna og forða ollum framburði í Foroyum. Hava Danir tarnað ella forðað før- oyskum framburði. so er hetta als ikkt gjørt við vilja. og sjálvandi vilja teir hjálpa okkum at yvirvinna allar slíkar trupulleikar. Tað skilja øl! reinfør og rætthugsandi menniskjur her á landi. J. H. Danbjørgs STÓRTIN AL verður í Noregi mána dagin. Arbeiðaraflokkurin hevur 79 ting- limir av teim 150. Reint fleirtal, sum teir vænta sær at kunna halda.