leygardagur 16. september 1961síða 4

SOSIA 37 16. SEPTEMBER 1961 LURIN 34, ÁRG. WALES VIL HAVA LOYSING FRÁ ONGLANDI Á ANDEILSGRUNDARLAGI Loysingarflokkurin í Wales, Plaid Cymry, krevur fulla loysing frá Onglandi ein; og Eire Fyri at fremja hetta mál, ella eisini soleiðis, at teir einans hava tollfelagsskap við Ongland. hevur flokkurin sett sær fyri at skipa allan ídna og landbúnaðinn á andeilsgrundarlag eins og allan handil sum keypssamtøkur. Hig- artil hava úrslitini verið heldur smálig. Keypssamtøkurnar eru í bretska keyps- samtoku-meginfelagnum. Raksturin av grundarlag hevur ikki verið stórvegis kolnåmum og stórídnaðinum á andeils- royndur enn; men er við at taka seg fram. Annarleiðis er við landbúnaðinum, har hava teir tikið seg fram í stórum, og á nógvum økjum er alt skipað í andeilssamtøkum, Tað er einki at ivast í at flokk inum verður at eydnast at byggja eina sterka andeilsrorslu: meðan tað er meira ivasamt við loysingini. AVREIÐING. Hvørja einastu ferð. andsstýrið hevur gjørt avreksverk: sosialloggåvan, lønarbøtur år, havnir. vegir. o.s.ir. rópar Dag did. at »javnadarpolitikkurin er at epa alla hugsan um ettt sjálvstøðugt føroyskt samf g.« Javnaðarflokkurin hevur aldri verið við til at avreitt ein ta av føroysk- um siålvstyri; men tað. id avreitt og for komið hava burtur av foroyska sjålv- stýrinum. eru fólkaflokksmenn. Skipini, ið teir vildu avreiða og hava avreitt. eru bert vidfåningur mótvegis hini miklu avreiðing:ni, tå ið fólkaflokksgmenn drupu hvønn sjålvstyrisneista innan løgregluna og avreiddu foroysku politimyndug- leikarnar fult og heilt á danskar hendur. Hetta er grovasta brot. ið nakrantid er framt máti føroyskari sjålvstyris- t I stremban Skaldid Leonard Cottrell hevur skriv- að bók. sum kemur á marknadin nú. Hann viðgerð gitnu ferð Hannibals frá Kartago til Rom, Hann er av teirri å- skoðan. at hevði Hannibal vunnið á Rom. vildi mentanin havt breitt so mun and; skjótari. at atomvísindin var kom- in fyri fleiri hundrað árum síðani. Við- ari heldur hann, at fólkaflytingin hevdi verið oðrvísi. tað var ivasamt, um kristindómurin Íslam áttu nøkur lik- og og indi at komið fram. PRÍSLAGIÐ her á landi er vorðið so Oiavnt. at ein må ógvast vid, hvussu her verdur skaltad og valtad vid vøru- umsetingini. Hvat vidv. húsarhaldsvor- unum er tað ikki óvanligt, at prísmun- urin er 10 pst. og meira í teim ymisku bygdunum. Her er talan um eitt lívsneyðsynjarmál hjá øllum fólkinum — ein prismun, ið bert tev fáu hava ráð at gjalda. Hetta almennamál eigur tí ikki at liggja eftiransað. teimum nógvu til fíggjarhall nøkrum fáum til ovurríkidomi: her má hitt almenna leggja uppi vid strang- um og fullkomnum priseftirliti Ó- og Arbeiðsmaður. AT í Italiu hava kappingarnar um meistaraskapini í fótbólti í summar givið umleið 50 milj. kr. í inntøku fyri seld atgongumerki, ið hava kostað frá 6 upp í 70 kr. AT Chiang Kai-shek kona hansara eru protestantar. at tað á Formosu eru 230.000 protestantar 165.000 kato likkar AT á London merkju AT nytt í c er og og og frimerkiaframsyning t teir sjaldsom fri- 200 mili. kr heimsins størsta gravkúgv verður num kolanámi í USA. og at hon høg og eini hús við 20 hæddum num er ráv- Svøriki einari nyliga hvørs VIStU virði ens AT ongastaðni í magnsprisurin so gum og næstægstur á Formosu AT e'n hestur kann bert fáir verða so gamlir AT Norðmenn nú brúka SÅ reklamu árli heim lágur liva i 30 ár , men 0 milj. kr. til ga | »NORDLYSID« viðgerð trupulleikar- nar, ið standast av kurstapinum í sam- band við obligationssøluna og spyr, hvor skal gjalda hin harav standandi ! prismunin i sambandi vid skipakeypini. Blaðið sigur m.a.: »Tad verður hildið náttúrligt, at løg- tingið skal gjalda, men tað vil bert | siga, af tå og eg skal gjalda. Fiski- | menn eru vanir at gjalda ein part, tå | almennar lønir verða hækkaðar, so tað er ikki meira enn ein sjålvfylgja, at hini eisini eru til reiðar at gjalda eina | samsýning, tá túrurin kemur til teirra. FISKIMIÐINI. Tað er hvørjum | oyingi greitt, hvønn ovurstoran tydning Før- Ís- Er- fískirættindi okkara í Grønlandi landi hava, tó ikki allir eitt Í lendur Patursson, tå hann sigur: „Vera kann, at vit koma til sættig vid Danir (ella Grønlendingar) og Íslend- ingar um at vit uppihalda gomlum fiskimiðum í Grønlandi og Íslandi. Slíkt hevði verið fyrimunur, men er kortini eingin livstreyt.« og nú —— OS TS 52 0 >GÁTUFORI NIELSENG, soleiðis taka italsk blød til orða um danska fót- boltsleikarin Harald Nielsen. id gjørdi seg so kendan undir olympiaduni í Rom | og sum seinri vard seldur til Italiu, har | hann leikar á liðinum hjá Bologne. Á Í leikvollinum. siga blødini, kann hann ikki javnmetast í kvikleika við teir bes- tu italsku leikarnar: men eitt eigur hann fram um aðrar: hann ger málini — og teirra millum hava verid einstøk sigurs- mål. TAD ER VERULEIKI ” so stórar ábotur eru gjørdar í sosial lóggávuni undir hesum landsstýri- í num, at vit nú lata um árið líka nógv bara til gomul, avlamin, einkj- ur, sjúk, deyv. blind barnaforsorg Í og aðra almenna forsorg sum figgi- | arlógin var til saman fyri 5 árum | síðani. | | JAMES | BALDWIN, tiltikið skald millum teir svertu í USA. sigur ein- ari av bókum sínum. ið serstakliga eru Í Í skrivað fyri teir hvítu: | »Eingin heiminum | menn betri, ella løgid tað ljóðar, elskar tykkum meira enn teir ameri- konsku negararnir. Tað kemur av. at vit hava verið novddir at fylgt tykk- um. lumva tykkum. handla við tykk- um og við hvort doyð við tykkum, lika síðan bæði hvítir og svartir komu higar Um tvkkum dámar tað ella kki. eru vit bundnir av hvørjum ødr- um allar ævir. Vit eru ein partur av hverjum ødrum Tað, sum til eina hverja tíð hendir einum gvørtum her á landi. tað hendir eisini tykkum.« kennir ameriku- So Abbesiniu, UBIE, prinsur í sat fangi hjá Mussolini frá 1936 til 1945. Beinanvegin hann var leysur. gifti hann seg og fekk 2 børn; men i fangatyppinum åtti hann son vid italskari vaskikonu, ið hevdi sonin hjá sær í Italiu. Nú er Ubie deydur og hevur testameternd 12 milj. kr. at byta javnt millum øll 3 børnini. 26 ára gamli sonur hansara í Italiu, livir sum fátækur skoghøggari við konu og 2 bórnum, fær nú send- andi 4 milj. kr. * * * UMVEGUR. Tá Eisenhower á sinni skuldi vitja Sovjetsamveldid, ætlaði hann at geva Khruschev ein »chris-craft bát. Hann kostaði 40.000 kr. at gera og varð fluttur til Moskva; men ferðin hjá Eisenhower varð av ongum. Nú er bát- urin seldur til eitt missiónsfelag, sum arbeiðir í Afrika, har prædikumenn nú nýta hann á teimum stóru áunum. * NKRUMA. forsetin i Ghana, sigur, at tað er ivasamt, um tað er rætt at lata lond sum Sierra Leona, ið hevur um- leið 2 mili. íbúgvar, fáa fult sjálv- stýri, tá tey valla kunnu klára seg Ghana hevur 5 mili. einsamóll. íbúgvar. VÆL SVARAÐ. Tá italski forsætis- ráðharrin Fanfani var í Moskva, segði Kruschev við hann: Tå tað er verunleiki. at tað eru 2 týsk ríki. áttu Vesurheimurin at vidur- kent bæði. Til tess svaraði Fanfani: Tað er eisini tvev Kina, so átti Soviet at gingið á odda at viðurkent bæði! * * * Tá NKRUMA. forsetin í Ghana. tal- aði á einum fundi í Rumeniu. var hann so óhennin at — Tit rumenarar vita betri enn nok- ar annar. hvat tað er at verða trælk- aður undir einum harðrendum koloni- veldi...“ siga: * MONACU FÚRSTIN Ranier og kana hansara Grace hava nýliga vitinð vmisk- ar katólskar halgidómar. Úrslitið er. at tev hav» giart av at sera enda á for- posti dievulsins-kasinoinum. Stórreið- arin Onassir eigur tað. og hann krevur aftur fyri. at allir skinafloti hansara verður skrásettur í Monaco. har eingin letur skatt. * * * NÝLIGA var ovasti leiðarin fyri kirki uni í Thailandi á vitjunnarferd í USA men hetta voldið mangum manni høv- uðbríggi. tí torført er at frambera navn hansara: hann eitur neynliga Somdeinhraariyawongsakuttayarnp- hrassangharaja. * * * Tidindastovan >ÍSLAND< sigur frá: Tað ljóðar ótrúðligt. men satt er tað. at vinmonono] Íslands í Reykjavík í tveir dagar seldi rúsdrekka fyri 2 mili. ísl. kr. (m.a. 3000 fl. akvavit) * * * STEINCKE: Tá ið andstøduflokkar- nir sakna argumentir, ugga teir seg við at nevna tey fáu, teir hava, fyri tungtvigandi, * * * Konan: Aftur móti vár skulu vit halda silvurbrúdlevp Madurin: Nei. lat okkum bíða 5 ár aftrat. so kunnu vit halda tretivuárs- kríggið. * * * Hjúnarbandið er sum at fanga flug- ur við tonnunum, Eydnast tað, ja so eydnast tað. BRÆVASKIFTI Eg ynski brævaskifti við javnaldrar í Føroyum Júkun Hansen, 12 ár Villumsgøta 8. Torshavn 65 år Mánadagin 18. september verður Gutt orm Matras í Klakksvík 65 ár. Vist vita vita vit. at honum hevði dámað betur, at hetta ikki kom uppná prent; men tá ið tað ræður um veteranar í flokki okk- ara. tå er tøgnskyldan ring at halda. Sum longu sagt er Guttormur ein av okkara veteranum. Hann var ein av teimum fáu. ið stovnaðu Norðoya javn- aðarfelag. hetta felag, ið nú telist mill- um tey sterkastu = politisku feløgini á landinum. hóast Guttormur av sonnum kann síga, at illa royndist at byrja við, ti mestiparturin av teimum, ið tå tóku lógvatak saman ikki høvdu sogið hina sosialistisku móðurmíjólkini so til lítar, at teir kundu halda áfram í stríðnum til frama fyri hina arbeiðandi — fjøldini, henni til frigeringar og henni til hjálpar undan kapitalokinum, sum vit tíverri enn ikk: hava vunnið á og gjørt til eink- IS Tað var ikki berur gaman at slóða tey fyrstu sosialistisku fetini her í Norð oyum; men stálkendur vilji og dyggilig- ur áhugi fyri sosialistisku hugsjónum unum eydkendi hesar menn, ið løgdu rygg til og stóðu stinnir og sterkir Í stríðnum. hóast ágangirnar mangan vóru harðir. } Vit. ið nú standa í einari fjølmentari sosialistiskari fylking. dug: valla at meta til fulnar, hvussu miklan tydning tað hevði. at vit áttu menn sum Guttorm fleiri við honum, ið bóru sos:alist- iska kvndilin hátt. sjálvt um gjósturin við hvort hevði hug at kveistra burtur hinar sosíalistisku Hvsneistarnar, ið kyndir vóru hini stóru arbeiðand; fjøld- ini til gagns og frama. Á hesum áramótinum vilja vit fegin bera Guttormi okkara bestu kveður, takkarkvødur fyri slógbrótingararbeiði fyri felag og flokk. Til lukku við teimum 65! Flokksfelagi. og Danska stjórnin umskipað Aftaná amstundis sum ný fólkatingsvalið í fjør, varð i stjórn varð skipað Radikalu vin- av Javnaðarflokkinum og stra, avgjørt, at teir báðir radikalu ráð- Jorgen harrarnir Bertel Dalgaard Jørgensen skuldu fara frá. áðrenn nýggja £ SE og tingsetan verður í oktober. Þeir eru báð ir farnir um tey 70 árini. Afttaná drúgvar samráðingar um ný- gjørdist Hilmar skipan stjórnini, Baunsgaard handilsmálaráðharri og Hel- av veg Petersen undirvísingarráðharri. Bomholt Hann hevur hig- Samstundis gjørdist Julius mentunarmálaráðharri. artil verið sosialmålarådharri. Hvor hevur sína framtíð at gleða seg til - at stúra fyri - at tryggja“ Snúgvið tygum til ein HAFNIAMANN Tryggingarsambandið FØROYAR Tórshavn, TIf. 1090. Umsjónarmaður: JOHN SIVERTSEN f Kristnastovu, Tlf. 1721 NN nå NN gga hav R