leygardagur 7. oktober 1961síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR Starvsmannafelag semtykkir Lønarsamrådingarnar, sum starvs- nannafelagið hevur havt um lenirnar já skrivstovufólkinum eru nú at kalla »knar, nú Starvsmannafelagið á eyka- iðalfundi. ið var mikukvøldid, við stór- im meiriluta samtykti, at taka við teim- im lønarkorum, sum landsstýrið hevur »00i0. aftaná at fyrst lønarrådid og síð- ini figgjarnevndin hevur viðmælt sátt- nálan. Í fyrsta lagi er sáttmálin samtyktur av Starvsmannafelagnum og í øðrum lagi evur felagið samtykt at taka við teim- im 40 vidbøtunum, sum talan hevur verið um, men er hetta tó treytað av. at arbeiðsvikan á øllum skrivstovum verð- ur 42 tímar, og eftir hvat vit hava skilt skal arbeiðstíðin verða í einum. bert við einum hálvum tíma til morgunmatar. Starvsmannafelagið samtykti landsstýr isins uppskot tó við teirri treyt, at tey sum hava 42 tímars viku, t.d. telefon- verkið og hospitalskrivstovan skulu fáa sínar lønarvidbøtur frå 1. apríl i ár. medan lønirnar annars ikki verda broytt ar á skrivstovunum fyrr enn tímatalið ér 42 Stongsilin brotin í Grenlandsmálinnm Tað var eins og ein deyð hond var løgd á í Grønlandsmålinum av landsstýrið ráddu fyri borgum, áðrenn hetta teimum, ið tók við, setti skjøtil á og vann føroyskum fiskimonnum stórar og varandi fyrimunir, So skjótt atløgur gjørdust til tess eftir ut nýtt landsstýri var skipað, legði P. M. Dam. legmaður, saman við sínum amráðingarmonnum vestur um hav fyri it taka upp samrådingar við grønlend- ska landsráðið um veiðu- og virkisrætt- ndi Føroyinga i Grønlandi, Samråding- 70 år Fríggjadagin 13. oktober verður Chri- stoffur Jacobsen Christoffur í Búð inum — Klakksvík, 70 ár. Christoffur fór at sigla undan fyrra veraldarbardaga og 20 ár skuldu fara iftur um bak, áður enn hann vendi heim tur til Førovar. Tá hann hevði siglt eina tíð. fór hann land í Sveríki. har hann arbeiddi á Síðan einum sagverki legði hann aftur til sjós og sigldi víðan im, hagar til hann aftur fór land. í Amerika hesa ferð. har hann dvøldist iókur ár. Fyrst í 30'unum stevndi hann heim- iftur til Føroya. So væl sum hann nú var kendur vid irbeidararørsluna í útheiminum vóru kjótt boð eftir honum. og hann gjørdist Klakksvikar arbeidsmanna- elag. Júst hansara formannstid kom at vera avgerandi av stórum týdningi yri arbeidarafjøldina. Stríð og verkfall purdust burtur úr kravi arbeiðsfólksins tíma arbe dsdag. Við skili og å- virkaði Christoffur fram móti náli og sigurin varð vunnin Christoffur var í nekur ár formaður í Norðova javnaðarfelag. Felagið var mest sovnað: men í 1943 legði Christof- 'ormaður og m 8 rytni um ur til brots fyri eini endurreising. sum om at roynast væl Sosialistisku hugsiónirnar hava verið útfestar í Christoffuri: teimum hevur iann tænt og virkað til frama. Nú hann fyllir 70. verður hann heilsaður við vødu javnaðarmanna Flokksfelagi. Sjúkrahús- byggingin Nútímansgerð av okkara sjúkrahús- viðurskiftum við byggjan av sinnis- sjúkra- og landssjúkrahúsi fyri S0 milj. kr. fer nú fram. Ætlanir um tær stóru sjúkrahúsbygg- ngarnar mugu hava fleiri ár á baki: nen ikki fyrr enn undir hesum lands- stýrinum er peningaspurningurin greidd- ur fyrst og fremst okkara partur av ti nýggja landksjúkrahúsinum. Hetta var mikið bragd, ja, so stórt at mangur mundi ivast í, um tað lat seg gera at greiða so stórt peningamál, sam- stundis sum so nógv leikar á á mongum øðrum økjum. Men sjúkrahúsbyggingin Havn er byrjað, og um nøkur år hava vit nútím- ans landssjúkrahús og sinnisjúkrahús, hvors byggikostnaður er 50 milj. kr. Nýtt sjúkrahús og personalubygningur stendur í gerð í Klakksvík: men har hevur ikki eingið skjótt frá hondini he- sa seinri tíðina. arnevndin kom heimaftur við góðum úr- slitum: Aftrat teimum havnunum, vit áður høvdu har wviri, vórðu 6 vunnar aftrat saman við nýggjum veidiøkj- um. Somu veidirættindi sum Grønlend- ingar, tå avreitt varð til grønlendska handilin. Grønlandsveidumenn okkara fáa nú bæði minstuløn og prísviðbót, Grøn- lendski handilin letur nú fisk turka í Føroyum i fjør eini 1400 tons, id gav fleiri hundrað túsund í turki- og arbeids len og hartil varð gjald latið til løn- javningargrunnin av hesum nøgdum. Enski arbeið- araflokkurin Arbeiðaraflokkurin Bretlandi hevur havt ársaðalfund í Backpool Nógvir spurningar hava verið vidgiørdir á hes- um fundi og hart hevur gingið fyri seg viðhvort. Leiðari flokksins Gaitskell hev ur tó staðið seg væl í orðadráttinum og vunnið hollan stuðul. Flokkurin hevur samtykt at fordóma portugisiska hjá- landapolitikkin í Angola Felagsmarknaðarspurningurin fekk eis ni drúgva viðgerð varð úrslitið tað. at fundurin gekk ímóti at Bretland bein- leiðis verður limur í EFTA. Stórur meiriluti samtykti tann verju- politikk. sum flokkurin hevur ríkið. hetta er politikkur Gaitskell er tals i og suri maður fyri. Harafturímóti varð uppskot felt frå Frank Cousin. mótstøðumanni Gaitskells. Uppskotið mælti til eina ein- táttaða alomavvápnan og varð ímóti ein- um verjupolitikki. sum varð grundaður uppá atomvápn Eitt uppskot sum gekk ímóti. at kav- bátar við atomløddum polarisrakettum fáa stød í Bretlandi var samtykt. og so- muleiðis eitt uppskot sum mælti til at vesturtýskir hermenn ikki fáa hervenj- ing í Bretlandi Gaitskell segði annars á fundinum. at Vestanveldini eiga at halda fast við atomvåpnini soleingi sum Sovjet hevur tey. Hann helt eisini fram. at uppskot um at taka Bretland úr Atlantssamgong- uni. var at seta heimsfridin í vanda Harold Wilson varð valdur (til for- mann flokksins ÍSFISKASOLAN BYRJAR AFTUR Í august og september mánaða. hava eingi skip verið á ísfiskaveiðu. men nú er veiðan byrjað aftur. Polarstjørnan og Klakkur eru byrjaði. hóast ikki hevur verið nógv at fáa. isfiskasølan í august, september í fjør var 228 tons vórðu tey seld fyri 358.000 krónur. Ísfiskaveiðan tey fyrstu trý fjórðings- árini var 15.337 tons kr. 21.670,000 Fyri sama tíðarskeið í ár hevur sølan í Bret- og landi verið 15.833 tons fyri kr. 21.800 000. Sunnudagin 8. oktober kl. 11 hevur Petur Martin Rasmussen, prestur, guds- tænastu í Klakksvíkar kirkju. — Talvan gongur til frama fyri nýggju kirkjuna. NR. 40. LEYGARDAGIN 7. OKTOBER 1961 34. ÁRG. Lonarbati arbeiðaranna — ein stórsigur EIN LONARBATA UPPÁ 40 OYRU UM TÍMAN HEVUR ARBEIÐARA- FJØLDIN BERT VUNNIÐ Á EINUM SINNI ÁÐUR Tad er næstan ókent her á landi. at | etóran part av so stórur úrskurður av timaløntum, sátt- Hesa skipan hava vit ikki. og ti verð- målaløntum og fastløntum fólki hevur ur tað neyðugt hjá tí almenna at lóg- vunnið slíkar lønarbøtur kum hent er geva á annan hátt. og tað er ein náttúr- undir hesum landsstýrinum. | lig skylda hjá tí almenna at syrgja fyri Ikki minstur var lønarbatin, ið ogn- | at dýrtíðin ongan tekur av fótum aðist arbeiðsfólkinum, kvinnum og monn um. o 40 oyru um timan, hava arbeidar- Havnagerðirnar arnir ikki vunnið meir enn eina ferð fyrr. Tå var Magnus Tórsheim Beint undan seinasta vali varð ein formaður Foroya Arbeiðarafelags, nýggj havnaætlan upp á 36 mili. kr. og felagið vann tá eina lønarhækk- samtykt á tingi: men peningur var eing- an upp á 40 oyru um tíman fyri Ó- | in settur til hetta endamál. faklærdar arbeiðarar og 50 oyru fyri handverkarar og bilstjórar. Vert er at minnast til, at arbeiðararnir hava verið munandi undirløntir í mun til dýrtíðina Á tingi vóru íkki allir so gleiðbeintir at fremja henda lønarbata, og arbeiðs- gevararnir vóru ikki væl hýrdir; men hertil er stutt at siga, at aðrastaðni eru arbeiðarar tryggjadir móti inntekutapi við arbeidsloysisstudningi, ið bæði hitt almenna og arbeiðsgevararnir rinda ein Tað kom ti at vera eitt av risatøku- num hjå hesum landsstyrinum at henda stórpen.ng, men við teirri stóru ára ætlan, ið løgd var av samgongu- flokkunum. varð peningurin tryggjaður til hesa stórútbygging, nú fer fram ella er í umbúna. Størst: meinbogin hevur verið er hitt tekniska arbeiðið, ið er fyrsta treyt- útvega 5 x 10 og in at fåa greitt; men hevur manning trotið, so havnagerðin í vissum førum er tarnad av hesum orsøkum. Betri og tryggari lesnaðarlíkindi Fullvæl vita øll, at vit langt frá eru komnir á mål, tá tað ræður um at gera tað atkomuligt hjá øllum at troyta landsins lærdómskeldur; men vit eru nærri málinum nú enn nakrantíð áður. Arbeiðslíkindini 4 studentaskeiði Før- ova løgtings hava allar dagar verið av= bera ring; men kortini var einki avrikað í hesum máli. fyrr enn hetta landsstýrið tók við. Farið er undir onnur høli til skúlans, ið eisini skal hava kostdeild til fyribils einar 30 næmingar- eitt leingi saknað tiltak hjá avbygdanæmingum. Skúlin er nú ókeypis. og tey lesandi kunnu nú fáa ferðir meira studn- ing enn undan hesum landsstýrinum, og hartil hevur landsstýrið slóðað fyri enn betri lesnaðarlíkindum við at fáa >Ung- lata fleiri dommens uddannelsesfond« eisini at stuðul til okkara lesandi ungfólk Aðalmálið er, at oll — uttan mun til peningapungin — skulu hava javn- bjóðis atstødur til lærdóms, og hefta | | | | | | landsstýrið hevur tikið tey fyrstu stig- ini á røttu leiðini. Væl er vunnið: nýggj skúlaheli við kostdeild ókeypis skúli, fleirfaldaður lesnaðarstudningur og >Ungdommens ud- dannelsesfond« at virka i Føroyum. VIDMERKINGAR til Håkun Djurhuus koma — vegna plåsstrot — ikki i blad ið hesa ferðina. LÆRARALONIRNAR FARA UPP , Fíggjarnevndin hevur samtykt, at lata lærarar fáa lønaråbøtur eins og teir fáa í Danmark. hetta eru somu vidbøtur sum starvsfólk annars nú fær. men tó 'kki treytað av 42 tíma arbeidsviku Batt líkindi fyri húsabygging UNDIR HESUM LANDSSTÝRINUM ERU STÓRAR ROYNDIR GJØRD- AR FYRI AT BOTA UM LÍKINDINI FYRI HUSABYGGING, OG NÚ VERÐA VIT AT KUNNA FÁA LAGALIG KREDITFOREININGSLAN EINS OG 3. VEÐHALDSLÁN TIL UPPÍSKOYTI »ØSTIFTERNES KREDITFORENING« eru bert tær fáu bygdirnar í hava i Danmark er eftir åheitan landsstýrisins fingið hetta frá hond til reiðar at víðka virki sítt til eisini at Sum uppískovti til hesi lán. ið eru rokka til Føroyar; men her er tann nógv lagaligari enn spar.kassa- og ba meinbogi uppi í. at hesin peningastovn- | lán. verður eisini gjørligt at læna til ur lænir bert pening til bygging. har | veðhald. soleiðis at ein kann fáa upp matrikulering er farin (fr men tað | 70—75 pst. av byggikostnaðinum | Hetta er eitt iv mætastu tiltøkun z . 5 + hetta landsstyri hevur gjørt, ti húsa Tå arbeidsevnini byggividurskiftini hava verið og eru úr 4 £ lagi ring víkja frá EA Við broyttu sosiallóggávuni kunnu | TIL TEY FÁTÆKI oarbeidsfør fólk fáa fólkapensjón Persisk! shaurin hevur givið. allar ogn „frá ti, tey eru 60 ár ir sínar til fólkið í Persíu Tad .eru Tað er vituligt, at sjóvinnan í dag | bóndagarðar. bygdir. skip. gistingarhús krevur meir av manninum enn við teim- 0.a. sum virði av milliard krónum um gomlu veiðuhættunum. og tí verður Inntøkurnar av ellum hesum skulu so tað ikki hverjum manni lagað at kunna | nýtast til at veita teimum fátæku hjálp halda á. tá elli tekur at boyggja. — soleiðis at tey kunnu fáa ókeypis lækna Fyri hann, id legst upp, er emgin full- | hjálp og eisini skulu so byggjast skúlar komin trygd, fyrr enn á 67 ára aldri- | fyri peningin num. tå fólkapensjónin tekur við. Ikki 7 7 allir fiskimenn og onnur við vera arbeidsførir at hesum aldarmótinum Landsstýrið hevdi hetta í hyggju. tå broyting varð gjørd í sosiallóggávuni. og nú er tann skipan framd, at Oarbeidsfør fólk. ið tó ikki eru avlamin og komu undir avlamispensjónina, kunnu fáa fól- kapensjón frá tí, tey eru 60 ár. Hetta fræga tiltak vil óivað koma mongum til góðar, ti ikki er altíð so lætt at finna annað arbeiði, tá ein einaferð hevur lagt frá sær. Leivur Øssursson hevur nú 400 tons í saltfiski. Fiskamjelsrúmið er fult og ha- Va teir eisini tons av frystum fløkum og 170 føt av lýsi. Hann kemur til Før- oya um eina viku Dronning Alexandrine fór Keypmannahavnar, við vóru fólk. Drottningin ger eina ferð aftrat fyri Skipafelagid til Føroya. Tjaldrið verdur lidugt at fara aftur i siglingina 27. oktober gjår til 195 ferda-