leygardagur 14. oktober 1961síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR FØROYSK „FLAGG-GØLA“ Í ÍSLANDI At danir hava góðkent føroyskt flagg á orðum og í gerningi, vita øll. Tå ið rikisdagurin hevði 100 ára minn isdag, var føroyska flaggið millum tey mongu fløggini, ið veitraðu uttan fyri Kristjans borg. Tá ið javnaðarflokkurin í summar helt sín stóra flokksfund, var føroyska flaggið millum tey norðlendsku og onn- ur flogg. ið vóru drigin á stong uttan fyri fundarbyggningin. Fyri nøkrum árum síðani høvdu norð- lendskir listamenn, har undir eisini før- oyingar listaframsýning i Rómaborg. Tá ið føroyska flaggið skuldi verða drigið á stong. mótmæltu menn frá tveim um norðanlondum, tí føroyingar vóru eingin státur, eingin tjóð søgdu teir. Men tá trein dani fram og vardi før- oyska flaggið og kravdi tað t veitra millum hini. tí førovingar vóru lika so góð norðlendsk tjóð sum hini norð- landafólkini. Og tað føroyska flaggið kom eisini at veitra javnbjóðis hinum nordlendsku-fløggunum. (So greiddi Janus Øssurssonur frå i [ÉT Fåur lygur meira enn helmingin Eg veit ikki, um »Dagbladid« lýgur við vilja. ella tað av óvart ber skeiv boð. tå ið tað ferð aftaná Íerð re- fererar nakað frá mær, sum eg hvorki havi hugsað. talað ella skrivað. Eg havi sæð tað fleiri ferðir; men at fylla Sosi- alin við at rætta alt. ið I ylaðið finn- ur upná at billa fólki inn, so rúmast lítið annað í blaðnum, og tað vil troytta lesarar okkara. Men tá ið Dagblaðið aftur nú ber skeivt referat út millum manna, noyðist eg at nerta við hetta. Eg skal royna at gera heilt stutt av. Hesi orð standa Dagblaðnum 6. oktober: >Tað er komið sum J. H. Danbjørg var talsmaður fyri, tá hann segði: Vit skulu skipa so fyr at lønarhækkingar skulu gerast uttan um tingið. so at tingmenn ikki skulu sleppa at tjákast um hesar menn. Mitt svar kann sigast í fáum orðum; ti stutt og greitt er at siga. at hesi orð, sum >Dagblað:ð< legg munnin. havi eg ikki sagt O0j skrivað og heldur ikki havi eg hugsað nakað tílíkt. Eg vil ikki trovtta lesararnar Við longri grein um hetta mál. MH. J. Danbjørg. Olivar á Ryggi 90 ár Skaldið Ólivar á Ryggi, sum ; morgin verður 90 ár. var føddur í Miðvági 15 oktober 1871 Foreldur hansara vóru Rakul og Jens N. Haraldsen í Uppi- stovu á Ryggi. Fadirin var sjúklígur og doyði, tå Ólivar var 12 ára gamal. 14 ára gamal fór hann at rógva út millum menn og tók við húsinum. Hetta man mangan hava verið knossut, tí nógv var hús- inum tá. Hann varð hildin at vera evnag6dur smádrongur og hevði hug at læra; men tað lá ikki fyri eftir deyða påpans Ólivar var huetikin av sjålvstyrisrørsl- uni og var uppi í frá byrjanini. 18 ára gamal yrkti hann fyrstu yrking sína: »O. móðurmál. eg elski teg«. Síðan hev- ur hann yrkt vid stórri og minni millum bilum yrkingar og sálmar. tað eina- helst jóla- og páskasálmar. Í 1901 giftist hann við Hannu Rasmus- og sen. systir Rasmus á háskúlanum. Tey áttu 5 børn, og eru 3 á lívi. Í tolv ár róði hann út av Skaula og Bakkafirði: men var annars seyðamaður og røktadi Miðvágssíðu í 43 ár saman við øðrum. Ikk! var lagnan honum blid. 2 synir misti hann, annan av sjúku og annan við Nýggjaberg. Sjálvur misti hann sjón ina og stur blindur. Síðan hetta hendi honum, er ikki nógv komið frå hansa.a hond, tó ikki eigasort. Tað sum se“ merkti nógv av hansara skaldskapi, va“ einum Føroyingafelagsfundi; ið varð hildin, tá ið hetta hendi í Rom.) Og hvussu var nú í Íslandi? »Fjårtandi« gevur eini tíðindi. Útvarp ið onnur næstan tað gvugta. Okkum er givin henda frásøgn. »islendingar spurdu á donsku sendi- mannastovuni; hvussu ið flaggað skuldi verða við føroyska framsýningina. Hin danski sendimadurin skuldi svara at hann hevði ikki havt høvi at gera seg kunnugan við, hvussu ið stóða føroyska flaggsins var uttan fyri Føroyar og í før oyskari ogn (Skip føroyinga). Men sum hann hevdi merkt á dansku stjørnini, so var stór vælvild fyri Føroyum og før- oyska flagginum, og hann kendi seg ivaleysan i, at danska stjórnin vildi ver- ið bara glað, um drigin á stong vóru for oyska, islendska og danska flaggið, brød raliga lið um lið. So varð semja um at lata tey trý floggini veitra lið um lid tl heiðurs fyri hina føroysku listaframsýningina. Men so skuldi tað henda, at foroying- ar mótmæltu, at danska flaggið skuldi vera við. Tad kom so ikki við. Få ið so danski umboðsmaðurin kom å framsyningina og så, at danska flag var ikki við. spurdi hann, hví ikki varð flaggað sum avialad, og fekk at vita or- søkina Íslendingar tóku tå ta stóðu fyri at fað var Rasmus Kor'ni gott tiltak, tá ið Símun og fóru undir at halda háskúla vóru trong hús komu t í Føgrulid, Havn, varð hildin í andaligari sólarrísing. hugsjón og hjarta fylti og gav kenslu av, at Men síðan Í og vandi heitt vand! er Innan vegg Var golt. at vera. Og har var veruliga gott at vera. Tað, vaksið er upp av slóðini tað Vit im við fyr: ið sýnir 1 konum skirvið var vorðið har úti, hvat holum Frongligt við og so Við Eg ( viovikti. Har iørvadist Og tad skal Hann hevur du Har stendur so Eitt Nú ábót. jú. indi } háskúlastjóri e fyri ábót. prýðiligt ga úrslit oført úrslit! fol leikfimishøll hus, hjå aháskúli komur eigur skúlastovur. og mist og við te Yrkt hetta djúp samkensla hovdu. Mangan sendi teimum; að. Bert eru útgivnar bloðum at verið øØOrvisi skaldskapur skal mum. sum hann til tey varð so aldri prent- hansara ikki finna í ymsum men hetta átti harmiligt, at burturgloymdur. at yrkingår lær eru at handritum. Tad liggja spell, og í er bert ti madurin ikki hevur havt høvi til at givið út sjálvur. Eg var inni hjá Olivari nú ein dagin, og hann greiddi mær frá ringastu ferð síni stutt og greitt uttan nakran háva Fínasta veður vit fóru frá landi við einum nýggjum 10-mannafari, Vit fingu tíð at sleppa steininum. tå brast hann á av landsynningi og eystan, har vóru ongar vónir um at fáa land. Sørvågur kundi vera, men báturin var tómur — ongin barlast. Skipini vóru á havinum, og Delfinin kom til okkum. Dagin eftir kom hann høgt, tá blivu vit sigldir inn á Midvåg. Har roknaðu øll vid, at bát- urin var burturging'n. Teir eiga alla uppborna tékk (á Delfinini), um nakar livir, leggur hann aftrat. Hóast Ól'var hevur mist sjónina, fylg- ir hann tó væl við í útvarpinum í ollum sum fer fram. Í morgin fyllir Olivar á Ryggi so 90. Hetta er høgur aldur; tað skal vera ynsk'd hjá okkum øllum, at hann bert eigur góðar lotur á ævi síni, D. har Prýðiligt úrslit | i | | | | | | javna burtur møguliga mísskiljan ella illgitan um, at teir høvdu havt í kvitt- anum annað enn at gera sitt allrabesta til heiðurs fyri framsyningina, at lata bara ta føroyska flaggið vera drigið á stong. meðan framsýningin varð hildin. Teir vildu lika so avgjørt ikki »forner- ma« danir sum teir vildu fagna føroy- ingum.Teir eru sum kunnugt so norð- lendskir sum nakrir og eru heitir stríðs- menn fyri norðurlanda sambandinum. Hví skulu menn halda seg doyggja, um teimum ikki eydnast at skapa gølur. Íslendingar eru meiri enn harmir og leiddir og keddir av gølum — og teir hava ikki uppiborid av okkum, at vit skulu elva teimum gølukvølur, Men teir fara neyvan at merkja før- oyingar eftir gølumonnunum og vit iv- ast ikki í. at orð sum »trælslyndi« eftir teimum rínir ikki við og verða enn og minni tíkin sum merkjandi føroyingin i teirra eygum. .. Vit mótmæla tílíkum skemdarálop- um á Íslendingar. Ein fær ta fatan, at hetta er ein illa sinnað roynd at seta ilt blóð millum tjóðirnar. Tað er ikki ov nógv at krevja, at slíkir menn, sum bjóða seg fram at umboda Føroyar uttanlanda, og eisini fáa almennan stuðul, gera so mikið, at teir kanna orsøkina, tá okkurt misljóð kemur í. og ikki sum í hesum føri blaka slík illsinnad tíðindi millum út manna. —————————…—————o—p—pm8t8 —|-— næmingunum at búgva í — høli, ið kunnu metast eins góð og tey bestu aðrastaðni rumlig, vekur, heit og hugnalig Og figgjarliga er skúlanum væl fyri nú. so væl løgting og landsstýri hava tikið skúlan undir veingir sínar Til sjálvan bygningin hin nýggja partin hevur tingid játtað 250.000 kr. at rinda í 10 ár við 25.000 um árið. Men skúlin hevur fingið lán frá Trygg- ingarsambandinum uppá hesa játtan, lán frá sparikassa og átti sjálvur væl vid innsavnan. Tað verður ið at tróta, nú byggingin er liðug »og tað greiða vit ekkaleyst. so væl skúlanum hevur verið unt.« helt stjórin fyri í frágreiðing síni viðvíkjandi skúlabyg gi Logtingið hevur tryggjad lærarum somu pensjøn sum fólkaskúlans fyrstu- lærarar fáa Tað veitir skúlanum ein rakstrar- studning liggur um læraralonir skúlans sum Hin figgjarliga myndin av rakstrinum sær soleiðis út 70 % avlærarlønunum . 32.772,60 50 % av skúlaamboðum 223,50 3.5 % av skålans ognum sam- bært tryggingarvirðið 9.380.00 Tingsins rakstrarstudningur 46.376,10 Samladu læraralønirnar eru 46.818,10 Aftrat hesum kemur so eftirløn til Rasmus Rasmussen og einkjuna eftir Símuni av Skarði Vit hava unt og unna háskúlanum og hava verið greiðir yvir. at honum tørv- aði sum øllum øðrum skúlum haldgott fíggjarligt grundarlag. tí hava vit talað fyri. at løgtingid unti honum rúma vár- kunnan og alla vælvild AA É[[f[f[[f[[[——————————————— FRÍKENDUR VID LANDSRÆTTIN Nakað herfyri varð ein bilstjøri í Lorvík idømdur I ár og 3 mánaða fong- sul. Vognur hansara var farin út av vegnum og til sjós. og rætturin metti hesa hending at vera ein roynd til trygg- ingarsvik. Bilstjórin varð fasatsettur; men hann legði sakina fyri landsrættin, ið nú hevur frífunnið hann og veitt hon- um 6000 kr. í skaðabetur fyri at hava sitið fongslaður. G NR. 41. LEYGARDAGIN 14. OKTOBER 1961 34. ÁRG. FISKIVINNA Tað hevur verið góður og stórur fisk- ur, sum trolararnir nú í seinastuni hava fingið. Nú hesar síðstu dagarnar hevur vána veður tarnað fiskiskapinum. Trolararnir royna flestir á Fyllabank. Summar dagar hevur veiðan verið mill- um 35 og 30 tons. Leivur Øssursson er nú á heimleið vid fullari last. Teir fóru at sigla mikudagin Havsøki er farið til Esbjerg, har teir ætla at leggja upp veiðin Tinganes kom týsdagin úr Grenlandi. Teir hava fingið fullan farm, og er fisk- urin stórur og góður. Teir hava roynt um Kappa leiðina. Ísfiskiskapurin er nú byrjaður. Grønlandsveidan hjá Magnusi á Gerð unum, ið 113 tons, er løgd upp í Vági. Teir fara nú á isfiskaveidi. Samlade saltfiskaveiðan er umleið 265 tons Vágbingur hevði leygardagin 190 tons. Karin K er farin til Pireus við salt- fiskafarmi Mare Liberum fór hóskvoldið til Gøte borg við sildafarmi, 5000 tunnum. RINTO NÆRUM SOKKIÐ Norska skipið Rinto, ið ofta hevur verið í Føroyum, sendi í vikuni út neyð- arróp. Skipið var farið at leka. Væl av sjógvi var komin í lastina. Eitt skip tók manningina umborð; men skiparin varð tó verðandi eftir við 2 monnum. Eitt bjargingarskip kom nakað skjótt til Rinto, og eydnaðist tað fáa skipið inn í Egersund, meðan pumpurnar hildu tí flótandi. t at »DROTNINGIN« VERDUR SIGLANDI enir av, at Drottningin ið siglingini til Føroy- bert gera eina ferð aftrat Drott hon Tað ganga fr al halda fr: ar. Anders skal Føroya, og sidan er ætlanin, at ningin skal sigla frá 31. oktober, tá iv siglingini fyri Tjaldur. Frá ríkis- umboðnum Í gjár fekk blaðið soljóðandi skriv fra ríkisumboðnum »I anledning pressen fremkom- ne meddelelser lagn under den færøske kunstudst : vkiavik skal jeg oplyse at ske ambassadør i Reykjavík ikke på noget tidspunkt eller på nogen måde har medvirket til de trufne beslutninger vedrørende flagnin- gen RIGSOMBUDSMANDEN PÅ FÆRØ- ERNE. den 13. oktober 1961 M. Wahl. Oyggin í havið Eitt gamalt eldfjall, id aftur for at spýggja eld, forkom ollum. Í Suðuratlantshavinum er ein oyggjaflokkur, nevndur Tristan da Cur miðskeið's millum Suðurameriku og Suðurafriku. Herfyri høvdu íbúgvarnir varhugin av jarðskjálvta. og knappliga kom lív aftur eitt gamalt eldgos, !Ø gav seg at goysa eld, so tað brátt ejord ist neyðugt hjá fólkinum at taka til rym- ingar. Líkindini vóru vánalig, tí veðrið var so óvandað. at ilt var at sleppa um borð á skip. Hetta eydnaðist tó, og ter útvið 300 íbúgvarnir sluppa á eina lítla og vóru har, til eitt há- óbygda ovgg letdskt skip tók allar umborð. Skipið er í letuni á veg til Cape Town Suður- afríku. Henda dapra hending hevur gjørt tað neyðugt at allir íbúgvarnir, id eru av ymsum uppruna, av hottentottum og eftirkomarum av forlistum sjófólki. hev- ur f'ngið tilsøgn um tilhald í Onglandi, har stjórnin hevur boðið teimum bústað og arbeiði.