leygardagur 21. oktober 1961síða 2

Nr. 42 SOSIALURIN Tvinnar fiskileidir afturvunnar Størri bakbrestur kundi ikki raka føroyska snørisveidu enn tann, at vit vórðu riknir út um 12 míla markið í Íslandi, og eins dyggur var bakbresturin fyri trolararnar, t Beinanvegin, sum Bretar og Íslending- ar komu ásamt um fiskimarkið í Íslandi, tók P. M. Dam, løgmaður, upp sam- ráðingar við Íslendingar og seinri fór sendinevnd við løgmanni á odda til Ís- lands at samráðast við íslendska ríkis- stýrið um okkara fiskivinnurættindi har yviri. Urslitid var hitt glæsiligasta: Óavmarkað áramál hava Føroying- ar rætt at veiða við snøri og snellu inn at gamla markinum og í stóð- um inn um grundlinjurnar, har ann- ars einki tíðarmark er tilskilað. Førovingar kunnu nú aftur royna van ligu snøris- og snelluveiðu á økjum, ið einaferd tyktust gloppin okkum av hond um. Við Noreg var bakbresturin íkki minni stórur fyri okkara trolarar; men eisini har hava vit vunnið somu rætt- indi sum Bretar: rætt at veiða inn at 6 fjórðingum. Vit hava áður nevnt her í bladnum, at hevur bókadeild Føroya Lærarafelag gjørt eitt stórt og dygdargott arbeiði fyri útgávu av barnabókum. Tað er heilt ó- trutigt, at tað skal møguligt at geva eina slik mongd av bókum út í vera Føroyum — hesum landi. sum sagt hev- ur verið um, at her býr eitt ógviliga lítið lesandi fólk. Lærarafelagið hevur prógv- að, at hetta grovt sagt — er lygn, tí tað hevur ikki einans givið eina mar- týriliga mongd av bókum út; men tað hevur eisini fingið tær seldar í túsunda- tali. Tað må ti sigast. at hetta felag og tann nevnd, sum tað hevur litið bókaútgávuna upp í hendurnar á. bæði hevur lagt nógv á seg og verið ført fyri at loyst uppávuna undrunarverduga væl. føroyskur bøkur og sum Føroysk børn lesa vilja tær ein mun, menn ikki hava droymt um: og gleðiligt. Men tad kann kanska at Bókadeildin hevur verið heppin í vali hevur út. ognast tað er sigast, hon so av teim bókum. givið hon hevur verið før fyri at velja tær, ið lættligast vekja áhuga barnanna. Ein av teim bókum, lærarafelagið ný- liga hevur givið út er: Karius og Bak- tus. Hetta er bók. ið týdd er eftir Thor- bjørn Egner. Hon hevur nærsagt á hvørji síðu vakra litmynd, ið vekur barnsins áhuga. Erling Simonsen hevur týtt hesa lítlu bók. Hann er tannlækni við kommunuskúlan í Havn. Og tá ein fer at lesa bókina, skilir ein, hví júst hesin maður hevur týtt bókina: Karius og Baktus eru tveir smáir gavstrikkar, ið búgva tønnunum á smádronginum Janusi, har teir smíða og bora hol í hverja jaksl at búgva í. Teimum fellur væl alt sukur og sirop. bomm søtmeti, og sukurlåtu, tí tað gevur teimum megi og mátt at sleggja hol í tenninar á neyðars Janusi. so teir fáa stór og rúm- lig hús at búgva í. Men tannlækna borin tannbustina óttast teir pestin. og sum Ein bók, id foreldur eiga at stuðla børnum sínum at lesa. tí hon hevur al- stórt virði fyri tey. Hon kann verða teim heilsubót, um tey skilja hana og huga at fata tann lívsvísdóm, ið býr undir henni. Og tað skuldi verið sjálv- sagt. foreldur vildu hjálvt børnum at sínum at skilt hana. Eingi foreldur eru so vesæl, at tey ikki vilja børnum sínum alt tað besta. Øll børn eiga at ogna sær hesa bók og lesa hana við stórsta áhuga Øll foreldur eiga at stuðla børnum sínum til at lesa hana. og um tey ikki sjálv eru før fyri at síggja ta uppgávu, henda bók er æltað at útinna, so at greiða teimum frá, hverjir gavstrikkar teir eru. hesir jassarnir, Karius og Baktus, og hverjar ómetaliga stórar skaðar teir gera børnum. Foreldur! Gevið børnum tykkara hesa bók! á | | | tað sama hendi í Noregi. Hægri prís... mála, eta stóðu sína og Jåkups í Jåkups- stovu í seg og spenna bein fyri mál- inum? Tað skulu vit siga E. Paturssyni, at við hesi kúvending verður hann ikki at binda bjøllur á seg hjá fiskimanninum. Tí her er eitt mál, sum Poul Jacob Olsen og javnaðarmenn hava allar fiskimenn aftanfyri seg í. Hvat týðir henda prís- og tilskots- hækkan? | a) Tá ið fískifarið tekur 2/3 (línu- bátur): Núverandi hýsuprísur 65 oyru kg Fiskaákeyparans príshækkan 10 oyru kg Studningur 10 oyru kg til fiskimenn eina prís- hækking 30 oyru kg Svarandi til ein fiskapris 105 oyru kg b) Táið fiskifarið tekur % í sín part við skipi): 65 oyru kg ella stellusáttmáli Núverandi hysiprisur Fiskakeyparans príshækking 10 oyru kg Studningur 10 kg til fiskimenn = príshækkan (snøris- oyru 20 oyru kg Svarandi til ein fiskaprís 95 oyru kg ————iFtøsst 21. oktober 1961 Tvítunga Eingi gjøld, ongan skatt og kortini meiri úr landskassanum. Hann er Oførur, Erlendur, í »14. Sept.“ Mætari tvitungu hevur maður ikki hitt. Les 14. Sept. frá seinasta miðvikudegi. Har leggur hann á 4 %s avgiftina og á øll gjøld til landskassans og heldur fyri: »Burtur við ellum hesum gjøldum...“ Og eina aðra staðni í sama blaði er hann stórorðaður. lovar gull og grónar skógir. »Eingin minstaløn skal avtakast ...... bæði minstaløn og prísstudningur upp!< Hevur ein hoyrt um slíkan mirakul- makara: Lovar meira enn nakar annar av gll- um góðum úr landskassanum, samstund- is sum hann lovar avtøku av øllum út- reiðslum sum avgiftum og gjøldum! Slíkt eru menn. At fólk ikki "loyva hesum manni fram at avtaka allar innløgur til lands- kassans og samstundis uttan inntøkur til úr landskassanum, at landskassans at oysa oysa: minstuløn, prisstudning, fólkapensjón, einkjupensjón, barnapening, meiri skipastudning, 70 milliónir til vegir, 100 mill. til skipabygging, meiri til landssjúkrahús meiri til sinnissjúkrahús, meiri til skúlar meiri meiri meiri meiri meiri Stórinnflutningurin Á LANDSINS HENDUR Javnaðarflokkurin stóð einsamallur, tá tað ráddi um at verja eitt av sam- felagsins allra størstu áhugamálum — landshandilin; men afturhaldið ov sterkt og vann. Nú vit fáa dýr skip í hópatali, ræð ur tað meira enn nakrantíð áður um at útvega skipagerðina so ódýra sum gjør- ligt. eins og tað altíð ræður um at út- vega forbrúkarunum ódýrar verur. i Eitt er greitt, at hetta verður ikki gjørt við at lata einar 500 handilsmenn var um er ein sentralisering av stórinnfluttn- inginum einum landshandli, ið kann keypa í stórum og til heimsmarknar- prís. Skipini fingu tá útgerðina munandi ódýrari. og keypmenn kundu nýtt eitt annað príslag. Men hesir fyrimunir vega taka sær av innfluttninginum. Her fer | ov lítið til fyri at fáa afturhaldið at seta ov mikil kostnaður til millumhandil, | áhugamál fjøldarinnar fram um áhuga- frakt o.t. mál einstaklingsins. Fyrsta treytin fyri ódýrari vørukeyp- 2 í Tað loysir seg altíð at hava konto | ; í bankanum. | % Vit geva fegin allar upplýsingar g um financiering å øllum økjum. ; 8 Gangið inn á gólvið og tosið við a okkum. | Innlánsrenta: /anlig bankabók: 3!/29/ p. a. Bankabók við 3 mánaða upp- søen: 4% p. á. Tjekkkonto: 2% PD. 3. Aðalskrivstova: TORSHAVN - Tlf, 1150 Deildir: NORDOYA BANKI, Klakksvík, TIf. 296 SJÓVINNUBANKIN, Servágur, Tif, 19 SJÓVINNUBANKIN, Sandavági Tlf, 101 SJOVINNUBANKIN, Sandoyar deild Tlf. 42 Avgreiðsla: Runavík, Tlf. 7017 PRENTSMIÐJAN Á HEYGSBREYT TORSHAVN AVRIKAR ALT PRENTINGARARBEIDI TELF. KNEE AT 1820 meiri til lesnað meiri til havnir meiri til vegir meiri til landbúnaðin fullfíggjaða millióna dýra sjóverju. Alt meiri og fleirfaldað afturímóti tí, ið vit hava nú. Sleppa undan øllum hesum gjøldum og fleirfalda meiri úr landskassanum til fólkið! Hetta kann Erlendur aftrat ti, kasta aftur á statin tær 20 milliónur, ið staturin letur nú til hitt føroyska húsar- haldið Er tala!!!? at hetta skila- ella ervitismanna Trolari koppaður Enski trolarin »Artic Viking« úr Hull id var å veg til marknad av fiskileid i Hvitahavinum, koppaði i ódnarveðri 15 fjórðingar fråFlambour Head, hann sakk beinanvegin. 14 av manningini vórðu bjargaðir, meðan 5 druknaðu. Hóast stór leiting varð sett í verk, bæði á sjógvi og frá luftini, eynaðist tað ikki at finna nakran teimum 5, ið vóru saknaðir. av Er føroyskur fiskur ikki nég væl virkadur? Tidindi vilja vera at fiskur 4 midalhavsmarknadunum ikki er so væl umtóktur. sum hann higartil hev- ur verið. Sagt verður í Grikkalandi, at føroyski fiskurin er so ymiskur til stødd- vid, føroyskur ar. Fleiri ferðir hevur tað hent seg, at vánaligar sendingar eru komnar úr Fer- oyum og hevur hetta ført við sær. at fiskakeyparar í Grikkalandi hava biðið føroyskar seljarar lata vera við at merkja pakkarnar FAROE FISH, ti tað er ikki longur gott merki har á leið. Rasjonaliseringsexpertur kannar nú á Gjaldstovuni skal kanna almennu skrivstovurnar royna at finna fram til. um ikki umsitingin kann gerast lætt- ari og bíligari. Eisini skal hann kanna og og skipseftirlits-skrivstovuna. Fiskaútfluttningur. Fursund er farin til Grikkalands við saltfiskaveiðini hjá Sam vinnufelagnum. Leon S fermir 580 tons. ið skulu fara til Pireus og Patras. Tas- mania eitur farmaskin ið kemur til Før- oya í næstu viku. at ferma 600 tons av fiski til Spania. Tinganes fór hósdagin til Esbjerg. har Grønlandsveidin verður seld. HANUS OG JANUS hava sent útvarpinum og bløðunum eina avsannan ið 14. Sept. bar sum gølu út millum manna viðvíkjandi flagg- av tí, ingini við framsýningina í Íslandi. »TEY SEKS« Fulltrúi Kársbæk i iinum kom við Drottningini at samráð- ast við landsstýrið og marknaðarneynd- ina um møguligan limaskap í »teimum 6«. Hann hevur havt fleiri fundir við landsstýrinum og ein saman við lands- stýrinum og marknadarnevndini. uttanríkisminister- Keypmannafelagið fyrireikaði fund nú eitt kveldið, har Kársbæk fulltrúi greiddi frá marknaðarviðurskiftunum. Gudstænastan Klakksvíkar kirkju 21. sunnudag eftir trin, tann 22. oktober verður klokkan 12 (broytt frá 11). Busch prestur prædikar.