leygardagur 18. november 1961síða 4

SOSIALURIN 18. NOVEMBER 1961 34, ÁRG. DANMARK TEKUR UNDIR VID ENDAMALSGREINUM FELAGSMARKNAÐANS Um fyribilssamráðingar sigur Jens OttoKrag, uttanríkisráðharri: 1. Danmark tekur undir við orðaljóðinum í Romsáttmálaanum og setur ikki fram uppskot um broytingar. 2. Danmark tekur undir við avgerdunum um avtøku av tolli og byrginum, men bíður um eina yvirgangsskipan fyri vissar vørur, Danmark ynskir, at felagstollurin úteftir fyri einstakar vørur verður lagaður nøgdarfyri- eftir tess serstøku vidurskiftum og vónar, at uppskotið um eina 20 pst. hækking av tollinum úteftir vinnur f rama. 4. Prinsipielt góðkennir Danmark felags handilspolitikkin úteftir, hóast hetta verður at skapa ymiskar trupulleikar, sum tó kunnu loysast við serligum fyriskipaðnum 8. Danmark ynskir nærri frágreiðing um vissar útleggingar av sambandi við fríu flytingina av arbeiðsmegini. Danmark ynskir eitt nærri avmarkað tíðarskeið útlendskum iløgum (t.d. keyp av partabrovum). 7. Danmark ynskir rætt til at gera langfreistaðar lond. Hetta vóru so fyribilsúrslitini av samráðingunum, í Danir hava havt við Felags marknaðarlondini, og tey ynski, ið ætlandi verða at seta fram á komandi sam- ráðingarfundi. Fólkatingið verður nú at viðgera málið nærri; men endalig stóða um at fara uppí Felagsmarknaðin verður íkki tíkin enn, tí detailsamráðingarnar byrja íkki fyrr enn í januar mánaði. Onnur mål, ið samráðingarnar fara at snúgva seg um, verða n málið um frælsa arbeiðsmarknaðin í Norðanlondum, ymisk sosial viðurskifti, líkindi hjá ðrum EFTA-londum at koma upp; Felagsmarknaðin, ynski Danmarkar um at framhalda við nærri økonomiskum samarbeiði við onnur lond, serstakliga commenwealthlondini. sáttmálanum í 6. við undantaksreglum fyri handilssáttmálar við onnur eta egið og tað stolið. Dagblaðið sigur annars: >Men útyvirskaving hjá Dimma- lætting, kann ikki burturforklára, at tað blaðið hevur ongatíð havt nakra } øll i { | stóðu í felagsmarknaðarmálinum, utt- HERSKYLDAN. Herskyldulógin í Dan- an at bera tað víðari, sum var Dan- mark røkkur ollum teimum. sum á ein markar stóða. ella annan hátt eru búsitandi í Danmark | Tað er láturvert at síggja, at Dimma Sostatt røkkur hon eisini teimum For- | lætting nú roynir at pynta seg við ovingum, sum í longri áramál búseta seg fjarðum sum eru fólkaflokksins, og har niðri. annaðhvort hetta er til lesn- | enn meira láturvert verður hetta, tá að ella vanligt arbeiði. i tað verður lagt aftrat, at Dimmalætt- Men veruliga eru Føroyvingar undan- | ing ikki veit, at hetta eru fólkaflokks- tiknir herskyldu. ti bara ein snýr sær | uppskot, hon pyntar seg við. til innanríkismálaráðið og biður um at I Bezt er bróðurleysi bak, somikið 1 ; ; kundu sambandstingmern gjørt fyri Dimmalætting, at teir lótu hana vita eitt sindur um tað, id er farið fram á tingi í hesum máli...“ SETIR AI bh sø HU - O co ve C 1 T x - . | til " r >BRUGVIN YVIR DRINA« ber orð ið } SÆ NkKatinesmennina 1 úr Í 1 ; | u Aldo yri vera mætasta skaldaverkið hjá h br nninum, jugoslavanum IVO ANDRI Sar indantak fol hal 1: R sum ar fekk nobelprisin Í litteratur. I ni ind Jublod isstyrisins Á F Å Á : það sigst um hann. at hann er meir øv 0 nogv 9 ur ) l Í Cl; 1.14 ' h ; enn eitt skald, ci søguskrin hjå : m illa vidfarnum følki. he av tyrkum, tyskarum o0o.ø. Andric er te 3 et co r < r tid Jú : 1 1 kk + | y | lur upplivdi ikki Í tid undir kt D undantiknir Hari , Í he ldu UGVIN hvussu ty YVIR DRINA« sigur frå iskir leitaðu eftir hermenn í juguslaviskum dre yrnum, hvussu børnini vérðu tíkin frå mammunum, ið fylgja teimum, roptu, kærdu sína vd, sendu upp teirra síðstu bøn, y : n ye landið á teirra Åninningar, teirra Mira sein- húsag ustu móð ilsan. >Andric kaljar á AT skin tj innul við okkum frú úr djupinum á ti pindu ger cvir í | sin suðurslavísku kasålinie, var niður- sr gomlum ! F n stødan av ummælinum, ið svenska út- Sing í ja. si tt ve fólki varnið gav, tú baði frættust, hvagar , ei ri eiði heidurslønin var farin. ni ( osta! , tað rn ind tødumenn O n reka - landið húsagang = tc y og hvorva nú irlei um. Nú A t eir Oltart ) k'ð ker r = i land san og ti lindskassins verður ov stør ATOMMOTMÆLI. Tá málið um Fel- HIN mikli framburðspolitikkurin, g marknaðin kom á ting. mótmælti >14. sum á ollum økjum er fromdur undir | SEPTEMBER, at vá fóru yf henda hesum landsstýrinum, er komin teim- | Marknað. € hetta var einki annað enn um í rangastrúpan; alt er vorðið | €'? roynd at „hald liv í »kapitalistisku teimum ein heilameldur, sum "ar | IN persismuni«, í illgitingum og følskum spádómum. Í sí nesetu aftaná russisku brint- i meðan uppbyggingar- og endurreising- | bumbrro atirnor vóru hildnar uppat politikkur iavnadarflokksin meir og | Self! „tjóðveld sflokkurin fram soljóðandi ner ger seg ealdandi á ollum jum i UDPSKOT UI samtyktar: i samfelanslkvinmum Vviknar inde Ban „Foro i logting fordomir | tær kjarn- gerst veikari og veikari og hvorvu | orkuspreingingar, ið Soyje!samveldið | hevur gfort Í semastuni og heitir á , TYDE MO UK | tað og onnur avvarandi lond um at | | . TP AR eg | steðga ollum slíkum spreingingum i ga; ODER Gå Ág | framtíðini... NAKAÐ um sama mundið svaraði Nik >DAGBLAÐIÐ sur at Dimmalætting | tå Khruschev, forsætisráðharri Sovjet- hevur stolið tess stóðu Felsgsmarkn- | samveldisins uppá tey mongu mótmælini aðarmálinum og heldur. at tungt er at | 36 komu frá nærum øllum londum uttan | Skipafelagið Foroyar TELEFON 1225 Tórshavn tí kommunistiska heiminum, við m.a. hesum orðum: »Hetta er larmandi BORGALIG pro- paganda, og henda propaganda er hy- sterisk. Propaganda IMPERIALIST- ANNA misbråkar — menniskjansligar kenslur fyri at forða okkum í at full- komuliggera okkara VERJUVÁPN, og misbrúkar eisini vælmeinandi menni- skju til hetta endamál... ja, tað ljóða eisini røddir, ið siga. royndirnar eru beinleiðis ómoralskar...< at hin nevndist seinasta slagið um Stalingrad soleiðis sum undir JERJOMENKO, gitni herleidarin, heimsbardaga vann har 200.000 tyskir hermenn lótu lív Hann sigur m.a. í einari bladsamrødu.: ÞÍ dag skrivi eg bøkur, vóti at fáa skriva 4 i alt, partvís hernaðarligt kanningarúrslit og partvís minnir frá vælferð til væl- frá aftur fara so bardagaárinum. Vit til heimsbardaga og ferd. Eg veit. hvat bardagi er. Eg vil ikki vera við til ein nýggjan heims- bardaga. Ein nýggiur heimsbardagi verður óreingiliga en bardagi við kjarnorkuvåpnum. Hví? Fyrsti heims- bardagi byrjaði við byrsum og end- aði við stríðsvágnum. Seinri heims- bardagi byrjaði við stríðsvognum og endaði við atombumbum. Tað er eingin ivi: í næsta heimsbardaga verður tað rakettir og kjarnorkuvápn...< AT tá id ein 5 megatons brintbum- »a brestur, verður alt at hvørva sum roykur og dampur, ið er nærri enn 1,5 km frá staðnum, har bumban rakar jørðina, eins og alt mannaliv verður týnt, sjálvt í teimum djúp- astu kjallarunum, AT nøkur fá sekund seinri kemur ein hitabylgja. ið festir í alt innanfyri 8 km frá bumbubrestinum. AT jarnbetonhús. ið liggja nevndu longd frá brestnum ætlandi verða stand andi. meðan fólk verða álvarsliga brend 16 km burtur. AT mold og grót verður tveitt 30.000 neti inn loft. og t av hesum erður at detta niður aftur 250 km burt- ur! AT kønir menn halda, at eitt álop á 150 amerikanskar bvir í minsta lagi vil krevja 25 mili. í 1aliv AT imdøgur aftaná brestin kunnu tey fyrstu fólkini ta upp úr bumbu- skvli i i | t ga n 41 børn og barnakonur mugu hald cg niðri í bumbuskýlinum í 14 LT einar 14 dagar aftaná brestin verð ir roknad við at politi, brandlið o.t. er ft arbeidi AT tað i mongum førum verður at taka drúgva tíð at fáa verksmiðjurnar ftur gongd. TAÐ ER VERULEIKI Fólkaflokkurin undir ollum heims- bardag:num bedýraði fólki, at hin forosski peningurin einki virði kom at:hava, tó bardagin var avhasaður, at eitt úrslit av hesum var, at torpeningur varð nvítuleyst burtur- oyðslaður. Men og VERULEIKI TAÐ ER EISINI A neisti av sannleika í AT að ikki var hesi talu, og at ikki eitt einasta orð av spádómum fótkaflokksins kom at halda. DANIR og NORÐMENN skulu í felag i mars mánaða kendn eina rakett út í rúmdina. Hon verður send frá Andøyja í Nordurnoregi. Seinri fara so Danir einsamallir undir at senda upp rakettir frá stóðum í Sudurgrønlandi, Henda fyrsta rakettin verður send 100 km út í rúmdina og verður at detta niður aftur í Norðuríshavinum, har lítil og eingin skipaferðsla er. Hvør av hesum raketti- num kostar 120.000 kr. Endamálið við hesum rakettskotum er at gera ymiskar rúmdarkanningar í sambandi við veður- lagið, norðlýsið o.a. * * * GÓÐ LON. Fyri at halda fyrilestrar í danska útvarpinum eru samsýnitgarnar ásettar av nýggjum. Fyri fyrilestur, ið tekur upp í 5 min. fær ein 110 kr. (ser- frødingur: 175 kr.), frá 6—10.: 154 kr (220). 15 min.: 297 kr. (440) og 20—30 min.: 396 kr. (550) * * * CARNEGIUGRUNNURIN hevur fyri djarva bjarging og djarvar bjargingar- royndir í ár lafið 20.000 kr. í heidursløn til 39 fólk. Teirra millum er HANUS WARDUM 21 ár, Vardagøtu, Tórshavn. Hann hev- ur fingið 800 kr í heiðurslon. * * * MAÐURIN kom koyrandi trilluberu. við einari Tú. kann handa trillubørin ikki koyra skjótari. Jú. nógv skjótari, men so kann eg ikki fylgja við henni. * * * EICHMANN-málið nærkast nú endanum. 15. desember fellur dóm urin í Jerusalem. Tað vil taka eina viku at lesa upp dómspremissurnar, ið eru 500 prentaðar blaðsíður. Premissurnar verða samstundis um- settar til tyskt, enskt og franskt. Um HVÍ VILLLEIÐA .. (Framhald frá 1. síðu) yvir 100 kr minni enn meirluti var fingin fyri. Hetta er sannleikin. tøl, ið tala, og sum e'ngin kann reingja. Tú talar um at taka frá teimum, ið einki hava, og leggja til tey. ið hava og vil $ folk! ta fatan, at uppskot P. J. Olsens løgtingsmanns í útróðra- f'skaprísmálinum ger hetta. Hvi ert tú so illa samsvarandi við sannleikan? Var ikki júst tú samdir við partamann tr øgnesen og P. J. Olsen og undir- rtada i fiskivinnunevndini? Tað frætti eg tå, ið hvussu er! Eitt er vist, at tað pgrettur ikki, at bæði Erlendur Patursson og Jákup í Jákursstovu eins og hinir båd'r nevnd- arlimirnir vóru samdir við løgtingsmans P. J. Olæns unpskot á stjórnaðfundi í lønjavningargrunninum. At hesir báðir nú leypa frå er teim- um til lítlan heiður. og megu teir tanda f'skímanninum til svars fyri tað. Það. sum P. } en og hansara menn hugsaðu um, var ikki at taka frá ti ve og geva tí sterka, sum tú Jóhann so kaliga brikslar, men teir vildu fáa fiskaprisin up» og at muna fyri fi- skimonnum. ið er unnå 50 % sáttmála, javnt við ein fiskanris umná 95 ovru uttan studning og 105 ovru tá ið fiski- maðurin eigur 1/3 til sin part eisini utt- an studn 10 oyru kg skuld: fiskakeyparin leggja ne aftur og løniavningargrunnurin hækka studningin til 10 oyru vvirhøvur. Priurn vildi so verðið: Frá fiskakevpara fyri hýsu 65 + 10 75 oyru kg. Frá lønjavningergrunninum 10 oyru munar sum 20 ovru kg fyri 50 % sátt- mála. og sum 30 ovru kg fyri 33 1/3 % sáttmála. Prisurin vildi so í fyrsta syfti muna fyri fiskimenn javnt við ein fiska- pris unpá 75 20 95 ovru kg og i øðrum tMelli 75 30 —105 ovru kg. Fyri at náa hetta mátt: Fiskimanna- felagið og reiðararnir komið á samt um tt sæð burtur frá ella umskipa m'n- stulenina fyri niðursigling. Munnu ikki allarflestu útróðramenn halda vnnskotið, '3 stýrið fyri lønjavn- ingorgrunnin nú var samt um, vera eitt velduet frimstig fyri fiskimannin? i Havn, 14. november 1961. P. M. Dam.