leygardagur 25. november 1961síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIA
Nr. 47 25
NOVEMBER 1961
LURIN
konservativu
SERSTAKLIGA
burtur úr tí, at føroyski fólkatingsmaðurin Johan Nielsen, greiddi atkvødu við
donsku samgonguflokkunum, sum vóru í vanda fyri at koma í minniluta, tá av-
giftslógirnar komu til atkvoðugreiðslu i Fólkatinginum.
SUM væntað fær danska afturhaldið fram úr góða undirtøku frá Dagblaðnum,
stokk-
og blaðið aftrar seg ikki við at endurprenta
Tage Mortensen, id blaðið fyri stuttum legði undir ósanna og óreiðiliga
DONSKU AFTURHALDSBLOÐ-
INI OG FØROYSKU FYLGIS-
NEYTAR TEIRRA.
blødini í Danmark hava gjórt almikið
stórgrein frá danska blaðmanninum
skriv-
ing; men nú snøgglign er tað ikki oført hjá Dagblaðnum at nýta hetta blað-
úmenni í persónjagstran tess av politskum mólstøðumonnum.
JAVNADARMADRUR, ið valdur verður i Fólkatingið, verður altíð limur í
javnaðar-tingbólkinum har og luttekur = sjálvandi í ollum atkvødugreidslum
saman við hesum bólki — ikki minst tå stjórnin er í vanda, (i eingin sosia-
listur vil nakrantid verða so samvitskuleysur at vera við til ella fella eina sosia-
listiska arbeiðarastjórn og harvið slætta veg fyri eini
afturhaldsstjórn, hvors eyð
kenni hava verið: tyngri byrður á tey minni mentu og ovurstórt arbeiðsleysi.
SKATTURIN. »Undan seinasta vali lov-
aðu javnaðarmenn minni skatt og minni
toll.« siga dstødublødini, sjålvt um tey
fullvæl vita, at hetta er ósonn tala, ti
tað er r á at rættvísgera og so at
taka nakað av. ið als ikki kann takast
av
nn eru
x
vonir
skapaðan minsit
hvat skatt kupolitikkinum
vidv kir; einki er kort-
ini ki vunnið, li Í andi við løg-
tinesskattin er hetta hent:
85 kr. i barnastuðuli,
niðanfyri og 65 kr.
omanfyri 9000 kr.
2. Nú kunnu dragast av uppi 2000 kr.
av inntøkuni hjá konuni.
3. Skattafra markið er hækkað
2000 kr. uppi 4000 kr.
1. Veittar verða
tå inntøl er
tå inntøkan er
frå
>FÓLKATINGIÐ SOØKNARSTYRI«. 50
sial'stisk Folkeparti i Danmark er ímóti
limaskapi Danmarkar i Felagsmarkn-
aðinum. Flokkurin hevur havt lands-
id og í einum bodskrivi frå fundinum
verður s
MM. á.
fol el
telagsmarkn-
»Hes n vestu
aður. har | um framburd og
demokrati verða avgjørd av monnum
sum Adenauer og de Gaulle. vil fyri
okkara land verða ein hóttan um aftur
gongd í staðin fyri framgongd...<
>... Danmark vil koma inn undir eina
i tjórn. og Fólkating
enn
okkara
at hava meira
at Siga
Bertelsmanns
Vesturtýsklandi
VERDINSATLAS. Hjá
Kartograf'ska Institut í
kemur nú nýtt. stórt verðinsatlas. At-
lasið kemur i danskari eins og ødrum
útgávum. Verkið er fullkomulig nýskap-
an á hesum eki. alt tilfarið er nýtt og
savnað saman úr flest øllum londum.
Í donsku útgávuni er alt navnatilfarið
at finna í danskari. nationalari og inter
nationalar: merking. Kort og nøvn eru
løgd til rættis soleiðis, at tey hóska til
tíðina fram til miðjan 1961.
100 heimskendir kartografar, geo-
grafar. målfrødingar og tekniskir
teknimeistarar hava í 5 ár arbeitt
uppá verkið. Geografiska tilfarið
er prentað í 8 litum og í orðalist-
anum eru savnað 127.000 staðar-
nøvn.
AT i USA hava teir spurt 10.000
kvinnur, hvat eru fremstu samrøðu-
evni millum kvinnur. Raðfylgjan er
henda: hús og heim, klæði, hjúnar-
bandið, kærleiki, list og menn.
AT ein len! av menn skjahúð á stødd
sum eitt frmerki inniheldur 3 milj.
kyknur, 1 m av blóðæðrum. Í m av
nervum, 100 sveittakertlar og 1S feitt-
kertlar.
! AT børn, id fødd vórðu í Norður-
Í londum i 1960 kunnu i meðal rokna vid
| at liva 17 ár longri enn teirra ommur
} og abbar.
} AT peningi kostaði seinri heims-
| bardagi fýra ferðir so nógv sum hin
| fyrri
| AT amemkanskjr sålarfrødingar siga
| at mannligir kokkar eru illsintari enn
| oll onnur fólk.
| AT magnesium økir vekt. tå tað
verður bre, eskan vegar meira enn
1 Mið.
AT radon er eitt slag av gass, ið er
{ ferðir tyngri enn jarn
r fyri á a siga eitt van
lor
VØGGar.
Ka Fá
År OL
ÞEIN AVBJODING«
ein
eitur
gren
Dagblaðnum, har tað við miklum orða
skvaldri verður lagt eftir javnaðarmonn-
Í um. sum teir fremja »daniseringt pol
| tikk« sjálvstýrismonnum, tí teir styðja
javnaðarmenn í landsstýrinum. M. a.
| verður sagt:
| yFað er miðvísur politikkur, ið før-
oyski javnaðarflokkurin førir til heilt
og fult at innlima Føroyar í Dan-
mark, so aggressivur, at teir, sum upp
runuliga bóru sambandsnavn, standa
mestsum kúnus......“
»Var mannseyni í
inum, hevdu teir slitið
lendsstyrinum nú, áðrenn teir hava
hió/pt javnaðarílokkinum til af for-
koma teimum sfålvum..….«
„Fólkaflokkurin vil leggja alla orku í
| at:steðga hesum oyðingarverki, sum
javnaðarflokkurin er í holt við at
ja.
ð er ikki javí sum er aðalsteyna
føroyska javnaðarílokksins, men dani-
sering....“
sjålvstyrisflokk-
sambandið i
nm
STALIN. Á flokksteynuni hjá russ
sku kommunistaflokkinum gjørdu teir
heilt enda á Stalin->mytuni<. Endabrest-
urin var burturflytanin av líki hansara
ið lá við liðuna av Lenin í gravhøllini
á yReyða torginum<. 10. mars 1953,
dagin eftir jarðaferð Stalins, skrivaði
norska kommun:stablaðið = »Friheten«
m.
| »JOSEF STALIN, sovjetfølksins av-
hildni leiðari og hin størsti stats-
maðurin og mannsevn: í okkara tíð,
varð í gjár borin til sitt seinasta
hvíldarstað við liðina av Lenin, hvers
næmingur hann altíð segði seg at vera,
og hvers verk hann átók sær at føra
víðari, tá Lenin doyði í 1924. Við
Stalin er eitt av teimum mest gigant-
:sku mannsevnunum, ið søgan veit
um. farin... Sovjetiski kommunista-
flokkurin vil bera skjøldur Stalins víð
ari, og halda ta kósina, hann setti. Á
odda fyri hesum flokki standa í dag
Georg Malenkov, ein av næstu monn-
um Stalins, og saman við honum stál-
| settir bolsjevikkar sum Beria, Molotov
| Vorosjilov, Bulganin og nógvir adrir.«
i TAD ER VERULEIKI
| AT Dimmalætting var i ødini, tí P. M.
! Dam i Olavsøkurødu sini ikki nevndi
uppskot sambandsflokksins um at taka
upp samráðingar við Ísland um fiski-
rættindi okkara har, tá Bretar og Ís-
lendngar samdust um at gera enda á
toskastridnum, MEN
TAÐ ER EISINI VERULEIKI:
AT hvorki Dimmalætting ella sambands-
flokkurin ontu eiít orð við landsstyris-
partnarar sínar, tá sambandsflokkurin
kom við nevnda uppskoti rúma tíð
aftaná, at: løgmaður heyði talað við
íslendskar = umboðsmenn um at fáa
samráðingarnar í lag skjótast gjørligt.
ST
hevur nú fingið prógv fyri, at
Patrice Lumumba og starvsfelagar
h:
ara Okito og Mpolo vórðu myrd-
r boðum frú Katangastjórnini. Í
ir eft
frágreiðingini verður eisini sagt, at
tað er eingin ivi um, at Moise
Tshombe og fleiri av ráðharrum hans-
ara vóru hjústaddir, tá morðini vórðu
framd. Tveir navngivnir belgiskir offi-
ar verða lagdir undir at hava skot-
4 Lumumba og starvsfelagar hansara.
Tað var Kasavubu, forseti, sum lat
hamumba upp í hendurnar á hansara
dyggastu mótstøðumennum - Katanga-
stjórnini, sum segði, at Lumumba og
hinir vórðu áripnir av innføddum hin
12. februar Í, tá teir royndu at
Mvgeia: men frágreiðingini verður
morðini longu vóru framd 17.
* *
*
í GRØNLANDI. Kato-
2, við. at teir næsta á
hina fyrstu kirkjuna í
ikanskur katólskur prest-
ið í Grønlandi, men
elt til bústað.
Grønlendingurin Finn
i i USA verda
ar
katólskur kirkjuleiðari.
* k
*
ista blað. vunnu
við kommunu-
vunnu 3 sessir
og hava nú av teimum 120
býráðslimunum. skulu her endur-
geva tey seinastu i:
kv. pst.
SPD (ja 67.750 57,4
CDU (kristil. 287.607 29,1
FDP (friu demokr.) 95.056 9.6
DRP (týski ríkisflokkurin) 9.044 09
DG (1. Gemeinschaft) 781 0.1
DFU (friðarsamgongan 28.517 29
Hetta er størsti valsigur, týski javnað-
arflokkurin nakrantð hev vunnið.
* *
*
FÆRRI BRÚKA HENDURNAR. — Í
USA minkar talið av arbeiðarum stød
ugt. Nútímans 'dnadur krevur færri ar-
beiðarar. men fleiri starvs- og tænastu-
fólk. 1960 minkaði talið av arbeiðar-
um frå 41,1 niður i 37.5 pst, meðan
talið av starvsfólki (funktionerum) økt-
ist frá 36.6 til 42.0 pst.. og talid av
tænastufólki frå 10.5 til 126 pst.
Arbeid fólkið i landbúnaðinum minkaði
um somu tíð frå 11,8 niður í 7.9 pst.
* *
*
PLANET FUNNI Russ'skur vísinda-
maður hevur rakt við nýggja planet, sum
ferðast kring tvistiørnuna 61 stjórnu-
flokkinum Svanurin. Hetta er fyrstu
ferð. ein hovrir um planet uttanfyri okk
ara heimsmynd; men vísindamenn hava
varhugan av miliónum av heimsmynd-
um. Svanurin liggur 11 ljósár frá okkara
heimsmynd. 1 líósár er longdin, ljósið
við ferdini 390.000 km um sekundið
ferðart í eitt ár.
* *
*
ARREIÐSLOYSIÐ í DANMARK hevur
verið í stóðugari minking hesi seinastu
árini, og Danmark hevur ongatíð havt
so lítið arbeiðsloysi sum seinasta sum-
mar. Her eru dómi um hetta, tíkin í
oktober—september hesi ár:
1987—1958 10 pst.
1958—59 6.5 pst.
1959—60 4,7 pst.
1960—61 3,4 pst.
* *
*
de GAULLE hevur harðliga funnist at
forsætisráðh>rra sínum Michel Debré, id
er 49 ára gamal. de Gaulle sigur, at
hann í mongum diplomatveitslum hevur
rakt við. hvnssu la hann dugir at
dan. de Gaulle hevur heitt á hann:
>... so skjótt sum gjórligt at læra seg
at dersn og so dúgliga sum hann hev-
ur heilsu til, eisini - nútímans dansi.«
* .
.
ÁRSINS BESTA vvirskrivt var at finna
í einum enctum blað tn ferðina, tå
Gagarin giørdi sin» gitnu ferð kring um
jørðina. Hon lióðaði:
|
Í
— The most famous man on the earth
— he who left it to day!
(Hin kendasti maðurin á jørdini —
hann, ið rýmdi av henni í dag).
* *
*
Drongurin: Tú, kann handa trillubørin
virkuliga ikki ganga skjótari?
Maðurin: Jú, jú, nógv skjótari; men
so kann eg ikki fylgja við henni.
* *
*
BRETIN: Ein gentlemaður er ein
maður, ið kann fáa eina kvinnu at
halda, at hon er ein dama — sjálvt tá
hon ikki er tað longur.
* *
*
5 SPURNINGAR:
1. Hvar i USA liggur San Antonio?
2. Hver á er størst Indiu?
3. Hvat merkir plutokrati?
4. Hvat merkir prominent?
5. Hvat er eitt kranium?
(Svar aðrastaðni).
* *
*
Úr einum stíli:
Noreg er eitt so langt land, at
fólkini í Noreg ikki eru eins í báðum
endum.
*x
BARNAMATUR: Hvorjar eru hesar
bygdirnar. Prikkar eru settir í staðin fyri
hjáljóðini:
OO . „6. 1
a . . á . . .
. (0) . . . . á . e .
ii aa aa er
*
Ein floska við proppi kostar
GÁTA:
12 kr.
Fløskan koktar 11 kr. meir enn propp
urin.
Hvuksu nógv kostar proppurin?
(Svar næstu ferð).
* *
*
ROJA, hesin gitn! herførari hjá repu-
blikanarunum undir borgarastridnum i
Spaniu. búði í útlegd í Meksiko. fekk at
vita. at hann var ólekiliga sjúkur. Á
ellsårunum bað hann um lowi at
sleppa heim til Spaniu at leggja beinini.
Hetta varð honum játtað. men beinan-
vegin hann setti fåtin á smanska jøro,
varð hann tíkin. drigin fyri rættin og
dømdur til deyða av Franco-monnum.
*
* *
FINLAND. Aftur nú er Finland í knípu.
Russar hava bidid um nýggjar samráð-
ingar um vinar- og verjusáttmálan, ið
Stalin trýsti teir at gera vid Sovjetsam-
veldið. Sambært friðarsáttmálan vid So-
vjet hevur Finland loyvi at hava 34.400
mans i herinum, 4500 mans í herflota-
num. ið ikki må vera stórri enn 10.000
tons og 3000 mans í loftflotanum, ið
ikki má hava meira enn 60 flogfør.
* *
*
EINKJAN eftr Trotski. ið Varð
myrdur í Meksiko í 1940 hevur bið-
ið russisku stjórnini um at reinska
minni mans síns. nú teir beina fyri
øllum. ið kann minna um Stalin og
Stalintíðina. Samstundis biður hon
um upnlýsn ng um sonin. Serge
Scdov. ið varð settur fastur í 1935,
og sum hon ikki hevur hoyrt frá
síðan tá.
* .
*
HOXHA, albanski kommunistaleidarin,
ið er vorðin óvinur við teir stóru í
Kremlarborg, sigur um Stalin:
»Hann var hin framúrskarandi leid-
arin. ikki bara í Sovjetsamveldinum,
men hjá alheims kommunista- og
arbeidararørsluni, ein av marxism-
unnarslenfnsmunnar hejihjartaðu
talsmønnum og størst! teoretikari.«
* *
*
KENNEDY: Um Karl Marx hevði liv-
að í dag, vildi hansara høvudsmiål í dag
heldur verið at útvega parkeringspláss
til amerikonsku arbeiðararnar enn at
frígjórt teir frá kapitalistisk: trældóm-
inum.
*x
Svar uppá 5 spurningar: |. Texas —
2. Po — 3. rkmannaveldi 4. væl-
kendur — 5. skøltur.
Ge víð
foroys kar
BARNABØKUR!