leygardagur 20. januar 1962síða 1

í Á x ge FRÆLSI JAVNADUR Hin deyða tíðin HVÍ HENDI EINKI UNDIR FÓLKAFLOKKSINS MEIRLUTA i LANDS- STÝRINUM? OG HVÍ HENDIR SO NÓGV NÚ? Tá ið fólkaflokkurin kom í landsstýr- ið, kom steðgur í alt. i Tað fyrsta, ið hann var vid at gera, var beinleiðis at samtykkja at steðga allari havna- og vegagerð. “Tey gomlu skipini fúnaðu frá — og eingi nýggj komu ístaðin. Ræduligt skil! „ Okkara arbeidarafjøld á sjógv og lan- di kom tí fyri ein stóran part at standa arbeiðsleys og farleys. H'n beinleiðis neyðin dreiv tí í hundr aðtali og túsundtali av raskasta fólki av fandinum at søkja sær vinnu. Og var ikki pláss umborð á ísendsk- um, norskum. enskum og tyskum fiski- skipum og arbeiði at fáa á landi á Ís- landi, vildi reinur sveltur og hin harða neyð verið í durunum. Hetta ljóðar sum avgjørt. Men tað er tað tíverri ikki. Hver e'nasti hugsandi førovingum minnist, at so var. Og slanp fólkaflokkurin at halda fram í landsstýrinum aftaná seinasta val, tå arbeiðs og vinnulíkindini vóru vorð in. verri og versnaðu í hvørjum vildu føroyingar í dag sitið í svárastu neyð. Hetta grettur ikki. Í teimum 8 árum, ið hann sat hendur í hupp í landsstýri- num og e'nki skapandi og arbeiðsgevan- di fekk í lag. vóru full so góð líkindi, sum tíðin bjóðaði tá ið javnaðarflokk- urin kom unppi stýrið og fekk le/ðsluna har Ja. tey vóru veruliga nógv betri við teimum stóru innløgum frá Íslandi og ødrum gr londum. Hvat var tað, ið gjørd!, at tað var komið so í baklás undir fólkaflokks- leiðsluni? Hetta r mangur skilamaður í dag, nú vo hendir meiri enn nakar hevði droymt um. Svarið énøgdur sambands- madur Jú. skal maður n fólkaflotkst sum ikki sum ri g dana kkurin var ikki Inná í ktivar hukk m vinnu Hann 1 list tjó ið Og s in y i at fáa til nakal n ð danir. ið smakkaði á álvstýri og bar at toys- pe er UG én øm, & 1,C0 BJARGINGAR- OG ROYNDARSKIP Armingin 14. september sum seinasta mikud:g roynir at billa fólki inn, at hetta landsstýri hjålpir dønum í fleska- i og svíkur føroyingin ramsar upp, at eink' er hent nakað av árunum 1959, 1960 og 1961 at landsstýrið einki hevur glørt hesi ár- ini. Og so er verul at i hesum ári fáa ett vaktarskin, ið siglir 18 mil og hevur helikoptarar umborð fyri at vera sum snarljósið yvir trolarum, sum hava hætt sær at f'ska innan fyri mark. *Og harnæst er landsstýrið nú vid at kontrahera bygging av einum vaktar- bjargingar- og royndarskipi. Hetta landsstýrið, henda landsstýr's- samgongan hevur so statt í hesi trý ár- ini fingið veriuskipa- leip ngar- og royndarskipamálið so langt, at tað fyri stórsta pariin verður loyst í hesum åri- num. altso í fyrsta valskeiði. síðan javn- aðarmenn fingu løgmannin, og en nýggj samgonga kom í lag á tingi og í stjórn Ræðist Erlendur hetta glæsiliga úrslit aftrat ollum ødrum úrslitum á teimum ymsu økjunum? Jú, hann ræðist. Hann er helsligin hann grætur seg til deyðis við at upp- liva, at fjøld av 14. Septembers monn- um rýma úr flokkinum og flestir havna hjá javnaðarmonnum. ing, tí so vildi hann missa sítt sambands veljaralið. Loysingarlagið í fólkaflokkinum og sambandslagið í sambandsflokk'num neu traliseraðu hvørt annað, so einki kundi henda. Tað dran alt skapandi »initiativ« í hisum flokkum. Herí liggur so forkláringin til, at alt stóð stilt, at deyðin hvíldi yvir øllum und'r fólkaflokksins og sambandsins samgongu. Sami sambandsmaður segði tí, at tað kundi aldri henda aftur, at sambands- flokkurin og fólkaflokkurin gingu sam- an um landsins stýri. At nú undir javnaðarflokksins leiðslu hevur hent so nógv kemst av, at plánir vórðu lagdir við tað sama um at sam- arbeiða kreft'rnar í Føroyum og Dan- mark um eitt uppbyggingararbeiði á øll- um Økjum. Hesar sameindu kreftir hava útint og vilja í stórri og stórri muni koma at út- inna stórverk um Føroya fólk er so skilagott. at tað fylkist um javnaðar- flokkin og gevur honum møguleikan at halda framm urpbyggingararbeiðið, er komið so væl í gongd. Stórverkini lýsa og tala fyri seg. Fólkapensjónin, ið avlam'spensjónin, r í 8 Við gellum grimdarskapi og óreinsku byrjaði Erlendur Patursson sítt syndring- ar- og spjaðingarherverk innan fyri ar- l við at leggjast á arbeid- radriftina A. T. á Tvøroyri. Nú er hann við flensandi óndskapi isini úti eftir at syndra Foroya >rheið- (samanber erein í 14. Sent) hjaraslátt um virki sum eiga heitan an harra, h: 8 minnast við h kemdar Erlends 0 jóðveldis'ns á A. T. trolaravirki arbeiðaranna í Froðbi: } Ræðu- nyndir illgitingar og ár sins álop 'rlen standa monnum lvandi í minni. rdi og spardi einki fyri at fá skar og hatskar kreftir at dr ft atsókn heyur in miður g at einari »idealistiskari« arbeiðara- drift enn Erlends at A. T. fon var beinleids eitrandi svinsk Nú leggur Erlendur á Føroya Arbeid- arafelag við grimum og grovum ósann- ind at spjada arbeiðarafylking'na. — Ella rættari: nú kemur tað fram sjónsk- ari enn nakra tíð áður. Tí at hann altíð hevur sett eitt kýli inn í arbeðarafelags- skapin, har hann hevur kunnað, tað er øllum arbeiðarum kunnugt. Men hann skal ikki billa sær inn, at honum skal eydnast at villa arbeiðar- ar TREE Størsta sæla higarti! Størsta isfiskasølan. ið higartil hevur verið í Bretlandi var týsdagin, tá Fiska- Grønlandsfiski nes seldi 3.652 kitt av fyri 17.947 £. Annars hevur verið nógv selt av ís- fiski í Bretlandi í vetur. og hevur pris- urn ofta verið sera góður. Teir stóru trolararnir fara nú til New Foundlands á sultfiskaveiði Brandur Sigmundarson og Magnus Heinason eru farn r. Hesi før seldu høsdagin i Bretlandi og fingu: Ólavur Halgi 12.134 £ fyri 2311 kitt. Magnus á Gørdunum 4.006 £ fyri 890 ks., Havørnin 4.103 £ fyri 882 kassar. BRØDRALAG | einkjupensjónin forsorgarskipanin, barna øking av arbeðs-manna skrivstovuf6lkalønini, í forsørgin, og | kvinnulønini, tæn- | astumannalønirnar og lønirnar hjá ødr- um fastløntum 0. s. fr. | H'n stóri skipaflotin, ið er komin og heldur áfram at koma. Studentaskúlabygging (ca. 4 milliónur) navigatiónsskúlabygging (ca. 4 mill/ónur, tá id liðugt er), hin stóra sjúkrahúsbygg- ; ing í Havn og aðrastaðni (50 milliónur) í Læraraskúlabygging við venjingarskúla í (ca. 6 milliónur). F Ovgvjavegi , tunnell- og brú- og hav nabygging og bygging av samferðslu- vegum me'ri enn á nøkrum sinni. Stór skúlabygging kring um í landi- j num. ! Stór idnadartiltøk og miðvís plán- | ílegging av nýggjum idnadarvirkjum við | egnsudviklingarløgir og aðrari finaansi- | Ering. | Útbygging og finansiering av elmegini | Stór tiltøk undir fyrireiking viðvíkj- | and! bøtan av húsabyggingar finansier- | ingini. } Stórvinningur av nýggjari fiskiøking í Í Grenlandi. undir Íslandi og við Noregi. | Stórtiltak fyri at fáa bett sjóverjuna | (skjóttsiglandi skip vid helikoptarum). | Bygging av vaktar-, bjargingar- og | royndarskipi er útboðin og verður at byrja nú be'navegin. Betri sølu og handilslikindir við okk- i ara marknaðarlond og onnur lond kring knøttin. Jú, stårting henda. Størri vilja henda, um javnaðarmenn verða at sita við leiðsluni í føroyskum stjórnarpolitikki. mar burtur úr fylkingini. Betri sømdi honum at rí at samla enn at | spiatt; men lítið man hann virða um | arbeið kor hansara, tá tað ræður | um ej oO gagn at fremja. Tað vón mín, at eingin arbeiðari letur seg villa av følsku polisku jarman; men at arbeiðararnir i teim størru og teim sm feløg n inna saman aftur í eitt meginfelag. Tað og einans tað vil stimbr; rbeiðara- fjøldina í Føroyum F í Førovum hevur Erl ; og er fram- vegis: UI Limur í F. A. ønvøkstur og rentuvekstur Lønvøksturin í Danmark og víða um í 1961 í mun til 1955. Í 58 % andi ál Vesti i 63 % nd 59 %. Belgia 39 % og USA | H Rentuvøksturin ! 1960 1961 | Dani 515 % 6, % | No 34 % 1, % | Bretlan 5 & € % | Vesturtýskaland 4 % 3 T | Frakland 3 % 34 % | Háland 3} (á 314 % | Belgi: 5 % 434 % USA so: 3 % 3 % Danmark og Bretland liggja hægst. Føroyingar vid I ] donskum skipum Í MILJÓN KR. TIL FØROYA | Umleid 10. hvør madur å donsku farmaskipunum er førovingur. Íalt sigla 400 fóroy.ngar við donskum farmaskip- um, og eru at kalla allir yvirmenn. Hesir menn lótu í 1960 800.000 kr. í løgtings- og kommunuskatti. Fyri árið 1961 verður hesin skattur væntuliga at fara upp um miljónina. NR. 3. LEYGARDAGIN 20, JANUAR 1962 35. ÅRG. Fiskimenn og arbeidarar fáa sín pening, teir vunnu í Íslandi, áðrenn krónuniðurskurðin, avroknaðan og heimsendan til tann kurs, peningurin hevði, tå ið hann varð vunnin. Tað er íslendski staturin, ið hevur júttað viðurgjald fyri kurstapið. Men hereftir vilja fiskimenn og ar- beiðsmenn, ið fara til Íslands fáa pening sin av vinnu haruppi avroknaðan ML tann til eina og hverja tíð galdandi kurs uttan mun til, um talan er um kursfall ella kurshevjing aftan á, pen- ingurin er vunnin. POKUR Í ONGLANDI Stutt síðan fekk maður í Onglandi pok- í urnar. Hann var komin úr Pakistan, har fleiri hundrað fólk í vetur eru deyð av hesi herviligu sótt. Nekur fá eru nú deyð í Onglandi av sóttini. Hópur av | fólki har er vorðið koppsett og verða | tað stødugt. Teir hava biðið um vaksinu | úr Danmark. Danir hava vaksinu til 1 milj. menniskju. , Førovingar kunnu verða koppsettir á landssjúkrahúsinum. NORÐLANDA STÓRVIRKI Í 1960 høvdu 120 norðlendsk virki (9 donsk) og 71 handilsvirki (10 donsk) eina umseting upp á yvir 100 milj. sv. kr. Tann størsta er handils- felagið O. K., tann næststørsta er brúks felag:nna meginfelag K. F. í Svøriki. ídnaðar- o . Zi . Fyrsti byggisáttmáli p Skála Skipasmidja hevur gjørt sín | fyrsta sáttmála til bygging av stálskipi. | Tað er partifelgid Boðanes í Havn, ið | hevur undirskrivað sáttmála við skipa- | smidjuna um gerð av línuskin', ið skal vera 127 fótur til longdar og skal hava 450 hk motor. Skinið skal verða handað fel: 15. desember í ár. verður 1.375.000 krónur. TET FELSTED AS NAMES MS NØD DIE BSD | | | i | i j | Í | | FORUR við (Gljanes- i er Sigurd Petersen úr FUTASKIFTI. Feilberg Jørgens | før år fútastarvinum i Føroyum | og hevur tikið y starvi í Sill sum po #11 Danm við Tjald . Nýggi fútin er longu s Før n, tað er Jørgen C. ra i al. Hann hevur h ltrúi í løgmåla- ráðnum, h hann serliga hevur fingist við ferslumál SÁTTMÁLALOYSI er framvegis mill- sjúkrakassarnar og læknarnar ur verið fundur miku har umbodsmen! si kassarnar vóru við, men rekist fyri, at rættlag kemur i, og sáttmáli verður gjørdur í næstum. Suðurstreymoyar Javnadar VEITSLAN. i tkjøtaveitslu leygar- góða ræ kvø/! 0 Nógv var fólkið, og góðar rødu. vórðu hildnar. Gott var undir- hald og góður dansur. Hentar vóru tær útróðra- fingu aftrat í Grønlandi. Ut frá teimum hava í ár mangir føroy- skir fiskimenn róð fingið góða úr- tóku. Ein bátur. ið róði út frá Kangar- suk. Sørvingar, 3 menn, man vera tann, ið bestu årtøkuna hevur upp á mannin: 21.300 kr. í part. SKÁLA SKIPASMIDJA hevur nú finið játtað 2.700.000 kr. frå »egnsudviklings- rådet«. Skipasmidjan fer nú undir af byggja 2 skip. VÆL VEITT. havnirnar, vit og