leygardagur 31. mars 1962síða 2

Nr. 13 SOSTALURIN 31, Fundarsamtykt ... (Framhald frá 1. síðu) umboðsmønnum flokksins í hendi halda fram við samráðingum um politi myndugleikan til føroyska vaktarskipið, til tess hann er fingid, ti uttan hann verður skipsins vaktartænasta ikki at muna til fulnar ÚTGERÐARMÁL Tad kenst sum sagt, sum stórbragd, ið gjørt er fyri at veita fiskimonnum okk- ara tey tørvandi førini. Men næsta tak- ið, sum er knytt til veitan.na av hesum skipum, er at skipa so fyri, at eigarar- nir av hesum stásuligu nýggju førunum verða at fáa allar útgerðarvgrurnar á bíligasta og besta hátt. í øllum føllum kki dýrari enn stórreiðarin. í Her eru tvinnar leiðir at fara. Annað- hvert at skina eitt landsandeilsfelag til nnfluttnings og sølu ella at seta á stovn landshandil, skipaður á nútímans mest rationella forrætningsliga hátt i til knýti til kø-operativu rørsluna allastaðni har ið talan kann verða um keyp og sólu hjá okkum. Ko-operatiónin hevur sýnt seg kappingirføra við dúguligasta handilsskapin innan fyri kaphtalistisku samtøkurnar og handilsvirkini. Her er talan um eitt gamalt javnaðar- mannamál. ið flokkurin framvegls er fyri fåsur at fremja, so brått um- stødurnar eru til tess. o og HEIMAÍDNAÐUR Stuðlan av teimum ídnaðarvirkjum. vit hava, og setan á stovn nýggj stór og smá ídnaðarvirki hevur verið brennandi spurningur hjá okkum javnaðarmonnum, og er tað ikki minni í hesum døgum, tå :ð arbeiðsloysi ríkir á mongum plåssum, har áður arbeði, serliga fiskaturkingar- arbeiði, var. Flokkurin ásannar, at í seinastu áru- num, meðan hetta landsstýrið hevur sit- ið. eru munandi stig gjørd fyri stuðlan og skapan av ídnaðarvirkjum. Her verð- ur serliga hugsað um legtingsins sam- tykt av veðhaldi fyri lánum til smærri idnadarvirki og um lógirnar donsku um vinnugrunnin, »erhvervslanefonden«., og »egnsudvikl'ngina«, smágkislánini. Tað stendur nú til umsitingina, teir einstaku persónirnar og feløgini at nýta hesar lóg ir. Við teimum er peningur fingin til vega t'l oll tey småvirki og stórvirki, ið eiga lívsvónir og sum vit eiga skil og ágrýtni at seta á stovn. Tað er flokkinum greitt, at í mongum føri hava okkara smávirki ring líkindi at kappast við sterkari kreftir. og verð- ur givið ålitismonnum okkara at varð- veita hesum virkjum við fyriskipanum, ið vnnuliga, forrættningsliga og nasjo- naløkonomiskt er forsvarligt. Hetta verdur gjørt sum lid i flokksins stremban ct veita øllum arbeiði á sjógvi og á landi Okkara stásiligi kiflot: hevur sýnt fiski at vera veidumiklin, og kundi veið- ittan tan. men heldur til vinning fyri ) skipseigararnar »foredl- produkt< í kjum. frysti-. flaka-, konserves- eg onnur virk vildu vit eitt kast best arbeiðsloysinum á landi. ið hvussu er mesta partin av árinum Hetta vi erið stórsta signing fyri kar irbei øld 2 land: og verid førur løkonomiskur vinr Flokkur'n lítur ti okkara álitismonn- im á tingi og aðrastaðni til at leggja ill heiðslu á at få } so Ívri. t f en og skipaeigirar verða at 2 seg vid at avreida veiðu sína í n (01) t menn og elog í ng tl hampu- ligar og ta ð ferið verður í bygging av flaka-, frysti- urki øðrum virkjum, harundir silda- fabr um sildaveidan verður aí ak im tíbetur tek- Afturat hesum má tað. ið mfjøllini govmi av møguleikum, ikki gloymast. LANDBÚNAÐURIN Finaferd var »Føroya ull, Føroya gull«. Nú er vent við Men okkum kemst tað vera stórt spell, at landbún- aður er so fyri. at hann gevur tjóðini ikki tað. ið er møguligt, um hann átti sær fl handa tey maskintól og amboð. sum á flestum øðrum stóðum uttan fyri Foroyer hava gjørt tað arbeiði. ið als ikki kann løna seg. um maður einans nýtur handakraftina og aldargomlu ar- beiðsamboðini. Her má broyting henda. Javnað:rflokkur:n setur sær sum mið og mål at fáa nåtimansgjørt framleiðslu og sólu lendbúnaðasns og marsfald4 hana Skrásett má verða, at maður skal eiga óskerdan og friðaðan brúksrætt til jørð At nútímansgera hesar tríggjar fram- le Oslutættir-: fiskivinnuna, ídnaðin og landbúnaðin = eru + kraftartøkini, sum mega verða gjørd, um okkara búskapur og húsarhald hjá teirri einstøku familj- um; eins og hjá tjóðini skal fáa stødi undir seg til blóman, menning og fram- burð. Flokkurin stevnir at hesum máli og leggur alla orkuna á at greiða hesa upp- gávu. | sína allar 12 mánaðirnar av árinum. SJÚKRAHÚSMÁL Gleð:ligt er at frætta, at tað er eydn- ast sitandi landsstyri at loysa ta veldigu uppgåvu at bygd kunnu verða tey tørv- andi sjúkrahús, so vit innan nøkur ár verða eina fremstir í sjúkrargkt, hvat ið sjúkrahúsum og øllum nútímans lækna- tólum viðvíkur. Hetta er Føroya fólk mikið takksamt fyri og dugir at meta eftir virði. Flokkurin lítur álitismonn- um í hendi ta fullu loysn av tí veldigu sjúkrahúsa- og sjúkrargktarmáli at frem- ja skjótast. SKÚLAMÁL — LESNAÐARSTUÐUL Tað hevur verið og er flokksins mál | at skapa hin besta skúlaskan fyri okk- | ara uppvaksandi ætt. Vælnøgdir hava ti | javnaðarmenn verið við umboðsmenn ; sínar á tingi og i landsstyri fyri arbeiði i fyri bygging av ti eina stásiliga fólka- i skúla fyri og øðrum eftir hesi trý árini. | Realskúlar finnast nú víða um í inum. Í Afturat hesum er tað gleðiliga fram- | stíg hent. at framhaldslesnaðurin í lær- araskúla og studentaskúla verður nú so munandi stuðlaður við beinleiðis studn- ingi tl næmingarnar, at vit á hesum oki eru nærkaðir í stórum málinum, at tað | ikki skal vera peningaspurn'ingurin men evnini, ið avgera. hvør ið lesa og læra skal. Her eru næmingarnir nú við studn- ingi og láni frá Ungdommens Uddanel- sesfond og við munandi hækking av lesnastudninginum á fíggjarlógini ikki langt frå at kunna klára lesnaðin uttan stórvegis studning heimanífrá. Men vit eru enn ikk: á máli her. Realskúlanæm- ingar av bygd og lærlingar úti í tí prakt- iska lívinum treingja harðl.ga til størri hjálp, enn teimum verður veitt. Men alt kann ikki verða giørt í eini handa- vending. Flokksins mál er eisini í hes- um føri at fullfíggiað lesnað og lærlinga skipanin2, so at munur verður ikki á hjá børnum annaðhvort tey hava múgv- andi foreldur ella ómúgvandi, tá ið tal- an er um at koma læru ella at lesa og koma sær til hægri lærdóms. land- STUT At TASKÚLI VID málið at KOSTDEILD fáa hitt dentaskúla við kostdeild bygdan nú und- g*mla ein stu- ir hesum landsstýri er lovst, so skúlin innan stutta tíð stendur liðugur uppi í di og at merkja Hovdølum., eru góð tíði sum en sigur írama Í | | | | 1 | | Í } | i SJÓMANSSKULIN merkir flo min S tað sum it Vit hava t'1 sjómans- við at fara ans maskinmeist- undirvís- | hesum skúl- Eisini t virðismikið fra nrýðil Ýrið er byggja n við øllum nulimans ar:mboðum. so at vit á um kunnu læra alt, ið siomannskapi vid- | víkur. HASKULIN } Ein góð uppgåva er loyst við v góðum undirvisingarhøllum og bú- | stað. fyri okkara einasta háskúla Í Vit stíga sostatt dyggiliga fram móti it ognast hin besta skúlaskap fyri oll okka børn og allan okkara ungdóm. At fullfora verkið her líta vit við full- um treysti okkara álitismonnum í hendi. Andalig vit:n og handalgt hegni og skil er stórsta gáva til ungdóm okkara. BUNADARSKULI Ein búnaðarskúli ella eina holla und- irvísing fyri okkara búnaðarstatt, so vit eisini á hesum oki st væl dubbaðir við kunnleika og arbeidshegni, er eitt mál javnaðarflokksins. nda PRÍS- OG LONARMÁL Prís- og lønarvidurskifti okkara ikki verið og eru ikki í lagi. Her er tørvur á serligari skipan til ef- tiransan eftir prisum, innfluttningi sum småsøluprisum. At tryggja arbeiðarum og fiskimonn- (Framhald á 4. síðu.) hava bygging | mars 1942 Tær sosialu logirnar royttar og bøttar Øl stig verða hækkað. | kr. Hetta markið vil í framtíðin: veeðu Fyrsta hækkingin |. april 1962 | prísregulerað. Onnur hækkingin 1. oktober 1962 | MØGULEIRIN AT FÁA EINKJIL- Fridja hækkingin 1. apríl 1963 | PENSJÓN VÍÐKAÐUR Barnleysar einkjur fingu áður ikki HITT TYDNINGARMESTA NYGGJA | enkjupensjøn, uttan tær vóru vorðmar í LØGUNUM Áður var tað ein treyt fyri at einkjur aftaná 55 árið. Frá 1. apríl 1962 vilja vorðnar einkjur aftaná 45 árið fáa pen- fáa av- allar ið eru lam'kpensjøn, at ein var í sjúkrakassa Henda treyt er nú burturdottin. sjón, tá ið tær hava fylt 55 ár. Men tað er vorðin ein treyt, at hann | Tær. (0 verða einkjur 45 ára gamlar ið ikki er í sjúkrakassa, roynir at verða og sum hava í minstalagi 2 bern at for- upptikin í hann | syrgja, fáa einkjupensjón. Henda pen- Nú kunnu øll kronisk sjúk fáa w= | jón varir, so leingi: sum tær hava eitt lamispensjón. Hin serliga greinin í for- | barn at forsvrgja. Missa tær pensjónini sorgarlógini um hjálp t'1 kronisk sjúk er | áðrenn 55 árið, vilja tær við at :sekja ti burturdottin, og tey. sum hava fingið | fáa hana aftur, tå ið tær eru SS ár. játtað hjálp sum kronisk sjúk. fáa nú | Aldursmarkið fyri einkjuhjálp til barn ivlamispensjon, | leysar kvinnur er lækkað frå 50 niður i Sjúkrakassanna krav eftir vlamispre- | 45 ar | 0 miu fellur burtur og istadin koma øll at Áður hava foreldur vid inntøku omen gjalda 4 % av skattainntøkun! sum <cv- | syr Ina Bvisa háski vena skøde > lamisgjald. | gialda fyri børn undir 18 år. Men nu er á £ : 2 . i henda skylda dottin burtur og forsorgin Hjálparloysispeningur n, ið hevur Í er komin undir serforsorsarskipanina. kunnað verið játtaður. er nú býttur um Í i I við einum | hjålparuppiskoytispeningt FORSORGARHÆDDIN elta apieyipeningi< sole dik 3 henda | hjá fólka- avlamis- og einkjupensjómist- hjálpin verður í mun til støddina av av- um frå 1. apríl 1962: laminum. Tey, sum em “la lamin, , ; s-i. od i Grundpeningur kunnu nå fáa eina nógv størri hjálp. Hjún: 3.448 um árið og 454 pr. mánað Henda pening kunnu eisini pensjonist- Stok: 3.636 um árið og 303 pr. mánað ar fáa, tå ið talan er um blindni ella | Sjúka og ringa umstaður kunnu geva Ha síggjandi ella um trongd er til hjálp | rætt til uppískoyti »bistandstillæg« og i húsarhaldinum og til st verða ansaður. »plejetillæg« sum hjá avlamisfólki. Talan er um tvinni tilleg. Annað eitur Eisini kann fåast hjúnartillegg tá ið hjálpartilleggið (bistandst'llæg) og hitt | „nnað ikki hevur aldur at fáa pensjón ansunn:itilleggið = (plejetillægget). Hitt | Hjálparleygur og ússaligur avlamisper- seinra er hægri og fæst tá ið avlamis- | sjónistur kunnu fáa: fólkið er so avlamid, at tí tørvar var- Hjún: andi rekt og tilsýn, so ein altíð må | Grundpening kr. 3.63 vera hjåstaddur og vera ti treingjandi til | Hjúnarlagstilleg um ektafelagin hjálpar. ikki fær pensjón kr. 564 Føroya vannlukkutrygging avger hjálp »Plejetillegg« kr. 1.65€ ina í báðum tillfellum. Hevur hann ella hon td. 4 børn Í fæst barnatillegg 8284 kr. 3.312 BARNATILLÆGGINI verða hækkað til tað sama sum pening- kr. 9.168 urn. einkju- og einkjumann:boørn fáa og inntøkumarkid fyri hesi tillegg er | Mangur avlamis maður hevur fleir hækkað frå 5.540 til 11.120 kr. Í enn 4 børn. Hevur hann td. 8 bør — Møguleikin at fáa hjálp frá avlamis- | vit vita um tilikan fær hann kr. 3.42 srurninum víðkaður. i aftrat Nú kunnu »avlamisféølk fáa hjálp til | Øn fólkapensjónar:ldur fås »band:sjur«, sjúkravognar, hoyriapparat- | oo unna 924 kr. stakur o.l. uttan mun, um hesir lutir eru og kr. neyðugir fyrri at vera í vinnu ella ikki. | ua | Í Einkjupensjønin er tann sama sum Serlígur hjálpar- ansunnar ella av- | fólkapensjónin, 3.636, og hvort barnið limisstudningur verða veittur eisini til | : hjå henni fær kr. 828. te rra. ið ikki hava avlamispensjón. i ; , Dr : | Sama fær einkjumannabarnið. på ENING | Hjån, sum bíða við at taka fólkapem- LUMMAPENINGUR | ; 3 z | Hohe! 1 | Sjón, til tey hava fylt 70 år, fáa 528 kr hjá pensónum á ellisheimum og pleyi- | } 1 2 “1 8 meir. og bíða tey 804 kr patientir er hækkaður frå 32 kr. til 53 : ; ; meiri. | kr. um mánaðin. | ; | Hjá støkum er meipeningurin kr. 348 ALDURSMARKID FYRI AT FÁA | vid at bíða t:1 70 år og 528 við at:bíðs FÓLKAPENSJÓN til 72 árið er innt} | Bíðar hin st:ka kvinnan við at taka 31. mars 1, april | fólkapensjón. til hon hevur fylt 65 ár 1963 1963 | fær hon 108 kr. og bíðar hon til sítt 67. stakur kvinnur og kvinnur | år og longri fær hon ein melrpenmng gftir vid pensjonisti 61 år 62 år | uppå 228 kr. Øllur onnur 66 år 67 år | FÓLKAPENSJÓNISTUR KANN Einsamøll við forsyrgjar:skyldu fúa i barnapeningi: Í VINNA ur Jer . Í kr. 3.733 um árið og kortini fáa fulis Til børn hjá einkjum og einkjumonn- | pensjón og avlam'spensjónisturin kann um ens og til børn, id fáa peningin | vinna 5.600 kr. og fáa fulla pensjón A Går | Ektaskapstillegg fær viðkomandi bara liga frá 1. april 1962. Hesin peningur | un makin ikki fær PeTSIOM. | | | verður aftur hækkaður 1. april 1963 og | »B standstillæg« og »plejetillæg« fåa Í Í apríl 1964. | vanliga bara avlamisfólk. Men hesi tik- | legg fylgja við, tå ið avlamisf6lk:d veg- | INNTØKUMARKID na aldur fer yvir i fólkapensjónistabólk- | hjá Vmentantinum barnafaðirinum in. Ein fólkapensión' stur, ið verður av- lamin kann fáa somu hjálpartillegg sum avlamisfókið. fyri at mamman kann fáa barnipen- ingin goldnin igjøgnum fútan er nú frá I. april hækkað frå 5.54 kr. til 11.120 , UL ” t