leygardagur 14. apríl 1962síða 4

SOSÍALURIN 17 14. APRII 1962 35, ARG EITT HÁLVTHUNDRAÐ ÁRA MINNI Heimsins stersta skipsvaniukka »TITANIC« heimsins størsta skip, skipið, ið sjálvt ikki Várharra var ment- ur af søkka lá longu við havsins botn 5 samdøgur eftir at tað var farið úr bretskari havn náttina millum 14. og 15. apríl 1912. Heims størsta skipsvanlukku var hend 1503 mannalíy fórust hesa vanlukkunått á Atlants- havinum. ISFJØLL FYRI STAYN og á annun royndu at sleppa sær Soleiðis hóðaðu boðni irå teimum, bátarnar: men stýrimenninir á »Tita- ð hevdu til arbeiðis at hyggja eftir ís 1ica vóru rættvisir og giørdu sína skyl- fjøllum: en nú var ov seint, Skipar:n du. sjálvt um hetta ikki var so lætt hevði bert 30 sekundir at halda hesum Finstikar kvinnur valdu vera eftir 46 000 »msar:num leysan av einum his monnunum og drukna vid teimum stórum isfialli. ið for skúrandi aftur vid Reiðarin hjá Titanic« var millum borðnum. Hóast skinið hevdi 22.5 míls v bjargaðu. Hetta hevði hann volla ferð merktist líuð til samanstovtin. já nikla gleði av. men heima í Bretlandi mong inn:nborð s ikk! var | royndu mætir menn at verja hesa níð- hugan av. hvat ið ungseerð hansara og søgdu. at ein slík- varingprnir trult 14. april | sn mann heyrði slíkt stórfelag sum fekk skinsrin ikki færri enn 5 fjarrit. Í White Star-line ikki ráð at missa Få [ i & BORA fra evum og stórur IS Bveg meistarin Thomas Andrew Var fjøllum: men skipar'i i ; síðst sæddur inni í rúmi. har hann stóð ! við fullari ferð í amerikansk ! hendur i favn framm.nfyri einari stand- hav , | mynd. ið bar orðini: Vegurin til hin California« var beini frammantyrt | í hatmi He rig heimin. Titanic«: men tá tað skuldi fjarrita og | siga frá. at nu var isurin so nógvur, at En ; sg . ; så hevði lat st. svaradi telegrafist- BRETAR OG AMERIKI MENN urin á »Titanic«, ið var ovbyrjaður av — GENTLEMEN at senda fjarrit til lands i USA: >Halt | Tey. iO kundu siga frá. vóru oll á kiaft. Eg tali við Kap Race.« einum máli um. at bretar og ameriku- menn bóru seg sum gentlemen, með- 60—70 METRA RIVA | en serstakliga kinerarar og japanesarar Mangar vóru søgurnar um, af skipið | eins og einstakir franskmenn og italiv- als ikki kundi søkka. serstakliga orsak- | menn bóru seg sum vesælingar að av teimum vatntettu skottunum - | Mangar søgur hava eingið um, al tå 16 i tali. Sjálvt um forskinið fór í knes ! skipið rættuliga tók at søkka, skuldi og vid ti eini 4 av teimum vaitntøttu | skipsorkestrið spæla: Nærri mín Gud til rúmunum. vildi tað ikki sekka; men Í tín. men hett> var ikki samsvarandi »Titanic« seldi ikki stavnbeimt ål ís- | verunle'kan. tí skinsorkestrið spældi fjallið sigldi tvorturímóti fromvid | dansimusikk til hin kalda endan sfjallinum. so tað fekk eina 60—70 m rivu í botnin »TITANIC« HVØRVUR Tá bvggimeistarin Thomas Andrews | Í alt fingu teir sett 18 bátar út fekk at vita. hvussu mikil skabin var. | Kl. 220 reisti skinið afturstevnið segði hann beinanvegin: <Skipið er | í hind Á . , , mót: himli. men fólkið royndu at halda deyðsdomt< fyri einari slíkari rivu ( Ho 2 ; i | sær sum best: men snegglig: slóknaði mtta eingi vatniølt rum Í . mL: | alt ljós umborð. og »T.tanic« hvarv ? | tele FYRSTU SØS-BODINI | Atlantshavinum Fyri fyrstu ferð í søguni sendi eitt .Umbord á teimum 18 bátunum. ið skip hitt nýggi“ neyðkallið »SOS«. Ein- lógu nakrar hundrað metrar burturfrå sta skin. ið kundi verið komið Ii hoyrdu tey skriggi og rén frå manna- raði ikki: telc- | múgvini, ið bardist móti havinum. kuld hjálpar. »California«. sv grafistur'n hevdi let seg. og tå ið teir sóu neyðrakettirnar og onnur ljóstekin frá »Titanic«. hildu teir. at hetta mundi bert vera í svelni tí >Titanic< kundj nú ikki søkk BJARGINGIN hevði einans 20 bjargingar- 78 fólk »Titanic« 1 413 | bátar til Il men nnanborða vóru 2208 Bjarging rmannagongdin var: kvinnur fyrst men tó soleiðis at ríku fyrst. komu at og bern skilja: tey Soleiðis báti: vera } enum ein enskur miljónerur. kona hansar%, amerikumenn alt 12 fólk merktur at taka umstaðum VÆ skrivari hennara og tveir manningin, 7 mans. Í báti sum í tikið ao 8 Í einum 40. so sum var slíkum 70 biargingsrarbe Dinum og havt 60 kundi Urslitid av at av teimum 143 kvinnunum á 1. 139 bjargaðar 93 á 2. plássi 78 og 179 á 98. Øll bernin; á 1. og 2. plássið vórðu birgad, men bara 23 av 76 Á 3. Tað druknaðu enn mannfólk á 1 var, plåssi vórðu av 3. plássi plássi. fleiri børn á 3 klassa klassa Í BJARGINGARLØTUNI Ymiskir vóru teir, sum við snildum anum og hvørium ðrum. E'ngin av bátunum kom til hjálpar. sjálvt um teir væl kundu ført 4—500 fólk :ftrat. Tá ið ein bátur ein tíma seinri leit- að aftur til vanlukkustaðið. fann hann 4. ið livdu: men ein teirra doyði skjótt eftir Ein maður ein kokkur var ment ur at svimja frá skipinum og til båtar- nar í tí ræðuliga kuldanum. Hann hevði drukkið eina hálva fløsku av whisky beint áðrenn hann levp í havid. »CARPATHIA« KEMUR FRAM Kl. 4.00, júst sum søln kom upp. kom »Carpathii« fram til vanlukkustað- ið og før at tak: tey bjargaðu umborð 705 í tali. KI. 8.50 var bjargingin at enda kom- in. og >yCarn:thiax sett! kós móti ameri- kanskari havn Í sama tíma var bl:dmannafundur hildin á skrivstovuni hjá >White Star lne« i New York. har ein stjóri í stór- leika sínum greiddi bladmonnunum frá. t søgurnar um vanlukkuna einki høvdu við sannleikan at gera. »Vit hava avgjørt álit á >Titanice. Vit trúgva tað er ógjórligt at báturin kann søkkn.« | DANMARK ISLAND« citir bók, id bókmarknaðin. Rithøvund- urin er Bjarni Gislason, ið áður hevur handritini. komin er á skrivað nógv um islendsku ið stórt stríð hevur staðið um hand- ritini. i> danska stjórnin vildi handa is- lendingum: men sum tað eydnaðist kon: servativum og vinstru-politíkarum — sl forða fyri í fyrsta umfari. Í samband við ummæli av hesi bókini sígur fyri- stóðumaðurin J. Th. Arnfred m.a.: »Nu er det vel sådan, at det store fler rat af det danske folk og politikerne synes, at de håndskrifter, der er skre- vet af islændinge på Ísland og island- ske forhold bør Ísland have: men ga- ven skal dog gives med muner. Det er da også en rimelig fordring. Man må så blot håbe, at det ikke som det kan hænde. nar der går »politik« i en sag går på den sædvanlige maner,« HICARTIL ÓKENT MOTORSLAG HEIMSKENDA japansk felagið Mat usshita hevur giørt heimsins fyrsta tan sistor-motor. eitt helt vanligt motor- slag Nýggi motorurin hevur ongan kommun:tor og ongar bustir, sum aðrir javn- streymsmotorar. Rokn- ið verður við. at hesin motorurin hevur 100 ferð r longri livitid enn vanligir motor- ar. Fyribils havs teir gjørt motorar }? støddini frá 50 microwatt ti 760 watt og hava hesir unn i 600.000 umferðir um m/nuttið Av ðrum fyrimunum verða nevndir: lióðdovvingin er so góð. at tær nærum ikki hoyrist um motor- urin gongur. mekuniska slitið er mun- andi minni enn í ellum ødrum motor- um. Giøllari upplýsningar eru ikk: fram komnir enn. og fyribils halda teir ser- kenu. at hesin motorurin neyvan verður ov so kollveltand! týdningi sum hin fyr- ella hin fyrsti die- sti bensinmotorurin selmotorurin EITT 22 ÁRA MINNI TAD var 13 sku april 1940 teir fyrstu bret- hermennin.r vórðu settir á land í Foroyum. Dagin eftir takkar bretski her ovastin fyri góð. møttøku, og sama dag sendi Hilbert. amtmað ur. út kunngerð. har tað m'illum annad verdur sagt: »I ovcnsstemmilse med den britiske regerings meddelelse om midlertidig f Færøerne tyske stridskræfter i at besættelse for at hindre sætte sig fast her er britiske tropper i dag forventes landsat i Thorshavn Der landsætning Denne lukkende ef går og i på Østerø vil senere kunne yderligere troppestyrker besættelse af Færøerne er ude- ikke end, mil tær art og ændrer andet øernes hidtidige stilling hvid der følger af troppernes tilstede- værelse er en selvfølg at øernes sttsl'ge og kommunale administration fortsættes Dansk og de hidtil gældende love, an- ordninger; bekendtgørelser og andre som hidtil mønt gælder således stadig lov lige bestemmelser er stadig i kraft.« NDR PBS PIP OD VS AA SE ME Em ! FOLKAFLOKKURIN hevur aftaná seinar:a valósigu“ og samirbeiðið vid samb mdsflokkin í 8 å: so líðandi roym at tik“ð unniftur andstygg liga øsingar og danafiggind liga politikk sin: mn ætlandi hivartil úrsl'taleyst. Í hesun: somband: skrivar »Dimm dætting« ma.: >MAN har ikke kunnet urdgå at mærke, at Folkeflokken er blevet svært dygtig til at imitere kamæleomen og antage farve efter omstændigheder- ne. For få år siden, den gang partiet var repræsentæret í landets øverste styre, udviklede partiet så glimrende samarbejdsevner overfor danske em- bedsmænd her og danske politikere í København, at den traditionelle dansk venlige måtte døje stærk kritik for dens — »skrækagitation« mod folke- flokken. I det sidste par år har Folkeflokkea påny ihærdigt søgt at finde tilbage tå sin gamle sige det pænt uakademiske optræden overfor Dam- mark og ikke mindst overfor danske administrative repræstentation her på (for at øerne. Folkeflokken er at genfinde noget af tonen landsstyreperioden, Dei gamle refræn: »Hvad fanden rager det dig«, er ábem- bart påny under indøvelse, og det skal nok gøre indtryk i visse kredse.« ord ved før med andre fra „séð LUNGNAKREFT. »UNGE. PENGE OG TOBAK« eitur bóklingur. ið dansk- ur bl.Omadur hevur skr'vað sambandi við tiltøkini móti tubbaksroyking; mer ymiskir eru menn á máli um. hvussu farið verður fram á hesum eki. Í sam- bandi við nevnda bókling skrivar danskt skúl-blað: Lungekræften. bare næppe bliver nævnt. I mange penge, biler. huse o.s.v.: mens det, der jo fak kke næv- Det er sådan at dette ord stedet lokkes der med tisk er det vigtigste, næsten nes. det er ikke fair. Pjecen lokker og truer. men det væsentlige: Faren for lungekræft, træder i baggrunden til fordel for biler. penge og huse Men vi blive er jo efterhånden vant til at for idioter.« regnet MONTGOMERY, feltmarskallur. helt nýliga rødu í bretska, militera vísinda- kollegjunum og segði bart út. at tað ein asta Adenauer trongdi til, var eitt sind- bladan talaði annað um, tå (eitur). Hann mill- 42 hann bar fram sina hugsan um Adenauer, id ur av um fyr gener hann helt vera so gamlan og vesæligan. at ein lítil dosis av nevnda ókrútseyni var nóg mikið at bema fyri honum Montgomery legði aftrot: „Adenauer mátti fata, at tað er ó- gjørligt at símeina Týskland. Vestur- týskarar mugu vera vestanfyri og eyst- Um vit viður- ríki. vilja russer rýma haðani, og vit áttu urtýskarar eyst:nfyri. kenna Eysturtýskland sum eitt at giørt tað sama fyri vestan.« * » * LÍVLANGT FONGSUL. í Belgiu er em 22 ára gam Í maður dømd Ostende í ur til deyða fyri at hava drinid ein bil- stjóra: men i Belgiu cr deydarevsing verulga verri enn deyðin, ti har verdur hin deyddømdi ikki tik- in av døgum;: men skal sita i fongsli hag:r til hann doyr; hann verður ma. stríkaður ov fólkarvirlifinum eins og var hann deyður. 4 . * BEAVERBROOK, enski blaðkongurin hevur í blaðið sínum »Daily Expresse funnist harðliga at bretska kongahúsi- num. ið hann heldur oyðsla ov mikið, og stjórnin:; tí hon letur pening til hetta oyðslusemi. Philip, hertogi, hevur givið Beaverbrook svar uppá tiltalu og sagt: »Daily Express« er eitt forbanmað ringt blað, á tremur av lygn og ónd- WJ] UW ' #)