leygardagur 9. juni 1962síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 3 9 JUNI
1962 35,
Pad er líkt til, at arbeiðarar i
Bønarsåitmale donsku
flestu
lonút-
undir
gjaldan eftir nýggjum reglum. Tað vísir seg, at arbeiðarar sum heild
dima betur at fúa lønina útgoldnað 14. hvønn dag, heldur enn eina-
ferð um vikuna, og tað er óvist um ikki henda skipan kemur uppi
londum nú fara
arbeiðaranna longu nú.
Spurningurin er so, hvørjir fyrimunirnir eru, Her skulu vit neyna, at
verksmiðja í Danmark
hevur roknað ut, at kosínaðurin av
lønarbok-
haldinum vil fara niður við 40 pst. um hetta verður framt.
Ein annar fyrimunur er, af
uppsparing
arbeiðaranna eisini verður
stórri, og tað hevur so aftur alstóran tydning fyri landshúsarhaldið.
Lønarvidurskiftini í
ymisk.
teimum ymisku londunum eru
annars ógvuliga
Í Sveits fáa arbeiðararnir lønina útgoldnað einaferð um månadin, Í
Fýsklandi fúa bert 46 pst. av arbeiðarunum vikuløn, 25 pst. fáa
løn
hvørm 10. ella hvønn 14. dag og 29 pst. fáa månadaløn,
Eftir teimum hagfrødisligu tólum, ið eru til skjals, tykist prógvað, at
allir partar hava fyrimunir av meira
langfreistaðum lønaråtgjaldingum
3 XY
merkingar
Sc
KONGSJØRDIN. Tad var ikki
fólkaflokkurin og tj03-
kappaðust
hissini sum
veldið vóru grammir og
yvirtaka kongsjørøin Nú
hevur het sjálvandi ongan prakt-
skan aning 5so ing jarða-
skip 1 er hin n Það var ik)
vr ”øla i] sbú darvidur
skift flok ild fren
hes virtø e Im vant »SUu
grund du ter jirdabruk |
hit best: høvdu teir sjálvandi
havt lagt el til e gjørt
nýggja jarðaføggáju. syrgt fyri í-
leggingum. gjørt aðrar neyðugar
|
Fyriskiptinir o, s. fr og sidan
framt yvirtøkuna
Men teir gjørdu einki av hesum
og trúgva iþafeystu at hetta var
eitt slíkt bragd, at bert teir veitra
»kongsiør0-
føroyskum
frasum um
ftur er á
ið tómum
n:<. 10 nú
hondum. kunnu teir ørkimla veikar
veljarasålir til í blidni at geva tem
im takkar-stkvødu fyri hesa einki
sgandi yvirtøku
Men tað er ikki mold í eyguni,
íoroyska búnaðarmanninum tørv
ar, tað er mold til dyrkingar og
framleiðslu hetta verður hann
it legg sær í geyma og ikki
rakstrarróp folkaflokks- og tjóð-
veldismanna.
AT VERA aðalskrivari hjá Sam-
eindu Tjóðunum er ómeguligasta
arbeiði í heiminum, segði Trygve
Lie. tá hann fór úr starvinum í
1953. og Dag Hammerskjøld tók
vid. Lie legði starvið frá sær, tá
hann í heil trý ár var settur til
viks av Sovjetsamveldinum og var
harðliga ålopin av russum - hevnd-
in fyr: at hann setti i verk Koreu-
tiltøkini i juni 1950.
Vildi Hammerskjøld fáa eina
mildari viðferð? Ein sammeting av
hesum annars heilt Ojøvnu monn-
um gav ikki so he'lt lítlar vónir.
Lie. hesin dynamisk: og stríðsfúsi
politikkarin frá Noreg. ið var upp:
Atlantssamgonguni. var sterkur í
medningum. sum fyrr ella
máttu geva seg til kennar í
felagsskapi, har sundurlynd-
eins stórt og tann heimurin,
elagsskapurin umboðað:. Hammer-
skjøld. hesin framúrskarand: em-
bætismeðurin frá ti uttanveltaða
Svøriki, tyktist hava aðrar møgu-
sinum
SEINNI
einum
ið var
ár hevði
strand-
Í stev
ikla hav
skerum
heyði
aði hann. á
Soviet
um bakið. og hann var
somu sum
hon-
fyri-
devdin so brådd
vent
DET
1 naði
Jiga hevði: boð eftir honum
Irygve Lie segð eru
mmerskjølds í eir
rødum í ST. hár
soleiðis til
lagnu H
um síðstu
i. tók
»Sovjet ge tess vwimeindu
ørt en politikk. sum
såttmålanum kon
Soviet. .«
ini hjá Josep Lash imer:ku
| hevur
mann ð Sér forvitn.sliga
merskiølds
rbók. tí
meðan
lýst lív og langu Han
Hetta er eingin
meg nnarturin er
H:mmer
Hon sigur gjølliga frá monninum
hansar framúr
sum verin av tí
heiminun
minning
skrivaður
kjøld enn var á lívi
Hammerskja!d
skanind
ótrygga
arbeiði
friðinum í
Ham-
Hann greidir frå
merskjølds, hansara virki sum stjóri
uppruna
í svenska fíggjarmálaráðnum og
serstakliga hansara lut í stovnanini
av OEEC i Paris.
Tað var eitt sindur torført rættu-
líga at koma at kenna Hammer-
skjøld, hann var ógiftur og ein ein-
búgvi av náttúr og verumåta, var
framúr gløggur. miðvísur í sínum
arbeið: og Mit: nrbeidsevni sum
fåur
Ongatid leikadi so å, at Ham-
merskjøld ikki var fyri seg sjålvan
ein tíma um dagn ein tíma um
dagin ein tíma. ið hann nýtti
til góðan skaldsøgulesnad.
Einaferð var hann saman vid
Elísabeth drottning í Onglandi.
spurdi hon hann. hví hann ikki
fekk sær eina konu. Hann svaraði
it hann hevði sæð mammu sína
havt tað so
(hann var
ringt av pápanum.
svenskur forsætisráð-
harri), tí hann var so ofta burtur
staddur frá, heiminum. at hann
hevði tí sjálvur ongan hug a! bjóða
e'ni kvinnu eitt
Í bókini fær ein heldur varhugan
av. at Hammerskjøld so fullkomu-
slíkt In
tók sær av arbeiði sínum. at
har var einki hjartarúm til avlops
Sjálvandi kom hann til alment
veitsluhald. har tað var ároðkand
neyðugt: men honum dåmd: ikki at
ver bundin av teimum almennu
reglunum. ið ghilda undir slikun
tslum Í heim hansar i New
ork komu embæ'smentr send -
menn og tílíkir frægir harrar ikk
te. td var heldur fólk frá skalda
ella tónalisthe minum
Stóra blaðið »Time« skriv di
naferd um hann t hann var
sundurlemjand ynersónl eur, men
jálvur segði hann: »liviO er bes!
tå ein i øllum lutum kann tæna
num landi og mannaættin!.«
Tod var mannaættni hann kom
it tæna. tå hann giørdist ovasti em-
bæ“smaður he'msins fesi boð
komu honum heilt óvntað. men
hann smædd st ikki at taka við hesi
ovurstóru byrði. ið Trygve Lie var
hoknaður undir
Leingi høvdu menn talað um
hetta val. Leing' vardi til Soviet
rættuliga tók undir. men gjørdi tað
AT medalhitin í Mið-Europu
stødugt vindur uppá seg, sam-
stundis sum regnmongdin mink
ar. Einstakir serfróðingar tto
iv teirri åskodan, ai hesi við-
urskifti saman við tí stórliga
vaksand vatnbrúkinum, sum
aftur minkar um grunnvatnið
verður at gera partar av Mið-
Europu til berligt grasland á
sama hátt sum — steppurniår Í
Ruslandi, preriurnar í USA og
putzairnar í Ungarn.
AT ein svenskur lækni er komin
t] tað úrslit. at hver fjórði maður
er mer ella minni berskøllunur. og
at orsøkin til hetta er, at heilin
framvegis veksur sftan á at kropp-
urin er fullvaksin
AT amerikanskir såjlarfrød ngar
eru komnir til tað úrslit. at folk, ið
hava lætt við at læra uttanat, minn
ist longri enn tey. ið hava torført
við at læra
AT tað er vísindaliga prógvað.
at tá fskur í stórri mongdum saml-
ast á minni avmarkaðum ekjum.
eru teir førir fyri at gerast rættu-
liga ljódligir
AT í meðal kemur ein nýggjur í-
búgvi aftrat í USA annaðhvort
minutt
— FN, 6 —
= RT JE
FAD ER VERULEIKI
AT ofta hevur verið fátt hjá teim-
um gomfu í ellisheimunum og
odrum ftreingjandi å pleviheim-
ur stálvt um eisini hesi hava
ymiskt fyri neyðini til egið brúk:
1 at: bøtt rdur upp á hetta
10 scsiallógini, id vissaði
kr. um ánaðin
mwdd, id nú er hækk-
um mánaðin.
kortini frå ti sjónarmiði. at Svø-
rík“ var uttanveltað
í hesum sambandi skrivað Lash.
at Trygve Lie var harðrendur mót-
stødumadur av vali Hammerskjølds.
taka fullu á-
at sviin ikk! fór at
byrgdina í avgerandi listum fyri
kki at mata burtur nakað av grund
arlagnum fyri uttanveltaðu stóðu
Svorikis
Ongland og Frankariki dámdu
ikk! avgerandi støður Trygve Lies.
meðan hann var betr lýddur av
USA
Taf onglendigtir or
gingu við til
1
franskmenn
valið av Hammer-
skjøld, var tað serstaklga orsakað
av hargara dygdargóðu arbeiði i
OEEC í Par's og hansara ótroytti-
liga samráðingarevni
Um hesi bæði vestanveldin: og
Sovjet tóku við Hammerskjøld sum
einun avgreiðslumanni. 5 ikki
vild) sera meira við málini. um tey
vóru havnað í trygdarráðnum ella
aðrastaðni av illsemju ella sýtingar-
ræit;, so komu tev at ásanna, at so
varð ikki. Brátt kom til sjóndar. at
hann vildi økja um vald aðalskriv-
arans, Longu í 1954 undir sam-
rådingunum v.0 Pekingstjørnina
vísti Hammerskjøld, at hann sjálv-
ur tók sær avgerðarrættindi í hendi.
bert hann vwisti. at hetta tænt“ frið-
inum og tryggleikanum í heiminum
Var vandi á ferð. og hann helt
seg kunna avrka nakað. var hann
á staðnum hann vildi fyribyrgja
ófrið allastaðni. har ofridarlogar
kyknadu upp. At enda vidurkendi
bæði trygdarráðið og adalfundurin
evni Hammerskjølds, og hildu
tev seg Enk' kunna gera. løgdu
tey ábyrgdina á herðar hansara oe
hesi
låtu hann fara til verka.
Veruliga eydnaðist tað honum at
basa logum. ið lættliga kundu havt
er i enum stórum he'msbrandi
Hetta hendi í árunum 1956 —59
Sjálvur hann sær av tids
purningum í Libanon. Jordan.
Laos og ikki minst i Gaza. har tað
erdnað st honum og tað á fyrsta
nni segu STS a í lag eina
heimsverji } landamarkinum
! lum £ nd:"ond Ísrael og
ho Ida rabiska lýðveldið ro
H skjøld við eini endibøvri
Var Få sun I rd > '
ógva Írar; loysnini. Tíð
r hin ) i: og at royna
} ti t h en t skunda
r frim móti é vápnaðari upp
hin em imråding
1957 varð Hammerskjøld aftur-
aðalskrivara Heimurin
Naðt. at Virk hansara hevði
v alstórum týdningi. og á
samkomu varð hann nevndur
is uttanríkisráðharri. Sjálvur
hann framvegis at økja um
ilskriv»yrans. tí sum hann
skuld. tað vist seg. at óvænt-
að brek eru í ST-såttmålanum, er
tað avgerandi neyðug. at onkur
stovnur er tilseðar at taka sær av
átroðkandi málum í einari slíkari
stóðu
Sjónarm ð Hammerskjølds = um
Hesir fýra fronsku soldátarnir, id /ara eftir gøuni í Oran, hava
bróður teirra
Fyri a
|
t kenna vin frå
aðalskrivarastarvið fullu íkki í
góða jørd í Soviet, sum longu hevði
fineið e'tt ilt even á honum fyri
hansara góðu friðarúrslit ymsa-
stuOni í heiminum. har lítil logi
ikki kom so illa við hjá teimum
ráðandi í Kreml. Serstakliga komu
atgerdir Hammerskjølds í Kongo
Sovjet Ha við. ti júst hesar atgerð-
ir forðaðu kommunistaveldinum at
fáa fotafesii Afriku
Stormávaringin eystan
frá Gromvko, tá hann á aðalfund-
num í 1960 skuldsetti Hammer-
skjøld fyri at eiga lut í morðinum á
Kongoleiðarun Lumumba. Og
stormurin vaks til orkan, tá sjálvur
Khruschev dukaði í borðið við skó
num og skirdi møtstødumenn sínar
»skridkykt«
Khruschev bað Hammerskjeld
vísa dirvi og fara frá, og hann fór
ífrá kom
longur. hann kravdi nðalskrivara-
starv.d avtikid og 3 aðalskrivarar
settar í staðin.
Hábærsliga oe við ískaldari rødd
svamði Hammerskjøld:
Tað er ógvuliga lætt at fara
frå, Tað er íkk' so lætt at verðu
sitandi. Tað er ógvuliga lætt at
bovggja seg fyri stórvaldaynskjum.
tað er annarleiðis at stríða ímóti
Sum hesin fundur veit. havi eg
gjørt tað áður. Mín ábyrgd røkkur
ollum londum í hesum stovni. Tað
er ikki Sovjet og heldur ikki hini
stórveldini, ið so átroðkandi
treingja til hjálp ST's tað eru
oll hin
fekk á hesum
ålitsvåttan.
Hammerskjøld
sinni eina dvegiliga
Hjóast tað var hann ein dømdur
maður. ti nú hann heyvð' sagt sína
hugsan um Soviet. var tað Ogjørligt
hiå honum at verða aftjurvaldur.
Hansara diarvleiki í stríðnum mót-
vegis Soviet er eitt av hansara stør-
stu brøgdum. Ursliti var 'ð hvussu
eft'rmaður hansara kundi
sum ikki var gjør-
einki við tríbýti av
tað. at
omn Í em sess
dur t1 títið og
aðalskrivarastovninum
Ovist er. hvussu framtíðin verð
ir. men Lash sigur í bók síni sum
ein úrskurð av ætlenum Khruschevs
ilheimsstovn. sum av sonnum kann
vera eitt 10!t millum stórveldin:
ve i rin m máti kann taka sær
av alhelms stríðsmálum og virka
fyr: tryggleika og friði
Undir Kongokreppuni arbeiddi
Hammerskjøld í 18 mánaðir 16—18
tímar um samdegrið. Sjålvur måtte
hann skipa fyr atgerdunum í
Kongo. avgerðum giørdar av trygd-
arrúðnum og aðalfundinum, mem
ofta soleiðis orðaðar. at tær ikki
gjøllig: avmarkaðu = myndugleika
ST«s, forført var arbeiðið, fyrst
var tað Lumumba, ið visti seg at
vera maður. ein ikk: kundi líta á.
tá ið stóð. og seinri Tshombe.
styðjaður av Belgiumonnum. Unr
(Framhald á 3. síðu)
5
Ov
eins og allir hinir lags-
eit. turriklæði um hálsin. Herda dagin er tað hvítt, men í morgin er hetta
he'sið kanska rey.t. Tað veit eingin frammarundan. Hvønn dag skíta teir fronsku soldåtar
nir lit á
arbuna, skuwu gerast eyðkendir
hesum hålsturriklødum sivum, so OAS-menn, id viljafjala seg undir fronskum soldåt
(