fríggjadagur 26. apríl 2002síða 27

Nr. 79 - 26. apríl 2002 53 Musikkstevnan 2002 Dýri Biðidagur 26. apríl Kl. 15.00 Stuttar útikonsertir á hesum støðum í býnum: Við Háskúlan, við krossin Dalavegur/ Pedda við Steinsgøta og á Láarvegnum Kl. 15.30 Skrúðgongur frá konsertstøðunum móti miðbýnum Kl. 16.00 Konsert á Tinghúsvøllinum. Jan Christian- sen borgarstjóri setur stevnuna Kl. 19.30 Almenn kvøldseta í Norðurlandahúsin- um.Umframt horn- og harmoniorkestrini, sum fara at framføra ymiskt til gaman og álvara, luttaka eisini Havnar Ungdóms- hornorkestur, Næmingaharmoniorkestrið hjá Musikkskúlanum og Ælabogin. Leygardagur 27. apríl Kl. 15.00 Galla konsert í Norðurlandahúsinum. Luttakarar verða: Nes Sóknar Musikkfelag Sørvágs Tónleikarafelag/ Vestmanna Hornorkestur Fuglafjarðar Hornorkestur Harmoniorkestrið GHM Havnar Hornorkestur Tvøroyrar Hornorkestur Klaksvíkar Hornorkestur og stórt felagsorkestur við luttakarum úr øllum orkestrunum. Atgongumerkir til konsertirnar í Norðurlandahúsin- um, á 60 kr.fyri vaksin og 20 kr.fyri børn, eru at fáa í húsinum. Vælkomin til Musikkstevnuna 2002 Góðu føroyingar! Heitt verður á tykkum um at velja Sjálvstýrisflokkin. Sjálvstýrisflokkurin fegnast um seinastu veljarakanningarnar, men tað er valið 30. apríl, ið er avgerandi. Tí eiga vit í felag at taka lógvatak og fylkjast um flokkin. Eg fari framhaldandi at leggja dent á ein politikk, har Sjálvstýrisflokkurin byggir brýr, mýkir fastlæstar støður og finnur hóvligar loysnir, sum tæna føroyska fólkinum Við Sjálvstýriskvøðu Eyðun Elttør formaður Setið kross við lista SLANGUVOGNAR við t.d. 60 m 1" slangu Væl hóskandi til havnir, virkir, stovnar, skúlar og aðrar bygningar. · Brandslangur · Eldsløkkjarar · Brandteppir Heilsøla, smásøla og umboð - Tel. 315600 - Fax 318008 www.sosialurin.fo www.sosialurin.fo www.sosialurin.fo 53 52 Nr. 79 - 26. apríl 2002 Hans Birgir Hansen Mr. Big Skal Havnin sleppa undan politiska nalvaskoðan, skulu vit fáa skil á teimum ruðuleikum, ið valda á øll- um økjum í Havnini/Suður- streymoy, ið avbygdar/bý- arfólki skapar. Tað vildi loyst allar trup- ulleikar í Havnini/Suður- streymoy, um vit fingu eitt greiðari býti millum tað al- menna/landi/kommunurnar /privata við at skipa mið- spjaðingar ætlanir. Vit skulu skipa høvuðs- miðfyrisitingar í Havn- ini/Suðurstreymoy og skipa partar av hesum undir ein- ari lon úti á størri útjaðar- oyggjum, ið er bygdar/økis- menning. Vit skulu fremja slíkt innan fyrisiting, fram- leiðsluvirksemi, handil- og vinnulív, flutnings- og tæn- astuvinnu, skúlar, læru- stovnar, ansing av børnum og teimum eldru. Vit skluu hava útbúgv- na/útlærda fólki at flyta út aftur til størri útjaðara- oyggjarnar, ið er bygd- ar/økismenning, og geva øðrum bygdarfólki útbúgv- ing/lærupláss. Eg dugi ikki at síggja, hvat vit skulu hava lands- /kommunalpolitikarar uttan fyri Havnina sitandi uppi á løgtingi, ið ikki fáa skapt bygdar/økismenning. Tað kann sparast fleiri mió. kr. hvørt ár innan sam- ferðslukervi við atliti til ferðamanna, farma, fiska- flutning morgun, seinna- part, kvøld hvørja viku. Tað kann ikki vera rætt- víst at lands-/kommunal- politikarar hava dupult hús- arhald og borgarlig størv í Havnini og úti í heimstaðar kommunum. Tað er ikki rættvíst av ar- beiðsgevarum/arbeiðstak- arum í Tórshavnar kom- munu at fáa sær arbeiðs- megi uttan fyri Havnina og uttanlands. Tað er tá tøk arbeiðsmegi er í Tórshavnar kommunu, ið ikki fær nakað arbeiðstil- boð tá avbygdar/býarfólki fær framíhjárættindir í Havnini. Havnin/Suðurstreymoy skal ikki vera barnagenta hjá heimstaðar kommunum ein finst at. Finnur Egholm Valevni Sjálvstýrisfloksins í Eysturoy Søla av daggomlum fiski má aldri fáa verri prís enn søla av eldri fiski. Til døm- is skip, sum landa 8 til 15 dagar gamlan fisk, fáa sum regul betri prís enn tey, sum landa daggamlan fisk. Her er nakað ravruskandi galið. Tað sær út til, at teir keypa gamlan fisk dýran fyri at keypa daggamlan fisk bíliga. Hasin gamli fiskurin verður ofta keyptur privat. Reiðari og flaka- virkisstjóri tosa saman um, hvussu nógv fiskurin skal kosta pr. kilo, og fær reiðar- in ikki tann prísin, hann vil hava fyri fiskin, umhugsar hann beinanvegin at landa uttanlanda, um hetta letur seg gera. Tí var tað kanska ikki av leið at latið skipini sloppið at landa uttanlanda, um tað skal til fyri at halda prísin uppi her í Føroyum. Sjómenn mugu fáa so nógv fyri fiskin, sum tilber, tí sjólívið er eitt hart ar- beiði. Í londunum rundan um okkum fáa sjómenn betri sømdir, enn tey á landi. Hetta skulu vit halda fast við, vit sum eru sjómenn. Fiskimannafelagið má eis- ini ansa væl eftir hesum. Verður nakað gjørt við skattalættan hjá okkum, fara vit í verkfall beinan- vegin. Tað eru nógv fólk í Føroyum, sum hava sjó- menn í familjuni, so eg rokni ikki við, at tað verður misunt teimum. Tí biði eg tykkum velja ein flokk, sum ikki mótarbeiðir okk- um. Veljið Sjálvstýrisflokk- in. Vit eiga at merkja fiskin Á flakavirkinum átti at ver- ið merkt fyri hvønn veiðu- háttin sær, fyri at fáa so rættvísan pris sum til ber. Fiskur, sum verður veiddur við snellu, línu, troli ella gørnum eigu ikki at verða blandaður saman, tá hann kemur á virkið. Heldur ikki gamal og nýggjur fiskur, tí snellu- fiskurin er nógv tann besti fiskurin, verður rætt borið at. Daggamal snellufiskur átti at verið merktur fyri seg til at selja. Til dømis við einari Vágasnellu á pakkanum. Daggamal línu- fiskur átti at verið merktur fyri seg til at selja. Til døm- is eitt bílæt av einari línu á pakkanum. Daggamal trol- fiskur átti at verið merktur fyri seg til at selja. Til dømis bílæt av einum troli á pakkanum. Og somuleðis við hinum fiskasløgunum, t.d. frystur fiskur, garna- fiskur o.s.fr.. Vágafólk Tit vágafólk skylda Sjálv- stýrisflokkinum við Sámal Petur í Grund á odda eina tøkk fyri, at undisjóartunnil verður gjørdur. Tí heiti eg á tykkum um at velja Sjálv- stýrisflokkin sum eina tøkk. Sjálvstýrisflokkurin fer eisini at arbeiða fyri tey brekaðu, bæði tey, ið hava sálarlig og likamslig brek. Og fyri tey gomlu, so tey kunnu fáa so góð kor sum til ber, at tey kunnu liva eitt lív á besta hátt her á landi ella uttanlanda. Eg skilji ikki, at sam- bandsmenn siga, at vit eiga Føroyar. Er tað so, so mugu tit vísa okkum skeyti uppá hetta. Eg haldi ikki, vit skulu halda uppá Danmark meira. Danmark er fyrsta land í verðini, sum vígir samkynt. Hetta er ímóti Bíbliuni. Tá misti eg alt fyri Danmark. Hetta mugu sam- bandsveljarar duga at skilja, og tí velja Sjálv- stýrisflokkin. Sjálvstýrisflokkurin byggir á kristna siðalæru og verjir trúarfrælsi, politiskt frælsi, mentunnar- og vinnufrælsi og er ímóti mannamuni og allari happ- ing. Á hesum grundarlagi hevur Sjálvstýrisflokkurin sett sær fyri at tryggja lívs- grundarlag og sjálvssøgd rættindi hins einstaka borg- ara. At fremja ein rættvísan sosialan politikk eftir før- oyskum fortreytum og at menna føroyskan siðaarv, mál og mentan. VALGREINAR Hanna Jensen valevni Fólkafloksins í Eysturoy Andstøðuflokkarnir rópa øgiligt um at varðveita ríkisfelagsskapin. Og út til føroyingar tosa skift- andi danskir statsminist- arar, um hvussu nógv teir virða hendan felagsskap. Men hin beiski veruleik- in er ein annar. Alf Ross, professari í statsrætti, skrivar 16. juni í 1947 í útkastinum til tulkingina av § 1 í Heimastýrislógini: »Når Færøerne er en del af Danmark, må der tales om rigsenheden, ikke rigsfællesskabet. Der be- står fællesskab mellem de ligestillede dele, men enhed mellem delen og helheden.« Slíkar við- merkingar verða skrivað- ar til tulking av lógum, sum verða gjørdar. Hetta verður kallað im- perialistiska tulkingin, og síðani 1992 er tað aftur og aftur staðfest at dan- ska stjórnin, heldur seg fult og heilt til hesa tulk- ing. Føroyingar hava kent tað á egnum kroppi, og tað hevur víst seg, hvørja ferð Landsstýrið hevur roynt at samráðast um full- veldistilgongdina. Aftur- vendandi orðini hava ver- ið: »Danmark er en en- hedsstat« Serliga greitt kom hugsan donsku myndug- leikanna fram, í svari Frank Jensens, løgmála- ráðharra til Peter Skaa- rup hin 14. mars 2001: »Med hensyn til muligheden for at over- drage ejendomsretten til den færøske undergrund kan jeg henvise til, at dette spørgsmål er be- handlet i Justitsministeri- ets notat af 28. feb. i år om forholdet mellem grundloven og aftalen om Færøernes landsstyre om råstoffer i under- grunden. (...). Det frem- går bl.a. af notatet, at det har været tilkendegivet som en almindelig opfat- telse, at grundloven ville være til hinder for, at den danske regering indgik aftale med hjemmestyret om overdragelse af ejen- domsretten over råstoffer i undergrunden til be- folkningen i en bestemt del af riget. Det fremgår videre af notatet, at det færøske hjemmestyre med råstofaftalen alene har fået overdraget den lovgivende og admini- strerende kompetence.« Danir halda fast uppá, at teir hava yvirvalds- rættin, fullveldi í Føroy- um, og tí siga teir seg eis- ini hava ognarrætin til undirgrundina og alt, sum í henni finst. Vit sleppa bert at lóggeva á økinum og at umsita tað, men hava sambært teim- um ikki yvirvalds- og ognarrættin. So ríkisfelagsskapur er tað ikki. Felagsskap tosar man um, tá partarnir eru á jøvnum føti, tvs. at hvørgin er yvir hinum. Sum sæst í omanfyri nevndu viðmerkingum, so tosa danir um ríkis- eind og ikki ríkisfelags- skap, og tað er sera greitt, sambært teimum, hvør er yvir hvørjum. Gevist tí at tosa um hendan ríkisfelagsskap, sum bert finst í huga- heimi sambandsflokk- anna! www.hannajensen.subnet.dk Mytan um Ríkisfelagsskapin Keyp og søla av fiski 2. partur – Havnin og politiska nalvaskoðanin! Reimund Langgaard valevni Sambandsfloksins í Eysturoy Yvirskotið fer frá 697 niður í 45 mió. kr. í bestu tíð. Skuldi Landskassin ikki verða við til at stabilisera búskapargongdina? Tað eru helst fleiri við mær, sum undrast á fíggjarliga poli- tikkin hjá sitandi sam- gongu. Búskaparfrøðingar, ið hava tikið undir við førda politikkinum, eru alt hetta valskeiðið endurgivnir fyri at siga, at tað er skilagott at leggja til síðis í góðum tíð- um, so vit eru før fyri at standa ímóti, um vit skuldu uppliva eitt afturstig. Landskassin kann á henda hátt partvís útjavna tey sveiggj, ið altíð eru, og ser- liga í einum so viðbreknum búskapi, sum tí føroyska. Vit hoyrdu týsdagin, at landsstýrismaðurin í fíggj- armálum hevði kunnað um úrslitið hjá landskassanum í 2001. Úrslitið var heilar 697 mió. kr.. Smb. fjølmið- lunum hevði landsstýris- maðurin tó brúkt minst líka nógva orku uppá at aftur- vísa, at landskassin í 2002 fær eitt munandi hall. Upprunaliga yvirskotið uppá 121 mió. kr. á fíggjar- lógini fyri 2002 er nú kom- ið niður á einans 45 mió. Tá so 144 mió. kr. eru goldnar í avdrátti, eru uml. 100 mió. kr. minni í landskassa- num enn við ársbyrjan. Landsstýrismaðurin vísti á, at skattainntøkurnar eru størri enn metingarnar í fíggjarlógini, og tí fór úr- slitið helst at gerast nógv betri enn tær 45 mió. kr. Landsstýrismaðurin gloym- ir sjálvandi, at eykajáttanir- nar, sum vórðu samtykta seinastu dagarnar tingið var saman, helst ikki verða tær seinastu í hesum árinum - einki er tó galið í tí, at nýta tey argument, sum tala eins egnu søk. Eftir sita vit vanligu borgarar við einum ringum smakki í munninum. Um Landskassin ikki megnar at leggja pening tilsíðis í bestu tíðum, gongur ikki long tíð áðrenn tað al- menna fer at siga fólki upp, um vit fáa eitt búskaparligt afturstig. Trygg búskapargongd? C M Y K 52