leygardagur 14. juli 1962síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
Nr. 41
år
ibugvar
og sum
heimbylis- |
Fyri stuttum hildu
Bandslutinum Rrovence
búgva í Paris eina
stevnu, har kritikkarin Jean
han helt rødu um kenda franska
rithøvundin Sarte Hann segði
m a.:
»Skaldsins harði lutur er at verða | nøkrum.
14 JULI 1962
nú |
Peul- |
miskendum já ofta hataður av
Fjøldini, Eitt nú Sarte. Ein góð-
ur skrivari, eitt gott loyalt og
gávumilt menniskja. bæði í sínum
bókum og í síni framferð, sum
av sønnum íkki sjálvur hevur
makad iv tí pening;, hann sjålv-|
liga sigarettroyking, men at skaða-
vandin er minni, tá fólk roykja
| filtersigarettir, Í USA arbeiða teir
nú við einum nýggjum slag av filt-
filtrid í teimum
|er sigarettum;
verður gjørt úr trækoli og osti, sum
eru higartil tey best kendu evnini
35. ÁRG.
at beina burtur tjøru og nikotin úr
signrettunum.
—
»BRÆVK ASSIN«
Kann eg fáa upplýst gjøgnum
KINAMADUR FANN AMERIKA
Kolumbus hevur borið orð fyri
r funnið Ameriku; men ikki eru
allir å einum máli um, um hann
skal eiga heiðurin fyri hetta. Vit
skulu her tríva í, hvat Kinamenn
siga um hetta:
Ein proffessari við universitetið
í Peking meinar, at ein buddist-
munkur úr Kina kom til Mexiko
longu í árinum 459 — meira
enn 1000 ár áðrenn Kolumbus
segfi fótin á amerikanska jorð,
og meira enn 500 ár. áðrenn vík-
komu til Vínlands.
ingarnir
TURKA SMÁ VASKIÐ INNAN.
DURA
ULL er sum kunnugt frá nátt-
úruni ikki hvít, Sama hátt við
einstøkum syntetiskum fibrum.
Tær eru føddar vid einum grå
gulum líti. Sært tú hvíta ull
ella nylon, eru tey Hitað, og
tað er ein av orsøkunum til,
at tey illa tola sólarljós, og
als ikki, tá tey eru våt.
Tey lit- ella bleikievni, ið nýtt
verða. kunnu farast av sólarstrál-
unum og gerast til gullbrånt litevni
Leggur ein eina ullinta, hvíta blusu
til turkingar sólini við ermunum
inni undr bulinum, verður hon
eftir fáum tímum allastaðni
har. ermarnar hava verið í
»skugga«
Hvit ull
sjålvt um
mislitt
uttan
m.slitast,
Tann,
stokkar-
vindeyg-
hevur
verður
skjótt
einki
mislit
misferst
til, at
kann eisini
hon ikki
hevur
ítum
er Val,
gloymt
togv:
10 onkuntid
nar við hv
ein
rakt
og mult
Nylon er
arljós, Tað verður
sum verr er
ein av orsøkunum
skal ha gardinur
amid-f:burevnum
Onnur
orlon kunnu
iVa-
mis-
solsk nsdag.
Við. at tað
ógvuliga
heldur
fyri sól-
og tað
Tað er
ikki
úr nylon poly-
(nylon. perlon)
evni sum terylene
brúkast til gar-
ein
Vá
syntetisk
og
dinur
Tey
ast
tikið
Alt smávask, f. v. s. eisini
ir úr besta bummullstilfari
ur at verða turkað
misfar-
heild
ella
Sum
hvørk mislitast
sólarljósinum
lut-
eig
innandura,
- hugskot
LIDICE. Meira enn 20 ár
fjyrin. síðan kjekkiskir mótstøðu
menn drupu bødilin Heydrich i
Prag. Dråpsmenninir flyddu i
kirkju, skjóti varð 'kringselt
av týskum SS-monnum. Drápsmenn
imir tóku sjálvir lívið av sær
Seinri komu ftýskararnir inn í
býin Lid ce. og bóðu fólkið um
at rýma innan 19 minuttir. Menn
inir vórðu stongdir inni í en-
um kjallara. kvinnur og bern í
skúlanum. Morgunin eftir skutu
teir menninar 173 í tal, hin
elsti 84 og hin yngsti 15 ár.
náttarbeiði í
Boð vórðu
teir
eru
eina
sum
Nakrir menn høvdu
nærhend s
og eisini
einum byi
send eftir teimum,
I
|til hvørja menniskju á jørdini.
tilliknir fyri at vera reinligasta Gassframleidslan 95 pst.
fólk í heiminum, ti teir í reinsemi| El-framleidslan 90 pst.
sínum vóru i bað eina ella tvær| Oljuframleiðslan 15 pet.
reisur um mánaðin. Bankar 45 pst,
AT hvort sekund streyma 7 milj| Tryggingar 45 pst.
ónir av vatni niður av Niagara-| Flogfaraframleiðskan 60 pst
fossinum, og var hetta nóg mikið Bilframleiðslan 20 pst
til eitt glas av vatni um minuttið| í sambandi við bilframleiðsluma
er vert at minna á, at staturin eim-
samallur eigur tær stóru og heims-
kendu RENAULT-verksnjiðjurnur.
Hesar arbeiddu alt ov væl samam
AT
vanliga
ein 80 árna gomul menniskja
hevur gingið ein tein, id
ferðir
svarar til eina gonguleið 6
LISTAMADURIN | »Brævkassan«, hvussu nógv kring jarðarknettin. | við týskinum undir krígnum, og á
OG LAGNA HANSARA | skattamynduglgikartir hava| AT amerikanskar kanningar vísa | kríggið var liðugt, tók staturin verk
| rætt til at taka burtur av løn-|at bæði menn og kvinnur best smiðjurnar frá eigarmonnunum
4947 | ini, ein eigur hjá arbeidsgev- | handfara bilrættid á aldurskeid-| sum revsing fyri samarbeiðið við
ur vinnur uppá sínar bøkur — arunum. Nari an 45 tú 2 A ' „| fýskin.
eg kenni fleiri skald og málarar. | Arbeiðari, Í £ AT. h n i og gg Go
sum hann hevur undirhildið í SVAR: Sambært galdandi log“ | fra mannalív. fór fram í USA A DU}
fleiri ár. Men hverja ferð tað | gávu kunnu skattamyndugledkarrfr | AT heilt fram til seinna helming | bil mand
verður skrivað um hann, er tad|taka 1/6 Av lenini hjá einum gift-| 18. øld var eingi lord. |
fyri at siga. at hann ikki hevur| um manni og 1/3 hjá ungarbeið- ax 19. SM Var SIMS Munur BØNN |
rætt, og at hann einki skilur av| arum. i | á skóm til høgra- og vinstrafót. | ÆTINIYARI + afnamt ;
Tá hann varð útbumbað- | | AT urgan er tað tónaleiktól, id TUNGAN á einari kvinnu er
úr segðu fólk. at hann kundi havt ber fram tær flestu variasiónir av bara 3 tummar long, men hom
latið verið við at lagt seg útí poli- | *Yirtómum. | kann lættliga forkoma einum
tikk, og hini, sum búðu í sama | manni sum er 6 fótur langur.
húsi vildu fegin reka hann á dyr, | * sp —
Sanniliga, tå ein er skald, má | EINGILSKMAÐUR UM LYGUSØGUR. Í USA kjappast
ein vera til reiðar ut verða hat- NORÐANLOND —. menn um alt. Nýliga skuldu menæ
aður og havdur til gjøldur.« Forlagið R. PIPER i Miinchen kappast um hina bestu lygusøgunu,
hevur í eini seriu: »Panoramen og beinanvegin kom ein og segði
7 der modernen Weli«, givið út frá. at hann kendi ein mann í
vórðu skotnir, so brátt teir komu bók eftir skaldinum David Texas, sum var brendur í einum
til Lidice Kvinnurnar vórðu Hohnens sið heifinum 23 mal krematorium, men tå 5 tímar vóru
sendar Ul KZ-leirin Ravensbriick Skandinavien — eitt bókverk TAÐ ER VERULEIKI farnir og hurðarnar upplætnar,
har 59 doyðu Børnini vórðu „uppa ág? síður. or bóki ; i mr kom maðurin út úr ovninum.
send til Lodz. har teir gjørdu El FR eh, hj ig I AT javnaðarflokkurin, sum åvist í Uff, uff, lat i honum — hava
ymiskar ættarkanningar við teim | 23, væl NIEL ål vold Tb „ $ bóklinginum = >ARBEIÐI TIL vit henda hitan bara tveir dagar
um. 82 vórðu dripin i gasskam. | Fla Håndt DE sður ØLL Á SJÓGVI OG LANDIÐ aftrat, fara eplini fyri einki,
ari og 9 send til týskar familjur | | fin å mm Te longu í 1944 settu fram uppskot Men hann vann einki mei øl
at uppalast til tyskarar. Lidice ” oh ne søeukønur maður um stovnan av 7 dyrkiliðum, skap. tí ein annar søgusmiGjur
sum einki samband hevdi við .-- i 5 5 | rn. i: nn jetur sum skuldu taka sær av allari greiddi frå, at seinasta summar
drápið Heydrich varð brend-| "Y a ; ao Så ja uppdyrking, og at um vit tá hevd! tað verið so heitt, at fyr-
ur og toftirnar javnaðar vid jørð | "| LT hn NO ou Ég sr rer høvdu fingið hesi dyrkilid, er beinini vóru kropin inn í eldholið
na. Lidice er ikki til nú. navnið heldu på egg se Se tað eingin ivi um, at mestipart- | fyri at koma í skugga undir gryt-
er strokið av landakortinum; reed sj Ono, HMM urin av ollum dyrkbarum lendi uni á komfýrinum
Les tæt he HO lg O Vidursk ftini millum Danmark longu nú hevði verið grønkad, ro
i : PO tr EDR og Føroyar, Ísland og Grønland, Anna: Tú og hevur tú bjóða
um annars ikki krevja so lítið av SN Siggu vid?
vitan. hevur Hohnens greitt sera 4 Hanna: Nei. hana dámar manni
væl úr hondum, ; merkingar. ) mínum ikki.
Hetta er bókverk. ið tað ikki var Anna: Petru meðni?
| 8) eið hjá Norðbúgvum at sið, RÍKISOGNARTOL Í FELAGS- Hanna: Nei. hana dámar manni
»BRÆVK ASSIN« så um meginbarlunn av. OM>-| MARKNAÐARLONDUNUM minum ov væl.
innihaldinum ikki er so lítið kent: Sg
Seinastu árini hevur ein lísið tí tað er "kki av leið at vita og FRANKARIKI: Vit hava áð-
og hoyrt óvanliga nogv um kenna. hvat aðrir hava at siga um ur víst á, hvussu mikið stat- Grein frå Danbjørg um poli-
lungnakreft i sambandi við okkura vidurskifti, urin í Týsklandi átti i týska tistin í Vági harra Mortan Poul-
skrarettroyking. Einstakir vilja ídnaðinum. Vit skulu her . 21; ÁRG ;
sr vid, at S andin ikki er fed neyna, hvussu viðurskiftini eru >> fekk ikki pláss hesa ferð =
stórur, um ein roykir tær so- ede - ar? í Frankaríki. kom ov seint— men kemur við
kallaðu filtersigarettirnar, — ÁL Í FRANKARÍKI ger staturin ella næstu ferð.
Kann »brævkassin« greiða frá, o | rikiskassin seg enn meira galdandi
hvat teir visu siga um hetta? i ídnaðinum í Tysklandi, hann Ísla he ainoiaM SiN
Roykjari. AT frælsisstandmjyndin í inn- fevnir yvir fleiri ídnaðargreinir og Íslendska dreingjaliðið vann
siglingini til havnina í New er stórri luthavari sammett við av B 36 mikukvaldið: 1—0.
SVAR: Hin mikið virda kg York er óvanliga stór, ja, so Týskland. | gq : Å ; 4 z
enska læknanevndin, ið hevur gjørt stór, at peikifingurin á frælsis Vit skulu her vísa á, hvussu nógv Í morgin verður avgerandi
stórar kanningar í samband við gudinnuni um umhvørvid er Í staturin prosentjliga eigur i teim- | dysturin i landskappingini Í
tubbaksroyking sigur, at øll tub- metur. um yrkisgreinum: :
baksroyking er skaðilig, serstak- AT i 15. old vóru eingilskmenn Kolaframleiðslan 95 pst | Havn millum B 36 og TB.
Heðin Brú: LEIKUM FAGURT …
67 68
snorkini úr teimum sjey pípunum er at hoyra. Tá leggur stjórin
pennin frá sær á fundarbókina og hyggur upp: »Eru tað aðrir,
ið vilja hava orðið?
roykurin hóp-
Nei, eingin svarar. Pipurnar ber: snorka, og
ar seg sum ervamjørki undir loftinum, tjaldar niður fyri aftur
vindeyguni.
Nú verður atkvøtt um tey uppskot, sum framsett eru. Allir
vilja hava Tormann uppí a“tur næmingaflokkin. Stjórin skriv-
ar. Gerðabókin verður upplisin og undirskrivað.
Fundurin er lokin.
Komnir út á
úr pípunum og eru fåligir, hyggja hvor upp á annan.
or burtur
allir lærarnir, slåa sæ
Summir
trappuna stødga
rista við høvdinum.
Ljótur fundur.
- Ikki fyri framkomið fólk
ikki fyri ein lærarafund.
at bera seg so at.
hvussu er
Hetta er teirra dómur.
Jú, teir høvdu hvor sína stóðu til málið, sum var til vid-
gerðar eisini til tjóðskaparrórsluna. Sjálvandi høvdu teir tað.
fen taka orðið inni har Nei, "að beyð ímóti. Ein av lær-
arunum sigur: >Vit eru ivaleyst allir frá barrs beini lærdir til
at skýggja tað, sum ósámiligt er. Tað eru ikki góðsmansborn,
ið aka lut í sovorðnum, annaðhvort tað er í orðum ella gerð-
um. Tað varð lagt okkum í minni av faðir og móður, at fara
hóvliga og sámiliga. Tað dugdi lítið, a: óvitin segði, tå ið
hann kom rivin og skræddur aftur úr bardaga, að dreingirnir
høvdu argað, vóru lopnir á, eg mátti verja meg. Nei, tú skuldi
farið tín veg, segði faðir. Ja, men so høvdu teir hildið, eg
var ræddur. fdan, hvat um "ad. Tað er ikki av laðadreingj-
unum, tú skal taka ráð, men av mær. Og so varð óvitin lagd-
ur á lærið.
Ein annar kærar; svarar, at soleiðis var tað, tá io ir vuksu
upp. Men aftan fyri hetta lagið lå eingin samfelagshtugsan.
Førcyingar hoyrdi tú einki um. Tú hoyrdi um menn og slag
Heygamenninir, men Deildarslagið. He'ta hóvliga og sámi-
liga, okkum varð lagt í bróstið, var líka nógv ein errinskapur,
tann heiðstóra ættarkenslan legði sær til menni, sum ad var
nøkur dygd. Hetia er elir frá ti tíðini, tá ið ættin var alt.
Tann tíðin skapti sínar menn, stórar bæði til il: og gott. Men
dag er tað samfelagið, sum er mestsum
komið í s'aðin fyri ættina, og nú er tað ein vanlukku standur,
kenra okkum so rár, at vit vilja ikki nema
at.«
at ravnaleikinum å hesum fundi?«
nú er ein onnur tíð.
Vit
við tað,
at ganga og
yslagið< hevst
men hví talaði tú ikki
sum spyr.
ætlaði ongatíð at siga nakað um málið, ið var til
hvussu avgerðin fór at verða. Og
stuttligan. Hann var
kleima, sum van-
sum fólk i Føroy-
sum
»Ja,
er fað ein,
»Ti eg
umrødu. Tað var eyðsæð,
gleimin millum teir báðar hel: eg
so várligur og svalur, ikki hetta innibyrgda,
er yvir okkum. Teir søgdu nógv av ti,
um hevur innanfyri. men sum vit eru ov rødd ella ov erbar
at siga, sum vit ben! teska í krókunum. Teir himpraðust ikki,
balladu eirki uttanum. Jú, hetta var frískligt at hoyra.«
Aðrir lærarar fóru hvor til sín, heilt ødrvisi um
hildu, tað var bæði skomm og skaði, at tað fórst ikki
hvgdist ikki í eitt blað, tí menn málbóru seg so
vera
jø
liga
hugsandi
heta,
å ein fund,
árærisliga. Tey nógvu hampafólkiri, sum sótu og tagdu og
ógvaðust Wi um allar Føroyar, væntaðu ivaleyst, at okkara
bestu menn fóru at gera vart við seg — fyrst og fremst prestar
og lærarar. Men tað var bert so nógv fyri at fara og dálka
seg av hesum.
Tá ið skúlastjórin kemur nn aftur ti! sín sjålvet,
leggur