mikudagur 15. august 1962síða 2

Nr. 50 SOSTALURIN Tad hevði eg ikki væntað SAMBANDSMENN LOGDI UM UNDIR ORÐASKIFTINUM í 1948 fóru fram samråding- ar um vidurskiftini í Foroyum. Tað var tað gamla lands- stýrið, = Andreas Samuelsen, Kristian Djurhuus. J. P. David sen og Louis Zaghariasen og fólkatingsmaður P. M. Dam, sum sótu við borðið øðru meg- in, og hini megin sótu Buhl, statsministari, Andreas Møller, departemenischefur Vagn Hansen, ríkisumbøðsmaður. Har talað um arbeið landsstýrisins saman við ríkis- stýrinum undir nýskipanini. Havi fingið eitt eintak í hendi av »raportini« frá hesari samráðing. At kalla vóru hildnir á lofti. Millum annað stendur: >Op- og varð allir = spurningar rettelse af et Finansierings- fond... >...og muligvis kan Færøerne hjælpes noget gen- nem Marshallhjælpen«. Altso longu tå, alt fyri eitt, | ið vit høvdu fingið ta nýggju | stjórnarskipanina var spurning- »finansieringsfond«, g marshall urin um »realkreditinstitut« hjålp til umrødu. Tankin um setan å stovn av einum stovni serligum (inansieringar- er ikki seinni enn á hesum fundi. sprottin Allir vita, at Elkjær-Hansen, | rikisumbodsmadur og ødum góðum høvudskraft- realkreditt- fyrrv. Kampmann vinum niðri in í skipanini stovninum. Hetta málið var við at verða til veruleika, tå ið fålkaflokk- urin kom, sum upplýst av Kri- stjani Olsen undir seinasta út- varpaða: orðadrátti á tingi, til sambandsdyrnar bankaði uppá fyri at sleppa uppí stjórn ina ímóti at lova plikt og bót at halda quo, meðan samgonga sambandsins følkaflokksins vardi, t. v. S. lovaði at leggja oll síni sjålv- við vóru av og 5 status og = styriskrøv á hillina. Oe fólkaflokkurin var sostatt bundin til at vera við at fremja tað, umbúna. eisini tað, sum var í umbúna saman við Danmark. Eitt var sum upplýs: stovnanin av sum var í av teimum málunum einum realkredittstovni. Hetta er einasta æra og ein- ólkaflokkurin realkre- lutur, sum stovnanini grundleggjø- asti hevur i dittstovninum ini av finansieringini av endur- nyggjanini skipaflota okk- ara. Marshallpeningurin var kom- in, áðrenn følkafløokkurin kom uppí landsstýrið. Og sum kunn ugt var marshallpeningurin fyrsti peningurin, sum realkre- dittstovnurin hevði at læna — av og av ÚT VID FÓLKAFLOKKSMONN- UM LØGMANSRØDUNA lavtalan var undir fyrsta lands- stýri, at ein síórur partur av marshallpeninginum skuldi fara í realkredittstovnin. Sjálvt ta fyrstu finansieringina av reall- dredlittstovninum hevði lólka- flokkurin arvað frá fyrstu sam- gongustjorn av javnaðarmoinn- um, gamla sjálvstýri og sam- bandsmonnum. Men tá ið so fyrsta finansi- eringin av realkredittstovninum var brúkt. fólkaflokkurin har hjálparleysur. Hevdi ongan stóð pening at læna út, og ikki hevði hann dugnaskap at fáa eina nýggja finansiering í lag. Hóast so var, hætti Håkun Djurhuus sær at gera »bragd- ið< við uttan heimild frá landsstýrinum og ímóti tilmæli frá skrivstovu- stjóra Johan Djurhuus at kon- portugalstrolarunum, |trahera bygging av trimum trol| arum í portugal, sum bert skuldu kosta 3,8 milj. kr., men sum komu at liggja landinum tum 7 milj., tá ið av fjaraði. H. D. gjørdi hetta »bragdiO« uttan at vita, hvussu ið trolar- jarnir skuldu gjaldast. landsstýrismenninir — »disalvuer- ikki Håkun Djurhuus, men tóku meðansvarið fyri | hansara gerning og tóku trupul adU« jararnar. Hond var lagt á allan tingsins tøka pening, og fyri- bilslán vórðu tíkin, oll tingsins orka varð læst inni í takinum lat rinda portugålsmonnum sitt. Hetta laf[dsstyri fekk so ta uppgåvuna at frígera tingsins | peningaligu megi aftur, fáa realkredittstovninum miljónur av nýggjum peningi. Hetta eydaðist við landstýri- sins samráðing við statsminist- aran aðrar góðar kreftir niðri. Men realkredittstovnurin var sa skeptiskur yvir fyri teimum pordtugisisku trolarunum, at hann vildi læna til teirra, tá ið til stykkis kom. Hann var so trekur, at hann vildi ikki lána, uttan at landsstýrið skriftliga lovaði at og treyðugt so lån- inum fyri tingid, um so varð, leggja aturrindingina av at feløgini, sum fingu trolarar- nar, ikki orkaðu at gjalda. So illa fyri, so illa figgjadur stóð reælkredittstovnurin, ið hetta stýrið tók við. So illa fyrireikað var finans- tá ieringin av skipaflotanum, tá ið sitandi landsstýri fór undir at fáa til vega finansieringna av eini fimmáraætlan! Sitands landsstýrisins arbeiði eydnaðist. Vit fingu veruliga eina fimm lára finansiering, hana sum all- (ir menn vita um, eina finansi- |ering, sum ikki bara greiddi og Hinir | leikarnar við at fáa goldið trol-| tann pening, til komin eru greiðir a' læna |sum var neyðugur oll tey nýggju skipini. sum undir landsstýrinum, sum situr | men sum eisini greiddi finansi- eringina potugålstrolarunum Merkiligt. at sambandsmenn, av sum vita, at sofeidis liggur landið, sum sjålvir hava um- borið seg yvir, at so gott sum einki hendi tey átta árini, sum samgongan við /ólkaflokkin vardi, merkiligt, at teir skulu fáa seg til at royna at billa fólki inn, at fólkaflokks- bandska sam- landsstýrið hevði ver- ið við til "yrireikingar av yms- um málum, sum nú eru framd. merkiligt tað, tå ið ikki bara ein, men fleiri ha- va hoyrt klag- 120 samarbeiðskorini við fólkaflokkin, klaga seg yv-| at teir gera sambandsmenn seg Wvir ir støðuna, sum var tann, at! |félkaflokkurin veruliga sum hann skrivar í dag einki | vildi hava við danir at gera, tí (hann var so hundaræddur fyri, at um hann gjørdi tað, vildi | tjédveldi falla omanyvir hann jog skuldseta hann sum sam- | bandisflokk, sum herði forrått | tað nationåla selt seg og |givid upp til danir fyri danskt „gull. | | Hví ér | so vorðin? | Hevur hann i og sambandsflokkurin | kvittanum at | |geva seg aftur til fólkaflokkin |— ti tad var veruleikin, at sam | bandid lat seg leggja i dvala av fólkaflokksins ræðslu | tjóðveldinum. | Hetta má sambandsflokkurin ikki sleppa aftur at gera t. v. s. | Jóhan Poulsen og aðrir leið-| landi = innanfyri flokkin. Tað eru so nógvir sambandsmenn, sum skilja veruleikan í einum samarbeiði fólkaflokkin. | Hesir eins og gamli Andrass | mótmælti samfylk- | fyri við Samiuelsen ing við fólkaflokkin, ti hann! er einki annað enn ein loys- ingaflokkur, sum heldur vil lata fólkið í Føroyum onga sosi ala forsorg hava, eingi skip hava, enn at vinna saman við Danmark. Politikus. T Tað verður gjørt kunnugt! fyri æt“ og vinum, at elskaði maður min, pápi og beiggi okkara Daniel Peter Danielsen ætiadur úr Hovi jandaðist á landssjúkrahúsinum leygardagin 11. Jarðarferðin verður frá kirkj- august, uni í dag kl. 13. Tórshavn. 15. august 1962. g Fyri tey avvarandi Sigrid og børnini, | 15. august 1962 4 yvísmennx ... (Framhald frá 1. síðu) týða tann 31. marts 1959, megu 30 miljónir hava enn meiri at týða tan 27. julí 1962. sjálvt um vit taka virðismunin á pen- ingi og ognum frå! (Uppsetingin av teimum 16 og teimum 30 milj. má sjálv- apdi vera gjørd á sama hátt. Og á orðaskiftinum skilti eg, at tað var hon eisini). Hesi grundtølini uppá 16 milj. og 30 milj. vóru, skilti eg. í um leið sama prosentliga for- haldi býtt at standa í peninga- stovnum, í diteti, í ognum. útlánum føstum og Hvar grunnapeningurin hev- ur mesta virði, ger mestu nytt- una og týðir ta dyggastu >kon- solideringina« og byrgir sterk- ast upp fyri bakkøstum kunnu menn trætast og metast ymist um. Men allar peningahæddir- nar, hvar hjá grunnunum, annaðhvort í pen- ingastovnum, í landskassans |i- kvidíketi, í studningslánum til skip ella i føstum ognum, jørð líknandi, so telja tær við sum landskassans eflla tingsins ogn. Nú, vit lurtarar hoyrdu tykk um halda fram, at tann pening. sum grunnarnir høvdu latið til skip og átti hjá teimum sum tær so standa og studningslán, kundi ein íkki | rokna við. Men kunnu vit ikki rokna | henda pening við sum veruliga ogn grunnanna 27. juli 1962, skal hann heldur ikki roknadur við 31. marts 1959, tå ið reypad verður av teimum 16 miljónunum. So langt kunnu tit væl vera safmdir við okkum, sjålvt um vit merktu eingi tekin til tess | undir orðaskiftinum á tingi? Men at tit veruliga kunna halda fram, at tann pen- skulu ingur, studningslánum til skipini, skal ja. virdis- sum vera virdisleysur, so leysur, at vit ikki eiga at telja hann vid, tå ið vit tala um grunnanna kraft derandi« evni. Tað er 6'atiligt. Kunna tit veruliga meina hetta! og Eg haldi, og eg ivist ikki i, allir skilamenn uttan tit tann at 4 halda við mær, at landskassams likvi- | verða | grunnarnir eiga i »konsoli- partur av grunnunum, sum stendur i studningslánum til | skip, er tann mest virðismikli (og mest »kosoliderandi« og |dyggalsti parturin. Hann verður læntur fyri 20 jår við tí lyfti, at um maðurin lella menninir ella felagið, sum eiga skipið, kunna reka og be- tala tað, vil ein tjúgundipartur verða avskrivaður fyr; hvort árið. Men sleppa teir sær av aftur við skipið, megu teir rinda tan 6avsknivada partin jav studningslåninum aftur. Allastaðni, har ið skipið ikki skiftir men somu hondum ár eftir ár. hava eigafra, verður í grunnarnir við sínum studnings lánum hjálpt at fingið ein fram leiðslufaktor, sum árliga kastar av sær stóra løn til ein hóp av monnum, og sum við innlogu síni rindar seg sjálvan aftur til óhefta ogn í Føroyum. Kann nakar háttur at nýta peningin vera meiri »konsoliderandi«? At avskrivingin við 1/20 um verður gjørd i bókhald- |inum, so tað bara ogr | grulnnanna, sum talan er um. árið er |ivast vit ikki i. Teir ymsu grunnarnir eru lfyri at fremja og »konsolidera« | ávís mál og ávísar uppgávur. ,Og tað avgerandi við teimum jer tí ikki, at teir liggja við kon- |tantum, = óbrúktum |men at peningurin hjá teimum einstøku = grunnunum verður (nýttur og er nýttur soleiðis, at (hann gagnar og fremur sum dyggast hollast á teimum ymsu økjunum og soleiðis er | øllum samfelagnum til stórstu nyttu. Og lat yvir fyri tykkum |hørrum, at mær og hugst jøllum teinkjandi lurtarum fall tað soleiðis, at grunnarnir ongastaðni eru so kraftugt virk andi móti bakkasti og kreppu sum har, ið teir verða nýttir til frama fyri okkara skip og onn- ur innløgu- og arbeiðsamboð TÍ kunnu vit og eiga vit at gleðast at telja tann partin við. sum stendur útj sum studnings- lán til skipini, telja hann við peningi. og taka fyra uppaftur stóru meg sum tann virðismesta partin av grunnunum! Áhoyrari. Skipafelagið Føroyar TELEFON om 2 FÆRØSK MARGARINE FÆRØSKT PRODUKT 1225 Tórshavn No I VITAMINISERET FINT PRODUKT Jp ) }í ) }{