mikudagur 26. september 1962síða 4

- Síðan arbeiddi eg til kl. 12, tå fekk taka ábyrgdina av lastini, um vit| Ið hvussu er og ikki, hesin | | eg frivakt og tørnadi inn. Få eg ikki rivu meira um, enn tað, sum) : må ) Sama - ; Å | | | } D } kom upp aftur var næstan liðugt eg hevði sagt, og hetta segð: eg | so saman við hinum bera á ; | | ] at gera reint, og vóru vit á veg inn|eisini við skiparan. Skiparin | byrgdina fyri gamlar syndir hr Godhaab vegna sjúku. á kom segði tú við formannin, at tað | fyrst og fremst at hava lagt fót ; , skiparin aftur til min og segði seg skuldi verða, sum eg segði, at hann | } 5] 26. SEPTE "R 1962 35 FU 2 ; yri limaskap roysk lit Nr. 6 26. SEPTEMBER 1962 35, ÁRG. vera væl nøgdan við mitt arbelði persónliga vildi taka ábyrgdina av Á task P fe ro) skra slit [i lastini, og spurdi meg. um eglfískinum, um nakað hendi. Og ti-| wa í DFS. — søgdu tað la: halda fram at arbeiða í last-/ beiur er einki hent, tað havi eg vera ófrælsa gerð, hóast hetta ini. Eg svaraði greitt, at so mátti | váttan uppá frå reiðarínum. — Tað | . . ro skir fisk i ] ) e {| n eg ráða sjálvur fyri arbeidinum.|er ikki so lítið uppskot. mítt lætti | e M kunna: tryggjað føroysku .. 4 Hann spyr meg so. hvussu nógvan um arbeiði hjá føroyingunum at arbeidarafjøldini mót; mesta Ó- fisk vit kundu salta við teim 340 200 tons í múnsta lag! ikki vórðu|frælsi, ið finst — armóð og a . tonsunum av salti. Eg helt, at vit/ umrivin) | , ” É blóðfátækt! Munnu teir íkki “ R ak? ; i at ! elr IKKI U n d i r larn hæ | i u kundu salta 400 tons, um nakað av Vit komu inn til Godthuab um) k ll 8 fiskinum ikki var umrivid. Tá sig-| kvøldig og eftir døgur0a kl. | Jag-|Nenna seg Ma oman á hesa ur han. kundi eg salta #0 LOS] in eftir fóru vit at arbeiða i iast-| miskunnarleysu gerð? . … so lat hann meg avgera, hvussu|ini tá ging á k , : ) 1: hl h , tå gingu vit vakt 6 og 6. No Ella kenna teir ikki várkun g i 9 re 0 væ ; -: … | I Varkunnu Ein rættleiðing nógvan fisk eg reiv um og væl løgdu vit okkum arbeiði í hstini| —, á Harra blaðstjóri saum kenni in 4 Tað b at merkja var uppskoi mítt fyri | so væl til rættis sum gjørligt. Minn|''"* i F L108tjori Ingur + re á Í Få er ætta 1 arbeið: f pl. " På JÓN, g ; eg elnk 1 lætta um arbeiðið hjá øllum før isl meg rætt, so lógu vit 4 dagar| Hetta var nevniliga mest d- vilja tygum gera so væl at taka nú heldur ikki til bara at nevna | oyingunum. Í inni , ær í blað iygara hesa rættleiding: tær ringu síðurnar Hekkutrolar: (Her vil eg merkja vid. at Klæ-| , | . , byrgdarleysa, ófrælsa og svika- í Gi 5 lið turrir li Á of , „Í Tá vit komu útaftur úr Godt-! „3 ; = var, og vit stóðu altíð turrir undir | mint Lamhauge sigur við meg, ai hab. fine í lítlan fisk at byrja. fulla gerð, sum framd er av i 14. Sept. fyri 8. august stendur | taki. hann vildi hava allan fiskin um-| ; lr Í å í D. i | førovingum móti landsmonn- erein nevnd »Føroyskir fiskimenn Vit fiskadu eina viku á Kiapp- rivnan, ti hann visti at ein týskur | VI Fóru sv SI ur á ar dan vi me . ; ES wædir formivelig, og er mítt navn anum, men við tað at fiskurin var!trolari hevði ikki fingið selt sín|?" og bóru. nu aftur vid négvan| um, Men fjøldin er vid at movnt i hesi grein á ein hátt. sum | so småur, skifti hann nordyvir, og|fisk av teirri grund at fiskurin | fisk við flótitroli. Og nú gekk al vakna! eg haldi vera at dálka meg. Nakað gav skinarin 2 vaktum fri í 12 tím- | var ikki umrivin. Eg helt at tað) væl Vit høvdu nog nogy rum fyri | E; dáni í. at tað fellir fólki somu tíðindi vóru frammanundan | ar. Meðan vit sigldu norðureftir. | var mær ókunnugt. men hann var| St fiska saltið upp. og tað Vat | ; + 7 1 at tað lelir ol ! 4 Útvarpi Føroya, men í enn grov-| kastaði hann og fær eitt gott hål.| jú formaður, eg vildi ikk skaða | Ógy pláss eftir * hald |fyri bróstið nú læknarnir beint mæt [oMmM. ! Å midnått fingu vit komandi dekks hann, men eg persónliga tordi atj VANA |i hølunum á studentaskúlalær- Greinin í Fjúrtanda er viðtal við | vakt, og vit møitu upp til flekju- . > Á ; | ið. ori i ar A í menn, ið eins og eg hava verið | borðið, men stýrimaðurin segði unum koma aftur við óblúgv mið týska trolaranum »Grønland«. | okkum. at fiskurin skuldi liggja til o / o um lønarkrøvum. Men væl veri Tær 3, sum Fjúrtandi hevdi viðtal | kl. 6 á morni, so vit fingu teir 12| U Ss OnnIr . . . | teimum fyri tað kortini, ti nú við, vóru Dan Hammer, id var 16 tímarnar, sum vóru lovadir okkum. in f 1 ær, John Jacobsen, id var 17 ár og Tað átti nú eisini at havt verið, , , Á | man ara at sansa al, herta man Forbergur Gudmundsson, sum var/nevnt i viðtalinum. Og hetta er eitt | (Framhald frá 3. síðu) ' Einhvør = vanligur slitmaður tara at vera dropin, Nú er bik- vaksin maður Rættari hildi eg útvarpinum tað heyði verið Fjúrtanda, at! spurt meg eisini. áðrenn teir tílíkt út í orð. Serliga út-| ið hevur skyldu til at bera | hevur borið | av havt Joyptu waTpio, sonn og saklig tíðindi, seg ljótt at móti mær. og Orsøkin til, at eg ikki havi fing-| #3 svarað fyrr. er at eg havi ligið s sjåkrihåsi. Eg havi ikki lagt so mógv í at svara heldur, men tå eg) hoveri, at summi av útvarpstíðind- | mum og vidtalinum í Fjúrtanda, hva fingið heilt sketva fatan av! MK. sum fór fram, hvat mær viðvík- | ær. eri eg noyddur til at koma við | efni frágreiðing. | Eg skal svan: á viðtalið í Fjúrt-| anda í nakað somu raðfylgi. sum! 4 er sett upp, men frásøgnin hjá: teimum er fløkt og ikki í somu rød; sum bendingarnar veruliga: eru farn. ag (rum. = »Mynstrad fyri 70 kr.« er fyrsta yvirskriftin. Sannleikin er tann, at 19 høvdu mynstrað fyr: 50 kr. um, dagin — og teirra millum allir teir 3: Dia Hammer. John Jacobsen, Tarbergur Gudmundsson og eg sålvig Men av ti. at ikki nóg nógv fekst av fólki. og 5 manns' máttu aftrat fyri 70 kr. um dagin. bendi t:ð at allir hinir 10 eisim| máttu 70 Soleiðis fór løstta fram | Vit kl. 11 um kveldið. og; # id vit høvdu siglt 36 tímar, kom skiparin við fjarrit: úr Tysklandi, | ar sagt verður frå, at felagið hjá þýsku fiskiskipareiðarunum ikk! p9dtok nállan 70 kr. um lóa [EJ 30 #8) KT utan Ove fán kr. fóru um vítt eg veit, vóru vit allir um at halda uppá 70 kr. yrmaðurin, Klæmint Lam-| og so varð farið eykjavík. Har setti eg meg í band við d:nska sendimannin, og! bjóðað: hann sær at hjálpi okkum. Men eg heit meg :kki skilja, at nak ar av hinum var sinnaður fyri ti.; Eg spurdi! so sendimannin til ráðs | målvur og hann rådd: mod, uppå 70 kr tað arbeiðið Vit inn á sam | og annars gera | át ! att | 30. | 1 ið eg komu å umleið April. minnist vid væl av fiski Kappan meg rætt, bóru í beinanvegin. men | tað var heldur småur fiskur, so tað | kom ikki nógv buriur úr. Vit St um 8—11 tons um samdøgurid, og alt seg at vera i lagi Arbeiðið | øekk sína gongd, Vit høvdu 12 tim | ar at arbeiða og 6 fritimar. 2 ferð- | úr hálvur tími til skaffing og 2 kor| tar til kaffi fóru burtur av teim 12| arfbudstimunum. meðan tað í við- talinum í Fjúrtanda verður sagt, at angum varð loyvt at rætta ryggin | í 12 tímar og vistt Nakað trýst útyvir tað. ið og ert| vanur vid um fiskumadur við ødr- um týskagum., brøtunt efla førvy- | anum og spurdi. dómi um »trådin« í frágreiðingini | teimum 3. hjá . . Aftaná hetta høvdu vit ikki nógv | 'ME flestallir láturligar Holberg fiskari í fleiri dagar. So ein morg- typur, men ikki bara tær óskaði un kemur styrimadurin og bidjur ligu! Her vøru fleiri »Herman | okkum um ai skera flak, vid tad 1 " a at einki annað var at gera. Eg fór | VOn Bremen« ímillum!! Hesir Í sjálvur til arbeiðis og hugsaði, atlvóru listin lærdir, teir gÓVU | allir hinir fóru at gera. tað sama. sjúklig ea áræðinum og hugmóði- men teir noktaðu. Seinri kemur Torberg til mín og spyr meg, um eg ikki vildi fylgjast við hinum |p»idealismu«. føroyingunum. Eg svaraði nei, egt . . nt mí | vildi arbeiða teir 12 tímarnar, sum Hetta skuldi seinni Vísa Sej eg var vanur at gera. Seinri kom at Vera 6førur leikur, tí sjålvt eisini formaðurin. men svarið var um tað rann av aftur hjá teim- | tað sama. Flak varð tó ikki nógv | um flestu, | skorið,. ti vit komu aftur í so nógv an fisk. at vit høvdu nógmikið at ella komu til meira ella minni fk: „ sjálvserkennilsi við herviligum Altíð varð tosað um, at vit Á Á uw SE kundu ikki arbeida i lastini, ti tad natfonalmburmopnum, Meðan var ovnógv salt. men eg helt sjålv- | aðrir firtnir og vónsviknir leit- ut, at tað var ógrundað, ú Vit adu saman í fjákutan flokk fyri | høvdu lastarúm. sum tók millum , .. . | 6—700 tons av fiski, og vit høvdu | At royna at fremja vilja teirra | 340 tons av salti í bátinum. Hetta politiskt, so varð hjá øllum | duga føroyskir fiskimenn sjålvir at hetta gandaorðið, idealisma dóma um. hangandi við, tað fylgdi teim- Men so vár atborið. at til end-; ans kundi ikki arbeiðast. tíverri, | um og kundi altíð nýtast. og varð ti flakarúmið tkið Øl … 2 …… om) nýtslu eisini. og tað, sum har var| Onkur var jú slóðbrótari við inni. mátti fyri borð. Hetta dámdi frímerkjum! skiparanum ikki, tí hann hevði | Hetta skuld; drúgvast vera roknað við at fáa væl av kalva Ág 2: fyridómi am flakarúmið. Eg hald! sjálvur. at tað fjøldini gott fyridøm: og sam-| var ókunnleiki. at |stundis = krógva teirra annars | Et sy - løb 150 | miðvísa matstrev og beinapoli- á ið Vit høvdu umle! 30 tons; , gt i er = ltíkk. At brigda heiðurligum | fóru vit norður í Feroyingahavnina | at fáa útgerð umborð. olju og ann-| manni væntandi idealismu | på ” að. Hetta mundi vera um 20. mai. | gjørdist móti! Innkomnir har um 4—5 tíðina; seinnapart fingu vit frí sum var skuld í, til kl. 7) = Rakstrarrópini um ideafismu á morni, síðan fóru vit at ríva um og mnationalismu harðnaðu og arbeiddu til kl. 6 um gu 7 - Á : r …, hi g m. So fingu vit aftur fri til kl. 7 hvørt teir sætadu sær og sinu | morgunin, so var aftur farið Á Har var stættarmenning - her! og fóru vit útaftur seinri| var stættarfylking! Ýlini gjørd- um dagin og fiskadu á Fylla bank | : 4 24 : : ust heilt hervilig, táið teir allir og Fiskanesbankanum. Fyrstu tíð-| ina var lítil fiskur, og bleiv so ar- vóru komnir fíggjarliga upp á riva um, mær til at| beitt i lastini. men vakt varð ging- | | turt, tað vil siga, at sakførarar. sættur, in 6 og 12. sum vanligt. på lífórdu bert sakir fyri »saler«, | Vit komu so aftur í nógvan fisk | og varð so nóg nógy at gera á dekk | jåsett av »Dansk Sagførerfore- inum við fleking. Vit royndu í | ninge, verkfræðingar kravdu løn nakrar dagar, og var javngott fisk- Í sum >Damsk Ingemiørforening« | ari, men so kom sjúka umborð, menn fullu frá, og bleiv harav) | fyriskrivaði, læknar høvdu ráða næstan einki fólk til gerð við „Dansk lægeforening«, Líka komin aftur av frivakt um| | kennarar kundu bert kenna fyri arbeiðis. midnáttina, bað skiparin meg um) | at fara í lastina, tí har var bara| danska løn o. s. fr. ein maður (føroyingur). Komin | Ja, skiljið tað, hver ið vil! niður í lastina dugdi eg ikki at ar-| Hetta var um somu tíð, sum beiða, tí har var ikki farið fram. 5 tei eir í beinleiðis Orwell-stili fyri- sum har ið eg eri vanur at veri og sendi eg so boð eftir skipar. | reikaðu fundir, har kent varð um eg ikk: kundi fólki beinleiðis at hata aðra beiða, sum er var vanur í slíkum! „.. P ] | ført. Tad var alt i lagi, og bað | 198: danir og alt tað, sum hann meg um át gera sum best. | danskt var!! teir í síni ytjóðskaparligux kenn | num heitið hugsjónarsemi ella tandasvíkjagi, breyð- materialist- | hann var andleysur ónationalur, strevari, ur, ófrælsur, sjónarleysur búkakari, táið hann ynskti at |fylkjast við donskum starvs- bróðrum. Summir av teimum gingu so langt, at teir brigdaðu Í fólki, sum vildu leita sær heilsu Í bót í Danmørk — tað var óna- Í tionalt! Tað versta av øllum | og mundirbrotligur fekk dag og dagliga at vita, at hug- sum skammadu seg|var, at nógv trúðu teimum til i endans, so ofta høvdu teir júk- | lað sítt møsn upp og upp aftur | |liga ørandi dansin um bardaga- í saman fólk gjørdust í ør- | viti, fóru at vanvirða seg sjálv- ólíkt. Tað man vera størsta og leinasta veruliga bragd, hesir | menn útintu, at teir hava kunn- að bukað inn í fólk, at tað er | at teir eiga tey ser- |rættindi fram um allar aðrar Í foroyingar, at tað er heilt í lagi ja beint út náttúrligt, at fáa hina høgu donsku lønina, með- lan tað fyri arbeiðarafjøldina | má gerast náðinsbreyð, um teir likki halda seg á lægri »serfør- stigi. Hetta má av skírast ma'ssa-sugges- Ítión, um nakað er tað, ella transformering av egnari skuld- fjøldina. | eydgreitt, oyskum« sonnumt |arkenslu yvir á Hetta valdramannalið, sum í ljósum løtum predenteraði vera javnadarkent gjørdist nýtt | bourgeoisi ein priviligeraður sum við donskum fylk- jingum kúgaði føroysku arbeið- arafjøldina. Teir enu seinn; øktir í tali av seinni lidnum satelittum hiðan- | ífrá, monnum, sum her vóru | mettir bæði hålv- og heilørir, táið teir plagdu ýla um allar | geilar, at teir fóru heim til Før- | oyar at arbeiða fyri einki! Ein jav hesum jústheimfarru liggur | Í løtuni heima og gremur seg |um, at hann ikki fær meira enn | 70.000 krónur í árligari lan! | Man nakar taka synd í tílíkum | íspegli? at | lan og brigda sær bæði líkt og. arið fult. Teir hava sjálvir felt heljardómin! Skulu teir framvegis standa í donskum fylkingum og krævja mega teir, um nøk ur slintra av sosialismu nakran- løn hareftir, tíð hevur verið í teimum, sjálv- bodnir av nýggjum skjóta upp limaskap føroyinga í D.S.F., ella ið hvussu er vera við til at stuðla rættvísiskrav hins føroy- ska slitmans. Hetta er mikið álvarsmál! Tit føroysku serløningar, tit, sum sluppu upp i at trina søtt- tit troða nú, aftur gullkálvin á sinni, um enn meira siduliga, |dans um nýggjan kálv, hin dan- ska lønargulikålvin. Tit mes (nú sleppa hinum upp í ringin ella slíta. Annars er orðið eittans, ofta misnýtt, men ikki her: landa- svíkjarar! Í innganginum er fjákut citat eftir føroyskan lækna, ið helst heldur seg vera meinlíkan Rousseau, og tað er møguligt, at tit mínir góðu serløningar |sum tær nationalistisku anakro- nismur, tit eru, framvegis vilja taka hornatøk vid materialism- una. Men eisini, um tað svíður til tykkara sjálvs? Freistið ong- an annan, um so er, men royn- ið sjálvir, rýmið frá ollum mat- strevinum, sum tit »vanvirda« — yaftur til nåttåruna«, tað er stuttur vegur í Føroyum — far ið í Harrans friði, men uttan danskan stuðul, sum til eitt- hvort annað »føroyskt« ejnda- mál — út at stinga flidur og eta sýruleggar, tað er proteinrík fødi, spyrjið bara læknarnar. Tá verður »hugsjonarmadur- in« aftur aktuellur, hvor veit kanska! reellur og púra efingin tørvur á stættarfylking! Men nervid aldrin breyðstrev argtnar í fylkingarviðurskiftum teirra. Til tess er stættarmenn- ing alt ov glæsilig, vegglig hug- sjón!! Hin ovfarni.