leygardagur 29. september 1962síða 2

r, 63 .Føroyskir fiskimenn undir jarnhælr“ Ein rættleiðing (Framhald) Vit fiskadu so saltið upp, sum , . ; , . hj < AV 7e 3 sagt vit høvdu umborð, og tå kom skip | Formaðurin avsettur« verður sag arin til min — tað var áður vit|' viðtallinum í Fjúrtanda. Tad | fóru inn í Føroyingahavnina aðru | heyði eg ongan lut í og heyði ann- ferð — og spyr hvussu nógv rúm, | 478 frivakt, tá tað hendi, men varð vit hevdu eftir. Eg helt vit kundu | útpurraður. taka 50 tons av salti. So var farið | Men inn í Feroyingahavnina eftir salti | 590 N. j | rokn! vid er mist av hesum grund- | um. verið noyddur at gera | so eg SOSTALURIN Vid tad, at val verdur til løg tingid um stutta tid, vil eg gera |eina metan um, hvussu tað var á døgtingi, áðrenn javnaðar- menn komu á ting. Tá vóru bara tveir flokkar, ein sambandsflokkur og ein sjálvstýrisflokkur. Hesir báðir flokkar sótu og teir ikki ein tanka, og arbeið- arar og fiskimenn komu teim ; h : tA“ | Eg fekk varhugin av, at onkur| og olju. Vit komu inn um nåttina, | ikki vild: hald mítt ur. iði á last og tá varð ikki arbelit. Áðrenn vit|. Kl Í eicrt. men om seed | em, mt oe me ini vera væl gjørt, men eg segdi,| fara útaftur. fari eg til feroyingar- 8) 8 , , lat eg dugdi mitt starv og skuldi| nar, og sigi eg vid teir, at eg hugs > g 8 Ep .. | annarsleiðis vera arbeitt kundi eg) aði mær at fara at riva um, tá vit | , fóru at sigla. Tá svaraði ein før- | ikki í hug. Tey mál, sum komu togaðu um | samband og sjålvstyri. Teimum | sum livdu á skuggasíðuni góvu | ———8iti Bræv til SOSIALIN Og javnaðarflokkurin er blivin størri so vid og vid, og tad sein astu setuna, sum nú er at enda, |var hann størsti flokkur á tingi og javnaðarmenn fingu løg- mannin og leiðsluna í lands- „stýrinum, og hesa setuna er nógv hent á øllum økjum t. d. viðvíkjandi sosialum málum og | øllum byggingum, itunelligerd, havnir, vegir, skúlar, skipabygg | ing; ja, skipabyggingin hevur | farið so skjótt fram, at aftur- |haldsmenn eru farnir at tosa | . : . inn á ting, mundu ikki vera |Um at steðga henni. Tað hopi nógv; men tey flestu fingu | eg kortini ikki at teir, sum ta viðgerð: Sagen udsættes til |koma at ráða fyri borgum, fara I fara aftur til flekiborðið. Hetta | ovingur at hann var keddur nú, tí | segði eg við skiparan í lastini. Tá | næste aar, — — — sagen ud- | at lurta eftir Kj. Mohr og Gðr- hann hevði fingið bræv heiman- um slíkum monnum, sum siga, at teir ikki fáa manning á tey | | ífrá skrivað fyrst í juni, og eingir | pengar vóru komnir heim. Eg helt tað ikki vera gott og at best Var, at eg telegraferaði heim til konu mína, og meinti eg, at vit skuldu | steðga at gera nakað, til svar var komið. Eg fór beinanvegin á telegraf- staðina og sendi telegram. So var farið út og vit fóru at arbeiða í fastini. Tað vísti alt seg at vera í lagi. Skiparin kom so niður, hugdi eina løtu at lastini, so fór hann uppaftur, men nú rennur fram fyri | meg at spyrja um peningaflyting- ina. Eg fór upp millumdekkið til hansara og spurdi hann um/| peningin. Hann svarar, at hann hevði steðgað peninginum at byrja | vid. tå klutur var um flakasker- | ingina, men longu 15. mai hevdi | hann telegraferad heimaftur til! reiðaríið og nå vildi hann beinan-| vegin telegrafera og spyrja um! peningin. Um 10-tidina um kvøld-| ið kom hann niduraftur og sigur seg hava sent fjarrit og roknar við) svari tíðliga morgunin eftir. Á miðjunátt fekk eg frivakt, og) okkara vakt tørnadi inn, tá fingu) vit stórt hál. Kemur tá 1. styri-| maður við boðum til mín frá skip, pranum, um at siga føroyingum, | å at hann roknar við svari uppá tele| grimmid kl. 6—8 um morgunin, | og eg so gjørdi. So fór eg í koyggj| una. Eg var ikki meira enn sovn- | aður, tå eg var útpurmaður av | manni, nevndur Petur Eidesgaard, | ið biður meg koma upp, ti teir) streikadu. Eg spurdi hver grund, var fyri ti. Jú, teir arbeiddu ikki, | soleingi sum ikki vissa var fyri at) peningurin var heimkomin. Eg| vildi ikki upp, tí tað var lt í lagi, | tå eg tørnadi inn og hatta málið | hevði eg einki vid at gera. Hann| purraði meg út eina ella tvær ferd- | ir aftrat. | Um 5—tidina kom Torbergur at| purra meg út at koma til skiparans | Eg fór. Komin uppá brúnna sigur| hann við meg, et nú var galið og| at arbeiði lá stilt og væl av fiski, var á dekkinum. Spyr hann meg, | um eg ikki vil telegrafera til konu | mína, men eg heli betur vera atl telegrafert til umboðsmannin hjá | skipinum. Eg skrivaði so eitt fjar-| rit og fór niður aftur til føroying- | arnar við ti og spurdi um teir vil-| du arbeiða til svar kom aftur. Men | svarið var nei. | Eg fór og sendi telegrammið. I tí sama kemur svar frá reiðarínum, at peningurin var sendur 31. mai.| Skiparin bað meg spyrja. um teir) nú vildu til arbeiðis, og um ikki. so førdi hann í journaflini, at tað var myttarí. Svarið var nei. Ligið var stilt líka til kl. 9. tá vit fingu svar frá Jógvan á Dul, at pening- urin var komin | Hetta var søgan um myttaríið, | sum talað verður um í Fjúrtanda. | Eg vildi hildi, at vit høvdu gjørt | rættari einki at gjørt um okkum og sett okkum í samband við um- bodsminnin hjá skipinpm um at vega familjunum pengar til vit komu heim. Ti eg meini at tað, nógv hevði verið spart, sum eg' | 1num | skuldi eg råda, og er vit komu uppaftur, rópti hann meg innaftur í Messuna. Eg skilti, at Í hann og formaðurin vóru óklárir,| amtmanden visti | men hvat talaði var um, eg! |skki. Tá ver so formlinnsstarvið tikið frá Klæmint Lamhauge, og eg var biðin at taka við starvinum. | | Eg bað føroyingarnar sjálvar svara men einasti maður sum svaraði! var Torberg, ið segði, at hann! vildi bara hava at vita, hverjum | formanni, hann skuldi arbeiða | undir. — Eg hevði mestan áhuga | av at fáa túrin lidnan, so vit| kundu sleppa heim, men hevði | | ongan serligan áhuga av at gerast | formaður umborð har, tá so nógv | klutur hevði verið. | Aftaná at hava hugsað um tað, | tók eg við fyri at fáa arbeiðið at | ganga og Eg segði at fáa tårin lidnan. —) skiparanum, at eg vildi | | einki hava við tær 10 kr. um dag- | ellisrentu in at gera, sum formannslønin var | meira enn hjá hinum, ti eg vildi| bara hava arbeiðið at ganga. | Í viðtalinum verður sagt: >NÚ| versnaðu viðurskiftini umborð il allar mátar. Hvert orð vit | okkara millum varð borið til skip-| . . | arans, og vit fingu tað at hoyra aftur við hóttanum um revsing | fyri myttari. Arbeiðstrýstið gjørd-| ist uppaftur størri.« Og í útvarp- varð neynt, at 15. maður | | | gekk vid slatri til skiparans. | Fólk kunnu fáa ta og hava helst | fingið ta uppfatan, at tað var eg,| sum bar slatur til skiparans og, tað er skilligt, at hetta er til skaða | fyri meg og útdálkan av mær. | Skiparan tosadi eg lítið við, uttan okkurt smátt, eg kundi spyrja hann | um, ella hann sjálvur kom niður, t:1 mín. Eg vil hvassliga avnokta, | at eg havi borið nakað sum helst slatur millum landsmenn mínar og! tyska skiparan og hesa mína stóðu | kann eg standa við. Men eg haldi tað vera illa gjørt at leggja menn undir tilikt, og bæði Fjúrtandi og útvarpið áttu at havt verið hjá mær, áðrenn HESI børu sítt slatur víðari. Ég tori at siga, at aftaná at eg tók við var arbeiðstrýstið minni, tí tá ráddi eg, og tá kom skiparin ikki har. Ti eg hevði latið skip-| aran vita, at var eg formaður, so meira ar-| beitt, so er tað av mínum åvum | og ikki skiparans. | vera Sjálvsagt kunnu týskarar ójavnir, sum allir aðrir, men eg| c| kenni einki til tann umtalaða | proysaraanda har umborð, og fyri) alt tað, so var jú Torbrg ikki | tvingaður við tyskum ftrolara. Og. far hann ongatíð verri sjólív, enn hann hevði við har, so kann hann! siga at sjólív er gott. ; | Hvat arbeiðinum á heimferðini | viðvíkur, so var tað lagt til rættis| av mær og ikki skiparinum, og| menninir høvdu fri frá kl. 6 ál kveldið til kl. 7 um morgunin. Og| tá ikki var brúk fyri helvtini íl lastini, setti eg hinar 7 til at vaska | Tá tveir dagar vóru eftir til lands, | var liðugt at vaska, og gingu teir | fyri einki fríggjadagin, og onkur av teimum, sum arbeiddu í last- ini hildu tað vera legið ut bara a talaðu |, | men afturhaldið hevur verið so | | legði í at gera meir: arbeiði í last | ina, | fiskamjøl og til kl. 6 um kveldið. | indtil videre — — — anmodes om sættes 0. S. V. Sverri Patursson segði um hetta, llann talaði um hetta á einum fundi Havn, at tað skuldi staðið við stórum bók- stóvum uttan á Jøgtingshusi- | num: Dette er huset, hvor sa-| i | || 29, september 1962 Men fað má skipast soleiðis fyri, at kontraktin hjá fiski- monnum verður líka góð sum í ødrum londum, og landið má seta ein handil á stovn við út> ;gerð til skipini; ið selir bíligt | til tey, um so landið sjålvt litl- an og ongan vinning hevur av honum, ger minni. Soleiðis kunna skipini klára seg, og manningarnar fáa betri urtøku. | Tá munnu skipini fáa manning, tí tað dugir ikki at bjóða okk- lara fiskimonnum verri kor enn norsk fiskifør og onnur bjóða. Um sambandsflokkin = og sjálvstýrisflokkin er nokk so nógv at siga. Sambandsflokk- urin er blivin ein sjálvstýris- | flokkur — javnaðarmenn hava togað alt sjálvstýri, sum er í landinum í dag, burtur úr hon- um, og tað eitt víttgangandi nýggju skipini. Vit vita, at Vit | sjálvstýri, og sjálvstýrisflokkar- hava ov fiskiførum, og so koma nógvir |. ;-. - | landi, ungir fiskimenn til å hvørjum ári, ja, manningar uppá fleiri gerne udsættes, so visti ein, at | Skip, so tað er ikki grund til at | ikki vórðu nógv mål send inn|nOkta monnum at fáa skip, um einki. Tað hevur ongatíð verið | (Framhald á 4. síðu) á ting. | I 1928 komu javnaðarmenn | inn á ting, tveir menn P. M.| |Dam og Mourentius Viðstein. | Teir lógu fyri beinan vegin vid | ødrum sosialum | málum, sum vóru galdandi í Danmark; men sjálvstýrið og| sambardið feldu teirra upp- skot. Men teir góvust kortini ikki. Javnadarmenn við P. M. Dam sum formann; hava havt uppskot inni á øllum økjum; o g sterkt, at tey nógvu uppskotini | enu feld av ti. Men tey upp-| skot, sum eru komin igjøgnum, har hava sambandsmenn toygt seg longur enn sjálvstýrismenn. teir arbeiddu. og við tað at eg ikki ini enn hægst neyðugi, bað eg hin- ar um 't bera fiskamjøl hesar 6: tímarnag, sum eftir vóru annars kundi eg gott sett á it rivið um og teir vilja byggja sær tey. — pram ov lítið av fiskiførum, |nir hava ikki rætt ein fingur at Nógvir fiskimenn eru Við íS- | hjálpt til at fáa sjálvstýri; og |lendskum, norskum og týskum | (um loysing verður tíkin her á verður sambandsflokk- ;|'urin tann fyrsti til at taka hana Sjálvstýrisflokkarnir gera Skeið fyri maskinmenn Um nóg nógvir koma, verður skeið á Feroya sjómans- Elektroteknikk, Køliteknikk, Diesellæru, Nautiskum tólum (radar v. m.). Skeiðið er ætlað monnum við 1. parti og maskinpass- arum. Tað fer at taka 3 vikur og byrjar um 1. novem- ber 1962. Ongin skúlapeningur verður kravdur. Teir, ið ætla sær, verða bidnir at siga frá á Feroya sjó- mansskúla skjótast og innan 20. oktober. » Føroya landsstyri, 25. september 1962. skula f hesum lærugreinum: tid fólkið arbeitt líka til vit} komu und'r land, og bleiv tað um | Mið 12 tímar miira' 't arbeilda. | Tad var leygarmorgunin um 10-tid!| farið var undir at bera| at Vit vóru ikki á landi, fyrr enn kl.| 6 um morgunin. so heilt til lands var ikki arbeitt, sum sagt verður il vidtalinum.— Tá tað i viðtalinum verður sigt, | at 4 føroyingar flaktu 23—24 tons | um samdegurið, so mega teir hva gjørt tað á Fjúrtanda. tí vit fingu | mest 14 tons um samdøgurid nið- ur í lastina, og tá flaktu 6 til 8 manns. | At skiparin hevur hótt við at/ drepa menn, kenni eg einki til, eg havi so einki tílíkt hoyrt. | Annars er t2O at siga, at aftaná | at eg var útnevndur til formann, åt! saman við yvirmonnunum og | kom ógviliga lítið saman við før- | oydtgunum, utin tað sum hevdi | samband við arbeiðið. eg Hvat vidvikur tí, sum Fjúrtandi | skrivar um — felagsmarkn:da og | tysk fakfeløg, skal eg ikki koma inn á Tað kunnu aðrir trætast um. } Í Tórshavn, 17. september 1962. Niels Joensen. Skipafelagið Føroyar Tórshavn FÆRØSK MARGARINE FÆRØSKT PRODUKT 1225 Vita No I VITAMINISERET FINT PRODUKT Sjónleikarskeið Havnar Sjónleikarfelag fymreikar í vetur undir leiðslu av sjóm- og upptøku av nýggjum hugzdum ungfólki um 18 ára aldur og uppeftir. Luttakarar verða at tekna seg mánakveldið Í. oktober kl. 19.30— leikaranum Eyðun Johannesen, framhald 20.30 í sjónleikarahúsinum av sjónleikaraskeiðið (norðanfyri). NEYNDIN. DD = »