mikudagur 6. mars 1963síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSTALUR
Nr, 18 6. MARS 1963 36, ÅRG.
SJÁLVSTÝRIS
POLITIKKUR
1906—1963
TAD var i 1906, at sjålvstyrisflokkurin og sambandsflokkurin |
tóku seg upp. Leingi striddist hesir einsamallir. Lítið og einki |
var avriíkað. Báðir vóru afturhaldsflokkar, og tann framburð-
ur, ið sjálvstýrisflokkurin umboðaði var einki uttan veruleika-
fjarur national-romantikkur. ;
TÅ ID Stauning fyrst i 30'num bad um eitt sjålvstyristilbod,
kundi sjålvstyrisflokkurin als ikki semjast um nakað
ikki, hvat meintist við »sjålvstyri«. ;
FÓLKAFLOKKURIN kom fram í 1940 og gjørdist ein sannur
ið kravdi loysing, fullveldi, kvetting
hvort. Eitt nú. tå ið útvarpið |
segði frå, at stjørnarkreppa var il!
| Danmark og komið var so: langt |
| kreppu,
heldur
øsingar- og rumbulflokkur,
>, S. Ír í verstu kriggsårunum, meðan pundini raplaðu inn
yvir landið flest oll í fólkaflokkslummar. Seinri vildi flokk-
urin realunión, síðan segði flokkurin NEI fyri loysing, NEI
fyri heimastýri. Í 1950 tóku teir um styrisvølin saman við
SAMBANDSFLOKKINUM, har hann veruliga hoyrir heima.
TJODVELDISFLOKKURIN tók seg upp i 1950. Sami øs- |
ingar- og rumbulflokkur sum følkaflokkurin 10 år framman-
undan: men skjótt var eisini hann til reiðar at ganga saman
við sambandinum. |
NÚ VIT skriva 1963 hava allir teir sokallaðu »sjålvstyris-
flokkarnir« funnið hvønn annan og hava skipað hitt sokall-
aða »sjål lvstýrislandsstýrið. |
HIT fasta stigið hjá hen samgongu fram móti loysing var
ddaragongd til Danmarkar at biðja um
34 miljónir krónur
sum teir nú hava rætt til. Ajt
hetta eigur at verða gjølla kann-
að og tað geva vit Danbjarg
fullan rættin i.«
Fil hetta er einans at viðmerkja
PRÍSLAGIÐ hvat skulu teir kanna um >dansk-
Í eini dýrt og tað ger| an studning« og »lagalig donsk
e'murin krin um okkur | lån«, sum hava sett sær fyr t
men em eftirbátur á tann | fremja loysingarpolitikk og gera
vit ikki hava nakrar fyr leyst frá Danmark?
p io áseta eftirlit vid pri
monopolum og tilikum re”
Feir leysslopnu prísirnar eru al Brøv til Sosialin |
In Vandi, ti prisirnir vera i
e hátt at eta uppaftur lønar YVIRTOKUR.
tur hjá forbrúkarunum, hvarj.r|
eir enn em | Dugliga verður tosað um yvir
Hetta er mikið brek. ið' tað rá | tøkur, nú nýtt landsstyri er stovna
ist ein end! á, ti tær prishækk-|av yvirtókuflokkunum Alt skal
ir. ið ofta farn fram eru ivi-| gerast so alføroyskt
st skilaleysar Í fyrsta lagi verður talað um
V hava ti oftani nevnt, hvussu | yvirtøku av skúlanum; men v.ð
eyðugt tað er við einum mono-| mín besta vilja dugi eg ikki at
polráð: men hetta loysir ikki øll/skilja, hvussu skúlin skal fåast før
rísmál. Eitt vælskipað príseftir.it | oyskari, enn hann er.
er eitt neyðugt lid í øllum prís- og Einaferð kappaðust fóflkaflok!
ønarpolitikki urin og ftjóðveldisflokkurin um
Priseftirlit og monopolráð eru yvirtóku av kongsjørdini. Tað var
stovnar. ið fólkið forbrúkar- so nationalt kongsjørdin á for-
nir hava krav uppá; ein nát- oyskar hendur.
túrligur rættur til verju fyri tær Men hvat hendi:
ofta hart vunnu inntøkurnar. Hevur henda yvirtóka á nakran
hátt verið Førova fólki og før-
| oysku tjóðini at gagni?
| | | Nei!
7 | Landbúnaðurin hevur ongalíð
A | 5 KULI N verið so illa á høldum komin sum
nú. Afturgongdin hevur verið <vg-
sýnlig júst hesi árini síðani yvír-
DANBJØRG DAGBLAÐIÐ: tøkuna.
YVIRTOKA AV SKULANUM, Latið ti vera við fleiri yvirtøk-
I. H. Danbiørg hevði grein i »SO-|um.
STALINU M« har hann umrødd: Borgari
skúlan. Dagblaðið trívur í, hvat
Danbjørg hevur skrivað um hetta
nål, og gevur Danbjørg »fullan
rætt« í ti hann sigur um vvirtøk-
una av skúlanum M. á. verður
sagt í Dagblaðnum: un
>Men síðan spyr hann, um að SKEIV TÍÐINDI.
loysir seg at gera (fad, tí vir Fad er sjálvandi fyrigeviligt at
koma at gjalda meira og hann vera óansin og soleiðis av hesum
heldur cin annan spurning verða Oansni at koma at bera ske.v tíð-
um skúlin verður nakað betri og indi; men viðkomand. hevur tá
ødrvisi skipaður, tå ið hann er skyldu at rætta skeivleikarnar
yvirtikin og í triðja lagi om Vit hava eitt framúr stórt krav
næmingar í føroyskum skúlum til útvarpið: at:tð ber røtt tíð-
verðu at hava sama rætt til dansk | indi.
studning og løgulig domsk lón, Her henda tíverri nmýstek við
teir vóru farnir at flúgva
valpropaganda |
ávegis, at
brævatkvødur og
kring um landið. |
Kortini var tað: hent, at
fyri uppskotini, ið
høvdu elvt eima
viðtikin við 89
ikki og 27
vóru veruliga |
stjórnar- |
atkvødum,
atkvøddu
nærum
60 atkvøddu
ímóti.
73 AA
»Brævkassin«,
Í hesum blaðið hevur ofta ver-
ið sagt frá, at vit hava heimsins
Vil
at eg til eina og hverja
tað
bestu = valutaskipan.
siga,
tíð kann keypa mær vørur úr)
Sveits. sjálvt um vit onga tí- |
líka valuta eiga? |
P. J.
|
SVAR: Tygum kunnu keypa tygara |
verur úr Sveits, bara Danir eiga |
. |
sveitsiskan valuta. Tad hava teir; |
teir hava handilssáttmála við,
Sveits,
| »DIMMALÆTTING«
Flo
ein |
JAVNADARFELAG STOVNAD
I SKOPUN.
Nýliga er javnaðarfelag stovnad
í Skopun, og undrtøkan hevur: ver-
;ð framúr góð. Seinast vit frættu
hevði felagið longu 75 limir
Hita nå sighst vera fættuligt
bragd í politiska felagslívinum, tt
semasta val fekk javnaðarflokkurin
færri atkvødur enn tað dag eru
limir í felagnum navnliga 63
atkvødur
Vid hesum er so eitt nvtt blad
ritað i søgu javnadarflokksins, og!
vónandi verður hetta eitt av tíð |
tøkunum til fullan sigur fyri javn-
aðarrersluni.
Vit heilsa
hjartaliga
javnaðarfelagnum
vælkomið og ynskja tí
góðan byr í framtidini,
-O
FORPLIGTER«
filmurin
»FRIHED
mikli
demokratjsku
eitur
hin um sosíal-
arbe!dararørsluna +
nåttina | í
| Tingakrøssur. fingu
| hvat
BLUFF. Tað var
hluffi,
ikki
ið sjálvstýrismenn
reitt út millum
na sø; 'it-
ið: av
aftur
fråfarna
her triva i
um nú
Vit skulu
teir søgdu
landsstýrið:
»Og tå so er, kam hesin tríkant.
manna
ur javnaðar- sambands- og sjálv |
stýristl., ið stendur aftanfyri
landsstýrissamgonguna, avgjørt
vera besta leiðin at gamgn tl
besta framburð fyri land og fólk
okkara, tí hesum
num kann vera virkað meira fjøl
grundurlag- |
; AT fólkaflokks- og tjóðveldismenn
Í sum hava leiki óðir, hverja
ferð. talað hevur verið um
fiskimarksnáli-
longu hava verið til sam
bæði í Keypmanna-
havn og London.
samréjðingar i
num,
ráðingar
| SOVJET.
| in í søguna; men nógv hevur verið
| talað og skrivad hví Sovjet-
hvørjar
Kuba-kreppan er nå far-
um,
leiðararnir góvu eftir
orsøkirnar eru.
| til tað: úrslit
Flestir eru komnir
broytt og við fastleika, ið svarar
sunr best til fólksins veru í verki
og
OG
grundarlag,
mentan.“
hver var fyrstur at svíkja hetta
ið svaraði best tf fólks
ins veru í verki og mentan, hetta
grumdarlagið, ið Tingakrossur ag
| teraði so dúgliga fyri ????
SJÁLVSTÝRISFLOKKURIN !!!!
viðgerð f.-
dregur fram
ið
skimarksmálið og
størstu hendingarnar, fram eru
farnar í hesum málið, síðan 3 míla
r viðtíkið
1906
mar danska
Fólkat
I. Paturssonar,
V av
.nginum i (við atkvødu
fólka-
ri)
fiskimarkssåit-
sum tá var
tingsumbod Føroya) fram
og
støðuna i dag nú
Bretland
Danmark
markið
allar
fremst á
at hitt
tað blaðið m
mádin við er uppsagdur
eru til
å 12
tjóðir
og Førovar reið-
mil,
Nú
land
besta
ir at flyta Út
ldandi fyri
stendur fyrst
stýrisflokku
úrslitið,
og
fáa
og um sigur
a
det politiske regime
»Hvis ny
herhjemme ved ufornuftig op-
træden sætter over styr, hvad der
landsstyre-
1950
vil man allerede til for-
at
landsstyre er det
har haft.«
blev vundet under de
ledelser, vi har havt mellem
1963,
året med fuld ret kunne sige,
og
det nuværende
dyreste, vi nogensinde
| fundinum,
ikki
sum {teir vilja.
núverandi
komandi, Fólks-
uppå allar píns!-
yvir landið und-
høvdu
meira
Hetta
leið-
at Sovjetleidararnir
kunnu gera,
bæð:
og
reaktiónir
gildur teir
ararnar teir
ins
urnar, ið komu
ir krígnum, ávirkan
Stalin,
seringina
onga
avstalini-
betr!
veruleiki,
á men aftaná
teimum
ein
og við
ið
fingið størri
tidunum,
hava fólk
kommun“sittaflokkini.
eru
åvirkan 4
Leiðararn æ
eru bundnir av sivilum hern-
aðarligum, sosialum og idnadar
ligum uppgávum, sum einans
kunnu broytast við annaðhvort
at offra hermegina ella fólkið
Einans friður ger tað møguligt at
arbeiða fyri hesum málum.
TAÐ ER VERULEIKI
AT fólkaflokkurin = og
flokkurin allar dagar hava ver-
ið og
framvegis siga seg vilja berjast
hana
gerast
tjóðveldis-
ímóti heimastýrislógini
av
til
ímóti henni og taka
so skjótt atstødur
tess,
AT sjálvstýrisflokkurin = erpar
sum fekk
heimastýrislógina, og
at hann vil berjast fyri ai verja
og varðveita hana sum grund-
lóg Foroya.
sær
av, at tað var hann,
okkum
AT sjálvstýrisflokkur nú hev-
ur skipað landsstýrið við 4
landsstýrismonnunn og 15 ting-
3 av landsstyr-
13 ting-
sum fremsta
brótu niður og
heimastýrislógina.
sami
haray
og
hava
monnum,
ismonnunum av
monnunum
endamål at
heilt avtaka
AT smábarn skilur
at hetta ikki er gjørt fyri
varðveita
hvort einasta
at
og
sláturverjix av grund-
ikki
heimastyrislogina.
at verri
Føroya eiga vit
sjálvstýristtokkin.
lóg enn
50
ÁR
8 fyllir for-
tjóðveldisflokksins
Fríggjadagin mars
Hanus
50
maður
við
ar
Høgadalså, løgtingsmadur,
Frodbiar s6kn-
ar sjukrakassi
heldur årsadalfund 28.
tann mars
1963 kl. 20 í Fylking.
| Uppskot, ið ynskjast vidgjørd 2
megu vera stjórnini i
hendi seinast tann 14 mars.
Val fer from av formanni, trim
um stjórnarlimum við tiltaksmannt
og grannskodura við tiltaksmanni.
Tyøroyri, 4.
mars 1963,
Danmark. Hesin filmur er i hes
um døgum og eigur at verða vist- AT í seinasta »Tingakrossi«,
ur i øllum javnndarfeløgum í land- sum annars skuldsetir »SOSI
inum. Vit síggja og hoyra fremstu ALIN« fyri at vera verðins |
leiðarar arbe:dararørslurnar = og besta huldumannablad var
aftrt teimum fleiri av Danmarkar EIN EINSAMØLL grein,
mætastu sjónleikarum har = greinskrivarin var so
Felog og onnur, ið hava áhuga »mansligur« at hava sett sítt
fyri filminum kunnu venda sær til kristna navn« undir, og tað
blaðstjórans. var blaðstjórin 2 »SOSI-
ALINUM.< |
AT fyrsta = uppskotið frá nýggja
landsstýrinum var at biðja
| danir byggja sinnissjúkrahúts
í Førovum fyri 34 milj. kr. og
»GLUGGIN« — afturkomin. — Tað| AT tað ivaleyst verður brúk fyri
kann av sønnum sigast, at trupult einum sinnissjúkrahúsi, tá teir
gongur við blaðútgávu í Foroyum. hava sitið fýra ár men at
Tað var eitt megnartiltak ta teir skuldu vera so fyrivarnir
| menn fóru undir at geva út mån- FYRSTA DAGIN AT
arritið »Gluggan«, men, sum tað BIÐJA DANIR UM TAÐ
so ofta hevur hent áður, kom lag, tað mandi eingin Væmtað.
í útlgávuna, og einki fer verri við AT SO menn, sum hava sagt
einum blað, enn tá ið útgávan verð | fólki frá, at radarstrálurnar. år
ur óreglulig. Mjørkadali verða at drena alt
| . Á livand: bædi folk og fæ
»Ciluagine hevur higartil komið langar leiðir, nú sita til borðs
aftur, sjálvt um steðgur er komin tk , ;
me, : . við hermønnunum millum
| í fleiri ferðii
»radarstrålurnar.«
Hesin 1, omni »Gluggin« er JAT | Limúlargðharrin Erlendur
meinlíkur teimum undanfarnu — il" Potursson onga nvttu øjørdi
innihaldi og góðsku góður lesn- | undir f'skimarkssamráðingu-
adur. | num í Geneve oo ikki hirdi at
Tann broyting er tó øjørd, at | mata tl funder undir fiski-
Ólavur Michelsen nå er vorðin ri | markssamrúðingunum við ís-|
| stjóri eftir Sverra Fan, '0 hen | lendingar, hor hann skuldi um |
lagt frá sær. | boða Førova fiskimenn, |
Stjórnin,