leygardagur 7. september 1963síða 4

SOSJIALURIN Nr. 65 Hverjum hevur 7. SEPTEMBER 1943 1 36, ÅRG. STØDAN / ITALIU ríkið valdið á? SJÁLVT um ikki júst javnaðarmenn ella kommunistar hava sitid við nøkrum avgjørdum stjórnarvaldi, eru tað tó lond einamest innanfyri tey seks — ídnaðinum og eðrum virkjum og stovnum. Vit kunnu her taka I Italiu, hvussu vidurskiftini eru har, t. v. s., hvussu | dømi frå har landið eigur stóran part av | stórur partur av ídnaði og ødrum eru beinleiðis undir ríkinum. Stoypijarnsídnaðurin Stálframleiðslan El-framleiðslan Skipabygging ......... Mekaniskur ídnaður Bankalagið ........... Radio og flogsambandið Um vit taka aðrar greinir við, verður úrslitið tað, at av virkjum og stovnum av annars almennari náttúru eru tey | 80 pst. 55 - | 25 . | 72 - 12 - 25 - 100 - | | | | | 90 pst. á hondum ríkisins. Her er tó at viðmerkja, at sjålvt | um nógv av hesum, ið her er nevnt er nationaliserað, kann ein ikki beinleiðis siga, at tað MEE = SO | o ele er sosialiserað. | | I | | | ÚTVARPSLEIKIR. Eg kom at kunnu spreida inn um manga sessast inni hjá tveimum eldri | hurðagátt, har tey íkki annars | fólkum úti á lítlari bygd. Har var høvdu stórvegis at frétt seg yvir. | ikki vænt at leika sjónleik; Men | Nú sótu tey og eg, sum vit plaga | hetta kvøldid var sjónleikur I út- | at siga, og »slappadu« av — hvat | varpinum. Bæði høvdu sera gåden! hjartaligu trongdu til, heldur | hug at lurta; húsmóðurin | hevdi við hvert hug at tala nøkur men orð við meg; men gamli: beit hana | . | nærum hverja ferð tí hann fylgdi einki missa burtur. Við hvort sat hann AÁ| so hvassliga av við og vild: ålvarsamasta kitladi hann og viði; honum í hvørjarl spenningi hvort tað flenti. | taka eltt | hvønn tægr Hesi sum orð bert fyri at dómi um, hverja gleði og 1 taks | útvarpið og sum leikpartum | hugna tey, lut í teimum ymisku | róðramenn HVOR ja, hver hevur åbyrgd- in iv. hersskyldu, hernadarstød, | hervaldi og annað úr her. »stipan« tjóðveldisflokksins og leggi til merkis UNDAN seinasta vali Vit lata >14. sept. svara »Tad var í landsstýristið fóika- flokksins at marinustødin kom, og tad var í landsstýristíð fólka- flokksins, at tiknar valdið uttan at samrådingar vórðu við útlendska her- um stóð á Samfelli — fólkaflokksmenn upp gjørdu Føroya fólki vart við, hvat var F gerð. Tað var í landsstýristið fólkaflokksins, at nýggj donsk herskyldulóg legði herskyldu á og tað var í lands tólkaflokksins, at um devdarevsing varð sett í gildi førovingar stýristíð lóg í Førovum, Loksins hendi so tað, at sjálvur formaðurin I fólkaflokkinum gjórdi súttmála við hervaldið um leigu av før- oyskum fjalli.« Ta un til Brøv. BENSINGJALDIÐ. Sosialin Það man tykjast ein login máti at hjálpa fiskivinnuna og fiskl- monnum at leggja stórt gjald A | taka | Vera slagnum, leitt sindur meira av Holberg; hann | mugu halda seg til bensinið. og út- |enn at sita og hálvdúra ella eisini sær av innanhýsisarbeiði, ið ikki er nøkur hvíld fyri eldri mennt | | skju, | tað útvarpið: hetta; men læt áheitan til av tí góða gamla | okkum t. d. fáa | fyri mína meira latið roynið er so fólkaligur — hann fólk. og gong- ur í —sen. bensinið, tí mangir eru teir, sum eru eisini fikkimenn, partur av fiskivinnu, ið skal halda uppi og lívið í tí fólki, sum í landinum búgva. Men revsaðir við og útróðurin eisini ein tí somu landinum hart øl. útróðramenn verða bensintolli aftrat um hinum tollinum, ið komin er! undir hesum landsstýrinum Til menn vil eg siga; landsstyrismenn og løgtings- tað hevdi fiskimonnum, stórhækka tykk- verið vakrari gerð móti ikki hevdu ara egnu lønir, ti so var um tt heldur ikki neyðugt at lagt bensintoll A útróðramenn. | Men einaferð kemur aftur ein) dagur! Varið tykkum! Útróðramaður. »ROMEO OG JULIE< Shake. | speare er vælkent navn, tå ið tal- að verður um leiklistini ein av | teimum størstu, ið hevur avrikad | ella gjørt seg galdandi á hesum oki. At listarverk við hvort - | annaðhvert tað er í tónalist, skald. | skapi ella leiklist eru meinlik hvørjum ødrum er ikki ókent hví skulu íkki hesi, sum hesar gáv | * . * . | ur hava fingid, ikki nema hvør vid men ; ; | annan vid teirra hugmyndum og teirra avreksverkum? Tað meira enn so hent, at tey, ið hava gjørt meist- arum, frægum hepnari arbeiði eftir hava verið enn meistararnir sjálvir. Vit hava ser- | skild dómi um hetta innanfyri målningalistina, ØLL kenna hitt mikla meistara- verk Shakespeares >ROMEO OG JULIE«. Beinleiðis originalt er tað ikki, tí her hevur Shake- speare = dramatiserað yrkingina | »Sorgarleikurin um Romeus og Juliet« eftir Arthur Brook — eitt verk, ið kom út tvey ár áðr enn Shakespeare varð føddur, Brævkassin. Sjálvt um tað ikki er so tor- | ført at fáa skil á aldrinum á teinum politisku blødunum, sum koma út nú, loyvi eg mær | at spyrja, hvat ár hesi byrjaðu at koma út og um onnur po- litisk blóð eru komin út ft Føroyum? Lesandi. hevur | |hjálp av | | | 1 | NAVN: Um tú setir bókstavirnar navninum | i hesum | tú at vita hvat starv fært maðurin hevur: KÁRI HERS —— saman, hesin ORÐ: | øll líka long. Vit uppgeva ein bók- stav allastaðni, sidan skal tú við lyklaorðunum aftanfyri | fullfíggja orðini: | | | | | annarleiðis | Orðini, tú skalt finna, eru — Å me — mannsnavn | — — — — Á fiska —--—-—A bygd — Á — — — nógv — A — — A arbeida — Á — — A smyrsil — A— — A øvugt 1 TAÐ var ein kendur tannlækni | sum segði: | | SVAR: Núverandi blødini komu á fyrste sinni hesi år: Dimmalætting | 1877, Tingakrossur 1901, Soøsial. urin 1927, Dagblaðið 1935 og 14. september 1946, Friu Føroyar kom i tidarskeidinum 1942—49 mál- gagn sjálvstýris-sosialistanna, Tim- in frá 1946—46 málgagn hjá Sjálvstýrisflokkinum (ein deild av fólkaflokkinum). Á Tvøroyri kom Føroyatidind: frá 1915—61 (sam- bandsblað) og í Klakksvík Norð- lýsið frá 1915, men fleiri steðgtr hava verið inn ímillum — eina tið fólkaflokksblað sterkt politiskt litað. Veitst tú og framvegis | j | | | | AT í 16. øld bannaði sultan- urin tyrkarunum at drekka kaffi ti hesin drykkur gjørdi | so mikið um seg, at fólk fóru | tannlækni livir ein munninum — Sum bara frá hondina. og Í 0 HIN læknin og kend: blaðstjórin Knud Lund. hann gevur fólki ráð um, hvussu lein ikki skal verða ov tjúkkur, sig- | | danski fótbóltleikarin, | | berg, sum hevur givið út bók, har | til útsølu, ti uttan mun til ingin er tað á tann hátt: ; at mennitir vóna at fáa nakað teir hava brúk fyri meðan kvinnurnar = keypa nakað, tær vóna at fáa brúk fyri. pen- -0— VÆL SAGT: — Tey flestu menniskju eru ikki nógv verd tá tey skriva sjálvuppgávuna. + var fað ikki avleið nú fólka- + flokksmenn, sum ynda at + ganga við krossum dinglandi + í knappholinum og geva Dana + kongi ið teir annars ætla at + seta við fyrstu atløgu, + afturfyri—heidurslønir við at + kalla bergholid í Suðuroy upp + eftir honum, at kalla bergholið + á Norðoyum fyri: >KNAPP- + HOLID.« av TAD ER VERULEIKI AT Dagblaðið íðuliga skuldsettu og fólkaflokksmenn Danir fyri ur: j | at vilja slaka í fiskimarksmál- — Køb min sidste skanke-bog. | inum so einki fiskimark varð De har alt at vinde og kun! útflutt 28. apríl í ár. Dem selv at tabe. | ar 28. apríl í ár ráddu fólka —0— | flokksmenn fyri borgum, men ÚTSOLA. Tað er ein munur á! einki fiskimark varð útflurt monnum og kvinnum, tá tey fara | henda dagin. r Jåkup Andreas Petersen til åminningar g 31. august í ár komu deyðsboð- | enn vakrar bladgreinir, at hann ini av Jákup Andreas Petersen. | átt: álit og var avbera nógv av- Kanska ikki øll, sum hesar reglur | hildin millum manna. Allir, sum | lesa, vita reiðiliga, hver maðurtn vóru til skips í rakårunum í 30" at hugsa og siga sína meining, | og at hetta kundi føra til upp- reisn. Tað hendi veruliga, at folk ið høvdu drukkið kaffi vórðu dómd til deyðis. { | | | Í AT umleið 90 pst. av øllum teim- um amerikensku kvinnunum. sum í dag hava leiðandi størv| í handilslivinum í USA annað. hvert byrjaðu sum maskin-' skrivikvinnur ella sum steno- grafar. AT í gomlu Rómaborg vóru tað menninir sum keyptu verur nar. Kvinnurnar komu ikkt uppí leikin, tí roknað var við at menninir dugdu betur at »prutta« um prísin enn kvinn- urnar AT tað i heiminum eru umleið 60 mål, sum hvert í sínum lagi er móðurmál fyri fólkabólkar, ð telja meira enn 5 milj. „ menniskju. AT á døgum Shakespeares vóru tað færri enn 6 mili. mennt- skju uttanfyri Bretland, sum skiltu enskt mál. AT ein ketta hevur meira enn 500 ymiskar veddar. Hetta er orsøkin til, at kettur, ella ser- ” liga kettlingar eru ógvuliga fermir og bragdligir í sínum verumåta. AT í Kina fóru teir undir at likna inntøkuskatt longu umleið 140 „ ár fyri Kristi føding Me [——[————— / (G evið foroyska r BARNABØKUR fram, var | sjåldan, tå er; men eg ivist ikki í, at tå ið vit siga Jákup Andreas i Gøtu, Ják. | | | | up Andreas í Horni, kokkurin ella | gamli kokkur, ja, ur, ikki kring um landið, navnið og ikki bara tað, tí henda mangur, bara i sum kennist skilamann minntist einans tey, ið stóðu honum næst, vóru vinir hansara ella komu á gátt hjá honum, men allir teir, ið hava verið saman við honum gjøgnum árini, heilt frå ti. hann við ár í hond legði til havs. Sum vit longu áður hava nevnt, ella rættari sum tað liggur í ein- vit hava drigið um av now nunum, Andreas ættaður kjósað: var tað at Jákun úr Gøtu, men hann úr“Klaksvík, og tå vid sær ViV hann kom teimum til- tiknu rógva Ut saman Hornabrødrunum og fóru at við fór motorbåt! umborð á kokkur; verður Seinri hann ym- men tí- ofta síni í iskar sluppir sum skilakokki að eftir, yrki, ymiskum við líkum og síðstu ár hesum starvaðist hann umborð á trolarum, minnist meg rætt øllum trolarunum hjá I. F. Kjølbro uttan nýggja Skálabere. Millum annað var hann við Næra- berg. tå i hann undir krignum var bumbadur og sektur: men Andreas borðaftur Jákup var skjótur um- á annað far. | Hann var góður fiskimaður, men fremstur var hann sum kokk- | tað ikki allir hendi bóðu ur. Til dømis skinarar sjálvandi besta fólkið skiladu og teir vildu hitt at góðir fiski. | menn til, at teir skuidu | ikki | | so er tað mang- Klaksvík, men | við | num vita, at ikki var so nógv at gera burtur úr hjá kokkinum; men Jákup Andrefs hevði tað frálíka nógv og gott burtur úr lítlum og matgerðina hjá allir væl nøgdir við, hegnið at gera bæði honum vóru | tí teir vistu, at teir altíð fingu tað | maður, | hann og virðiliga tilgjørt. Andreas var fáorðaður ið kendi hann koma honum kundi tá hvussu væl Guds. Hann allar vælvildir, besta, væl Jákup men tann. kundi við hvort rættuliga ; við døm:i aktadi var takksamur fyri væl nær, og hann nema um, boðum ið gjørdar vóru móti honum, so- leiðis sum presturin eisini visti at siga frá, tá vit tóku avskeð við hann í Klaksvíkar kirkju. Eftir situr kona hansara Sigrid, ella Gigga, sum vit vanliga plaga leit- | at nevna hana. Hon hevur mist ein | framúr trúgvan stuðul; men eisíni Jákup Andreas var henni en trúgvur vinir fram gjøgnum lívi. Skal eitt hjúnarband trívast væl, er tað neyðugt at hitt besta sam- ljóð er millum kvinnu og mann. Júst í hesum hjúnarbandi komu ;0 | Føroya bestu synum., jur fødilandi hava vit at kenna, hvussu væl kann få- ast burtur úr hjúnarlagnum, tá ið báðir vilja gera hitt bæði fús til. og hver til annan, teirra gott og fyrimyndarligt á ollum økjum og í partar og Hetta vóru hóskaðu hjúnarlag bæði besta. fo væl var ollum lívsins forum, Ein góður vinur er farin, ein av ið tænt hev- sínum við trúfesti og sum avhildin álitismaður millum starvsfelagar sínar. Friður veri yvir minni Jákup | kom“ við, um Jåkun Andreas varð | Andreaser. kokkur. Hetta sigur okkum betur | Ein vinur.