mikudagur 11. september 1963síða 4

SOSIALURIN Nr. 66 11. SEPTEMBER 1943 36, ÁRG. STJÓRNARMÁL FOROYA Stoða sambandsflokksins ALT, ið kann setast í samband við sambandsflokkin er meir |og talu, sum jur tikið uppaftur okkurt, og minni merkt av afturhaldi, sjålvt um nógv av tí, ið javnað- | arflokkurin hevur vunnið av stevnumålum sínum, er vunnið í samvinnu við sambandsflokkin. SAMBANDSFLOKKURIN hevur allar dagar hildið fast um verandi stjornarstødu okkara við Danmark; men flokkurin | mátti ásanna, at amtstødan var óhaldbar, og als ikki í sam- ljóð við meiralutastøduna í fólkinum. Asannandi henda veru- leika gekk flokkurin í 1940 við til fyribils stjórnarskipanina fyri Føroyar, hareftir løgtingid fekk lóggávuvald, og seinri var flokkurin við til at fremja heimastýrislógina. TÅ ID heimastýrislógin veitir okkum alt tað sjálvstýri, vit sjálvir vilja hava og eru mentir at bera, kunnu vit ikki siga bandslínuni; men tað teimum bara til heiður. ENDAMAL sjálvstýrisins var at vinna meira sjálvstýri; enda- mál sambandsins at forða hesum. Vit hava í dag meira sjálv- stýri, enn sjálvstýrisflokkurin droymdi um, og hetta sjálvstýrið hava bæði sjálvstýrisflokkurin og sambandsflokkurin verið við til at vunnið okkum. Legið men satt! Verður bergholið í Norðoyum gjert nú? VIT hava áður greitt frá, at um P.M. Dam aftur gjørdist løgmaður, er eingin ivi um, at bergholið i Norðoyum var byrjað fyri rúmari tíð síðan; men at hitt sokallaða »sjålvstyris- | landsstýrið< her eins og alla aðra staðni hava drálað og drigið it: teir hava gjørt sitt til, at peningurin íkki fyri langari tíð síðan var útvegaður. NÚ SIGST at farast skal undir bergholið aftur til vårs, og verður hetta so ivaleyst eitt av fyrstu tiltøkunum, ið greitt verður í sambandi við 60 miljóna grunnin. Í | | í | fegnir taka | orð annað, enn at sambandsflokkurin hevur givið nógv út av sam- | sm HÁÐ og spott varð tveitt eftir javnadarmonnum undan seinasta | vali, bara hesin grunnur var nevndur, men »sjålvstyrislands- stýrið“ mátti nú krúpa til krossin og biðja um, at hesin grunn- ir varð stovnaður. Háðararnir og spottararnir hava nú ligid i knæ fyri dønum og eyðmjúkliga biðið um hesar mongu miljónir, sum P. M. Dam longu hevði samrådst um og fingið tilsøen um, áður enn hann legði frá sær sum logmaður. HESAR drepandi daniseringsmiljønirnar, sum tær einaferð vórðu skýrdar av fólkaflokks-, tjóðveldis- og sjálvstýrismonnum, eru nú vorðnar hovuðsgrundarlagið undir politikki »sjålv- stýrislandsstýrisins<. Hereftir verður tað tí ivaleyst »Dimma- lætting« og >14. sept.«, sum koma at trætust um, hver teirra, ið framt hevur dyggiligasta sambandspolitikkin. Nú maðurin í landsstýrinum so væl situr fiskimannafelagsfor- skuldi ligið fyri. MINSTULONARMALID, Sum kunnugt giv tjóðveldis- flokkurin ovurstør lyfti um, at minsta mark fyr instulønint kuldi vera 1200 kr. um månadin, MJOLKAEFTIRLIT, teir komu í landsstýrið. Og Nú veit eg, at tað eru fleiri snn teir hovdu eis immanundan | eg, ið ofta hava litlan hug at hal uppskot um hetta á tingt,| keypa mjólk frá mjóikabúðum og men hvat inntøkum viðvíkti stóðu | handlum, ti ein hevur onga vissu teir líka spilnaknir sum á sinni, | fyri, hvat tað er fyri ein vora ein tá javnaðarmenn høvdu uppskot! fær; men har børn eru í húsinum um 1000 kr. minstuløn er hetta neyðugt. og Erlendur Patursson upp- Mad er nú eitt, at mjólkin er dýr havsmaðurin til tær 1200 kr. lat tað fara, mangar verur verða spurdi javnaðarmenn: Hvaðan | eisipi seldar fyri okurprís. Eg skulu tit fáa peningin frá? kenni trupulleikarnar hjá mongum | Nógv vatn er runnið, síðan tað | mjolkaframleidara, Og unni teim- efydnadist javnadarmonnum it | um hesar krónurnar. fremja 1000 minstulønina, Men tað hendir av og 4 ofta Undir hesum stýrinum er skatt-| um summarið it tað er ring, urin nógv hækkaður. tollurin nógv fyri ikki at siga stak ring ella spilt hækkaður, imsetingargjaldid nógv mjólk ein fær hækkað, tollur er komin unná ben- Tad er á einhvønn hátt avgjørt sinið og stórur tollur er kømin neyðugt við einum mjólkaeftirtíti. | uppá sjóklæði Sjálvur dugi eg ikki at siga, hvussu Sostatt eru fiskimenn verri fyri) hetta best kann fara fram, men nú enn bert fyri einum hálvum árt | tað vita teir serkønu; vit hava jú sidan, og við teimum nógv hækk- mjólkaeftirlit í eðrum londum aðu útreiðslunum er kravid um Forbrúkararnir = mugu iryggjast 1200 kr. minstuløn vorðið rættyrs. ímóti at fáa spilta, møguliga sjúka | ari og rímulígari enn á nøkrum mjólk sinni áður Faðir. »Citat Sørensen og Lurifax« i Dag blaðnum. Nú er tað eingi dulsmál, | at Dagblaðið ræðist, tá aðrir taka | uppaftur, hvat teir áður hava skriv | avreks- | líta í skrivt | fólka- | að ella siga bart út, hvussu fólkaflokksins eru á við Dagblaðið og verk at samanburði orð. bæði í flokkurin hava vartað við, | í Dagblaðnum fríggjadagin verð- | ið er UDP vit Hetta ikki | rættuliga hava borid fram. komid bladnum væl við,| ti tó blaðið vil okkara | til einkis, noyðist tað at viðganga | nå | flutt gera orð hava rætt, eitt fiskimark at vit kortini tað, at út 28. apríl. Í vaktarskipamálinum samvitsku, og skulu vit | teirra einki varð hevur blaðið ivaleyst ringa blaðið ynskir tað, um egnu M. tey | uppaftur P og um hetta mál, meðan sat sum løgmaður, ikki blaðsins við skriving | folkaflokksins | at ríma væl politikk fara og i dag. rå moti hardliga fram leggur ið blaðið fer P. M. Dam at skriva | hann og við ymisk- undir greinir dulnevnum undir, so hetta lætt annað enn eitt Dagblaðsins, um er er einki lið Í sum at fara um, tí hetta og sama per- er blød sónjagstran gitin av øllum, ið vanliga lesa ini og fylgja við. ZA | 7 HF | VHA | SOSTALURIN. Kann brævkassi blaðsins gera | mær fann beina at siga frá, hvussu langt frá Føroyum ein | kann ferðast uttan at tað cer' neyðugt at hava ferðapass við? Eru eingi pappír neyðug í passfría økinum? Tøkk fyri góða vælvild og upp lýsningar? Ferðahugað. ferðast SVAR: hava Ein pass við á kann uttan at økinum, sum hoyr Nordanlondum til, t.v.s.: Føroy- Danmark | Finland - ir r, Ísland, Grønland, Noregi, Svoríki men so ikki longur. Tað er óneyð- og ugt at hava onnur pappír vid; men altíð rætt at hava okkurt, ið vísir, hver ein. er LÓTIR. Undan valinum seinast krivaði >14. sent< m. a it tjóð- veldisflokkurin er > ein tjóðskaparligur sameln- ingarflokkur, ið hevur tikið fiski manna- og verkamannakor sum høvudsmål í tí dagliga politikk- inum í øðrum lagi velja teir tjóð- veldisflokkin, ti hann er flokkur hins minna mannsins, ið setir sosiala — rættvisi fremst ú ar- beiðssrká síni VIÐM.: Hvussu hevur so hesin politikk- ur roynst? Undan valinum: 1. Fiskimenn ikki vunnið eitt oyra í sáttmálabótum undir 12 ára tjóðveld} leiðslu í Fiskimbnna- felagnum 2. Flokkurin Vildi bert »BØTA UM VERSTU BREKINI Í SO SIALLOGGAVUNI.« 3. Var til reiðar at ganga ímóti fólka- avlamis- or einkjupen- sjón, barnatrygd og serforsorg Vit kunnu so taka, hvussu flokkas | yvirtøka og enn minni nøkur loys- | | oddagrein i | fiskalandingarnar, ins politikkur hevur sidan hann kom í landsstýrið: I. Noktaði at viðgera 44 tíma arbeiðsvíku. roynst, málið um 2. skatturin hækkaður í stórum, | 3. tollurin hækkaður í stórum m. má tað vera við merkiligum a, við 15 pst. uppá sjóklæði til kenslum, at Ólavur Michelsen fiskimenn og 20 oyru uppá lit. | 7? skrivar >14. sept.« og boða urin av bensini hjá útróðra- frá tí mikla framburði og monnum + betri livilíkindum: sum verða 4, Umsetinggrgjaldid hækkjð við skulu Føroya fólki í lut, tå 1 prosenti | + hann og hansara flokkur hev. flokk hi | + ur bundið seg til fólkaflokkin ; js si okkur »hins Á ' So royndist hesin á | } og Poul Petersen, sum sigur: i Pé annins,« og vit nava i A Sg . . Minna m , P . + lívreimin må spennast inn! verri i væntu, ti enn er eingin framd., ing aðrir siga | He Ve) '| TAÐ MEININGIN« eitur Norðlýsinum, >VAR har verður tær føroysku skrivað um sum fará frám uttanfyri Føroyar. >Men tað loysir seg væl at sigla | niður til Esbjerg ella Álesund og fiskin tað halda ið . og teir halda tað, ja so má tað vera heldur avreiða har; fiskimenn hvussu er tá rætt. Tað er eingin, sum ti at størstu nakað galið vera i føroy- skir fiskimenn eru úr- beidsgevarar í Esbjerg; ímóti tykist dernaður nationalur politikkur! tvørtur- | tað vera hypermio- Fiskimenn ein týðandi samfelagslívi, eru okkara sjálvandi part- og at fáa sum mest tað er ikki alt Arbeidsloysid vind ur í royna burturúr, men sagt fyri tað. uppá seg á bygdunum, so hvort sum arbeiðið í Esbjerg veksur — var tað meiningin við tí heila ?K ØVeitst tú AT tað var meðan javnaðar. maðurin P. M. Dam var log maður at vit vunnu 6 nýggj ar havnir og víðari vinnu- og veiduøki í Grønlandi, AT undir sama stýri vóru øll okk ara gomlu veiðurættindi í Ís- landi afturvunnin fyri sneri og snellu AT und.r sama stýri, vunnu it aftur rættindini 10 ár at fiska inn at 6 míla markinum víð Norðurnoreg AT undir sam týri komu 40 nýggj skip til landið. meðan onnur 18 vóru í gerð ell 1 umbúna AT undir sama stýri var minst lønin hækkað frå 700 krór uppí 1000 kr. um mánaðin AT undir sama til lrå 2 og 4 stýri var prisvið útróðramenn hækka oyru upp íl5 ovru ko | AT undir sama stýri fingu gomul, avlamin og einkiur 2 oll undir pensjon onnur ftreingiandi komu sosiala trygd sama stýri vóru AT undir úlár bygdir og tiknir í brúk enn á nøkrum sinni áður AT undir sama stýri var sjúkrahús byggingarmálið loyst og pen ingurin útvegaður sam stýri fingu tær AT undir SÍ nt 1 1rn < 4u inntøKurnaår a barnafrådråtturøn hækkadur og varð munandi NØVN, Burtur úr hesum reglu- num skalt tú finna: 1. mannsnøvn: Har kom €in nísa kurteisliga framvið. Brúkt vask selist bíliga. 2. kvinnunøvn: Hann ansaði ikki, at eg kom. Hann hevði sera smala nós. he ORÐ. Nidanfyri hava vit nøkur orð, har bókstavirnir eru fløktir saman; men við hjálp av lykta- orðunum aftanfyri greiðir tú tey 1okk: TNRUGEGORR frukt NANRUESIDRI skip ALRFYAOJLN fjall (SA RBUPAVIR starv GURKKVAVILI djór kanst fáa Mær múrsteinar. 1f- en Meistarin: Hanus, tú beiði hjá m tørvar at Hvussu Cr. mann bera Hanus: stór verður lønin? Meistarin: Tú fært tað, tú er verd. ur, Hanus: Nei, so må tað vera harvið ti so litlum kann eg ikki liva av, —0— Konurnar berjast fyri at fáa javnrættindi = við menninar — menninir bara fyri at fáa rætt. 0— Mamman: Petur, góði, her er nak- leikutoy, sum Óli er vaksin Ert tú að av 1 frå. Tað er st nýtt IXK: glað Petur alt um er keddur at eftir (Sum av bróðurin); IF tá Óli eg gifta meg við einkjunr møguligt skal vedda uppå, at doyr, 80 ma hjå honum FAD KR VERULEIKI AT tå ið samrúðingarnevnd við P. M. Dam á odda fór til sam fáðingarborðið við íslendinga um at vinna aftur gomul fiski- Íslandi og ini vóru afturvunnin fyri snóru skuldi = Erlendur umboða Foroya rættindi i sum els- og snellu, Patursson fiskåmannafelag hóast hann var komin til Íslands við dansk; »Dronning føru vid TERN. ein- men skipinum Alexandrinex (hinir førovska skipinum UND, hann ikki einasta fundi, men stikk møtti å um av aftur við sama skipi. Heldur tú ikki SOSIALIN? So bílegg hann hjá postverkinum!