mikudagur 25. september 1963síða 2

Nr. 70 Sjálvstýrispolitíkkurin TAÐ FER IKKI AT BERA TIL HJÁ SJÁLVSTÝRINUM AT KASTA JAVNADARMONNUM FYRI, AT TEIR HAVA FORÐA Ti AT STANDA VIÐ STEVNU SÍNA OG FØRA EIN SJÁLVSTÝRISPOLITIK K. FINGU VALDIÐ TIL SJÁLV TAÐ IKKI, OG Ti KLOVNADI SPONUR. FÝRISPOLITIKK, MEN NÝTTU FLOKKURIN OG FÓR Í Í Í kj SOSTALUR , settur vid føroyska fólkaskúlan utt- ! skipanin Tá ið sjálvstýrið í 18—20 sat| Flokkurin hevði ikk; bara tað so- við reinum meirluta á tingi, hevði | sialistiska málið at gera Føroyar tað besta høvi at føra ein sjálv-| tl eitt fólkaheim fyri allar fføroy- styrispolitikk. Men tað gjørdi tað| ingar við sosialum og vinnuligum kki. Sum monnum kunnugt lirr- | javnrætti og trygd fyri allar stætt- iði ikki i tí sjálvstýrisliga sæð, ir i landinum. Men hann hevði ets- Tå vóru ikki = javnaðarmenn|ini tað til endamáls at fáa loyst sum skipaður flokkur á tingi. hina tjóðskaparligu trætuna á sál- * Tað er einki at ivast í, at sjålv- | arl/rødisligum og pedagogiskum og| tyrisins evnaloysi at handla, tå ið | hugspekingarligum grundarlagi. | að sat við maktina, er høvuds- Javnaðarflokkurin hevði so statt| tvoldin til syndringina av fløkki-|eina heilt nýggja tjóðskaparlíga | wm í mangar sjálvstýrisflokkar. | stóðu til eina varandi og endiliga| Men tað skal viðgangast, at tað loysn av sambandsins og sjálv-! r heldur ikki lætt hjá flokkinum, | stýrisins nationålu trætu. Flokk-| í innanfyri hann vóru so ymiskar!| urin var so statt alt annað enn tað rreftir, harímillum aftturhaldskreft- | sama sum sambandsflokkurin og r, sum lítið lag løgdu i sjálvstýris-| líka so langt burtur frå teirri van-| wgsjønina, um hon kostaði pen-' skeplaðu natiónálu støðu sjálv-| ng, men sum bitu tenn saman fyri | stýrisins, ein stóða, sum var kom- | it førs afturhaldspolitikk og vera| in inná okkum uttanífrá sum ein| indstødu móti teimum, sum vildu! krypul av seinastu rembingunum | kki bara fáa loyst tey nationálu| av ti millum hugspekingar koll- »roblemin:, men eisini fáa framt! domdu natiónálismuni. ið kapita- osial og fólkalig (framstig. |listarnir, stórmenninir og imperia- At føra ein tjóðskaparligan poli-|listarnir høvdu helriðið heimin við tikk undir- | skrift av: javnadarmanna uppskoti til »vina- og frælsisbræv dana og | fóroyinga millum Og hetta bræv, hetta javnaðar- manna valmanifest stavar ikki frå | tíðini = alftaná heimsbrdagan, men | varð framsett undir kríenum, í 1943, sum ein úrskurður av javn-| adarmanna analysu og? metån áv møguleikunum fyri einari endalig- bara uppå trætuna um ein natiónálisma, sum bygdi uppá vísingarmál millum tveir flokkar| hatur og illsinni við høgg og slag um teir einastu, ið vóru uppi 1| móti ðrum tjóðum við eini sjúk- politikki, kundi ikki bera til, tá| ligari tilbiðing av sínum egna. av ð hvørgin parturin tilsjónalátandi | sær sjálvum sum tí einasta virð:s- eyði hug at taka aðra stóðu enn Kulla. ) llviljans støduna, ið ikki stevndt| tt eini loysn av trætuni til frama | MEG UNDRAR yri kjarnuna í såålvum spurningin , FA siålvt 1 gint | Meg undrar, at sjålvstyrispenn- ð er bjarging av ti etiska menn- j ] ; , urin í Tingakrossi skal koma sær ngalig av ti andaliga í lívinum ; h ' at nerta við tann natiónála spurn- júlvum hjá menniskjanum. Hetta | ; we jungin vid briksli móti javnaðar- tríð sjálvstýrisins og sambandstns monnum, Hann måttti vita og im málið, tess fyrsta rætt í skúla R j *| tað veit hann eisini Givad væl rkju, sama rætt, sum lívið gav ati , | at her stendur sjálvstýrisflokkurin úti manna millum komst okkum : ' 4 so merkiliga veikur ggja solerdis. at tað minn: var É , : . Lat okkum minnast sjálvstýris- in Spurningur um eina målsliga i i pennin i »Krossi« um, kipan im gagnaði fólkinum, tess ; . : , + æt longu i 1931 setti javnadar- daliga og praktiska lívi best. ,, Á j »| flokkurin fram uppskot um. at tad nen heldur um irðlegging a La ] : ? litist føroyska lílaggið við kongligari av verjum 0 tejrr »olitisku pon gerð skuldi verða góðkent sum tøduni hjá hvøri ødrum ti hari - | Føroya tjóðarflagg e'sini uttan fyri ir EINKI up? ( rammi. um Vir 1 x ; ;: sjómarkið, men o háttað, ein vid ti fekk tað 5 at ikki ein einasti sjálvstýris- esta (fram, uttan at annar flokk- { maður greiddi atkvødu fyri hesum ” | Uppskoti. men tað var so ímóti hes inn kendi sum vera av avgerandi . um uppskoti, at sjálvstýrisflokkurrn g fundamentalari virði | ytti Jóhan Kallsoy at vera við till! Tá stødan var henda og so- | JA, eta hetta unpskotið fram sam ðis kh hon dugir tað einki . : an Við javnaðarmanninum P. M zamla sjálvstýrismanni í »Tinga Dam i TOSSI< t royna at umbera sjálv- > +. | i ; at tað var eftir uppskoti Og um- risflokkin ð at briksla Staun- sókn frá P, M. Dam og Louis Za- gi og danska javnaðarflokkinum j chariasen í landsnevndini uttan t vera komin við hazarderaðum j sambandsmannin og fólkalflokks- ppskot um fult júlvstýri elta TU ; mannin í nevndini til bretska mtsstødun serliga er tad skeivt konsulin um at fáa góðkent tað t gera hetta. tá ið stødan ikki var! . , £ , ; føroyska flaggið sum okkara flage enda, so statt sum sjálvstýrinum ; ; ' SP , | undir krígnum, at bretar gingu við tíð var løyvt sum einum demo-|,.. Fa. | á til at góðtaka okkara flagg at nýta ratiskum flokki at koma fram Á á skipum okkara ugan fyri sjó ið broytingaruppskotum heldur : : Í . | markið, nn at leggja årarnar inn og spæla . , : ; ; i at tað var eitt av hovuðsmál- Spæla firtin kanska fyri at ; ) Á unum í stjórnarskipanaruppskot- | leppa frá spurninginum, so sam-|. ; Á á . inum, ið var gjørt eftir javnaðar- nds- og sjálvstýris æviga togan ) , | ; ; manna vina- og frælsisbrævi Før- m måédurmålspurningin og tey p | Á f oya og Danmarkar millum, at før-| atiónálu problemini kundi halda , , | ; … | oyska flaggið skuldi verða skrásett fram og halda allan sannan poti-| ' , : , sum okkara førovinga lflagg. kk um sosial, landsuppbyggingar- h Þú 1] FOA Hvat — viga kjálvsífrismannsins g vinnulívsmál burturi Harvið . os ; Á kost móti javnaðarmonnum í flagg-| evði ein bjargað tí kapitalistiska i i: , málinum við hesum veruleikum i! g stórmannavnolitikkinum og lagt || | wa Har royndin til ein sannan sos* | ; ; Skammiligt briksl, harrs sjál listiskan arbeiðarapolitikk 3 : ; 5 , stýrismaður sinkjur fyri langar tíðir ; | 2 S Og við målspurninginum liggur AVNADARHLOKKURIN BER tað ikki betri hjá sjálvstýrinum ÝGGJA TJIÓÐSKAPARHUG- Sjálvstýrismaður kann lesa ting- JÓN Á LOFT tíðindi, og har sær hann, Javnaðarflokkur:n kom uppi poli at javnaðarflokkurin hevði upp- ukkin í 1928 á Føroya legtingi.! skot um, at eingin skuldi verða an prógv í føroyskum, men tá hendi tað M greiddi skoti, at javnadarflokkurin uppskot um at avtaka $ 7 í skúla- lógini, ið var samtykt á tingi og á fólkatingi og ríkisstjórn, og heyðt javnaðarflokkurin harvið loyst mál- trætuna í skúlum okkara og fingið hjá sjálv- i sjálvstlýrismaður fyri hesum upp- eingin atkvødu setti fram burtur høvudsstridsevni stýrinum og sambandinum, at javnaðarílokkurin hevði upp- skot um mentunnargrunnin, men at tað varð felt av fólkaflokks- monnum og sambandsmonnum, og ikki fyrrenn menn uttan fyri ting» | málið dyrgdu við ti at 10 reistu av stovna grunnin til heiðurs fyri Jóanes Patursson, gingu sjålvstyrismenn við hetta mátti verið eitt sindur foytt at bitið í seg at móðurmálið fekk høvudsrætt- in ella sessin, tå ið stjórnarskipa- nin varð samtykt henda stjórnar- ið sum sagt er ein av- ari loysn av politisku trætuni, ser- | liga ti av nolitiska spenninginum dana og førovinga millum FOLSK SOGUSKRIVING ið »Tingakrossi« nå sjålvstyrispennurin i Við, at hildið við og vil vera javn- ðarmenn høvdu sam- bandspolitikkinum vóru einki tan vanligir sambandsmenn men |! Klérastogbitast Mad ikki samgongu gongur sjón fyri søgn, at er so vinarligt innanfyri | Eftir hon í tviningum; fólkaflokkurin hið gl Í og til neyvan Tad nakar undr- i tað oru ru mætir ikki við menn vildu Håkuni | Í tjóðveldinum, | Sur n knýta = banc Djurhuus: su tað Saman n legmanni, og hetta er sum spøkir aftur og aftur, bur fe] verður ringi il SISSA leingi d. TINGAKROSS tremur samgongan heldur á. NES x 5 ] nr i móti 14.inda- DAGBLAÐ- rivliga ) av briksl: Somuleiðis ikki if at monnum ID tekur hóttir vid ø il samgonguna uppai "0 SEPTEM- at (it minni slita hildi 14. fy verður 'ð um ikki V teirri skriving BER inní lesararnar Men Håkun at slíta samgonguna á sinni, tá ið hevur sett sær ri trútta hótti iú eisini við atkvødast skuldi um at sleppa reið- til 1,5 milj. Kenna vit blaðstióran TEMBER at lata runum undan gíaldi lønjavn- ingargrunnin uppá á 14. SEP- rætt, fer hann Knud Marius binda seg, og tað er eingin ið met- fyri tað so neyvv- in ella múla- ur hann fyri minni mann VALDEMAR LUTZEN Térshavn Pf. nyggjum og } miljónagrunninum | hevði skrivingint | var vorðin aftaná hevði sum steðan | heimsbardagan vit hava prógvað við tí, sum longu er sagt, so skeivt, so følsk søguskriving sum vera kann. Men søga sjålvstyrisins er, hevur tað at tess út tiga ellá um sannleikan, annaðhvort megu menn fara |um teir ikki skulu merkja seg sum | politiskir tvítulingar, (ein saman- blandingur av ramastu og harðastu konservatismu og dreymurin um ein tjóðskaparligan og framburðs- ríkat politikk.) Men tann grimi | konservativi parturin av tvítuling- inum vann altíð, til flokkurin | klovnaði í fleiri greinir, har tann | frísinnaða við Louis Zachariasen og Kallsoy, Nolsce, Simonsen og nøkrum ødrum kom at verða tann minsta, einki annað at gera enn gangú við | eisini til stjórnarskipanina so er tað, sum hesa lítla sjálvstýrisgrein var veru- Í Í 25. september 1963 | Og: tað harmiliga hendi afturat flokkurtn | úrslitinum av hesari spreinging, at innan fyri veljararnar til liga ein meirluti, sum av rættum átti at verið eftiri hjá teim kon- | servativu greinunum. Fólkaflokki- num og framburðsflokkinum. Hesin meirluti aftraði seg íkki vid at kasta sín besta mann oman, tá ið hannsýtti Louis Zachariasen at | koma í landsstýrið, men valdi ein | kamofleraðan Kólkaflokksmann heldur enn hann. Og nú hýkur einki eftir av sjálv- uttan tann konservatlvi ið ikki sjálvstýrið stýrinum parturin, er sjálvstýriskur longur enn stendur sum láturverja fyri teir stóru sjálvstýrismenninir Teir góðu hjá javnaðarflokkinum okkum eru nu Hjá eru teir vælkomnir DAGBLAÐIÐ og MILJÓNAGRUNNURIN Her | sendari ein ið koma blaðnum vísti kraft, kundu 60 t og å ta veldugu okkara vinnulívsarbeiði uppbyggingar- Serliga grunninum geva Vår VIST á vøksturevnini við, | 1 avdråitur lånum komu til og renta og av víðari útlán. 10 aftur i hann Allir skili lánskapitalur menn, hava eitt sindur ein út- tvífald- tólum, at til 15 so av á Vita, og i g D. á. ast fyrstu árini Innsend- arin leyp fram í 14 koma og kom so til tað, sum hvor ára gamal skúladrongur kann til a t kapitalurin, 60 miljónur, tá vakstralop: til 120 árini til 240 hesar havt 15 et tey miljónur. 120 fyrstu árini tey næstu 15 vóru tær milj. vorðnar tey tridju 15 og 240 faldaðar og vorðnar til 480 mili. t h: brúk fyri miljónum til milj. tví- árini vóru V.S vit høvdu um Vi låns 10 vit .5 øllum hesum Og tí hvør kann ivast i tå veldugu bidia uppgávur, um at verða 00 Eingin uttan turrgeldingarnir í »DagblaSnum« inn- | Tess fyrsti maður répt! uppá háð eftir fyrrv. løgmanni P. M Dam, táið hann legði fram plánin uppá 190 miljónur eitt tal sum uppbyggingin longu er farið fram um. Og nú répar hann aftur uppá háð og tekur at briksla, at grunn- | urin Ikki veitir studning men lån, tíðina | sum (førovingar skulu rinda aftur. Hygga síggj! Nú dugir alt einki, um tað :kkt er beinleiðis studningur og gáva! Hetta er hann, sum ikki hevur spart æt sleigja olmussubriksl eftir javraðarmonnum. Fad at tryggja pening til ílegg- ngar tydir nú einki, Er tað ikki låturligt: við hvort at royna at breggja sær av grunn- inum og royna at fáa sær æruna av honum, og so, tá ið hann merk- ir, at tað ikki bert til at fáa fólk it trúgva hesum, so snarar h sær á vid háð og spott og vann- virðing Her tørva ongar kommentarir Um tølini koma at halda | tølini sett ødrvisi upp enn á figgj- lógunum frammanundan | Undir seinasta landsstyri hendi | hetta sama, at ikki oll tal | figgj árið at enda. Við hvert var brúkt enn ætlað, | hvørt var brúkt reiðiliga meir enn | minni og sett var á fíggjarlógina, Hesi avvik, ið komu fram tå hildu | | I | | + er annað mål TÁ ID KNUT WANG nú gjøgnumgongur fíggjarlógina, er tað áhugavert at leggja til merkis at ein nidurstøda hansara er: at um tølini á fíggjarlógini koma av halda er sjálvsagt eitt annað mál. Til hesa niðurstøðu var einki at|roknskapurin varð uppgjørdur og sagt, um tað ikki júst var Knút | sammettur við fíggjarlógarupp Wang, ið bar hana fram. skotið vóru matur hjá Dagbladnum , ; ; so leingi P. M. D: sat s 1 Tad er vituligt. at ikki er lætt | ; - im sat sum løg » |maður. Hvert einasta í O at seta tøl upp á ólavssku 1963, ørt einasta avvik vari . .t nytt ti rov ålop i : ið sum skulu nytast og halda fram til la Í grov ålop á landsstyril Á : ; ; ella beinari sagt P H | 31, mars 1965 ti í hesum tíðarskeiði ; P, M. Dam. . Tað va kki : i laðið kann príslagið og lønarlagid broyt- ; r ikki hissini, blaði? ' | gjørdi burtu >s Te i ast rættuliga nógv F r úr hesum. Tey vórt ikki einans nýtt at skuldseta lands- At fíggjarlógin hjá Ale | stýrið fyri fíggjaróskil. men eisin? ; SSÍÝ í ir p akað . landsstýrinum ikki verður nakað | þeinleiðis persónjagstrar. undantak 1 so måta, er neyvan | ; ; | | Vit skulu unna landsstyrinum, nakar ivi um, sjålvt um mo Å ? , í . lat fíggjarlógir tess koma at halda menn og blød hava gjørt stórt i | ; ; , sum best; men áhugavert er, at hóvasták burtur úr tí, at nú eru Dagblaðið, sum seinastu fýra árini hevur gjørt so nógv burtur úr av= vikunum og er frá fíggjaralógunum endaliga = roknskapinum, nú komið til úrslitið: sjálvsagt er tað eitt annað mál, um telini koma at v:ð | halda! Haldið SOSIALIN