mikudagur 2. oktober 1963síða 4

SOSIALURIN 36, ÅRG. 2. OKTOBER 1943 Stjórnarpolitikkur javnaðarflokksins TAÐ var javnaðarmonnum greitt, beinanvegin sum teir komu at torført fór at vera at vinna fram á sosialistisku á ting, leiðini, um ikki greiða fekst á stjórnarviðurskiftunum og teim- um tjóðskaparligu spurningunum, ið mikið stríð og klandur stóðst av. Stjórnarmálið var ikki lætt at greiða, tí sambandsflokkurin helt fast um amtsstoðuna — einki skuldi henda og einki skuldi broytast í viðurskiftunum Danmarkar—Føroya millum. HENDA forkastiliga støda sambandsins var hvorki at høgga ella stinga í. Hinumegin stóð sjálvstý risflokkurin, sum veruliga onga stjórnar- politiska stoðu hevði. Hetta varð prógvað, tá Stauning kom við sjálvstýristilboði sínum. Innanflokka var tá heljarstríð. Sjálvstýrismenn vóru rúkandi ósamdir um, hvat veruliga meintist við sjålvstyri, og tí havnaðu teir sjálvstýristilboðnum. HENDA forkastiliga støda sjålvstyrisflokksins gjørdi, at stjórn- arpolitiska stríðið helt áfram. Tá sambandið millum Danmark og Foroyar varð slitið í 1940, mátti nýggj stjórnarskipan setast í verk, og javnaðarmenn gingu á odda fyri at útvega løgting- inum lóggávuvald, sum á fyrsta sinni varð nýtt til at hækka fiskimannapartin úr 33 upp í 42 pst. av veiðuni. AFTANÅ kríggslok var tað greitt, at stjórnarstoðan mátti | broytast. Vit fingu heimastýrislógina, ið er ein avskrift av) uppskoti javnaðarflokksins til nýggja stjórnarskipan. Hon er verk javnaðarmanna, og hon veitir okkum I. alt tað sjålvstyri, vit vilja hava og eru førir at gjalda, |) 2. fult lóggávu- og umsitingarvald í sermálum. 3. samráðingarrætt við útheimin. | 4. fulla viðurkenning av flagginum. 5. fulla viðurkenning av móðurmálinum. 6. borgarligar, fíggjarligar, sosialar og mentunnarligar | sømdir, sum stendur mát við tað allra besta í heim- inum á hesum eki. ALLIR flokkar hava svorið trygdareið til heimastýrislógina, og allir flokkar hava virkað undir henni. | Við sterku støðu javnaðarflokksins varð stjórnarskipanarmálið loyst. Teir orðmiklu og øsingarsamu sjálvstýrisflokkarnir eiga hvorki deil ella lut í hesum verki. Í | og eingin var fimleikarhøllin. Her var elmikið at tríva í um skúlin veruliga skuldi kunna lúka sínar treytir. FØROYA Undir seinasta landsstýri var fí FÓLKAHÁSKÚLI játtaður — Føroya Fólkaháskúla Foroya Fólkaháskúli hevði onga| Stórur stuðul, 250.000 kr. at tíð fingið almennan stuðul, fy rr) gjalda í 10 ár til skúlabygging og enn javnaðarmenn komu uppí annað. landsstýrið. Sjálvstýrismenn og| Tað var munur á at fáa hetta og Fólkaflokksmenn, sum tíðum havajeinki. Skålahølini eru nú vorðin | sagt seg so góðar við henda skúla, góð, fimleikarhøllin bygd, og næm høvdu sitið við meiraluta í lands-| ingarnar hava fingið góð rúm at týrinum. men teir veittu ikki há-| búgva i. kúlanum eitt oyra. Hetia var avrikað undir seinasta Skúlaholini vóru ov lítil og landsstýri — og Marius Johanne- Jarhoskandi, næmingarúm truttu! sen hevur takkað fyri tað FF and búnaðurin“ DANMARK: Lítið korn og góðskan vánalig Danmark, innheystingini | 7 ið eisini hevur vitja hevur verið Illa hevur gingið Herviliga regnvedrid, g g við Mndbúnaðinum at meini, sum ætlandi ikki verður liðug fyrr enn í miðjum oktober. Korn- ið er væl minni enn vanlig: og góðskan vánalig. Tað eru upp í 30 pst. av vatni í korninum, Hetía kostar búnaðarmonnum 4 kr. uppá tunnuna í turkiútreiðslum. Prísurin fyri tunnuna, sum ann- ars er 40 kr. verður ti at fara niður í 36 kr. tunnuna hjá teim nogvu bøndrunum. MJOLKIN Blaðið heldur áfram og sigur, at OG REINSEMI tað er landslæknin, ið skal siga okkum, um vit fáa nóg góða og Soleiðis eitur skilagóður greina-' reina miólk, Tað er einki loyndar- stubbi í seinasta Norðlýsi, har fram | mål, at mjólkaeftirlitið er sera hildið verður, at mjólkin ikki altíð | vánaligt ella rættari: vit hava einki verður nóg væl handfarin, og at eftirlit, og kann av sønnum sigast, dømi eru um, hvussu herviligar/ at heita er beinleiðis áforsvarligt sjúkur hava tíkið seg um i sam-| og at seta fólkaheilsuna uppá band: við smittsamari mjólk | spæl FØROYSK STJÓRNARMÁL | TJÓÐSKAPARMÁL FOROYA | Í | { | | | hitt almenna av og heldur mál, ið taka sær Hetta at er eigur at nýta pening til fyribyrgjandi eftir-| ovurdýrar lit við mjólkini enn til | hospitalsengur. Forbrúkararnir mugu hava full- komna trygd fyri at hin ovur- dýra mjólkin ikki verður teimum | at bana men kenna seg fullvísar í at hvor mjólkadropi er teimum til heilsubótar. | Tá vildi eisini meira mjólk verið | drukkin! røv KOPURIN, skal ikki klókan hvussu nógvur kópur er und- hann | | ; |4. til Sosialin | | Eg gera meg uppå, ir Feroyum, dagliga viðvíkjandi og hvussu nógv fiski; | | sum ella árliga av útruddingini, løgting- etur men honorerað av nú verður inum, fari eg at siga nøkur fá orð. aldri kåpin við ella undir Føroy- at skjóta fara Tit fáa útruddaðan ella um við byrsu riflu vid at å låtur. Hti0, at hó- Tað verður so forsvinnandi ið kann forkomast á henda hátt, kópurin verður at skjótt alla skjóting og tær 50 krónur- nørast ast når. E! råd kundi staðni undir landi liggur kópur ofta ni tó verið. Nógva-| í rúgvuvís eg ivist eg FISKIVINNA ÞÚ | GOTLAND Sila-ævintyr vid i og Stórar torvur av sílum eru anfyri oyggjarnar Gotland fekk 4 tons eftir trimum døgum, á. a | havi sæð fleiri hundrað — uppt | hellum og flesjum, | Høvdu tå kundi stórur sori verið gjørdur, |er hetta eftir tykki | rådini ct halda kåpatalinum niðri menn maskinbyrsu, og minum einastu i Gamalur kópaskjótari. TAÐ ER VERULEIKI | AT undir fólkaflokksstýrinum varð uppskotið frá javnaðarmonm- um um fólkapensjón tvær ferð ir felt, BRIKSLA HVAT? Úr einum) AT undir seinasta landsstyri vørðu | greinastubba í >14. sept.« 15. sept, | lógirnar um fólkapensjón, av- 1962. skulu vit endurprentað hetta lamispensjón, einkjupensløn, brotið har teir gera upp við nú-| barnairygd og serforsorg | verandi »sjålvstyris«partnara sin: | framdar. AT undir hesum landsstýrinum eru >... eg haldi, at >14. sept.« meira enn higartil eigur at minna fólk- at minka teir longu væl á veg um hesar sosialu góðar. | ið á HVAT fólkaflokkurin gjørdi í Jandsstyristid síni, Her eru) nókur dómi: 1, Sáttmálabinding um at sleppa ollum sjálvstýrispoli- tikki. Presturin: Eg biði fyri ollum. 2. Løgreglan gjørd donsk. Sakførarin: Eg prosederi fyri oll, 3. Uppskot um føroyskan skúla | 1 æknin: Eg leki øll. felt, | Skættaborgarin: Og eg gjaldið, hvat 4. Sáttmáli = undirskrivaður um | kostar radarstød á Samfelli. —— 5. Deyðarevsing innførd. PHILIP. prinsur: Orsøkin til, at 6. Føroyar gjørdar til danskt | leiðslan i mongum síórum fyri- marinudistrikt, | tókum er ódugnalig kemur sv, 7. Danskir hermenn og hundar| at bara ein stjóri vid magasári beittir eftir førovingum. ger tað arbeiðið, sum tveir stjór- 8. Føroysku fiskimidini av- | ar við magasári áttu at gjørt. avreidd.« —0— at tú ert býtt- tú Eg havi ikki sagt, Petur. ' ur, at ongatíð hevur havt ein tanka í høvd og ikki trúð, at hevði um eg ikki sjálvir sæð tað, —— Ein kann enn fáa vaskipulvur utt um ein er held Eg havi bara sagt, inum, at eg hevði tú hovd, hevði komnar saman eyst- Ein keypari vega hesum døgum Øland í Eystursjónum, og heita eru ikki småsil, an virðislónina —- igur. upp í 20—25 kg. Gamlir fískimenn siga, at slíkt er íkki hent | ådur sum teir vita um. | HVUSSU NÓGV undan?, tí ivaleyst er prísurin | MÍSSA FISKIMENN? | heimsmarknaðinum ikki farin upp | | eftir einari nått, heldur man vera Tad eru sjálvandi gleðitíðindi | talan um ein stigvisan prisvøkstur. | | hjá fiskimonnum, tá teir frætta, at >14, september« boðar frá at | snøggliga er medalprisurin á fiSKi| Foroya fiskasøla eigur í miljónavís farin upp við 25 oyru kg, og 50 | av krónum, Onkustaðni eru hesar nakrar dagar seinri koma tíðindi | miljónirnar komnar, og hvert mans | | um, at aftur ein prishækking er| barn veit, hvaðani tær eru komn- Pi. VALDEMAR LUTZEN farin fram. ar, og hvor hevur sveitta fyri tær. | Tørshavn Men eisini hetta hevur eina| Ein má spyrja: hvat ger um- | skuggasíðu eina nærsagt óhugna boðsmaður fiskimanna í prísáset-| liga skuggasíðu. Hvussu leingi hava ingarneyndini? { |Fiskimenn avreitt fisk fyri tann Er hann bara ein nikkudukke, | Hver hevur undirprís, id verið hevur framman- | elta hvat? W | sina framtíð at gleða seg til - Í at:stúra fyri - danska ríkiskassan eftir >dani-| at tryggja- seringsgulli« sum hitt sokall- | Veitst tú tjóðveldismenn undan sein- vali løn, AT asta lovaðu hægri lægri prísir minni skatt, minni toll setingargjaldið eins og inná alt niteringsgullid« ið Dam dró til og leikaðu ørir um- >da- landið. AT tjóðveldismenn hava ongum veitt meira løn enn landsstýris monnunum, sum hava fingið 6000 kr. eyka um árið og løg- tingsmonnum, Sum hava fing- ið 1600 kr. eyka, AT prísdrnir eru munandi upp- farnir síðan tjóðveldismenn | komu til ræðið, men higartil hava teir einki gjøri fyri at steðga prisvøkstrinum | AT skatturin er munandi øktur víð eykaskatti á inntekur oman- | (fyri 20.000 kr. eins og gomul, avlamin og onnur treingjandi | eru komin undir munandi | stórri skattaskyldu. AT tollurin er hækkaður í stórum | | á ymiskum økjum, eitt nú 15 psi, uppå sjóklæði, 20 val | -sinið o.s.fr. | AT ongatíð hiva menn røynt aða ysjálvstýrisfandisstýrið<. Snúgvið tygum til ein HAFNIAMANN skalt GÁTA. Tú bara finma ein T n i bokhtav buriur úr teimum síðstu ryggi garsambandið orðunum í hverjari reglu, seta | FØROYAR saman og lesa navnið á etnart| Tórshavn, TIf. 1090. kvinnu Tað fyrsta er í ljósi, Umsjónarmaður: JOHN SIVERTSEN tað næsa er í fjórði, tað triðja er í inni, tað fjórða er í minni, Í "Á KONGABRUNNI - kind fimta er í geva, Í húsum Niels L. Arge's tað sætta er í neva, tað sjeynda er í ørk, td ottanda er í mork, | tað niggjunda er í sor, | tað tíggjunda er í norð. | tað ellvinin er í linna, | | alt saman er ein kvinna (1evið n bio h SS SN SS HAFNIA (0) TOysk ar BARNABØKUR!: