mikudagur 9. oktober 1963síða 4

SOSIALURIN 36, ÁRG. | 9. OKTOBER 1943 Foroysk stiórnarmál Javnaðarflokkurin og flaggið Javnaðarflokkurin vildi hava enda á flaggstríðnum beinan-| vegin, sum hann fekk umboð á tingi. 1930 samdust javnaðar- | og sjålvstyrismenn um at seta eina 3-mannanevnd at kanna | flaggmålid. Í 1931 leggur meiralutin í nevndini P. M. Dam | og J. Kallsoy fram fullfíggjaða frágreiðing um málið. Samstundis setur javnaðarflokkurin fram soljóðandi uppskot: I. Som et særligt folk har færingerne ret til eget flag. verður sagt frá stødd, litum og tílíkum ; > 3 (Undir pkt. alt saman er samsvarandi ti, ið nú er skrásett flagg- | inum viðvíkjandi.) Regeringen anmodes om at udvirke, at der ved konge- lig resolution bliver givet færingerne tilladelse til at| benytte det færøske flag, hjemmeflag, udenfor terri- | torialgrænsen. Hetta uppskotið, ið vildi havt loyst flaggmálið longu í 1931, | fall. Sjálvstýrismenn greiddu atkvødu fyri pkt. 1 og 2 ikki fyri pkt. 3, flagginum. Her sum í so mongum ødrum forum vísti id var avgerandi fyri fulla vidurkenning av men | | javnaðar- | flokkurin seg sum EINSAMALLUR nationalur flokkur á tingi. | Flaggmálið varð ikki loyst, og tað er ikki hissini rumbul | og øsing, ið hevur staðist av hesum, og tað er ikki ilt at gita, | at ein av grundunum til at bakstrembararnir ikki vildu hava enda á stríðnum var tann, at so leingi teir kundu nýta flaggið til klandur og stríð, vóru teir fullvísir í, at føroyingar ikki | fingu í lag at taka seg saman um slóðbrótandi vinnulívsmál, sosial og mentunnarlig framstig, ja, stutt sagt: fylking um sosialismuna. Næsta rættuliga takið í flaggmálinum kom í 1940, tá Før-| ovar vórðu hersettar. Frá almennari síðu vóru P. M. ) ( teir fyrstu at leggja til brots. Hetta varð gjørt í skrivi til bretska hersetingarvaldið, har teir krevja, at Bretland góðkennir foroyska flaggið sum flagg Foroya. Sambandið gjørdi einki, og fólkaflokkurin upp aftur minni, burtursæð frå tí heljarstríði, øsing, vitleysa rumbli og hund- dálking, teir skaptu burtur úr flaggmálinum. Endaliga loysnin av flaggmálinum kom ikki fyrr enn við heimastýrislógini, sum er ein avskrivt av uppskoti javnaðar- flokksins til foroyska stjórnarskipan, og har tað verður kravt | full viðurkenning av flagginum. TAÐ stendur tí próvfast, at tá id flaggmálið ikki varð | loyst menn tváa hendur sínar, tingi mugu taka hina fullu ábyrgdina av allari tí dálking, ollum tí stríði, øsing, rumbli og klandri, sum til mann- minkingar, skomm og skaða fyri okkara tjóð, hevur staðist av flagginum hesum tjóðardýrgripi. fyrr enn fyri 15 árum síðan, so kunnu javnaðar- | meðan afturhaldsflokkarnir á | | | | f 1 Í | | | »EGNSUDVIKLINGEN« HVAT ER VUNNID — TAPT? STORSTA takið hjá seinasta lands-| FAD er einki at dylja yvir, at eg stýri var at útvega allan tann pen-; S" ein av teimum, ið eigur grund- ing, ið hendur kundi fáast og ati Síóðið undir hesum sonevnda sjálv opna allar tær hurðar, tað bar til styrislandsstyrinum«; men eg vildi fvi pening uttanifrå at virka | aldri í mínum villasta fantasi valt, Førovun sum eg gjørdi, um heita varð sam- | gongan, og um nakar møguleikt er Víst or javnadarmenn av | til steðar fyri hesi samgongu eina- eimum, sum nú sita við stýrið, ! ferð aftrat, verður mín atkveða skuldsetiir fyri at forkoma okkum ikki at falla tann vegin. við ovurdýrum lánu lanske : ' BR SANSKa Men tað, eg serliga hugsaði um, peningamu rkn iðinum men h Sir . í | LU DP . ; var, hvat eg havi tapt og mist vid hava so enn ikki fingið eitt ovra í Í i hesi samgongu, lån frå ødrum enn danska peninga- | ; , Lat meg fyrst taka skattalógina. | marknaðinum og til minni rentu SIA Í 14. sept havi eg lisið, at hon Tvøriurimot: hava teir verið ovur- ; ' : Kl Á skal geva 3 milj, kr. meir, Eg ivist grammir at lænt danskan pening, ; ; . ikki i, 2t eg verið at gjalda min Fa eydnaðist seinasta lands- part av hesum; men hann kenni eg stýri ð P. M. Dam á odda at/ ikki enn. fáa >Egnsudviklingslóginax eisini Mínir missir eru annars hesir. at galda fyri Føroyar; framman- 10 pst. meira á eykaskatt undan var tað eydnast Dam at fáa Í pst. meira í umsetingargjaldi. »Erhvervslånefonden« st víðka sítt 15 pst. meira toll upp sjóklæði. lånivirki hendavegin 20 oyru meir í bensintolli og tå er annar tollur ikki viðrokn- Av stórri lánum frá »Egnsud ; dur. Hetta var sostatt rokning frá viklingsráðnum< kunnu nevnast pe hesum stýrinum og hetta er Skála skipasmiðja 28 milj. kr. byrjanin eftir øllum at dóma, Flakavirki i Hævn — 2,7 milj kr, Fiskimaður. | Dam | oe L. Zachariasen åvikavist fyri javnaðar- og sjálvstýrisflokkin pt 2 8 Brævkassin. Tað hevur so nógv verið skriv- að og ofta trætast um NATO- málið og deyðarevsing, um | hvør hevur åbyrgd fyri, at hes: | tiltøk eru komin inn á Føroy-| Í ar. Oftast hava menn lyndi til) at leggja ábyrgdina á seinasta | landsúýri og kanska mest javn | aðarmenn? Hvat er sannleikin í hesum) máli? Forvitin. SVAR: Rætt er tað, at hesi mål ofta verða havd á lofti, men hvor | ið ábyrgd hevur og ikki, er óneyð- ugt at trætast um, tí allar fyri- | reikingarnar til NATO-málið, tvs. | Mjørkadali, fólkaflokks-, sjálvstýrislandsstýrinum, i vøru radarstødin undir sam- | og og somuleiðis varð lógin um deyða | gjørdar bands- í gildi undir hesum revsing sett sama stýri. SKUTILSVEINAR. 31. oktbr. 1962 | skrivaði = »14. sept< ógvusliga | grein á forsíðuni, har m.a. verður | sagt: | ySkal landið bjargast og ikki | tjóðin týnast so er neyðugt, at! førovingar taka um styrisvølin og | vald útlendinga verður rikið av | landinum, Fólkið ger upp við hinar útlendsku skutilsveinar og Í setur menn á ting, ið vilja fremja hin fóroyska viljan á landsins) tingi. VIÐM.: | | Um »l4sept.« metir »sjålvstyris- | landsstýriðk fyri føroyingar, sol hava hesir færoyingar tikið uml vald styrisvølin; men ikki tvørturimøtr, ti útlendinga hava teir av landinum, frá Danum biðja teir pengar og við hervaldinum halda teir veltslu hesir nýggju skutilsveinarnir. | 9 Veilst tu AT danska stjórnin í 1935 var til reiðar at veita føroy- sku arbeiðarafjøldini allan, stuðul, so eingin skuldi KO- | ma undir hungur og hall or- sakað lítlari urbeiðsloysi ella inntøku til Tivsins av ov uppihald, AT tað var veruliga í hesum árunum størsta trot í nógvum ar- beiðs- og mfiskimannaheimum, og at mangir fiskimenn fóru á á húsagang, mistu kúgv, båt tílíkt, ikk: og teir høvdu at liva av, ja, so sjáldan húsini eis- ni. AT og um somu tíð, sum arbeiðs- fiskimenn ikki orkaðu at va, ikkt áttu tak út yvir hevdið, ikki mikið klæðum til seg og síni og nóg illa bitan í nóg iv munnin, dansaðu sakføraranir lystiliga um gullkálvin, ” alfgurhaldsflokkarnir donsku kvaraðu stjórnini, tå hon bjóð- aði see til at ishjålp, við hesum »FÆRINGEN ER ET NØJ- SOMT FOLK OG VANT TIL SMÁ INDTÆGTER. INGEN FÆRING BEHO- VER AT SULTE HVIS HAN ER FORSKANET FOR SYGDOM.« AT hetta tann politikkurin, ið allur »sjålvstyrisflokkarnir kappast um og rósa sær av at veita arbeiðsloys- orðum er føra víðari. eg var við rokningini. — Ja, men eg eri ikki ein av tetm- um, sum sigi eitt í dag og eitt ann- að í morgin. —— ORÐATAK. Hetta er eitt av telm- Nógvir -hava hugsað seg skall- um gø væl kendu ordatøk- utar fyri at finna onkur ráð unum. Gitil hvat tað er, sjálvt | ímóti at verða berskallutir. um vit hava tíkið øll hjáljóðin: burtur og sett strikur í staðin: Frø — a u / e u lá | | Maðurin: Fekst tú so hasum mann —a — l a inum hasa rokningina, G Drongurin: Nei, hann vildi kkt — , i . |taka ímóti henni. TALGÁTA, í staðin fyri teliní | Maðurin; Hevdi eg vita, at tað var ein idiotur, eg sendi, kundi eg líka væl farið sjálvur, skalt tú seta bókstavir og gera orð, sum svara til lyklaorðini aftanfyri. Sama tal merkir sama bókstav: 1 bokstavur —0- 12 fridur Ein madur tekur seg væl åt i 123 heiður | kongsing klæðum, men íkki 123 4 blóma | keisarans. Tí var tað, teir upp- 12345 glíður funnið pyjamas. | | ) er tað harmuligt at teir, sum rópa seg »sjålvstyris- | + landsktyri« skulu tora at nevna | hetta heitið, tí fyri einum ári | nú fyri TAÐ ER VERUEEIKI síðan skrivaði td. >Tinga | krossur<, at ftjóðveldisflokk- AT undir seinasta landsstýri varð urin ikki kundi kallast sjálv- gjórdur hin stóri 70 miljóna stýrisflokkur, tí av øllum flokk vegaætlanin, ið skal fullfíggja um landsins var hann hin mest | vegsambandi í Føroyum. ÓFOROYSKI. | AT samráðingar vórðu førdar og | tilsógn fingin um fíggjanina av hesi vegaætlan m.a. frá 60 miljønagrunninum, AT bergholid í Suðuroy var full- figgjad og bergholid i Nordoy- Ja, her eri eg aftur vid hasi | um — projekterad og tilsøgn | gomlu rokningini. | fingid um peningin. Tiverri havi eg ikki eitt oyra at | AT aftrat hesum vórðu vegir bygd- gjalda við, | ir fyri meira enn 14 miljónir Tað sama søgdu tygum seinast | krónur. i rå SALTFISKAPRISIR Prísásetingarnevndin á saltfiski hevur á fundi 5. oktober 1963 ásett fylgjandi landingarprísir á saltfiski. Toskur yvir 12' nr. Í stp. 106-10-0 fyri tonsið « « 12 nr. 2 stp. 96-10-0 x< « | allar støddir nr. 3 og hondfiskur og rud stp. 65-00-0 x< « Tó um meira enn 10 pst. av eini fiskalast er av stødd- ini 12—16', skal nøgdin, sum er yvir 10 pst. gjaldast vid stp. 75-0-0 fyri tonsid, nr. Í og 2 samfingið. Fiskur landaður eftir teimum gomlu reglunum 3 pst. lægri prísir. Hesir prísir eru galdandi frá og við 5. oktober 1963. NEYNDIN Lýsið í SOSIALINUM GRÓT OG SKERVUR “ Øll, id vilja keypa skerv ella grót, eiga at venda sær til kommunukantórið. Grót og skervur megu vera goldin fyrst, áðrenn tey verða heimtað. Bilstjórar verða åmintir, at teir ikki kunnu heimta grót ella skerv uttan við einum limi av vegnevndini ella einum umboðsmanni fyri kommununa. FROÐBIAR SUKNAR KOMMUNA Skipafelagið Føroyar TELEFON 1225 Tórshavn