leygardagur 26. oktober 1963síða 2

Nr. 79 / 2 7 Á JÁ SOSTALUKIN 17 ára samráðingar um eftirlit við kjarnorkuroyndum HEIMSINS ÁRUM SÍÐAN. ARSPREINGINGIN Í NEW MEKSIKO. SUM VAR ØLDINA, TAD VAR HIN ALAMOGORDO-OYDIMØRKINI INNGANGURIN FYRSTA ATOMROYND FÓR FRAM FYRI 18| AMERIKANSKA ROYND- Í | ATOM- | TIL SÍÐAN TÁ HEVUR USA HAVT NÓGVAR ROYNDIR MINST 256. TANN 29. VIDVIKIR SPREINGJUORK I AKTIVITET UNUM. TEY SMÁI HAVA ÁVIKAVISI GITA, AT KINA VERÐUR ROYND LONGU Í ATOMVELDINI, — RUSSAR HAVA SÍÐAN AUGUST 1949 HAVT MINST 125 ROYNDIR. HVAT SPJAÐING ER EINGIN MUNUR Á BÁÐUM STORVELD | BRETLAND OG HAVT 21 OG 5 ROYNDIR — OG MENN GERA ÁR ELLA KOMANDI A oG TEIRRA FY S RSTU ROYND AV RADIO- FRANK ARIKT INA FYRSTI ÁR. Tað hava verið atomroyndir í 18 ár, og royndir at steðga teimum í 17 ár FYRSTA UPP- SKOTIÐ UM EFTIRLIT uppskotið um eftirlit Hitt fyrsta vid kom longu i tOmvapnunum 1946. Tað var Bernard Baruch, sum í Sameindu tjóðunum setti fram uppskot um at skipa eitt ST- x 70. 1) Hava cg Tad skuld: eftirlit við og møguliga atomsteðirnar, sum til at a tær 1yta ipn. eftirlit kundu St gera kjarn- OTKUVY 2 VI ulari atom- ) Hava gransking. 3) Fremja friðarl tommegini odda í skingini kundi vera ført fyr Fad var núverandi uttanrikisråd- harri í Sovjet, Andrai Gromyko sum setti uppskot upp ímóti hesum uppskoti. Hann kravdi forboð móti ollum atomvåpnum í letunc. | Samstundis kom eftirlitið til við- | gerðar fyrsta sinni Gromyko gekk ímóti Baruch-uppskotinum | beinanvegin 4 1946 og segði, at raðið ikki skuldi hava annað vald viðv »ftirlitid, enn trygdarráðið nnars hevði ðrum økjun Tad var | frælsu stødu land- ver gransking un n mis hædd við alla aðra og steðga møgulig brúki. 1946 Vit verða fleiri og Íleiri í FÓLKATALIÐ HAGTØLINI SAMLADA SEINASTI NORÐANLONDUNUM 3 MILLIARDIR FÓLK Í HEIMINUM Heimsins folkatal var miðjum 1961 3.069 miljónir. Hetta er ein øking uppá 61 miljónir síðan 1960, . $., tríggjar ferðir so nogv sum samlaða fólkatalið i Norðanlond- FI »Demograph:c Yearbook« er bók, ið dregur saman hagtel frá ollum heiminum um barnaburðar, deydsføll, hjúnar- AT Í HEIMINUM VÍSA: TRÍGGJAR FERÐIR SO STÓRUR SUM FÓLKIÐ í ØLLUM |; TILSAMANS. | SIN ØKIST anna at gera nakað annáð. Í einum | ødrum uppskot: kom hann inna, sýtingarrætturin eisini skuldi galda | atomeftirlitinum. Tá atombumbu urin um eftirlit horvin i skugganum av øðrum mál- | Sovjet sprongd: sína fyrstu 1949, var spurning- við i atomvåpnum | um. ST heyði lagt málið frá sær aftaná 22 mánað langar og úrslita- leysar samrådingar, 1949 | | kom, tá Khruschev í ødi rýmdi av | 1955 Hesa stóðu broyttu russar í 1955 Teir talaðu ikki meira um eftirlit, | I men mæltu til at minka um tey| vanligu våpnini, Báðir partar gjørdu fleiri atom-| royndir um heystið 1958. Á sumri | høvdu serfrødingar í 7 vikur havt! fundir í Geneve og sett uppskot | um ymiskar eftirlitarskipanír. Upp- 180 eftirlitsstødir | skot var um kring um heimin, harav 19 i So- vjet. Samstundis sum teir sjálvbodnir | stedgadu atomroyndunum royndu tey trý atomveldini nýggjan fund | i Geneve. Tá spurningar um eftir- lit við royndum undir jørdini kom til viðgerðar, lamdust eisini hesar | sammáðingarnar, Endaliga brotið toppfundinum í París í 1960, or- | råmdini,« | lond settur i Geneve, | sakað, av at Eisenhower ikki vildi | biðja hann um fyrigeving fyri | | hendingina, tá U-2-flogfarið var| 1953 framhaldinum | ikki enn í Mótmælini móti tóku fyrr av atomroyndum dik á Tann 8. august Malenkov i russar nú eisini rættu- liga seg 1953. 1953 segði Georg;j Ovastu sovjettint, høvdu teirra brint- | bumbu Visindamenninir, sum áður høvdu gjørt vart við vandan teoretisk, høvdu nú serstakar mál- ingar av radipakilivitetinum ag vísa á Longu í desember mælti Eisenhower ST til at fara undir lýggjar royndir at skapa eitt eftir: lit Hetta hendi aftaná, at ST hevði heitt atom-veldini um at steðga kappdubbingin: og atom- oyndunum. li Amerikanski til forsetin mæ aftur skipa al- at ein | heimsstovn, hesa ferð ein »uran | banka«, sum skuldi umsita øllum kjarnorkut:lfari Samstundis skuldi minkast um atomgoymslurnar og nýggjar sam- raðingar byrja millum Evstur og Vestur. uttanríkisráð tí Sovjettiski Visjinski kom við ðvænt- svarinum, uppskotið hjá nóg langt: aftrat. at Eisenhower ikki rakk tað mátti strangt eftirlit i STÓRUM. VOKSTUR ER 26 deydsføll uppá hverjar 1000 íbúgvar. Lægstu tølini iru at finna Vestur- og Norðureuropa. Barna- burðartalið í Svøriki er bara 13,9, og lægst í Ísland hevur 7.0 ollum heiminum. meðan lægsta deyðsfalsstalið: SVENSKARAR ELDRI ENN DANSKARAR fólkatal, | | Barnadeyðin | heimin Í Chile er hann 116, minkar um allan » bond, skilsmissur 9. s. fr. Nevnda | 1000 livandi fødd børn, i Hollandr árbókin tekur sær serliga av fólka- | og Svøriki, sum hava lægsti heims- | 154 og teljingum. DEYDSTØLINI LÆGST Í ÍSLANDI heiminum 1950 til Fólkatalið í 1.8 pst. frå men sagt 1961 vøksturin við um verður at árið; tók seg munandi fram seinrapartin | av nevnda tidarskeidi, og millum | 1960 og 1961 var hann 2 pst. Talið av barnaburðum uppa hverjar 1000 íbúgvar í øllum heim- | tølini | 155 jer í | | |* | nørdist | ar, | Dreingjabørnin: it ir er Væntadi | gentubørnum sum verða fødd nú liva Noreg y Danr so hann mid åvikavist Mivaldurin hjá Hollandi og Sveríki 75 g mark k leingi; USA ikki medallivialdurin og unnu vænta í Hollandi „Noreg og Sveríki verð- jur 71 og í Ísrael og Danmark 70 FLEIRI KVINNUR ENN inum var 36, meðan talið av deyð- | MENN Í FLESTU STOÐUM um var bara 18. Tropisk Afrika og sunnari parturin av Afrika vísa tey teimum flestu europeisku Í uppá | 74 ár heiminum eru fleiri kvinnur tað í vjetsamveldinum enn menn: meðan fleiri mannfólk skot av monnum í lægri 1 yvirskot sum árini at dreingja- klassunum, mer Heita tað verða kemur sjálvt koma av. um fødd fleiri enn gentubørn, dovggja fleiri dreingir, Í flestu stoðum fara nógv | | Sovjet | |} niðurskotið yvir Sovjet. royndarsteðgin breyt 1961 við nógv- Sjálvbodna í september |um ógvuliga kraftigum kjarnorku-| at | londunum | Asiu og Latinameriku vanliga eru | Vanliga er yvir- | aldurs- ; | { | | kvinnurnar framum í árunum 15— | | 30. men í Sveríki ger munurin seg | | ikki galdandi fyrr i árunum 55—59 GIFTINGARHUGURIN STORSTUR Á FALKLANDS- OYGGJUNUM Tey fólk, ið tykjast hava besta giftingarhugin, búgva á Falklands- | | oyggjunum fjart úti í Atlantshav- inum ella í Albaniu. Her vóru tað í 1961 ávikavist 13,7 og 11,3 gift- | armál uppå hverjar 1000 íbúgvar. | Tað staðið, har hjún skjótast keðast við hvert annað, er á Jom- | frtioyggjunum, Har eru skilsmiss- umar 431 uppá 1000 íbúgvar. | Næsthægsta talið hevur Sameinda Í arabiska lýðveldið, við 2,22 uppá | 1000, Í Norðurírlandi og Peru liva | flestu hjún leingi og lukkuliga — | heili til deyðin skilur tey at. Fyri | bæði hesi oki eru tølini 0,09 uppá | størstu telini, 47 barnaburðar og| løndunum, Norðurameriku og So. | hverjar 1000 íbúgvar. TT ØR oktober 1983 royndum. Vestanveldini gjørdu tað sama í apríl 1962. 1962 >Tað harmar meg stórliga, at vit aftur nú spjaða radioaktivitet 1 segði Kennedy, forseti — Men samstundis sum Vestan fóru undir aftur atom- fundurin millum 17 Einasta veruliga úrslit av hesum fundi var Hvíta veldini royndir, var telefonsambandið millum húsið í Washington og Kreml í Moskva. Men hóast heser samráðingar tyktust = nyttuleysar, var her gjørt eitt fyrireikingararbeiði, íð førdi við sær, et partarnir samdust um stedg við kjarnorkuroyndunum, tó at løgin; ikki tyktust tey bestu, ti beint frammanundan t258 um reppin, at heimsbardag: ikki brast á orsakað av Kuba-kreppuni. Semja fekst í lag, men framvegis eru royndirnar undir jørdini undan tiknar, tá tær eru ógvuliga ringar hava nakað eftirlit Men 17 ár skuldi ingar taka stóð at við. hesar samráð- | Ælabogin máling - tapet - TLF. gólyklædningur 2120 Hitt væl umtókta CRESTAFELT í vøkrum litum Heldur tú ikki SOSIALIN? So bílegg hann hjá postverkinum ! PALMIN SS 6000 Margarinvirkið „Macga" EN p… TORSHAVN af. inna Tlf. 2577 FRYGGINGARSAMBANDIÐ FØROYAR Føroya Kríggsteygging tlf. 1090 Føroya Brumatrygging tlf. 1098 Føroya Sjówátmygging tlf. 1090 Før. Vanhukkutrygging tlf. 1721 Vit tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs - bilar o. a. Føroytngar eiga at tryggja í landsins egnu trygging