mikudagur 6. november 1963síða 4

SOSIALURIN Nr. 82 6. NOVEMBER 1943 36, ÅRG. SOVJETSAMVELDID OG FØROYSKA FISKIMARKID I DAG ISHKOV: Eingi krøv um undantaksreglur | BEINT áðrenn russiski fiskimálaráðharrin fór úr Keypmanna- |. havn, segði hann, at tað ikki var talan um at søkja um undantaksreglur frá 12 míla markinum undir Føroyum. | | leiðslu- gjørdir í mun til, hvat teir vóru SPURNINGURIN um nýtslurætt til foroyskar havnir og firðir | til umvælingar og útgerð av sovjettiskum trolarum hevur verið | havdur á máli: men hetta er eitt økonomiskt-umsitingarligt mál. | ISHKOV legði aftrat, at Sovjetsamveldid nýliga hevði fingið | eitt tilboð frá Skotland: um rætt til at nýta skotskar havnir. | VÍÐARI segði ISHKOV, at russar ikki høvdu bjóðað dansk- | arum landingarrættindi í Murmansk. Her var einans talan um, | at danskir eins og aðrir fiskimenn kundu nýta Murmansk sum | neyðhavn. | | seringsgullið at gera, hetta ið forkoma pest- | okkum, ! gullið, vildi sum tjóð. | Í 0 PST.-LÁNINI | | Men hver hevur verið grammarf | | enn tjóðveldismenn at lænt miljóna OG >14. SEPTEMBER< | ; | pening úr Danmark. - Frá al Um »nullrentuna« skrivar Sím-| heimsmarknaðinum er einki komið un P. Jacobsen í 314. sept.«, at| i, ; „| Greinskrivarin sigur, at ftjóð- hann var ein, sum agiteraði fyri) Idisflokkuri . fekk lir-| : | veldisflokkuri ber e undir- hesum ódýru lánum undan se nasta | "97 on om å 4 tøku frá 23 pst. av veljarafjøldint vali, og sum Erlendur Patursson | i 1 1 nt at nýta henda rætt: at læna til nu seinri hevur talað um í tinginum. | * nyta henda ; rentuna; Uttanumtos greinskrivarans um, | hvør ið hevur lænt til nullrentu, | men gloymt verður ag leggja aftr lata vit fara, ti hjartatátturin í tjóð| #6, at hesi 23 pstJini valdu tjóð- veldisagitationini var, at vit íkkf, veldisflokkin, fyri at vis undir| skuldu læna pening úr Danmark: | ongum umstøðum skulu = læna vit skuldu einki hava við dani-! pening úr Danmark. [fy — — ————| | BJARGINGARBÁTARNIR ag! im. 4 GERAST TRYGGARI 100 pst. tryggleiki á sjónum Eitt nyit Slag av bjargingarbåtum hevur sæð dagsins ljós. 2 tons | tungir, gjørdir úr heilsveisaðum stålplåtum. Tryggjar skipsmann- | ingum 100 pst. bjargingarlíkindi. | Eg var vid »København«, tá | fara = niður við skipinum, meðan | hann minusprotgdist og sakk í manningin situr í trygdarreimum | juni 1947, sigur bátsmaðurin A. | innanborða, Hin 18 tons stóra upp- | Bak Sørensen og sidan tå havi eg driftin ger, at hann slítur seg leys- arbeitt við hesum bjargingarbåt- | an og kemur sum eitt skot uppá | inum, sum nú er veruleiki vatnið. Tad er rúm fyri 40 fólkum innt Hann kostar mær 40.000 kr. | í hesum rundbølluta fari, 10—20 | sigur byggimeistarin, men kanni kunnu sita omaná og nógv fólk | lættliga gerast fyri umleið 15.000 kunnu hanga uttand. kr. Báturin hevur 18 hk motor og! Ein annar fyrimunir er tann, at siglir 8 míl um tíman. Hann | hann hóskar eins væl í polarveður-| kann ikki sekka, og hann kann|lag sum undir ekvator. i —————"itiWvWIWsKWWWWIW DA Brævka Klakksvík, 30. oktbr. 1963. | | | | Í LÁTURVERJIN. Serstakliga var | G væl at greiða mær var | tað = logiingsformaðurin Såmal Pe- | ser so væl at greiða mær SVAF |(orsen, sum gekk í hernað móti | Harra blaðstjóri! , sar Spurningar: ; ; uppá hesar spurning: . | tjóðveldismonnum = undan seinasta Nær hevur seyðurin loyvi at Á - : pg Í k aft á boin? Hava!” i. ti hesir gingu ímóti heima- oma ur 3 ri AVA | týrislógini. Hann vild! leggja alla summir bóndir loyvi fram um F : ne : í orku sína í et verja grundlóg Før-| aðrar æt hava seyð sín millum ai iAntDr 5, ; í Få ova hemastýrislógina. Nú er húsanna i úrtið? Í Simi ee þ Or Am áð | wo , . |Såmal í landsstýrinum saman vid | Eg spyrji hetta, ti at å Myrki- | ý . its " Á teinum monnunum, sum sambært anoyri eru nú fleiri vikur farn- | „lá. senta 10. oktbr. 1962 vilja: | ar, síðan ótal av seyði legðist | Ph ; ; fr mp | oman í bygdina og inn í urta-| > Aðalendamál tjóðveldisflokks- | garðar, har hann slapp til. — ins er fullkomið tjóðarfrælsi, | Og svara mær at enda: hevur) flokkurin krevur avgerð fólksins Myrkjanoyrabóndin forrætt| 14. september 1946 setta í verk fram um aðrar bóndur at hava | og tað rættar- og lyftisbrotið, ið seyð í bygdini? førdi til heimas:ýrislógina, rætt- Á , g | pm. Avtøkan av heimastýrislóg- | rå akksvik. Sep ph . he | Borgari Klak ini er ein sjálvsogd fylgja av. SX : : ; áðurneynda sjónarmiði. SVAR: Frá sýslumanninum | y Klakksvík fåa vit at vita, 21 sey- | og urin ikki hevur loyvi at ganga á | bønum fyrr enn aftaná 25. oktober Keypið SOSIALIN! | i singi 4 VI »yrrætt : MIG frá 2 pt“ ar Fn Haldið SOSIALIN! | ram um eðrar, ti I orrætt duet = så Lesið SOSLALIN! | | henda grunn, tí hetta var einki ann | ad enn eitt lið í sambandspolitikki urin Keypa mjólk bara einaferð um vikuna Í USA eru mjólkamenninir n rikansku húsmóðurnar fara tí heila viku. letur fram- og vorðnir annarleidis Hetta seg gera, ti goymsluhættirnir eru og nútímans- frammanundan. Mjólkin verður nú latin uppí påppirsiløt beinanvegin, sum hon kemur úr júgurinum á kúnni og sett til kølingar, Hon verður goymd køld sølumanninum, og húsmóðurin skal | kki seta | hana 4 borðið, fyrr enn beint tå | ið | bæði hjá framleiðaranum og goyma hana kalda ogi hon skal brúkast. Hetta er framstig og nýggjur vid- , |} gerðarháttur, ið menn vænta sær nógv av. | ú vorðnir arbeiðsleysir, tí tá í ame- I handils keypa tær mjólk fyri eina HOSNARUNGA- | OG EGGJAKRÍGGJ Stórt stríð hevur staðið millum | USA og felagsmarknaðarlondini av tollmúrinum, ið nú er vid at heyja seg kring »tey seks,« men her fekst tó ein linni í lag, soleiðis at USA kann flyta Í hesi lond undir toluliga kappingar- | fórum umstødum. | aftur høsnarugar til Tollurin á eggum er í vissum fórum hækkaður við 288 kr. pr. ini uttanfyri ilt vid at sleppa av við egg Felagsmarknadarlond- unum. syn til sig selv. Man ville ikke ti Sosialin Brøv 60 MILJÓNA GRUNNURIN. | Nú hevur so nógv verið skrivað um 60 miljóna grunnin, sum sjálv styrislandsstyrid« hevur | á at eg skal gera stut; av lagt so) stóran dent fáa hendur á, so Bara hetta uppískoytið: Undan seinasta væli sat eg á val- | fundi, har valevni hjá tjóðveldi- num segði bart út, et tjóðveldis- | flokkurin aldri vildi ganga víð til Í Á | dana binda Føroyar fastari át) at Danmark, Eru tjóðveldismenn vorðnir sam- | bandsmenn ella hvat? 1 Áhovrari. | | Veilst Tu AT bara fáir av manningini | aftanfyr hitt sokallaða >sjálv- | stýrislandssi ýriða eru um4' dómisvaldur, og at tað aftan- | fyri = landsstýrið í dag sita) menn á tingi við einans 2 | tveimum persónligum kvødum. AT Knit Wang, Jøgtingsmadur | royndi at ræða tjóðveldismenn til ikki at atkvøda fyri sosial- lóggávuni. hvors endamál var at gera tilveruna hjá gomlum og treingjandi betri og hugna- | ligari. | ikki ein einasti maður hevur ereiti atkvødu fyri fulla viðurkenning flaggs- | ins eins og fullu viðurkenning móðurmálsins í øllum lívsins forum fyrsta boðskriv, ið handa varð AT fólkaflokks- AT bretum í 1940 um viðurkenn- ing føroyska flaggsins, var skrivað av P. M. Dam og L. Zachariasen, javnaðar- og sjalvstýrisflokksins vegna. i PRISDANNELSE i eitur oddagrern Dimmalætting, sum viðgerð mál- ið um råfiskaprisirnar. skulkaði sær undan at skera igjøgn- um í hesum lívsmál; útróðramanna uppí hvers Landsstýrið men lat veruliga avgerðina hendurnar einum lærara, starvsfelagir vanliga verða illa við- farnir av málgagni tjóðveldisflokks Dimmalætting skrivar m. a.: »Den av landsstyret valgte udvei, at sammensætte et udvalg til fastsættelse af hjemmeprisen, er hverken genial eller egnet til at bringe de i spørgsmålet implice- rde parter til at nå noget lykke- ligt resultat. Landsstyret valgte i første række denne udvej af hen- ins. utilfredshed fra nogen side ved en uheldig løsning, og derfor la- der man et udvalg, bestående af ikke-politikkere til at tage an- svaret.« — — VIK. Nidanfyri skulu vit finna 15 bygdir í Feroyum, sum enda við vík. Vit hava sett strikur í staðin fyr bókstavirnar í fyrra partinum á navninum. Hverjar eru | tær? V V v v v v y N >, v v V V v V — me — — — — > "x Je > FIFFFIRREFFRARFR [| Í SKÚLANUM. Í nåttårsøgutim- anum greiddi lærarin børnunum frá mannalikaminum og segði m, a. at á forsíðuni menniskjanum vóru tarmarnir og magasekkurin. Men hvat hava vit so á rygg- síðuni. Tøgn. Men at enda rætti Petur hondina upp Ná. Petur, hvat heldur tú? Ryggsekkurin! | — 0- VÆL SAGT: Eingin tosar so nógv um arbeiðsins vælsignilsi, sum tey, ið einki gera. —0— HANN: Lat okkum geva uppar at trætast. Kunnu vit ikki meta hvørj um øðrum 4 hálvum vegi. HON: Jú, tå við gongur, at eg hevði rætt, og so skal eg viðganga, at tú hevði skeivi —0— VÆL SAGT: Tá id kvinnur hittast tosa tær um teirra vinkonur. Tað gera menninir eisini. risikere at påkalde sig vrede eller | kg. Vid hesi hækking hava Jond- | KONGATALUR — NU OG FYRR. Føroyingar flestir høvdu høvi til lat hoyra kongarødur Hákun Djur- Sámal Petersens, nar teir Danakongi prisadu »samhørigheden.« Til sam- | anberingar skulu vii her endurtaka kongatalu = Jósnes Paturssonar 1 1907: huusar fagnaðu og og lov- | | | | | Nú er tað eggini tað geldur. | »Når vi fjeldets sønner og døtre siger til danerne, der bor på slet- ten: Der er ingen af os, ikke en eneste en, der ønsker at skille os fra eder, men vort ønske er godt samliv under fælles krone, da tror jeg, at de vil sætte pris på et sådant håndslag. Vore for- fædre har på tinge i Thorshavns by svoret mange danske kongers huldskab og troskab. Hil og sæl Danevælde.« Mong år liggja ímillum hesar »sjålvstyris«-kongarødurnar, nógv stríð, klandur, eiturtala og sam- felagsligar misgerðir; men í somu Jløtu ein danskur kongur stígur á land, tá eru hesir harrar til reiðar at nikka og neya. Men — sigur tú — hvat annað skulu riddararnir av Dannebrog gera? TAÐ ER VERULFIKI AT í 57 ár hava teir ymisku sjálv- stýrisflokkarnir havt stundir til at fyrireikað »sjålvstyrid«, men hóast allir teir sokallaðu »sjålvstyrisflokkarnir« nú hava meiraluta á tingid og skipa landsstýri, so er onnur fíggjar- lógin Jøgd fram, men ikki eitt oyra sett av (til at fremja mera sjålvstyri enn javnaðar- flokkurin saman við sambands- og sjálvstýrisflokkinum hava sett í verk. Fiskimenn ... (Framhald frá 1. síðu). stór ósemja eisini. Teir eru prís- givnir at lata fiskin frá sær her. Teir hava verið prísgivnir at taka við tí prisi, sum keyparin her á landi býður. Men nú er tolid úti. Nú er tolið uppi. Nú má broyting verða í. Og teir vága tað. Teir biðja landsstýrið kalla tingið saman. Men fleiri dagar ganga. Um vika um aft Einki svar. So kemur tá lív í. Men nú er vorðin s«reika, Báðarnir liggpa. Fiskimenn vilia ikki út fyri undir- prís, siga teir. Nú skal rekka ella stokka. So verða fiskimenn og at reiðarar 3- tað upp- samdir við landsstýrið velja el mannanevnd, n til frå tað er rætt, varð S-mannanevnd eftir skoti Henda nevnd skal seta prísin. reiðarunum. Hvussu verður hon? Vit hava havt eina saltfiskanevnd fyr: langfaraskip. Hon? Hava -fiskimenn sungið henn: lovprís? Nei! Nei! Á, tev orð um hana! Á, det skoðsmál! Fiskimenn kenna seg at hava sitið við sviðið soð, og tað sum tað »forslær.« Kanska henda neyndin verður betri. Ivist av tí, sum er hent. Men kortini kanska. Kanska hon verður betri Men, fiskimenn. Tað liggur veru- liga í tykkara Takið ræðið sjálvir. Veljið tykkara flokk á ting. Veljið so dúgliga, ct tit fáa meir- lutan. er jú tykkara bjarging sum hon er bjarging slit- mannsins hondum. Sosialisman allastaðni. Takið meirlutan á tingi! So fin tit skinað so, at fiskurin verður tykkara. Og tað 'verða tit, sum fáa marknaðarprísin. Eingin hevur vitað so galið, at fiskimenn ikki taka maktina, tá ið teimum stendur til at gera tað! S:ýrimaður.