leygardagur 16. november 1963síða 2

Nr. 85 SOSTALUKAN 16. november 1963 Millum eskimoarar og Indianarar Frú Kristina manni og búsettist við Boston. Maðurin er radioteknikari og voll i Alaska, radiostød við frå ti stóra Vit hlíta um. indianarabýin býnum Kristinu Talman, Hvar og hvussu leingi hevur | búð Alaska? | Tað eru nú 6 til Alaska fr hav, búð í Anchorage ella tú i ár síðan, vit! fluttu Vit og statunum, og rætt- einari Merrild Anchor Alaska íbúgvum radiostað, Field sum ari sum hoyrir sagt á til uttanfyri flogvøllin, størsti 70—80. uge, er bvur við umleið 000 Í Anchorage er nakað nýggjur býur? Ja, hetta nútímans er nýggjur og ógvu- Teir fyrstu ikki liga býur. settu niður 1914 hevur gjørt íbúgvararnir seg her fyrr enn í Hvat vøkstur? | Tad henda snar- og fremst tey eru fyrst og hernadartiltøkini, her herfólki til og nógvu er og fleir: mflog- til ferðamannaflúgv- hópur av og vellir, bæði herflogfør og vanliga góðs- ing MIÐSTOÐ FYRI NORÐURPÓLSFLUGVINGINI Er nógv loftferðsla tann veg- m? Ja, loftferdslan her er av ti rættu liga nógva. I d ganga flogleiðirnar hjá SAS yvir Norðpólin og víðari til Japan um Anchorage, Mong onnur | stór europeisk, amerikansk og onn- ur flogfeløg leggja leiðina henda vegin, tå tað er styttri at ferðast | m Norðpólin enn aðrar leiðir beint tvørtur um jardaknøttin Setur hetta nakran serskildan | dám á býin og lívið har? | Hetta gevur nógv arbeið: | og pengar, og her hittir ein fólk | frá mongum ftjóðum, og Al ska- | búgvar stálvir eru ein blandingur! av fólki. sum eru komin frá nógv- im londum ymsastaðni í heiminum Samferðslen innanlanda, hvussu er hon? Farleiðirnar í mmiska eru so ógvuliga langar. Undir seinasta ameriku- tí sokall- gongur um heimsbardaga útbygdu menn vegsambandid við aða Alaskavegnum, Kan:da t størru sum teimum tann nakrar av Alaska: loftvegis 1 Í býunum í men mesta ferðslan er | | HVØRJIR ERI | HOVUÐSVINNUVEGIRNIR | Høvudsvinnuvegirnir, hvørlér| teir? I fólkinum úr havinum eru ins og í Føroyum livur nógv av av tí, | fiskivinnu ella sum fæst Hvat Fyrst ið mest veida teir? laks- nógv Kalvin er ikki. roysnings- ótal, er tað ógvuliga og fremst teir veiða V ið krabbin urin, av, gørnum nogvur, trytur Nógvir fåast og av og við kóna-, Av framvið strendurnar veiðuferini hvalaveiðu hesum er Hvussu eru og | ve:ðuamboðini? Veiduførini opnir båtor, eru mest småir ikki av| Veidu båtar sama slag sum teir féroysku men nú hon | so | tad mest; ' skógvaksnum hevur starvast við radiostødir hava bústað á einsligari klutna, ið liggur eitt sindur buriur- Anchorage. var á vitjunarferð i Føroy- amboðini tað Fi og eru ymisk, ið verð. krabbaveiðu men nýtt mest til laksa- eru ógvu- gørn, og hesi liga dyr. Aðrar Ja, veiduførum, hår? TUSS- eisin: ótal re ger tjóðir royna har er eitt ið ógvuliga av skum monnunum har ónáðir. Tey stóru russisku førini| Tallmån er ætiad úr Klakksvík, giftist við ameriku-! breidd við Danmark, 4 i flogvóllum. Nú eitt áramál hevur hann starvast við stóran flog- Føroyum, sjålvt um vit búgva væl | har hann og familjan E er | men vit hava ongan Golfstreym, nógv kaldari hjá okkum enn í Kavin so oktober alla syðri. legst i liggjandi og til | men veðr- verður tíðina | einaferð í april mánað; nosligum kavafølvi. Leitað fólk hagar góða kavaveðrið? Ja, talið og vetri; betri til ella er gott, stilli við mjúkum og | at njóta hetta ja, tey kome hagar í hópa langvegis frá 4 hverjum umstødur vallað at landslag og kavaítrótt eru | finna, veiðu- | stórar | eru nærgangin og fara ofta illa vid! reiðskapinum hjá teimum, ið royna) krabb:2 tað er í forkomið eftir eru at ella Krabbagørnini dyr, og javnan at frætta, russar eru farnir við teimum hava teimum. Tey eru dýr, tað ferð ein heil árs- at vinna gera seg út av nýggjum. Er so talan um eitt fiskimarks stríð við russar? Ja, har er altíð stríð um fiski- veiðugki, leið ikk góðir koma útav Hvat mark eru at ella og har á russar lagaligir og við. við verður gjørt una landi nógvar verk taka fer í dósir og verður selt Upp: ið á eru smiðjur, sær av veiduni; til statirnar GULLFEPURIN AVFJARDAUR Hver er vinnan á landjørøin: Skógurin er nógvur allastaðni og henda vinnan gevur arbeiði til nógvar hendur | Fæst nakzð munandi úr jørd- in? Ur jørdini fáa teir nógv ym- iskt: gull, silvur, kopar, kol og nú fáa teir eisini nógva olju. urt við høgum, kavetaktum fjøllum (Mi. Mac Kinley 6188 m), og og blómskrýddum skridisi, líðum dølum, fossandi åum, stórum, grasfløt- verður ein alt eru teir sjáldsomu føgru lit- stórum, sløttum og tað ein serliga tå um og varuir eygleiðir hetta, irnir. við, Og veðurlagið, hvussu er 26? Alaska er so stórt; asta á og tað sunnasta (Aleuturnar) á veid- | Hvussu vid gullfeprinum, Nei, gullfepur er eingin long- ur. Stórar maskinur taka sær av gullgravingini, og nú er tað ikki sum í gomlum døgum, tað fæst so lítið fyr: gullið, at tað ikki loysir seg hjá einstaklingum at fáast við tað Djóralívið er ríkt. fæst nak- að burtur úr tí? Ja, har finst eitt ótal av al-| skyns djórum, ið annars liva og halda til so norðalaga. Tað sigst, at næst eftir Afriku, hevur Alaska hitt ríkasta og mest fjøllbroytta | | djóralív í øllum heiminum. Teir. veiða eina rúgvu, og serliga er tað | skinnunum, tað kann fáast væl) | burtur úr. | | KAVATAKTIR TINDAR | OG GRONASTU FLOTUR Hvussu er landslagið? Landslagið er ógvuliga vak- tað norð- | breidd við Nordkap í Noreg | | teir? og tí verður tað! | | | | | | ESKIMOARAR | OG INDIANARAR | | indianarar- | | hvussu | Eskimoararnir halda og nir, hver teir til, teir? og trívast Eskimoararnir, teir búgva í landinum tíð róku hátt ikki norðara partinum av hagar indianararnir í síni teir. Teir liva mest á sama sum grønlendingar, men eru at ikki eskimoararnar so væl sær komnir, tå ameriku- menn hava gjørt so fyri Alaska, fyri nogv i sum dansk ararnir hava gjørt teir, sum búgva í Grønlandi. Indianararnir, hvussu eru Eskimoararnir, teir liva mest av jagt; meðan indianararnir fáast meina við at fiska. Teir fiska um summarið og so jaga teir við byrsuni eru teir óferu kringir men um veturin taka teir sær av løttum, Fáa teir so nógv burtur úr at teir kunnu liva væl av hesum? Teir eru náttúrfólk, sum hava ilt við at laga seg eftir tíðarstreym inum, og við pengum hjá teimum | er tað, sum ein sigur: frá hondini í munnin. Tá veturin kemur hava | teir einki eftir men so hjálpir| staturin teimum Hvussu við upplýsninginum | millum eskimovrar og Oll ganga í skúla og fáa sama skúlagang, men tað eru nógv eskimoarar enn indjanarar, sum koma á hægri skålarnar. Kemur nakað Alaskabúgvarnar? Ikki við tú saman við hesar beinleiðis so nógv an teir, men vit (her skal við- Fallmann til fittligt sonurin við ein indianar:bý. | merkjast, at frú hevur i og bestan fosturs fólk, hevur naradrong Hetta elsti ein indik løtuni), er serliga hug at vera samsn við indianaru- veiðu, bæði til á num sjós og landi. | YVIR NORÐPÓLIN | HEIM TIL FOROYAR | Tú til | komst yvir Norðpólin á leiðini Føroyar? Ja, vit flugu frå Anchorage, yvir Nordgrønland, Jan Mayen og til Keypmannahavnar. i Hvussu langt er hetta, og hvussu langa tíð tekur henda ferð- in? | Hetta er okkurt um 6600 km, og ferðin frá Anchorage til Keyp- indianarar? | | fleiri | | | | | ; | | sam- | búgva tætt | | mannahavnar tók sjey og ein hålv-| tíma. Nú kundi tú verið komin loft | vegis alla leiðin, til Føroyar? Ja, og tað var eisini ætlingin, kundi Føroyum an ti so eg verið í sama dag, sum eg fór úr Alaska, tí liga eftiransað, at eingin hevur flúgvitíðin er bara 12—13 tímar; | meir. men júst í vikuni frammanundan,| - Er tað dýrt at flúgva? sum er fór heimanifr helt Føroya- — Ferðaseðilin aftur og fram flúgvingin uppat — og so er eitt | Anchorage-København kostar 5.600 men æaftmat: sjálvt um tað ikki| kr. hevði tikið meira enn hálvt sam- - Er tað nakað serskilt tú hev- dógur at komið frá Alaska til Før- | ur brellast eftir nú tú hevur verið oyar, so skuldi eg ætlandi havt| heima, og sum tú ikki hevur har eini tvey samdøgur at komið frá | yviri? Vágum til Klakksvíkar. | Eg kann íkki siga, tað er — Nú fert tú avstað aftur; verð- nakað so serskilt; men leingi havi leiðin hin sama? Ja, aftur yvir Norðpólin, — Eru hetta stór flogfør? Ja, vit vera 100 fólk vid, tå eg kom henda vegin. | landi Hvussu nógv vidføri kanst tú ið við tær? Í á 44 pund, | ALASKA | USA cents (14 1958 gjørdist fólkinum ur | eg ynskt mær ein føroyskan búnað, |} | tå eg kann koma ct nýta hann har nordurlendskar millum aðrar kvinnur, sum havg búnar úr heim- | yviri mundu eini teirra, Hann havi eg fing- honum Norðpól- veri i yvir ferð, og eg tvørtur hesa hava ferðin: og t25 verður strang Alaska frá oyru) fyri landið valdi land. Í kr. kv. meiraluti hvít: russiskt góðar 50 mili. acre er góðar 4000 49. USA. Stórur stjørnarstødu, Fólkið (1950): 14.089 226.000. 1867 keypti » i av 169.350. 3.892 I sidan Alaska er gamalt Ruslandi ein hin fyri ella acre (ein m.). hesa 15.882, samlaða við 7000 staturin í eskimoarar: 1960 var 1958 Juneau indianarar: aleutianarar: fólkatalið íbúgvum. og Høvudsstadur er Byggifinansiering Vit eru altid til reidar at leggja til rættis og veita finansiering — tað veri seg til husa- ella skipabygging Fyrr ella seinni fáa tygum brúk fyri einum banka — latið OKKARA banka verða tygara banka SJÓVINNUBANKIN Skipafelagið Foroyar TELEFON 1225 Tórshavn FÆRØSK MARGARINE Vita No I VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT SKEID fyri maskinmenn Á skeiðinum fyr: maskinmenn sum er ætlað at byrja 25, á hes- t um verða eisini nakrir tímar i KORROSIONSTEORI — GAL- VANISK TÆRING OG KÁÐ FYRI TILIKUM. FØROYA LANDSSTYRI, 13. november 1963. Lýsið i SOSIALINUM