leygardagur 7. desember 1963síða 1

Blaðið eigur ein at vissa sær á posthús- num, | FRÆLSI JAVNADUR SOSTALURIN | NR. 91 LEYGARDAGIN DESEMBER 1963 BRØDRALAG 36. ÅRG. Aftur ein kommuna fær SEV-streym | Hvannasunds kommuna vid høvudsbygdunum Norðdepli, sum báðar hava have egin ravmagnsverk eitt ímóti ellum sonnum framburðs- politikki. Ein kann lætt gera sær eina toluliga mynd av, hvussu tað | hevði verið, um hesin politikkur | hevði átt endaligt vald, Júst í hes- um máli hava teir víst andlit við Hvannasund og åramål, hava nú fingið SEV-streym, Mikil framburður fyri hesar bygdir- | nar og somuleiðis fyri tær bygdirnar har nærhendis ið hava fingið SEY væl åvegis, Í einum av seinastu blødunum skot til viks, so púrt einki var | nevndu vit. hvussu sambands- og! gjørt við málið. fålkaflokkmenn feldu uppskor Meðan Pól J. Olsen, løgtings- javnaðarmanna í 1943 at leggja maður, var formaður i Klakksvík. | 300.000 kr. árliga í grunn til rav-|ar kommunu, fekk Árnafjørður magnan av ollum Føroyum. sum er partur av kommununi ek Somuleið'is nevndu vit, at í 1944 | streym frá verkinum á Strond. eydnaðist tað at fáa málið so mik- Við hesum tiltak: ver gjørt væl ið ávegis. -t formaðurin i Fossa-|ávegis av el-linjuni, sum nú flytir nevndini J. Fr. Øregaard longu í streym norður um fjall til bygdir- des. sama ár fek kalla umboðs-|nar við Hvannasund menn fyri "ar kommunur í upr- Undir seinasta landsstýri var út- runaliga SEVrøkinum til fundar. vegaður og fingin tilsøgn um so og at stovnandi aðalfundur í SEV | nógvan pening til víðari útbyggjan varð hildin 1. oktbr. 1945. Felagsins innskotspeningur var Í milj. kr. Tingið gekk við til at fyri láni: 7,5 mili, kr. veðhalda Staturin gekk við til at lata 3 milj. kr. í studningi Løgtingi var ikki samt um tess studning. Javnaðarmenn høvdu uppskot um at lata 4 milj. kr. av Mars- hmllpeninginum — sum studning, men sambandið og fólkaflokk- urin vildu íkki ganga við til meira enn 3 mili. kr. tá teir íkki hildu tað verða neyðugt, at småbygdir ið lógu langt burtur, komu uppí part. Eitt úrslit av hesum afturhalds- bg bygdafíggjindaliga politikki var, at 20 bygdir ikki fingu SEV í Fyrsta umfari, meðan peningurin — hin einz miliénin varð nýtt til at byggja telefonstødina í Havn. Í hesum sama viðfangi er veri at nevna »kærleika« sama afturhalds- styrisins til SEV-bygdirnar, tí samstundis sum SEV var veru- leiki legði fólkaflokks-sambands- stýrið 50 pst. toll 4 allar elekir- iskar lutir. TA ið Klakksvík. sum nú er beinleiðis unpi í SEV. hevði fingið samband við SEV-okið, setti javn-' aðarflokkurin upnskot tingi um at fáa lagt so væl til rættis, at aðr- ar bygdir í Norðoyum beinanvegtn Fingu samband við SEV. men tåverandi latdsstýrisflokkar, sambands-, fólka- og sjálvstýris- flokkurin, kveistraðu hetta upp- Brúdleyp. Í dag giftas; Havn Herga Geil, Miðvágur, og Andrass Olsen, Funningur, Sama dag giftast Vor Frue kirke í Keypmannahavn R'borg Simonsen, Tórshavn og Jose Gardlykke, Midvågur Adr.: Øst- rigsgade 43, 1 s., København S Í morgin giftast í Kollafjarðar kirkju Geyti, Kollafjørður. og Tórur Eliasen, Fuglafjørdur Torgun av SEV, at tað gekk hjá Hvannasunds koma uppí part nú er so SFV eisini ein veruleiki har Ein kann ikki lata vera við at minnast aftur á, hvussu afturhalds- flokkarnir altíð í fyrsta umferi eru reiðiliga væl kommunu at or at fella hitt fyrsta uppskotið um raymagnan av øllum Førovum at klípa eina miljón burtur av studninginum til SEV, so 20 bygdir i fyrsta umfari lógu i myrkri, at avrika lítið og einki í niður- gonguårunum 1951-—58. at kveistra uppskot burtur ið miðaði ímóti einari skjótari råymagnån av bygdunum í Norðovyum. hava longt áramálið hagar til allar bygdir í Foroyum vórðu ráymagnaðar. at JÓLABOKURNAR fara nú at koma Jólastjórnan er tann fyrsta sum kom í vikuni, Har eru fleiri søgur, yrkingar og frá- sagnir av kendum og góðum rit- høvundum og somuleiðis við góð- um tekningum, eisini av fleiri ung- um monnum Nýggi Bókhandilin gevur út Bókin kostar kr, 6.- »MOD DUMHEDEN KÆMPER SELV GUDERN E FORGÆVES« Undir — »sjålvstyjristandssåyrinu m« eru sosialu lógirnar ikki broytt- ar, og eingin félkapensjónistur ella nakar annar fær eitt oyra meir av ávum tess men einans i kraft av teimum lógum, ið smíðaðar vórðu undir landsstýri P. M. Dams, Tá ið vit hava tikið uppaftur tey kendu orðini: >Mod dumheden kæmper selv guderne forgæves«, so er tað ikki í nidursetand; merking móti teimum, sum Ht, d skrivað »DagbladiO« og »14. september«, tí teir kunnu ikki í hesum føri koma undir nakað >dumheds<-heitið: teir vita fullvæl, hvet teir skriva um; men teir spekulera í einari aðrari »dumhed«, sum vónandi ikki er til navnliga lesaranna Á fíggjarlógini fyri komandi år eru sosialu útreiðslurnar 2,036.500 kr. meira enn útgoldið verð s asta árið, sum P. M, Dam sat sum løgmaður Heita vilin landsstyrisblødini nú gera til, at tað er »sjålvstyrislands- stýrið<, sum hevur bett so munandi uppá sosialu Men tað ein lóggávuna hava teir aldeilis Sambært sosialu lógirnar, sum gjørdar vórðu. meðan P. M, Dam sat sum løgmaður, skuldi hin sein- ikki asta hækkingin, av fólkapensjónini, avlemispensjónini og ødrum sosial- um gjøldum fara fram 1. april í ár Aftrat hesum kome2 so ymiskar dyrtidarvidbøtur sun tilskilaðar eru í lógini Samanlagt verða hesar hækkingar umleið mili, kr. á fíggjarlógini fyri komandi fíggjarár uttan tær, sum lógfestar vóru. áðr enn hetta stýrið tók við 18 MILLJÓNIR TIL SOSIAL ENDAMÁL >14. september nevnir ikki eitt orð um hin partin av sosialu út- Duga teir yvirhevur at siga satt? Príssíudningurin hækkaði meðan javnaðarflokkurin var í lands- stýrinum. 14. September hevur fingið ilt! siga at ikki er so tað ér ein av, at åvr6drarprisstudningurin | veruleiki hækkaði uppí 15 oyru pr. kg. með an javnaðarflokkurin var í lands- Heldur ikki hjálpir hjá Dag- stýrinum. Tað nyttar ikki stórt, at blaðnum uppaftur og uppaftur at á siga, av javnæðarflokkurin var ikki , . fyri at fáa Þpensjónaraldurin at Ísfískasolur standa við teim 60 og 65 árunum, men sum umstødurnar vóru tå bar Ísfskamarknaðurin hevur verið íkki til ' góður hesa vikuna Hósdegin vóru t, d, tvær selur við midalprisi 7 stv. fyri kitti. Porkeningur fekk 5,180 stp. fyri 940 ks. í Aberdeen og Óla Horn fekk 5.770 stp. fyri 840 kite í Grimsby. Nú er so tjansur at broyta tað er bert at vóna at viljin er til steðar = hjá landssiFrisstmgongun: Javnaðarflokkurin man íkki verða tann, sum verður bágin! reiðslunum teimum donsku, Hesin naríur er størr hin førovski. og samanlagt verður kom enn andi fíggjarár goldnar umleið 18 miljónir kr. til sosial tiltøk, Nei. tað klæðir ikki >14. sep- tember« at siga frå hvussu stór- ur danski parturin er, og it eis- ini hann er hækkaður við meira enn 2 mili. kr — Tað torir >14. september« ikki at taka sær heið- urin av, og tí hóskar tað best bára at gloymn tær! ! Danski parturin er sum sagt um- leið 9 mili. kr. Um stevna »siålv- stýr'slandstýrisins< verður sett verk og tað ætla teir væl skal landskassin eisini teka við hesum útreiðslunum aftrat Peningurin kann einzns fáast til vegar Við hægri skatti, tolli og um- Longu nú lat: fólkapensjónistar nir sín rikitea lut í nevndu gjøld um t'l landskassan, og iå teir eis skulu ber: sin part av tei 90 miliønunum verður uppaft teint at:lata burtur av. her ov lít ð er fr imn nundan Hetta eru tøl ið tala, 2 mil, kr. afírat til comul og avlamin ljóða vakurt. so leingi ikki eit; orð verður neynt um tær 9 miljónir- nar ið tað verður at kosta skatta borgarunum meira tá >sjálv- stýrið< verður sett í verk. Seinastu útróð- rarmenninir komnir Hósdagin kom »Kzerin Kx úr Gronhnd , seinastu útróðrarmenn- inir í Grønlandi komu heim við henni og =nnars heyð: hon 360 tons av fiski sum er landadur á Bacalao til goymslu. Heita eru teir menn, sum hava roynt í Eggersø í summar, Síðan fiskiskapurin byrjaði móti miðjum august, hevur verið hampu ligt fiskivedur, tað mestu tíðina tá tað verður hugsað um. at óhapp var fyri, ma. sckk »Blikur«, sum skuldi flyia útgerð til útróðrar- menninar, hetta gjørdi eisini, at tað var byrjað so seim at fiska, Tær fyrstu vikurnar var væl av fiski og siga útróðrarmenninar. at plássið er gott zt vera á. Tað er fyrstu ferð føroyingar hava róð út frá Eggersø, | VANDIN STÓRUR 18 FERÐIR FLEIRI STORROYKJARAR DOYGGJA AV KREFT ENN TEY IÐ LÍTIÐ ELLA EISINI ROYKJA Framvegis verður granskað og Hetta er kanningararbeid sum leitað fram til orsekirnar fyri er farið fram í heili try ár og til- kreftsjåkuni, farið eru 424.000 fólk Av hesum Vit hoyrdu nú um dagarnar at eru 237.000. ið royktu fleiri enn 20 ein nevnd, sum hevur kannað hvat sigarettir um dagin og hini royktu er í ti. at royking og kreft hevur ikki ella at kalla einki, samband við hvert annað, er kom 18 ferðir fleiri stórroykjarar enn in til tað úrslit, at royking fremur | ikk roykjarar doyði v kreft í kreft, ella krabbamein, ið tað|lungunum, varð útslitið sum nevnd verður kallað 2 føroyskum og kom til ikki minst er tað sigarettroyking Nú kunnu flakavirkini ikki taka ímóti fiskinum Tad er nógvur útróður í løtuni Samstundis, su tað roynd Tað frættist frá flestum bygdum | vísur seg, at tað er tørvur á Storri um góða veiðu og væl av fiski | virkissem 2 landi og størri út- verður wreiddur til flakaskering | bygging av vinnuni 4 landi, síggja og beinleiðis fluttur marknaða, | vit okkara landsstýrið spenna bein Úr Runavík hoyrdu vit í útvarp- | fyri tilikum fyritskum, sum so a inum, teir ikk kunnu taka gjørt koma at vera ein stór hjálp, meira av útróðrarfiski, tí taðiso vit sjálvir kunnu avreiða og stendur á at goyma virka egnan fisk Vidskiftafolk | 10SKXITaT0 | kring landið. Vit minna á at vit senda ikki úrval teir seinastu dagarnar fyri jól nnars senda v sum vanligt mó postupp- kravi ræt við vanligu umbytingar Heilsan Skóselan Hjá Jóan Jakku svartir randseym leðurbotn sbotnur Torsh krónur 47 50 elefon 1660 7 , | Vegna Tórshavnar býráð verður arbeiðið við bygging nýgg | ari brandstød boðið út alment havuðsentrenr | Utbodstilfar fæst til láns móti kr LX eðhald tekn | stovuni, Aarvegur 1, frå tysdegnum 10. desember 196 14 000 Skrivlig bod ifturlatnum brævbjálva. merktur Nýeg brands stød« skulu verð. teknistovuni hend ftur í sé 15 lagi måna dagin 13 januar 1964 kl 1700 og verð ho innað ned in teir. ið boðið hava, kunnu verð jastadd } J. P. GREGORIUSSEN rkite —W — ———…——— Fann Í, januar 1964 og so hvort sum tryggingarnar falla til gjaldingar, verður íryggingargjaldið lækkað við 14 90 fyri betonghús 14 ; fyri timburhús klædd við jarni 1, ; fyri timburhús Føroya Brunatrygging Licitation Arbeiði viðvíkjandi gerð av høvudskloakk £f oman i Klokkaragøtu verður her boðið iión Tá fram ul Stoffalágvegnum almenna licita= Frágreiðing, tekningar og treytir fåast til láns ímóti 50.- kr, í veðhaldi á býarverkfreðingaskrivstovuni frá måniadegi tann tann 9. desember 1963 kl. 11.00 Skrivligt bod í afturlatnum brævbjálva, merktur >BOÐ UPPÁ GERÐ AV HØVUDSKLOAKK« verður at sen- da býarverk"raðingarskrivstovuni í seinasta legi mánadagin tann 16. des, 1963, kl. 1200 (á middegi), tá verða tey innkomnu boð- ini opnað, meðan teir, ið bjóða hava, eru hjåstaddir, Tórshavn, tann 6, des. 1963. BÝARVERK FRØDINGASKRIVSTOVAN * AAA