hósdagur 30. mai 2002síða 19

Sosialurin Nr. 100 - 30. mai 2002 37 Norðoyastevnan 2002 36 Sosialurin Nr. 100 - 30. mai 2002 C M Y K 36 Norðoyastevnan 2002 Fyrsta og einasta skúla- skipið í Føroyum verður væntandi siglingarklárt komandi summar. Men longu á Norðoyastevnu sleppa norðoyingar og onnur at síggja skúlaskipið Dragan loysa frá landi í Klaksvík SKÚLASKIPIÐ DRAGIN Ragnhild Ellingsgaard Hvørt ár plagar Klaksvíkar Horn- orkestur at undirhalda á kaj-øki- num, meðan róð verður kapp. Soleiðis verður eisini í ár, men nú fara tónarnir ístaðin at koma úti frá sjónum. Limirnir í Klaksvíkar Hornork- estur verða nevniliga við á dekki- num, tá skúlaskipið Dragin fer at loysa frá landi í Klaksvík. Fyrsta av sínum slag Í londunum rundan um okkum er púra vanligt, at skúlar av ymsum slag hava skúlaskip knýtt at virk- seminum teirra. Hetta fyri, at næmingar í sjó- vinnu og líknandi skulu sleppa at royna teirra teoretisku vitan, eis- ini í praksis. Men hóast næmingar í Føroy- um eisini fáa undirvísing í sjó- vinnu, so hava føroyingar ongan- tíð átt nakað skúlaskip. Í Klaksvík vóru fyri 10 árum síðani nakrir menn, sum ikki hil- du, at hetta var rætt. Teir hildu so avgjørt, at føroyingar eisini høv- du tørv á einum skúlaskipi, og tí- skil slóu teir seg saman um at stovna eitt felag, hvørs endamál skuldi verða at fáa til vega eitt skúlaskip til føroyingar. Felagið fekk navnið »Grunnur- in Dragin«, og varð skipað sum eitt slag av einum stuðulsfelagi. Í dag, 10 ár eftir stovnanina, hevur felagið eini 80 limir, so áhugin millum fólkið var eisini til staðar. Hesi 10 árini hevur ein áhuga- bólkur uttan íhald arbeitt við Draganum, og væntandi verður skúlaskipið siglingaklárt kom- andi summar. Ætlanin er, at Dragin fyrst og fremst skal nýtast sum skúlaskip hjá skúlunum í Klaksvík, meðan lærustovnar aðrastaðni í landi- num kunnu leiga skipið í styttri ella longri tíðarskeiðum. Kostnaður 10 krónur Fyrsta málið hjá felagnum var sjálvandi at fáa fatur á einum skipi, sum síðani kundi umbyggj- ast til eitt skúlaskip. Og væl gekst við hesum. Fyrst í nítiárunum fingu skip í Føroyum upphøggingarstuðul, og millum hesi skip taldist eisini Dragin, sum eftir ætlan skuldi søkkast. Men Hans Eli Hansen, for- maður í »Grunnurin Dragin«, gjørdi skjótt av, og keypti Dragan frá táverandi eigarinum. Kostnað- urin var 10 krónur. – Eigarin varð glaður við, at onkur var so býttur at keypa bát- in. Sum var, hevði hann einans út- reiðslur av Draganum, og ætlanin var jú at søkkja hann. Tí fekk eg hann so bíligani, flennir Hans Eli. Eftir keypið varð ein áhuga- bólkur settur at arbeiða víðari við bátinum, og er Dragin í dag vorð- in sum nýggjur. Hóast alt arbeiðið hevur verið ókeypis og uttanfyri vanliga ar- beiðstíð, so hevur gingist væl í hond, og er Dragin nú um at verða siglingarklárur. Alt timburarbeiðið umborð er nærum liðugt, so nú stendur ein- ans el-arbeiðið fyri framman. Harumframt skal trygdar- og bjargingarútgerð eisini finnast, og so er klárt at leggja til havs. Framsýningar Men arbeiðið umborð hevur ikki verið tann størsti parturin av fyri- reikingunum til skúlaskipið. – Alt arbeiðið hevur sjálvandi kostað nakað av peningi, og hava vit lagt nógva orku í at finna stuð- lar ymsastaðni, greiðir Hans Eli frá. Stuðul hava teir fingið frá pen- ingastovnum, virkjum, fyritøkum og privatfólki. Summi hava eisini latið felagnum ymsar gávur, sum teir kunnu nýta umborð á skipi- num. Umframt stuðul frá øðrum, hevur felagið eisini lagt nógv ar- beiðið í sjálvt at fáa pening til vega. Hetta hevur verið gjørt gjøgn- um framsýningar av ymsum slag, tombolu og lutaseðlasølu. Eisini gevur felagið hvørt ár eina streymtalvu út, sum síðan fæst til keyps kring landið. Á Norðoyastevnu plagar felag- ið eisini at skipa fyri framsýning- um, og so verður aftur í ár. Framsýningin hesuferð er býtt sundur í tveir partar, har tann eini hevur heitið »Hendur og Hug- flog«. Her sýna listarfólk í Klaks- vík fram áhugaverdar lutir, ið tey sjálvi hava tilevnað. Hin parturin er ein myndafram- sýning hjá Klaus Kieselwetter, sum sýnir djóralívið í Antarktis. Børnini verða heldur ikki gloymd. Felagið hevur heitt á teir báðar klovnarnar, Fjotta og Bobo, um at koma á eina vitjan í Klaks- vík. Teir søgdu ja, og fara teir uttan iva at gera sítt til, at børnini fara at hava tað enn stuttligari á Norðoyastevnuni. Skúlaskipið Dragin verður væntandi siglingarklárt komandi summar Ein eigur at royna at skipa fyri onkrum sjálvur, held- ur enn bert at sita og bíða eftir, at onnur skulu koma við tilboðum. Hetta heldur manningin umborð á Old Girls 2 hjá Klaksvíkar Róðrarfelag KAPPRÓÐUR Ragnhild Ellingsgaard Nógv hevur verið at hoyrt um Klaksvíkar Róðrarfelag ta sein- astu tíðina. Og vónirnar til felagið eru stórar, nú skjøtil verður settur á komandi kappingarárið. Hóast vit hoyra og lesa nógv um tær ymsu manningarnar hjá felagnum, so hevur nærum einki verið at hoyrt um Old Girls- manningarnar. Møguliga, tí tær ikki hava hug at reypa so nógv. Tær rógva ein- ans til stuttleikar, siga tær. Men hvussu er og ikki, so veks- ur hetta slagið av manningum ikki á trøunum her í Føroyum. Ja, óvist er, um slíkar finnast aðra- staðni enn bert í Klaksvík. Tungt at byrja Hetta byrjaði alt í apríl mánaða. Í longri tíð hevði Árna Maria Fossdalsá gingið og hugsað um, at tað hevði verið stuttligt at byrj- að at róð saman við øðrum til- komnum kvinnum. Árna Maria hevur búð í Danmark, og róði tá í Føroyingafelagnum. Ein dagin, tá hon stendur og hyggur at kapp- róðri, kemur hon í prát við eina aðra tilkomna kvinnu. Tær práta saman aftur og fram, og bradliga brestur úr Árnu Mariu: Also, tað má verða lekkurt at rógva. Heldur tú ikki eisini tað? Hin kvinnan var púra samd við henni, og lunnarnir til eina nýggja bátsmanning vóru hervið lagdir. Tíðindini frættust víðari í bý- num, og eftir stutta tíð vóru tær nóg nógvar til at manna eitt fimm-mannafar. Og so varð farið í gongd. Fleiri av nýggju manningini høvdu ongantíð róð fyrr, so tungt var í byrjanini. Men saman funnu tær skjótt rætta áralagið, og nú rógva tær sum ongantíð fyrr. Í byrjanini hittust tær tvær ferð- ir um vikuna, men fyri stuttum broytti tær venjingatíðirnar til heldur at verða tríggjar ferðir hvørja viku. Og tær trívast óføra væl saman. Tíðin umborð fer við nógvum práti, onkuntíð ov nógvum. Men tá sigur bátsforkvinnan til, og bið- ur tær rógva, heldur enn práta. – Orsøkin til alt prátið er nokk, at vit halda okkum allar ráða um- borð, sigur Árna Maria smílandi. Onkur hug at flenna Onkur hevði hug at rysta við høvdinum, tá tey fingu við, at hesar tilkomnu kvinnur vóru byrj- aðar at rógva. – Onkur helt, at vit máttu vera púra forstýraðar í høvdinum, sig- ur Árna Maria. Serliga menninir høvdu hug at flenna eitt sindur at hesum gomlu konunum, sum nú vildu halda seg duga at rógva. Men onnur tóku eisini til orða, at tær vóru óførar. Tað halda tær eisini sjálvar, nú árabløðrur og vánaligur teknikkur er farið aftur um bak. Fyri stuttum skipaði Klaksvíkar Róðrarfelag fyri einum stuðuls- róðri til frama fyri nýggju bátar- nar hjá felagnum, og sjálvandi luttóku Old Girls 2 eisini í hesum róðri. – Vit væntaðu okkum at klára at rógva einar 4.000 metrar, men tá avtornaði, høvdu vit róð heilar 12.000. So tú kanst ætla, at vit vóru stoltar, flennir Árna Maria. Við góða úrslitinum fekk pípan eitt annað ljóð, og hevur tað eisini verið nýtt til at minna onnur á, at hetta væl kann lata seg gera, hóast tær ikki longur eru eins ungar sum fyrr. Einans til stuttleikar Fyribils er rógvingin heldur til stuttleikar enn álvara. Tær hava allar børn heima við hús, og kenna seg tískil ov bundnar til at fara avstað á hvørja stevnu at rógva kapp við aðrar manningar. Men á Norðoyastevnu verður stuttleikin tó avloystur við álvara, í øllum førum eina løtu. Old Girls 2 er nevniliga ikki ein- asta kvinnumanningin hjá Klaks- víkar Róðrarfelag. – Tá vit byrjaðu at rógva, funnu vit útav, at ein onnur kvinnu- manning hevði vant innandura allan veturin, greiðir Árna Maria frá. Á Norðoyastevnu hava kvinn- urnar skipað fyri dysti millum kvinnumanningar báðar. Tá skal finnast útav, hvør av teimum er betri og skjótari. – Hetta eru vit ótrúliga spentar uppá, sigur Árna Maria. Sum er, hava tær onga hóming av, hvussu skjótt tær rógva, ella hvussu gott tær duga. Men hesin spurningur verður so svaraður á stevnuni. Og áhugin fyri júst hesum róðri er eins stórur og fyri teim »veru- ligu« róðrunum. Fólk í býnum hava fylgt væl við í gongdini hjá kvinnumann- ingunum, og mong eru sera spent uppá úrslitið av kappróðrinum millum Old Girls 1 og Old Girls 2. – Hetta verður alt sjálvandi gjørt mest til stuttleika, sigur Árna Maria. Tá ein hyggur eftir róðrinum hjá kvinnumanningini, ivast ein heldur ikki í, at tær hava tað stutt- ligt. Tær flenna og práta, sum hava tær kenst alt lívið. – Persónliga gevur samanhald- ið umborð ótrúliga nógv, sigur Árna Maria, sum eisini vil nýta høvi til endiliga at biðja onnur um at fara í gongd við onkrum tílík- um sjálvi. – Hetta er bæði stuttligt og gott fyri heilsuna, so tað er bara at fara í gongd, endar hon samrøðuna við Sosialin. Tær stríðast av øllum alvi Onkur hevði hug at flenna eitt sindur, tá tilkomnu kvinnurnar fóru at manna bát. Men tær trívast bara óføra væl umborð Fyrsta skúlaskip í Føroyum um at verða klárt