leygardagur 1. februar 1964síða 2

Nr, 9 Eitt 20 ára minni: Soleiðis drupu teir Kaj Munk Kaj Munk hesin kendi danski presturin varð skotin eftir bein- leiðis boðum frá Hitler Ein av morðmonnunum varð beinleiðis settur inn í viðurskiftini av sjálvum Gestapo-leiðaranum Himm- ler. Í november 1944 kravdi Hitler »loyniligan terror« i Danmark fyri at knasa mótstóðurórsiuna, Hann kravdi, at kendir dansk. arar náðileyst skuldu skjótast niður, Ein av teimum fyrstu døg- unum í desember fekk týski polftigeneralurin Pancke ein lista við 10 nøvnum, og burtur úr teimum valdi hann Kaj Munk og Damm, bladstjora, tá týskarar hildu, at blaðstjórin stóð í bein- leiðis sambandi við Christmas Møller, sum var flýddur til Lon- SOSLALURIN siga við børnini, og teir skumpaðu frú honum ikki loyvi at manninum út í bilin, Ein av brots- Munk var skumpaður inn í bilin millum tveir menn, | sidstu Hetta var ferð, hann | koyrdi frå Vedersø prestagardi, LIKID VAR FUNNID | í VEGGROVÍNI | Næsta morgun, 5, januar, var| frostklárt veður Anton Sejhten, | | múrari, var á veg eftir høvudsveg | 115 millum Silkeborg og Herning, í | | grøvini fram við vegnum lå ein] 1, februar 1964 Nú tað lýsir Føroyskad eftir J, J Kronstróm Lag: Ja, vi elsker dette landet Nú tað lýsir, sólin stígur, í purpur roða glødd, Og um allan heimin flýgur arbeiðskórsins rødd, leingi veik hon var og lúgvað við slitsins harða boð, men frí hon brátt kann fljúgva ei arnaveingja flog, men frí hon brátt kann fljúgva hitt arnaveingja fríða flog. Steltar ættir, strangar tíðir rísa kring um oss. Til strid for hann, sum sára líður! don, 10, desember varð hildin ein FEKK IKKI LOYVI fundur á Dagmarhus, Tey bæði | AT SIGA FARVÆL nøvnini vóru góðkend av Hitler, | og SD-maðurin Søhnlein, sum dugdi danskt mál, fekk til arbeiðis Vedersø Berlin at kanna viðurskiftini á prestagarði meira gjølla, Í tók sjálvur Gestapoleidarin Himm- ler sær av málinum og persónliga gav hann SS-manninum Otto Schwerdt nærri boð um hetta, SEGÐI SEG VERA AGENT Søhnlein njósnaði og heyði eyg- uni eftir Munk i Vedersø, Hann segði seg vera agent fyri landbrúks | amboð, og fekk forpaktarin í Ve-| tinningini gekk eftir prestinum, samstundis sum /|storknaðum blóði niður eftir and- | hann vísti fram stolin donsk politi- | litinum, Múrarin kendi ikki Munk | Søhnlein førdi ordid og spurdi | í | | | merki, Tá Munk kom frá telefon- | beinanvegin lini, var hann fullkomuliga róligur, |litiið i Silkeborg, sum beinanvegin | Uppá boðini svaraði hann bert. at: hann mátti tí frú Munk hevði sagt politinum av klæðum og | frá, tå id Kaj Munk varð | hava | barberamboðini vid, Til hetta svar | burtur, aði Søhnlein, at honum ikki nýtt.| Á staðnum, har Kaj Munk var myrdur hava hvønn dag i 20 år ligid frisk blomstur, førdur eitt sindur ist at taka stórvegis við, Brotsmenninir vóru ræddir, Teir Rændu minstulønina um at fylgja við hevði varhugan av, hvat í hent var, | | maður á rygginum, Frá einum holi | ein strípa av, hann ringdi til po-| Í skundaðu undir Kaj Munk og góvu | farvæl | Munk til viks, tá hon vildi fylgja | monnunum helt bilhurðini, meðan | |} | | |} Sjá, tey sølarri Felagsviljin er vár styrkur, hevj hann húnarhátt! Hóast ódn og lygn og myrkur, vit kenna våra mátt, ræðist våra sterka mátt. ins merkir ala frægd og gleim, Byggja Samdir vit og sterkir våra nýggju heim. Trælakorini tey svinna og oll tann nidungstid, Kammirátar, sjá vit vinna hitt harða fyrst strid, Kammiråtar, Sjá vit vinna hitt fyrsta ódnarmikla strid, Fell hvønn gull-kaloss! Ja at enda lygn og myrkur Pætur. Arup-málið.. dersø at siga sær nærri um Kaj - på / . Munk, sum ki. var home = VIð 150 krónum um mánaðin fyrst væntaðist at koma aftur beint 1 undan jólum, Av hesum var dráps- Vit minnast, hvussu Erlendur fiskimenn, sum av hesum Erlends royndin útsett Paturssonur og hansara menn við | Paturssonar og hansara manna væl- Men mánadagin 3 januar fóru | lokabrógdum og her vóru menn |signilsi roknaðu seg at hava tapt brotsmenninit við bil frá Køben-/sum Fríðrikur Hansen, løgtings- | tað árið meir enn hálvtannað tús- havn umvegis Odense til Herning,| maður ikki tann mætasti fingu | und, id var stórur peningur tá, har teiir bóðu um hús á gistingar- | minstulønina frá 800 kr. niður í Tad hevur verið alt annað enn húsinum sum ferðamenn ; 650 kr. Hetta veldi nógvum trol- vælsignilsi, sum hesir fiskimenn Iýsdagin 4 januar lå kavi á|aramonnum og ødrum fiskimonn- hava veitt Erlendi Paturssyni og Vedersa-leiðini har bórnini vóru í|um stortap, Tad vóru ikki so fáir hansara monnum síðani tá!! óvanliga góðum lag. tí familjan|- Og hvussu bóru Erlendur Paturs- skuldi útferð il jagismáttuna | ag” sonur og hansara maður seg at - , »Lokke-Lykke«, har tey skulu eta Utum alt uppi í Íslandi, tá ið teir skuldu (Framhald frá 1. siðu) morgunmat, Hetta var langur og . hjálpa fiskimonnum? Hvar var við einum undirprísi til físki- stríggin dagur, Tí varð aygjó! sømuligt mark hann, og hvussu var hann, tað ið menninar æt gera sær dælt hjá hvíla eina løtu, áðrenn tey føru at Á 1 fiskimenn leitaðu eftir honum? nókrum fáum og harvið skerja | fáa sær nåttverda, Kl, gott 18 fór Tad verður vo um OSS 11 Hvussu dugnadi hann fiskimonn- livilikåndini = hjá fiskimannaheim- Kaj Munk up» fyri at lurta eftir dansi oskil av Mjarkadalsmonn- um har uppi? unum í Førovum??? blstj.) tíðindunum frá London kl, 18,15, |"Y 9 skil op útleingum, Hví leggja heilt yvir teirra tjóð-! Harmiligt at vera vitni til, Hann var ikki sum hann plagdi Monnum sum bróta seg inni Tør- veldis oddafiska ófatiliga atburð hvussu hesir háttvirdu harrar fiski. óróligur og fjarur, eins og hann Oy! Gansistovurnar. móti fiskimonnum har uppi, málarráðhagrin = Erlendur Paturs- væntaði nakað Fad skal ikki verða tikid dagar Þeir fiskimenn, sum vórðu skelk- sonur og løgmaður Hákun Djur- ímillum her Men her skal bert , i J | , ; ; aðir og vónsviknir av persónligum huus skammileyst avdúkaði seg og »EG KENNI „vera víst á, at tað íkki er bert 80. myndum eru m»kureradir« fyri landsstýrið samlaða sum látur- FYGUM IKKI« at útlendingar gera seg inná okk-| jakran tíð í lívinum aftur at hava verja og ørindasveinar fyri nakrar i Herning høvdu teir brots. | YM. álit á teimum og velja teir sum fáar andvegis fiskimansins interess menninir um morgunin gingið í Þann sum var í Sjónleikarhús- slitismenn, um. sum millum annað Vesta Á. af forrætningar síðan koyrdu teir rom. Semmas máttakvald, og Han Ieimum nýtist onga frásøgn! kreftir koma Sum eru mentir at til Ringkøbing, haðani — Søhnlein | SUM har sá hvussu fór fram, sann Teir hava upplivad nóg mikið! geva ein pris fyri fiskin at tað ringdi til Vedersø fyri at Vita, um ið áSANnAð, ú tað er mn om Men allir hinir fiskimenninir loysir seg hjá fóroyskum skipum presturin var heima, KI, var gott so hampoli og fólkalig framferð hava eisini rætt at fáa at vita |= landa í Førovum heldur enn at og væl 18, og Munk tók framvegis ti føroyska dansinum, Og so minni hvussu álitismenn teirr roynast á Sigla til Bretlands við fiskinum, við at lata seg í, tå hann tók tele- enn 89. | gævustundum! Tí hetta og einki minni er treytin fonina, Hin fremmandi spurdi, um Tad er hammaligt at SIGER Hví skulu teir kanska einaferð fyri, at nakað skip, foroyskt ella hann kundi tala við prestin, Hvønn hvussu okkara. tjóðarogn hin enn seinast út fyri ta vaniukku at útlendskt, vil selja fiskin í Føroy- tali eg við? Hetta er stud, theol, fároyski dansurin ; verður Dion velja so ringar ålitismenn i góðari um heldur enn at fara til bretska Sørensen sum broismenninir traðkaður og vanvirdur av okkara trúgv, haldandi at teir eru teir €ella annan marknað við honum. vistu var motstødumadur, Munk egna fólki. , rættu menninir? ? Løgmadur royndi eisini í villu svaraði Tað kann eg ikki, eg Meira enn harmuligt, ; Og hví skulu fóroyingar ikki fáa Yði síni og roynd at forsvara ill- kenni tygum ikki, farvæl! Her er , ikki endingar at vita hvussu tjóðveldismenn gerð landsstýrisins a: mala fiski- KI. umleið 19,30 ringdi telefon- her eru tað ikki Mjørkadalsmenn, lótu seg og fiskimannastattin marksspurningin inn í málið hó- in aftur, Tad var ein saklerar!, men okkara egna fólk, Sn ber verða representeraðan í Geneve St at hann betri enn nakar ánnár sum næsta morgun vegna Kaj 5% 50 ik, al hampafólk ikki ler á alheims fískivinnusamráðing- Skilir at tað at geva føroyskum Munk skuldi meta í rættinum í INKAR dansidyr, tá Sjónleikarhús- um? virkjum loyvi at keypa uppiskoytis sambandi við spirituslovvi til hotel ið býur til føroyskan dans. Er tað ikki beinleiðis brot mótí fisk frå fremmandum skipum als Vedersø klit. men áðrenn samrød-|, Her eru tit góðu ábyrgdarmenn fólkinum at dylja her, at skava út einki hevði við sjomarksspurningin an var at enda komin, kom ar- ikki | PPDEAYU tykkara VORU yvir? Tað er fyrst og fremst brots- at gera, beiðsgentan rennandi inn og segði, hørt. mentunarheði Mm enn ora af verk móti tjóðveldismonnum, sum Til E, Ps og annara talará at týskararnir vóru har, | bera k skjøldri og hvørii ands- hava valt menn sínar í góðari malan um, at loyvi til at keypa Bilurin hjá teimum stóð har for. | menn tit enn skýra tykkum ) ið, trúgv, uppískoytisf vil lokka heimsins paktarin búði. ein maður sat við Ég kvíði mes við al fara mn skipaflota á okkara fiskigrunnar rættið, ein stilladi seg vid maskin-| "or Í Salka NU NNERN Eg helt Føroya fremsti útróðramaður byrsu í teirri einu inngongdini til an dans aftur i vetur, , | Poul Jacob Olsen logiingsmaður, prestagarðin, meðan tríegir fóru so minder 98 MunddAlkaðnrs Keypið SOSTALIN! eina sera forvitn'sliga og — Skil. inn í hávastovuna, har frú Munk man verður, Bæði á hold og skinni Haldið SOSIALIN! góða talu, sum til fullnar visti | TR Í og børnini sótu, Iæsið SOSIALIN! hvussu grundleys og skilaleys hen- da tala teirra landsstýrismanna og Marjus Johannesens var, Jacob Olsen løg- tingsmaður, segði sterkt strikandi undir orð sími, af hann dugdi ikki Harra Poul at síggja annað emn at ållir fiski- men» og serliga — åtr6dramenninir máttu vera interesseraðir i, virk; sum td Findus í Noregi kundu koma og seta f'skaprísin so høgan, ar 199 loySt! Seg at Selj* veiðina í Føroyum heldur enn fara til Bretlands við henni, løgtings. maður visti á, at okkara máítu, um tey skuldu kunna ganga, råfisk, og arbeiðsloysi var so virkir máttu setas: á Og tå id Erlendur Paturs- sonur, landsstyrismadur, talaði ætlanir og plánir, so mátti hann „at hóast hann hoyrdi við til landsstyrissamgonguna, so hevði hann einki sæð og hoyrt um hesa Niels Holm Jacobsen, virki fáa stórt, at stoyn, um plúnir á samgongufundum, (Nú fleyg rúkandi ovði í løgmannin Andlitið varð Sum ein Sveiti,) Men tá id løgmaður kom upp ætl- andi mest fyri at rætta Sín parta- tvørturimoti at vátta Jacobsens orð við at ikki hann hevði sæð nakrar plánir, men hann helt seg kortini via at menn sótu og arbeiddu, (Tá skóru menn í látur), kom hann Niels Holm ga, at heldur Húnn E. S. Einasta finansiering, sum harra figgjar- og fiskimálaráð vísa á, var hin »egnsudviklings lovenc, sum landsstýri fekk at galda fyri Føroyar, (Løg- tingsmenn kundu ikki halda sær, »o, det dejlige danske guld!«) harrin visti at danska seinasta eisini