mikudagur 26. februar 1964síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Blaðið eigur ein at
vissa sær á posthús-
inum.
FRÆLSI
JAVNADUR
SOSIALURIN
BRØDRALAG
NR. 16
MIKUDAGIN
FEBRUAR 1964
26.
37. ÁRG.
LEGGJA BRETAR OKKUM
NEVAN FYRI NASARNAR?
skrívað venda sær stjórnina un
12.fjórðinga
tykt at til
at fáa avmarka føroysku og islend-
lendkku Bretlandi
um Í
flutt
verið og
hevur
Mikið
talað
fiskimarkid,
Sunnudagin
um føroyska
landingarnar á
12
fjórðingar
skimarkið mars verður
á 12
frå
segð: Útvarp Føroya
bretiskir út eftir bein
at skiparar
frå, reidarar,
og fiskimenn høvdu á fundi sam-|um linjum landsoddunum,
Fiskimarkið ER 12 fjórðingar!
Flestir, ið tala um føroyska fikkí Tad eru hesi serrættindi, teir
markið, rokna tað fyri at vera 6-' skulu missa 12, mars í ár,
fjórðingamark og tosa um at flyta Teir verða tá ikki verri staddii
tað út á 12 fjórðingar. enn aðrar tjóðir, ið fiska við Før-
Men hetta er blóðskeivt, Føroy-| ovar men teir hava heldur
ska fiskimarkid (og iklendska við)| ongar fyrimnir fram fyri aðrar,
er í dag 12 fjórðingar, | Hetta skuldi verið greið stóða
Her er tí ikki talan um nakra Men hetta líkar bretum :lla
flytan av sjómarkinum, Teir vilja ikk! lata hesar fyri-
Men bretar hava havt tey ser-' munir av hondum sínum og royna
rættindi fram um allar aðrar tjóð- | á ein og annan hátt at verja ser-
år, at teimum hevur verið loyvt at! rættindi (síni,
f;ska inn at 6 fjórðingum við Før.| Tað tykist at vera vanlig hugsan
oyar og við Ísland, | í flest ollum øðrum londum uttan
Teir hava sostatt havt stórri|í Bretlandi, at føroyingar, islend
rættindi við strendur okkara, enn|ingar og grenlendingar skulu hava
vit sjálvir hava havt; tí teimum | 12-fjórðinga fiskimark, ti hes: lond
hevur verið loyvt at nytt trolið, og hava lítið annað enn fiskiskapin
hesi serrættindi hava teir so sanni-| at liva av,
liga nýtt út i ækir,
Bretar hava gloymt lyfti sini
Í bardagatíðini var vandåmikid aldri skuld: Bretland gloyma :or-
at sigla til Bretlands, Og serstak- i ovingum tann stuðul, teir veittu
liga vóru árini 1941 og 1942 vanda Bretlandi í hesi nevdartid
ár. Tá sigldu ikk: skip úr uttan- Men Bretar gloymdu lyfti síni!
veltadum londum til Bretlands, Tá bardagin var av, fingu íslend
uttan tey fylgdust við væl útbúgv-| ingar eina rúma landingarkvotu,
num herskipum, Einans føroy-| Føroyingar kundu tó — og tað
ingar sigldu hesi ár uttan verju og | kunnu teir enn landa sin fisk í
uttan at fáa bod frá sær, um á stóð | Bretlandi; men teir slunnu ikk
— tí sendararnir vóru tiknir frá tl. fyrr enn øll bretsk og islendsk
teimum, Teir fingu onkra burtur- skip høvdu landað, og kundu teir
kastaða riflu at verja seg við móti | væl koma út fyri at liggja bæði
álopum; men henda verja hevði eitt og tvey samdøgur í bretskari
lítlan týdning ella ongan tó tað | havn, áðrenn teir sluppu framat,
hendi. at okkuri týskt flogfarið Nakað av fiskinum varð tá istund-
mátti lúta fyri hesi verju, um oyðilagt og varð vrakað, Hart:l
Tá sigldu føroyingar so dúgliga kom, at marknaðurin tå mangan
bretskan sjógv, at annarhvør fisk- | var mettaður við fiski, og prisurin
ur, ið landaður varð til bretska lágur.
marknaðin, var fluttur hagár á før Harti! máttu føroyingar gjalda
oyskum kjøli, 13 vbst. av søluvirbinum til bretska
Og hetta var bretum til alstóra ríkið, Eitt avgjald, ið var mongum
hjálp í harða bardaga teirra, Týð- to meint, at allur vinningurin av
andi bretar høvdu tá á máli, at søluni hvarv, Bummtúrur!
Dýr ð bretlandssiglingin
. Á
føroyingum tå!
Siglingin til Bretlands i bardaga-| ust av landinum at vinna fyri hitt
árunum, og serstakliga 1941 og dagliga breyðið við fremmandum
1942 kostaði /førovinginum dyrt: | skipum, 8
Umleið 4, hver maður læt lív, og Ikk: fyrr enn hesi seinastu árini
hevur tað eydnast føroyingum at
vunnið aftur tað, teir mistu í bar-
3. hvert skip varð sekt; og at tað
vóru mest tey størru skipini, sæst
av, at skipafloti okkara í tonsa- | dagaárunum, Men nú hava vit eis-
tali minkaði niður ímóti helvt ini ein góðan nútímans skipaflota,
hesi árini, (sum kundi ført manga góða veið-
Árini aftan á heimsbardagán una m, a, til Bretlands.
vórðu ti ein neyðartíð her á landi | Men hetta tykjast bretar vilja
Vit lógu i farloysi, og í túsunda. | banna okkum nú,
tali av bestu fiskimonnum noydd-'
Bretar vilja meta okkum
við hevndartiltøkum
Sum fyrst í greinini frásagt, vílja
bretskir fiskimenn, skiparar og
reiðarar hava bretsku stjórnina at
banna (førøyskum og islendskum
feskfiskasølum í Bretlandi, ella id
hvussu er avmarka tær um
teir verða riknir út um 12-fjórð-
ingamarkið 12, mars grækaris-
messudag í ár.
Á hin bógvin vilja ikki teir
bretsku iskakeypårarnir vita áv
hesum hevndartiltaki,
Verdur hetta gjørt, so verdur tad
í fyrsta umfari til stóran skaða
fyr: okkum, Men tað kann vendast
til at verða okkum til fyrimun,
Í Verður nú alt sett inn uppá at út-
búgva okkum soleiðis á landi, i
vit sjálvir kunnu taka ímóti øllum
ti feska fiski, skip okkara kunnu
veiða, tá verður hetta {il støran
fyrimun fyri landið; tí ikki tyk
ist standa á at fáa selt ílakaskorn
an fisk Og hesin arbeiðsháttur
kemur geva nógv arbeiði á
landi,
Tá kunnu vit siga, sum daanin
Dalgas segði á sinni, tá týskurin
tók Suðurjútland: >Hvad udad ta.
bes, skal indad vindes!«
»Fin forrætning« fyri bretskar
reidarar
Um bretar missa nakað vid ikk!
it sleppa inn at 6 fjórðingum undir
Føroyum, vita vit ikki, Men eydn-
tað bretsku reiðaraunum, skip-
trunum og fiskimonnunum at av-
marka ella banna føroysku og ís-|
lendsku feskfiskasøluna á Bret.
land! so verður hetta »fin for-
Í rætning fyri hesar, tí tá verður
ov lítið av fiski á bretska markn-
:num og prisurin fer upp, Reíð-
arin fær meira fyri fisk sín skip
arin eisini og KANSKA fær
fiskimadurin tað við
Men hann, ið fiskin skal keypa,
má gjalda meir, Eisini forbrúkar
in má gjalda meir. Ti er tað, teir
bretsku fiskakeypararnir ikki vílja
ganga vid til at avmårka føroysku
og íslendsku landingarnar, Teir fáa
ogan fyrimun av hesum tvørtur-
ímóti!
Væleydnað skótateit
í Klakksvík
og sunnudagin førdi
Leygardag:n
Bkótalið Nólsovar
framfera
1959
Páll's fram skóta
t fjórða
Hetta var
tílíkt
en
ett
ferðin, teir teiti,
hitt fyrsta var so
tilfarið for at
var ikki Sjáldan
fólk stuttleikað sær, sum hesi kveld
trúð, tynnasi, men
at
so ådur hava
hvar tú vendi tær, sást tú fólk
4
stúgvandi
ni;
í skellilátri,
ferðir
sum
gomul ung
varð framført fyri
fullum húsi,
Skótarnir eiga ró; uppiboríð
fyri hesa framførslu, sum í mang-
ikki
V
aftan.
t
stóð
plaga
hevði
fyrimun, at feldi
raktan, tí alt tilfarið var ópersón-
ligt.
ar mátar avgjørt
fyri kabarettirnar, 3 å
siggja um árini, og so tað
tann ongin seg
Tøkk fåi tit allir samlir fyri hesa
fråliku framførslu, ti ikki er
mikið her í
Uttan at minka um nakran, kann
eg ikki
| Christoffer Jensen, sum so fram-
av tilikum bygdini,
to lata vera við at nevna
úr væl greiddi sín leikpart; hann
lleikti við í hverjum stykki, og so
greiddi hann at skifta búna heilar
8 ferðir undir tað
framferslun:,
kann gera,
Haldið á! skótar, og vónandi
gongur ikki alt ov long tíð, tit vít
aftur síggja tykkum á palli, J
TIL NÆSTA BLAD
må ein hópur av blaðtilfari bíða,
Og her er tå fyrst at nevna tvær
greinir frá J. H, Danbjørg, ein frå
»Manden fra Vestervig«, ein frá
J. O, Schrøter og einar tveir redak
t:onellar,
Eldsbruni á
Strondum
Meðan Eilif Mortensen á Strond
OV- um (ættaður úr Vestmanna) liggur
og svevur, hendur »kortslutningure
og eldur kom í húsin: Hetta hendi
i gjåramorgunin um Z-tíðina, Hann
varð uttan vit bjargaður út, og í
skund:
sjúkrahúsið, har hann nú sigst at
vera i betringi, L
Tað eydnadist at sløkkja eldin;
men kekurin og gangurin vóru ílla
varð hann sendur á
| skal ikki vera drumbur, ið slíkt | farin,
lands- |
SILVURBRÚDLEYP
Í dag kunn hjånin! Li
Nicodemus Hansen,
halda silvurbrudleyp,
sosial smil setnasta >Í rama« ve
eitt aftursvar til okkara lýsing av
»Frama«.monnum her bladnum i
sambandi vid ein fyrispurning t
| »brævkassanum« um, hverjir hesir
vóru, Vit fara at tríva nærr: í tað,
| »Framin« hevur á lofti, í næsta
blað,
Flokkutin
STØDUGT FRAMA
frå
Í Vit hava .
JAVNADARFLOKKURIN er Í
progv ið
onkutíð at
sagt
støðugum vekstr:, Besta
um hetta er sjálvandi hin støðuga
| framgongdin á limatalinum á teir
um ymisku felogunum,
vetur
hava í rættultga
við
Feløgin:
ofta væleydnaðum
kki
av
| roynt
seg
sjaldan hava
følki,
prógv ur
m
fundum, so
sum
savnað ein hóp
Eitt
um
annað fylkingina
søsial;sm
ið
javnaðarflokkin
og
hin ekta undistøkan,
SOSIALURIN
una,
blaðið
ar
hevur
fingid,
Haldaratalid
í enstøk
økist dag
m bygdun
eftir
stígum, mett føroyskur
'urskiftum
Hin
um hitt
sty ri
r og
mikla ifturhaldsfylkingin
k
kallaða »sjåvstyrislands
skundað
sosialistiska
ivaleyst und
til
fylkingin er vorðin dyggari Sosía-
hevur
gjørt sitt at
lisman er hitt einasta fullkomna
svarið uppå »sjålvstyris«-okid sum
|lumpíð og óreiðiliga tekur kvørkra
tak um hina minn: mentu og stóru
| fjøldina av fólkinum
| Vig fylkjast til stríð fyri sosta-
Íistiska
Í FÓLKAHEIMINUM FØROYAR
|
| ST-tíðindi
| Eftír samtyki frá aðalfundi Sam
leindu Tjóða er avgjørt at veita
aðalskrivaranum heimild ac seljá
|ST-virdisbrøv alt árið 1964, fram
[til 31, desember, Samtyktin varð
gjørd við 88 atkveðum fyri, 12
| ímóti, meðan 5 lond ikki atkvøddu
Suðurafrika gjørt av af
síga upp limaskap sin i FAO, bún-
og matvørustovni Sameindu
|Tjóða, Suðurafrííka hevur verið
| limur av FAO, síðant hesin stovn…
ur varð ibirtur,
hevur
|
laðar.