fríggjadagur 31. mai 2002síða 2

2 Nr. 101 - 31. mai 2002 Nr. 101 - 31. mai 2002 3 INDIA/PAKISTAN Árni Joensen Ein frágreiðing, sum ameri- kanskir hernaðarserfrøð- ingar hava skrivað, og sum verjumálaráðið Pentagon hevur staðfest, kemur til ta niðurstøðu, at brestur kjarnorkukríggj á millum India og Pakistan, kunnu meiri enn 12 milliónir fólk lata lív longu tann fyrsta dagin. Umframt hesi fara nógv fólk at doyggja av geiðsla- virknari dálking. Amerik- anska frágreiðingin sigur, at taliðá teimum, sum ger- ast sjúk av geiðslingini, verður so stórt, at øll sjúkrahúsini í teimum báð- um londunum verða fylt eftir stuttari tíð. Herum- framt verður neyðugt við sera umfatandi altjóða hjálp beinanvegin. – Í veruleikanum verða avleiðingarnar so umfat- andi, at ikki bert sjúkrahús- ini í India og Pakistan verða full av sjúklingum, men at hetta eisini verður galdandi fyri sjúkrahúsini í Miðeyst- ri og Landssynningsasia. Amerikanska hermegin fær einki gjørt uttan at veita offrunum neyðuga hjálp og at rudda aftan á kríggið, stendur í frágreiðingini. Ein talsmaður hjá Penta- gon segði við New York Times mánadagin, at hung- ursneyð, umfarssóttir og trupulleikar við geiðsla- virknum avfalli fara at krevja sera umfatandi hjálp frá altjóða samfelagnum. Hildið verður, at umleið sjey milliónir fólk verða særd, gera tey bæði londini av at nýta síni kjarnorku- vápn. Sum Hiroshima-bumban Tað er ógreitt, hvussu nógvar kjarnorkuløðingar India og Pakistan hava. Amerikanska verjumála- ráðið vil ikki upplýsa tílíkt alment, men hildið verður, at Pakistan hevur minst umleið 25 løðingar og India munandi fleiri. Í einari grein í bretska blaðnum The Guardian týs- dagin søgdu pakistanskir kjarnorkuserfrøðingar, at Pakistan hevur útbygt sína kjarnorkuermegi munandi tey seinastu trý árini, og at landið ivaleyst hevur væl fleiri kjarnorkuløðingar, enn higartil hevur verið nevnt. Teir søgdu eisini, at hvør løðing hevur umleið somu megi sum bumban, sum amerikanarar sleptu niður yvir Hiroshima í 1945. Løðingarnar kunnu tveitast niður úr flogførum ella sendast við rakettum. Seinastu dagarnar hevur pakistanska hermegin gjørt tríggjar rakettroyndir. Hetta eru rakettir, sum kunnu bera kjarnorkuløðingar, og sum røkka so mikið langt, at tær bera til indiskar stór- býir sum Dehli og Bombay. Sambært teimum serkønu hevur indiska hermegin kjarnorkuløðingar við ym- iskari megi, og eisini hesar løðingarnar kunnu kunnu sendast við rakettum ella sleppast niður úr flogfør- um. Ikki so nógv Ein frágreiðing, sum lærdi háskúlin í Princeton í USA hevur gjørt, kemur eisini til ta niðurstøðu, at eitt kjarn- orkukríggj millum India og Pakistan fer at krevja nógv mannalív, men tølini eru kortini ikki so stór sum í hinari frágreiðingini. Í Princeton halda serfrøðing- arnir, at nýta londini tíggju prosent av sínari kjarnorku- megi, fer tað at kosta 1,7 milliónum indarum og 1,8 milliónum pakistanum lív- ið. Herumframt verða ávika- vist 900.000 og 600.000 særd. Tølini í hesari frágreið- ingini byggja á, at londini nýta kjarnorkuvápnini ímóti teimum størstu bý- unum hjá hvør øðrum. Í India er talan um býirnar Bangalore, Bombay, Cal- cutta, Madras og Dehli, og pakistansku býirnir eru Faisalabad, Islamabad, Karachi, Lahore og Rawal- pindi. Eitt kjarnorkukríggj millum India og Pakistan: Kann kosta 12 mió. mannalív longu tann fyrsta dagin Pakistanski forsetin, Pervez Musharaf, hevur fleiri ferðir sagt, at land hansara vil ikki hava kríggj, men at Pakistan fer at svara øllum indiskum álopum aftur Mynd: Reuter Fleiri hava roynt semju millum India og Pakistan. Her tosar ES-kommiserurin Chris Patten við indiska uttanríkisráðharran, Jaswant Singh, um kreppuna Mynd: Reuter Kunngjørt verður fyri ætt, vinum og kenningum, at kæri maður, pápi, verpápi, abbi, langabbi og svágur okkara Petur Bjarnastein f. 22.12.1913 andaðist á Landssjúkrahúsinum 29. mai 2002, 88 ára gamal. Jarðarferðin verður kunngjørd seinni. fyri tey avvarðandi Magda, Bjarni, Finn og Regin Kanningar hjá amerikanskum her- naðarmyndugleikum vísa, at eitt kjarn- orkukríggj millum grannalondini India og Pakistan kann kosta meiri enn 12 milliónir mannalív longu tann fyrsta dagin C M Y K 3 2 Listastevnan 2002, sum fer av bakka- stokki tann 3. august, hevur nógv áhuga- verd og fjølbroytt tiltøk á skránni. Forsølan til Lista- stevnuna byrjar longu í morgin, leygardagin, har møguleiki verður at ogna sær atgongu- merki til fýra tey størstu tiltøkini á stevnuni LISTASTEVNA 2002 Ingrid Bjarnastein Kvæði, rokkur, sjónleikur, klassiskur tónleikur, gittar- tónleikur, opera, filmur, fyrilestrar og mangt, mangt annað er á skránni á Lista- stevnuni 2002. Fyriskipararnir hava veruliga spílað seg út, hvat hesi fjølbroyttu skrá við- víkur. Nógvar fyrireikingar hava verið gjørdar, og byrj- ar alt so við og við at koma undir land nú, bert tveir mánaðar áðrenn skal setast. Birgir Kruse er formaður fyri Listastevnuna 2002, og hevur hann saman við hin- um fyriskiparunum nógv at bjóða uppá. – Forsølan til fýra tey mest spennandi tiltøkini byrjar longu leygardagin. Her er talan um Sequentia, sum kemur allan tann langa vegin úr New York, sum kemur at framføra Edda, kvæðir úr Íslandi við nøkr- um teimum elstu norrønu tekstunum, sum til eru. Teir framføra nakað operalíkn- andi, og tey ein tann best umtókti renaissancetón- leikabólkurin, greiddi Bir- gir Kruse frá á tíðindafundi hósmorgunin. Hini tiltøkini eru ein operakonsert við millum øðrum Ernst Sondum Dals- gaard, ein rokk-konsert við Runrig úr Skotlandi og okkara egnu Týr og síðani eisini ein a capella sang- bólkur, The Real Group, úr Svøríki. Runrig er ein vælumtókt- ur bólkur í Skotlandi, tjóð- skaparsinnaður og tveir av limunum eru politiskt akt- ivir. Eitt eyðkenni hjá bólk- inum er, at teir enda altíð konsertir sínar við at spæla Loch Lomond, sum ein og hvør, ið veit eitt sindur um Skotland, kennir. Saman við Runrig fer Týr eisini at spæla. Týr komu uppá hægstu hitt-tindarnar í Før- oyum við Orminum Langa, og fara teir á hesi konsertini at spæla Ólav Riddararós eisini. Teir vísa aftur til okkara felags norrøna mentanararv við hesum nýggja nýskapandi tónleiki. Listastevnan 2002: Fyrsta almenna stigið tikið Framhald á síðu 4 Kendi skotski rokkbólkurin Runrig fer at spæla á konsert saman við føroysku Týr á Listastevnuni 2002