leygardagur 18. juli 1964síða 2

Nr. 50 Frágreiðing | Soleiðis verða vit haggreiddir róðrafelagið í Froðbiar sókn og av | útróðramonnum valdur — samråd- | ingarmaður og ålitismadur i nevnd- | um til åseting av útróðrafiskapris- | unum skyldi eg sjálvandi at svara. | Men eg vildi helst svara soleiðis, at | ikki bara teir spyrjandi, men allir | útróðramenn skulu fáa greiðu á, hvussu fiskaprísmál okkara liggur, So mangir fyrispurningar eru | sendir mær um útróðrafiskapríisir- nar. | Sum verandi formaður fyri út- | | Í og hvussu tí er farist, síðan vit | reistu tað. Og hetta gerst kanska | best igjøgnum bloðini. Tað var í fjørvetur, at útróðra- menn settu fram krav yvir fyri fiskakeyparunum at fáa avreiðingar prísin ráfiskaprísin settan so- leiðis at hann rímaði við hin stóðugt vaksandi prísin fyri físk á verðaldarmarknaðinum. Men okkara ynski og krav vunnu ongar sømdir. So vendu vit okkum til háttvirda landsstýrið um at kalla tingið sam- an fyri at hjálpa okkum at vinna sømdir í okkara rættvísu krøvum um hægri ráfiskaprís, eins og lóg- gávuvaldið hevði gjørt viðvíkjandi saltfiskaprísinum, hóast tað má við- gangast, hin ásetti prísurin fyri saltfisk at landa í Føroyum ikki hevur vakt stóra takkarkenslu hjá fiskimonnunum. Men okkara háttvirda landsstýri var ikki skjótt á fótum fyri at tæna okkum. Vit fingu einki løgting samankallað fyri at skera úr træt- uni um fiskaprísin og hjálpa okk- um fiskimonnum. So kom tó tað í lag eftir sterka átroðkan frá okkum útróðramonn- um, at landsstýrið skjeyt uppá at skipa eina råfiskaprisnevnd eins og | gjørt var vøvíkjandi saltfiskinum. Í | hesa nevnd vórðu valdir tveir av út róðramonnunum, tveir av fiskakeyp arunum við einum úrskurðarmanni valdum av landsstýrinum. | Eg varð annar limurin hjá út- róðramonnunum í hesi nevnd. Nevndin kom so saman til áset- ing av ráfiskaprísinum fyri fisk av- reiddan í Føroyum. tá at Semja varð eingin millum um-| boðsmenninar fyri okkum útróðra- | menn og umboðsmenninar fyri| | fiskakeypararnar. Úrskurðarmaður landsstýrisins skar so úr trætuni og setti ráfiska- prísir galdandi fyri allar Føroyar. Nú skuldi verið væl vorðið ella friðurin bjargaður. | Men so varð ikki. | Eingin fiskakeypari í Vági og á Tvøroyri og heldur ikki í nógvum ødrum bygdum boygdu seg fyri ti ásetta prísinum. Uttan mun til avgerðina hjá pris- nevndini góvu teir ein pris sum lå langt undir nevndarprisinum. Um tad ikki kann sigast at vera annad enn ein sjålvfylgja fyri menn av æru at halda orð og avgerðir av myndugleikum, so skal tað kortini merkjast her. at fiskakeypararnir í Klakksvík og Leirvík skutu seg ikki undan at halda orð og bovggja seg fyri bindandi avgerð. Teir vóru høvur wir teimum. sum krupu und an skyldu og sum ikki vildu teljast millum menn av æru. Í Suðuroynni komu vit at liggja prísgivnir lúnuni hjá einstøkum monnum. Her Tvøroyri fingu út- róðramenn ein undirprís, sini, sum lá um 27 oyru kg undir hin ásetta rá- fiskaprisin, og Vági stóð enn og verri til. Vit royndu togast við fiska- keypararnar um at fáa åsetta prisin, men vit vórðu latnir einsamallir Hvorki landsstýrið eila borgarligi meirlutin í okkara egna sóknarstýri ella nakar annar felagsskapur ella samtøkur stuðlaðu okkum. Vit máttu tí lúta Tað var tungt Vit orkaðu ikki einsamallir. Fiskakeypararnir dugdu takið, hitt øldargamla snildi at taka ein og ein, hvønn fyri seg. Men liggjandi undir tí svára órættvísinum at fáa so nógv minni fyri útróðrafisk okkara, enn prís- nevndin hevði sett, hildu vit á við at troðka á landsstýrið og løgtingid. Og tå ið tingið so kom saman, lá greitt okkara ynski um við lóg at fáa prísin fyri útróðrafiskin settan eins fyri alt landið og soleiðis, at hann var samsvarandi marknaðar- prísunum. Men hóast hetta málið hastaði | meiri enn nakað annað, kom einki burtur úr tí fyrr enn líka undan heimsendanini av tinginum. Tá varð samtykt við lóg at seta eina råfiskaprisnevnd. Í henni skuldu | sita tveir menn fyri útróðramenni- nar, tveir fyri fiskakeypararnar, valdir av avvarandi feløgum, og ein fimmti maður. valdur av báðum pørtum, ella um tað ikki bar til, av sorinskrivaranum. Lógin gav hesi nevnd seta ráfiskaprísin fyri fisk. ið varð SOMALURIN [ H HOVUÐSSKRIVSTOVA. TORSHAVN Felefon 1150 — Telex 29 Felexsamband vid allan heimin DEILDIR OG AVGREIDSLUR: Nordoya Banki, Klakksvik, tlf. 5296 Sjóvinnubankin, Sørvågi, If 19 Miðvági, tlf. 30 Sandavagl, tif 101 San tlf 42 Hvalba, tlf S1 Gøtu, tlf. 88 Runavik tlf. 7017 enn i ødrum føroyskum oyggjum, tykjast okkum at vera órættvísir. Stop. Harfyri biðja vit um, at hátt- virda landsstýrið ger útveg fyri, at hesin órættvísi Ojavni í råfiskapris- inum verður rættaður beina vegin.“ Og samstundis sendu teir Gunn- ari Petersen hetta fjarrit: »Tu og Dánjal Jacob Jensen verða hervið bidnir um og heimilaðir til lat samráðast okkara vegna við| landsstýrið Føroya viðvíkjandi av- | sendum heimild at | avreiddur í Føroyum, og hann | skuldi galda eins fyri allar ovggjar okkara. Leingi alt ov leingi bíðaðu vit eftir. at landsstýrið lýsti lógina. Men so hendi tað einaferð. Og so brátt, ið tað var hent, valdu út- róðrafelogini sínar tveir menn ráfiskaprísneyndina. men tað gjørdu ikki Þeir lógina. tí teir mær løgdu seint fiskakeypararnir eftir at sum i hava n mannin valt enn 14. Hetta kunnu vit ikki finna okkum i Hin mai 1964 ritaði felag landsstýrið sabotera so vitandi juni. útróðramenn dag ong 75 undir- fylgjandi sendi vegna fjarrit til »Sum mitt valdur limur i nevndina sambært løgtingsløg nr 9/4-64 fiskakeypari råfiskapris- 16 at 1 rafiska frå eg mær at åtala Suðuroy tur nevndarlimirnir eru Von: Ii åtala fiskakevparin Johan gera honum greitt, at prísneyndin aftaná áseta ráfiskaprís lovvi s utt pris. in at stop indsstýrið vil Dahl einans 9/4-64 Vænti landsstýrisins atspurdir og råfiska kann it stop frætta stoðu Daniel 1 Tacob Jensen. ndarlimur.« S ar kom aldri hetta fjarrit. Men tað vóru íkki limir Frodbiar sóknar útróðrafelags, sum ikki orkaðu at finna seg í prístrýst- inum og teimum hørðu knúgvunum yvir okkum. Tann 14. juni sendu í Suðuroy hetta fjarrit, undirskriv- að av H. J. Hjelm, J. H. Joensen (Sumbæ) og J. H. Danbjørg, til landsstýrið: no frå landsstyrinum upn bara útróðramenn »Utr60ramenn í Suðuroy loyva sær hervið at heita á háttvirda landsstýrið fyri at fáa rættvísan og eins ráfiskaprís fyri alt Føroya land stop Fiskaprísirnir í Suðuroy, sum liggja okkurt um 30 % lægri fjarriti til landsstýrið, sum t nú senda tykkum avskrift av. Fyri fiskimenninar í Suðuroy. | H. J. Hjelm, j. H. Joensen, J. H. Danbjørg«. | Vit fóru so til fundar. | Erlendur Paturssonur avgjørdt, at keyparunum og eingin maður úr Klakksvík. Um Klakksvíkarmað- urin nakran tíð hevur fingið nøkur hvd, veit ikki. Óboðin var eg ikki nota. n mær í okkara. rd til Jens Pauli av nnar av reidaranna umbods hjá útróðramonnunum råfiskaprisnevndini. Hann royna at fáa fiska- at velja sínar menn í råfiskaprisnevndina, so teir táið = prísásetingar- Men hann segði nú at honum, hó- it samband vid sak- førara Ringt y ð Reyni, var monnunum fyrstu hi it keyp: nýg kundu vor lovað ; arnar meta, 1027 arð Ó ikki h hann hevði vdi eydnast roynt Patursson, hevdi ásett og boðað prisåsetingarnevndarfundin, var at finna. Erlendur raðurin, sum til ikki Sakførarin ringdi so til løgmann- in, ið vidgekk, at hann hevði lovað reiðarunum at gera eina reglugerð. Reiðararnir søgdu seg einki at kunna gera, fyrr enn ein tílík var gjørd. Men nú segði løgmaður, at landsstýrið seinri var komið til ásannan, at stýrið onga hevði at gera uppskot til reglugerð- ina. Tað máttu partarnir sjálvir gera. Landsstýrið hevði latið reið- ararnar vita hetta gjøgnum Daånjal Niclasen, ið nú var burturstaddur | róðramonnum landsstyris- | ta | skyldu | Fleiri og fleiri fåa sær konto i okkara banka Gerid sum tey, latið Sjóvinnu- bankan verða tygara banka INNLANSRENTAN er Við 3 mánaða uppsøgn 4% 9 Á vanliga bankabók 4 9 Á tjekk-konto So Avtala kann verda gjørd um hægri rentu fyri størri pen- ingahæddir vid longri uppsøgn. av landinum, men kom aftur dagin eftir, altso tann 26. juni. Tad må verda sagt, at ongatid hava fiskimenn vÆ#ið hildnir fyri stórri gjøldur, fyri stórri háð og spott. Ongatíð hava teir verið meiri vannvirdir. Eg fór soleiðis nakkalangur aftur til Suduroyar. Hesin atburður móti okkum út- frá landsins hægstu monnum og teimum, ið tykjast at vera undir serligari vernd av lands- styrinum í toganini móti fiskimonnum, hann er so vorðin, so illavorðin, at eg hætti mær ikki at taka í munn mín tey orð, ið hóska um hann. | prísásetingarfundur skuldi verða á | … | Hotel Hafnia tann 25. juni 1964. = | Ein sorgarsøga — so illa eru vit Hin 25. juni kom eg sum ásett fiskimenn farnir: [til Havnar á hin boðaða prísáset-| Sær út sum samanspæl: í | ingarfundin. | Reiðararnir vildu ongar limir Eg metti á Hotel Hafnia. Men | Velja, tí landsstýrið skuldi onga stjórin á hotellinum segði, at eing-| reglugerð hava gjørt, og landsstýrið in hevði sagt nakað vid hann um | SVarar, at tað eftir at hava hugsað nevnda fund. seg um, helt tað seg onga skyldu Og har var heldur eingin annar hava at gera nakra reglugerð. enn møttur, eingin frá fiska- Hvor skjýtur á annan!! Og so vinna teir tað, sum kanska eru upplogd ráð, at vit útróðra- menn koma at liggja og flóta á nøkrum kraftarleysum paragraffum við ongum føstum rættvísum rå- fiskaprísi. Og fiskimálaráðharrin = hvorvur, møtti ikki á fundinum, hann sjálv- ur hevði sett ! ! ! Og løgmaður er ikki frægari — skjýtur seg og sítt egna landsstýri undan allari ábyrgd fyri lóg, ið hann sjálvur hevur lagt fram og lýst í gildi. Ein herlig mynd! ! ! ! | Å | Føroya útróðramenn og fiskimenn, vit fara ikki at gevast og lata okk- jum fara við sum skóklútar. Latum okkum lata teir harrar vita tað. | Á Tvøroyri, tann 14.7 1964 | Daniel Jacob Jensen, | útróðramaður. | ——— | ANDLÅT | Elsa Clementsen, Elduvík doyði, | hósdagin, 81 ára gomul. | Á ungum árum var hon í Vest- lindisku oyggjunum, har hon tænti | hjá einum embætismanni. okkum | Men, kammirátar og lagsbrødur, | 18. juni 1964 | Mánaðarjavni ultimo juni 1964 DEBET kr. OYr. Kassapeningur ......... 2.675.190,60 Bankar og sparikass- ar innanlanda: INnskót „ei ..... $97.898,96 Útlendskir bankar 496.752,20 Útlendskur peningur... 49.408,73 Virðisprógv innan- landa eee 15.459.199,82 Egin partabrøv (nom. kr. 675,00) ..... 675,00 Vedskuldabrøv 54.666,68 Vekslar innan- landa | 0000 6.777.691,27 Útlán kksGU KI KRS NÓRI 10.415.540,22 Kassa-kredittur = ...... 11.403.565,25 Konto-kurant-konto: innan- landa rokn- ing 6.927.662,14 Uttan- landa | rok- | ning 0,00 6.927.662,14 | Ymiskir skuldarar 730.951,77 (Egin partabrøv mill- ' um trygdir undir (teim 5 seinastu tøl- jum eru nom kr. | 4.800.00) | Ábyrgdir .............. 1.050.685,62 | Fastar ognir . 758.781,26 Búnyttur = og boks- TÚN. i rererrrisrr 112.473,72 | Kostnaður = .......... 607.369,06 58.091.512,30 KREDIT kr. oyvr, Partapeningur ........ 713.000,00 Lógásettur tiltaks- grunnur 8 650.000,00 Ábyrgdar- peningur h…8…………… 2.524.830,49 | Annar tiltaks- | peningur: | Grunnur til upp- | skriving av parta- | bróvum 50.000,00 | Flutt frá árinum fyri 24.584,72 74.584,72 | Folio-konto ........... 8.543.268,40 | Konto-kurant-konto: | Innanlanda rok- | ning 1.514.422,30 | Uttan- | landa | rok- 7 ning 6.098,75 1.520.521,05 | ————— 'Innskot á bankabtók við styttri uppsøgn enn Í mánað ......... 13.318.987,17 |Innskot við uppsøgn 1 mánað ella meir 20.027.808,67 Bankar og spari- kassar innanlanda: Innskot 3.736.557,95 Kredittir og lån 339.235,63 4.075.793,58 Utlendskir bankar 217.485,82 Rediskonteraðir vekslar: Innan- landa Uttanlanda 2.967.000.00 0.00 2.967.000,00 Ábyrgdir Ymiskir Rentur 1.050.685,62 1.214.141,78 ognarar og provisión V. MM. sssrrssus 1.161.663,00 Vinningsbýti 19.327,00 Aðrar inntøkur ...... 12.415,00 58.091.512,30 brúka bil || persónkoyring ella skúla- koyring, so ringið tlf. 2773. | Alexander Dalfoss