leygardagur 22. august 1964síða 1

Blaðið eigur eim at vissa sær á posthús- inum, | | FRÆLSI JAVNADUR SOSTIALURIN BRØDRALAG NR. 60 LEYGARDAGIN AUGUST 1964 37. ÁRO. Vit eiga ikki betri skipan til! Hvat sígur fremjan av okkara áhugamálum á danatingi enn Fólkatingssessirnar Grønlandsmålid hevur igjøgmum | langa tíð undan sum aftaná verð- aldarkríggi verið av allrastórsta týdningi. Men stórur misskiljingur hevur rátt í hesum máli lat okkum | síga frá ollum síðum. Og í fáum so týdningarmiklum málum hevur tí verið so stórur tørvur at skapa | »forståilsi«. a Tað er eingin loyna, at tann íutur i grønlandsmålvidgerdini, sum okk- ara maður kom at hava sum fólka- tingsmaður á danatingi, sum limur í teirri fólkatingsmannaneynd, ið | hevði við grønlandsmålid at gera, og sum limur av teirri nevnd, ið fór til Grønlands til á staðnum við samráðingum við grønlendingar at kanna umstødurnar hjá grønlend- ingum, harundir viðurskiftini føroy- inga-dana og grønlendinga millum, var ikki hin minsti. Og tá ið vit líta aftur um bak og hugsa um ta stóru broyting í grønlandsmålinum, ið er hend okkum føroyingum til bata, sleppa vit ikki uttanum tað okkara maður hevði atstødur at av- ríka sum fólkatingsmaður annað- hvort tað var talarapallinum i fólkatinginum, ella vid samtalum við menn og ríkisráðharrar hægstu donsku embætismenninar í umsitingini. Tað glasiliga úrslit førovingum til frama, ið vunnið varð í nýskip- anini, ið Hedtoft sáli framdi í Grøn landi, eins og tað fyri førovingar enn frægari úrslit, ið vunnið var í seinastu samráðingum millum grøn- ad og grønlendingar og føroyvingar við | studuli från donsku stjórnini, ið setti ongan minni enn hægsta em- bætismann sin at vera føroyingum til handa við góðum »rådum og dådum« undir samrådingunum undirstrikar til fullnar tann stóra tydning, fólkatingssessarnir hava fyri føroyingar. JÓANNES FONSDAL kom aftur úr Esbjerg hósdagin, har hann hevur landað 308 tons teir fará komandi viku nýggjan saltfiska túr til Grønlands |drúgva og tydningarmikla arbeiði, | fólkatingsvallógin FYRI FOROYAR VIÐVÍKJANDI UM, SUM IKKI ERU HEIMA, M $ 39. Stemmeafgivning ved indsendelse af stemmesedler. Vælgere, som på grund af uden for den kommune, de er opført på valglisten, eller som på grund af tjeneste på et fyr vil være forhindret i ind- finde sig på valgstedet indenfor de Stk. |. ophold hvor at for afstemningen fastsatte tidsfris- ter, kan ved folketingsvalg indsende deres stemmeseddel efter de í S$3 40--49 indeholdte regler Stk. 3. Berettigede til at afgive stemme ved indsendelse af stemme- seddel er endvidere vælgere, der på Kavin kom! Vetrarveður alt Ísland Kavarok hevur verið á Vestfjørd inum og Norðurlandinum og kavin liggur á Siglufirði og í fjøllunum á Vestur-Eysturfirðinum er um Á Hellu suðurlandinum - frysti Í stig í gjár tað var í hest bygd at jarðskjályti var í vikuni Í støðum er ringt at koyra fyri , kava 35 nýggj skip Grønlendski handilin søkir nú um til Grønlands pening til byggjan av enn størri skip um ut yvir tey i upprunaliga byggiætlanini. byggiætlanin var 15 Upprunaliga av nyggjum fiskiskipum skip Talað verður um GEORGIOS GRIVAS, TERROR- HERSTJÓRIN Georgios Grivas er aftur á Kyp- ros. So logið tað ljóðar verður nú hildið, at hesin gamli, harðrendi hógra-offiserurin møguliga verður tann, ið kann skapa frið aftur á Kypros. Tað eru teir, sum gita, at Grivas, sum undir krígnum ikki vildi berjast móti týskarunum, men sum á Kypros var leiðari av hinum ofta óneyðuga blóðuga partisan- bardaganum móti bretum, kann fáa skil á teir grisku stríðsmennirnar. Grivas er 66 ára gamalur, føddur nærhendis Famagusta, uppvandur sum grikskur offiserur og stovnadi aftaná heimsbardagan eitt ógvuliga hograsinnað felag í Grikkalandi. Tá hann ikki vildi taka lut í métstødu- rørsluni móti tyskinum undir krig- num, var tað ti, hann meinti henda rørsla var kommunistisk. Nú vildi hann fremja eitt fasistiskt litað stýri í Grikkalandi. Í 1951 sendi Makarios boð eftir | honum at koma til Kypros at skipa herdeildir til stríð móti bretum. Bardagarnir byrjaðu av álvara í 1955 við ymiskum spreingingum, men skjótt fór hann undir terror- dráp bæði móti bretum og týrkum. Tá semja fekst í lag um at steðga bardøgunum á Kypros í 1961, settu bretar sum treyt, at Grivas varð fluttur av oynni. Síðan hevur hann búð í Grikkalandi. Haðani hevur hann við miklum ágrýtni virkað fyri, at Kypros verður innlimað í Grikkaland. DÝRIR HERMENN Í danska blaðnum verður skrivað, at Ú teirri åskodan, at ST hermenninir úr Danmark, Noreg og Svøriki | kosta ov mikið. Hesi londini krevja meira fyri hvønn hermannin enn) onnur ST-limalond. | Tí heldur blaðið, at ST fer at taka | herfólk úr eðrum londum, næstu ferð felagsskapurin skal nýta her-| fólk. »Information« Thant er av | uppá 10 tons hvort, 10 uppá 16 tons og 10 uppá 20 tons Nú hevur grønlendski handilin vent sær til donsku figgjarnevndina og biðið um pening til byggjan av tveimum 80—-90 tons stórum træ- skipum og tveimum 130 tons stór- um stálskipum aftrat nevndu smærri førum. Aftrat hesum kemur eitt skip til geologiskar kanningar. Fleiri stilla upp Umframt Javnaðarflokkin, Sam- bandsflokkin og Fólkaflokkin verður væntuliga eisini listi aftrat við Kj. Mohr sum kandidafi. Í gjár segðist, at Kjartan Mohr sum heyrði lista til seinasta fólka- tingsval eisini bjóðar seg fram hesaferð sum fólkatingsvaleyni Annars hevur verið hildið fyri vist, at bert Fólkaflokkurin av teim sonevndu sjálvstýrisbólkunum fóru at hava lista til fólkatings- valið Avgerd tikin um samráðingar Løgtingid og staturin bera hvor sí í Vágunum Landsstýrið skal nú fara at sam- ráðast við statin um at fara undir at útbyggja flogvellin í Vágunum. Eftir útvarpinum at døma skal lands stýrið hava samtykt, at biðja statin bera helvtina av útreiðslunum Vøllurin skal so útbyggjast mun- andi, sjálvur vellurin leingjast og betri tekniskt amboð fáast til vega. Tað er annars long tíð síðan menn na helvt við gerð av flogvøllinum verða og nú um, at sam- upptiknar at avgerðin fór at landsstýrinum staðni komu boðini ráðingar ætlast at við ríkisstýrið um málið væntaðu tíkin av so verða MAGNUS HEINASON er á heimveg úr Grønlandi við 580 tonsum HAVNABYGGINGIN Staturin góðkennir havnaætlanina í miljónir krónur POLITISKAN BU(G)NASKAP í einum av Dagblødunum, sum kom herfyri. Har ger blaðið upp við bæði andstødumenn og landsstyris- | partnarin tjóðveldisflokkin, ið íkki | fær serliga gott skoðsmál. Blaðið | sigur m. a.: | »Hetta var andstødan, hvat meira- lutanum sjálvum viðvíkir, so hev- ur málgagnið hjá Tjóðveldinum Fjúrtandi nú um dagarnar givið so tydiligt prógv fyri, hvussu ræddir teir eru fyri sær sjálvum, og hvussu hetta forðar teimum at skriva um føroyskan sjálvstýris- politikk, uttan í hverjum orði at fráleggja tjóðveldisflokkinum ábyrgdina fyri hetta og hatta — altso at teir hava ikki tann polit- iska búnaskap sum skal til eitt sterkt politiskt samarbeiði við aðrar flokkar...“ Havn byggikostnaðurin Eftir tilmæli frá VBV hava don, sku myndugleikarnir góðtikið byggi- ætlanina = viðvíkjandi Tørshavnar havn Á býráðsfundi týskvoldið varð fráboðað, at ætlanin er at fara undir útbyggingina komandi ár Byggikostnaðurin verður mettur at liggja um 20 miljónir krónur. | tal ATKVOÐUGREIÐSLI TEIM EN BURTURSTØDD? forhindret i hvad HJA grund af sygdom er at indfinde sig pá valgstedet, ten de er indlagt på færøsk sanatorium eller lignende de er under lægebehandling í hjem- met en hospi eller 8 40 Stk. I Søfolk og personer ansat ved fyrvæsenet kan stemme på ved- kommende skib eller fyr, jfr. $ 42, når de opfylder den i $ 39 stk. I omhandlede betingelse for sådan stemmeanfgivning. Stk. 2. Andre vælgere, som er om fattet af bestemmelserne i 39 stk 1, og som opholder sig i udlandet, kan stemme på et danskt konsulat eller gesantskab i udlandet, jfr. 8 42. eller hos en af indenrigsmintst eren bemyndigede Stk. 3. Øvrige vælgere, som er om fattet af bestemmelserne i $ 39 stk I kan stemme på et folkeregister på Færøerne eller i det øvrige Dan mark. jfr 42. Stemmeafgivningen kan ske også i den kommune hvor vælgeren er opført på valglisten Stk. 4. For de vælgere, der i hen- hold til stk. í eller stk. 3 afgiver stemme på Færøerne. finder af stemningen sted de 3 sidste søgne dage før valgets afholdelse. Søfolk eller fiskere, som på afstemnings dagen vil opholde sig udenfor dem pågældende kommune, kan dog af- give stemme på folkeregistret, hos landfogeden (politimesteren) eller hos vedkommende sy sselmand eller indtil 8 dage fer For algiver mønstringsbestyrert valgets afholdelse vedkommende, der uden for Færøerne sedlen tidligst være afgivet der før valgets afholdels Stk. 6. De I 39, stk, 3 lede afgiver stemme på kommende hospital, sanatorium for vedkommend statstjenestemand eller af udpeget tro vælgeres stemme de má stemme måne omhand ved > € syge lign. eller over læge dertil Ste In to sysselmanden værdig rson mmeafgivninger kan valgets Dc Í tidligst fin ifholdelse tá ið veljari av vallist- fyri- er fað. misgåvum ikki komin á an? Kann hann við serligari skipan so koma á vallistan? Um hetta verður sagt 8 > Viser det hvilken fler listernes Hvussu er 10 det ilglisten gælder, at sig i løbet af for eller A optaget ar grund af udarbejdelse ikke kan kommunal der skal af- afstemnings en på feil w personer er på disse bestyrelsen i et møde, holdes senest 3 dage før dagen. foranledige sådanne fejl berig tiget. Í årets løb kan iøvrigt bort set fra ændringer i henhold til $ 11 ingen forandring foretages uden ved dom i henhold til I5 TIL FLAKAVIRKID í Førovingahavnini vóru um miðjan august komin 1175 tons somu tíð í fjør var nøgdin 1675 tons Login framløga Omanfyri standandi vvirskrift nýtti »Tingakrossur« hósdagin 13. í hesum Við slíkari yvir skrift »Tingakrossur« frá ósemjuni í Hjá okkum, uttanfyri, er ikki lætt at taka dagar ímillum stjórnarflokk- arnar. vit vita ikki, hví klandrast; men tað er eins og »Tingakrossur« nú dregur tjaldið so mánaða greiðir Finganesi. settir sum éru og tett mikið frá, at vit síggja ein part av tí, sum ger klandrið í Tinganesi »Tingakrossur« við sínum monn um vil yvirtaka skúlan, og onkrir aðrir vilja bæði yvirtaka skúlan og postverkið eisini Men onkur av stjórnarflokkunum t. d. Vilhelm Nielsen vil onki yvir taka. M a. skrivar »Tingakrossur« hesi orð: „Erlendur Patursson hev- GULLBERG hevur landað í Esbjerg 367 tons 19. AUGUST vóru veiddar 48.000 tunnur av salt sild, um somu tíð í fjør var nøgdin 29.600 tunnur DANSKI POLITISTJÓRIN Heide Jørgensen Førovum i hesum døgum er í av fíggiarlóg ir mett barnaskúlan, kennaraskúlan og postverkið til ikki at kosta mefra at yvirtaka enn 300 tús. kr. um rið. Hevdi tað verið so lætt, so var lagamanni, men nú meta aðrir, at læraraskúlin kostar o.u. Í miljón barnaskúlan 4 miljónir og postverk ið Í miljón krónur, tilsamans o. u 6 milj. kr. árliga Vit, sum eru settir uttanfyri, vita einans tað, at Erlendur Patursson er lærdur maður og hevur prógv í tí sum á donskum máli kallast ynat onaløkonomi«. Men vit vita eising at 300 tús. kr. røkka lítið, tå íð yvirtikið verður postverk, kennara skúli og barnaskúli. Men hví setir harra Erl, P. eina tílíka ranga mynd fram? Vit noyðast at geva »Tlingakrossi« rætt í tí, at tá ið metingarnar eru so ójavnar, so er lætt at skilja, at semjan í Tinganess er ógviliga vánalig. Tað vil við oðr um orðum siga við yvirtiknum kennaraskúla, barnaskúla og post: verki forslær ikki við eini fíggjar lóg upp á 48 ella 49 milj. kr. og heldur ikki SO milj. Nei, vit megu fara hægri enn so. Altso eru vit samdir við Tingakrossi« í tí. af Framhald á 3. síðu) fátækralóg » Johnson, forseti undirskrivar 7 MILLIARDIR KRÓNUR TIL 35 MILJÓNIR, IÐ TREINGJA TIL HJÁLP Í USA Lyndon Johnson hevur undir- at røkja garðar sínar, og smáar fyrt- skrivað lóg, sum skal gera ungdóm- tøkur fáa betri møguleikar at kapp- ar førar fyri at fullføra læru sína. ast vid tær stórri Fåtæekir bøndur skulu fáa stuðul, Hetta er høvvdsinnihaldid í hesø - — sokallaðu fátækralóg. forseti USA undirskrivaði í vikuni Í USA eru 185 miljónir íbúgvar, Yvirtokan av skúlanum Sjálvstýrismenn hava tveitt gekkaskortin, og í sambandi við seinastu fíggjarlóg vildu teir saman við fólkaflokkinum ikki ganga við til at seta pening av á fíggjarlógina fyri 1965/66 til yvirtøku av barna- skúlanum og kennaraskúlanum, so- leiðis sum Erlendur Patursson greið- ir frá í sínum áliti til fíggjarlógina. Kennaraskúlin verður goldin av ríkiskassanum, meðan verður goldin helvt um helvt av landskassanum og rikiskassanum; men sjålvt um hann varð yvirtikin vildi hann ikki verið smittin føroy- skari, tí teir, ið stjórna skúlanum fólkaskúlin | eru skúlaneyndirnar, sóknarstýrini og skúlastjórnin, har tað sita 4 før- ovingar og Í dani. Men yvirtókan verður at kosta pening. Í løtuni 5 milj. kr. árliga bara fyri fólkaskúlan. Kennara- skúli skal nú byggjast fyri 12 milj. kr. Aftrat hesum kemur raksturin av kennaraskúlanum. Yvirtøkan vildi sostatt komið at kosta tætt við 20 milj. kr. Mangur stúrsaði við, tá ið tað frættist, at fíggjarlógin vaks við 5,5 milj. krónum eftir uppskotinum frá landsstýrinum, og tá vóru vit kortini á hesum sinni sloppin undan og av hesum er ætlingin at 35 mili skulu fáa stuðul eftir hesi lóg 20 miljónum krónum, sum tað er mið og mál hjá »sjålvstyrislandsstyr- inum« at áleggja skattaborgarunum við meira skatti, meira tolli og meira umsetingargjaldi Sleppur hetta stýrið at halda áfram, kemur henda okurbyrða óreingiliga einaferð; men vit kunnu forða »sjilvstyrislandsstyr- inum« at eyðræna meira enn neyð ugt burtur av teimum ofta hart- vunnu og ov lgu inntskum fólksins vid at fylkjast um jave aðarflokkin hin 22. september.