mikudagur 7. oktober 1964síða 4

SOSIALURIN Nr. 72 7. OKTOBER 1964 37, ÁRG. Heimsins fyrsta arbeiðarafylking Internationali 100 ár Eitt felag er stovnað við tí endamáli at skapa ein miðdepil fyri | Hákun | sen, jog hann slerdi Håkun Djurhuus so | | dyggiliga vid 407 atkvødum. | arbeidsmannafeløgunum í teimum ymisku londunum, sum standa | á felags grund til verndar av, framgongd og fullkomnu frígerðing arbeidaraklassans ...< Fad vóru umboðsmenn fyri arbeiðarar úr Bretlandi. Frankaríki, lýsklandi, Belgiu og Sveits, sum hittust til fundar í London. og hin 28. september 1864 var stevna gjørd og FYRSTI INTERNATIONALI | stovnaður. A fundinum var m. a. Karl Marx: hann segði ikki stórt á opnum fundi, men kom at verða hovuðsmaðurin. tá tað ráddi um at festa aðalmál arbeiðaranna á blað. >FRÍGERÐING ARBEIDARANNA SKAL VERA HANSARA FONA VERK.« | Hetta er inngangurin til stevnu 1. internationala og vidari verdur sagt. at allir limir samgongurnar skulu virða sannleikan. rættvísi og | moral, tá tað ræður um samhaldið limanna millum og hetta uttan mun til trúgv, lit ella tjóðskap. Høvudsmålid í hesi stevnu var: at framleiðsluamboðini vera á hondum samfelagsins, og at hetta einans kann fremjast við, at arbeiðarnir vinna hitt politiska valdið. Samhald er treytin: arbæiðarar í øllum løndum fylkist? Sjålvt um fylking ikki nøkur arbeidarafeløg, arbeidarafeløgini í Onglandi vóru ímóti henni. kom hvøkkur í alt aftur haldið, hina borgarligu kapitalismuna, og blød og politikkarar, ja enntá henda umboðaði ja prestarnir frá prædikustólunum røddu í ødi ímóti hesi samansvórjing. | sum teir søgdu hóttu lív og rættindi borgaranna Langt út um sosialistisku fylkingina varnaðust menn, at eitt nýtt tíðarskeið var í ferð við at spretta fram. Ein borgarligur, enskur blad maður tók soleiðis til: >... ein må fara aftur til fyrstu sigursgongd kristindómsins fyri at finna ein javnlíka til nýskipaða arbefdararørslu.« | vanliga tvætlið), at javnaðarflokk- | urin er ein ófóroyskur flokkur — tjóðveldisflokkurin føroyskur sosi- alistiskur flokkur.« | EINKI GRUNDARLAG EFTIR | HVØR ER MUNURIN? Einaferð segði Hanus vid Høga- dalsá, at hjá javnaðarmonnum var einki fyri at føra ein sosialistiskan politikk, ti flokkinum vóru bara sosialt hugað fólk; verri var hjá tjóðveldisflokkinum. Tað einasta. ið helt flokkinum saman, var loysingin; | LAT OKKUM SIGA SUM SO í somu løtu teir fóru at leggja til Få ið sosiallóggávan varð framd, rættis ein sosialan politikk, vildi segði Dagblaðið, at hetta var at flokkurin skrædna, ti í honum vóru ryggbrota føroyingin«, at hetta var reiðarar og fiskimenn, arbeidsgev »vandi fyri okkara tjóðskaparliga ar og arbeiðarar, bond og trað liv«, at leggja tjóðskaparligu garð- menn o fr. Urslitid er tjóð arnar nidur«, ja, tå ið postboðið veldisflokkurin hevur ongatíð Víst! gakk inn á gólvið við fólkapen eitt satt sostalt andlit sjónini var »deydin í durunum«. | Men nú leikar á, so tað munar. Ti | Men nú er Knút vorðin so frægur niðri í Danmark er ein hópur av at vit kunnu »siga sum sox, at fólka- | ungum tjóðveldismonnum, ið als pensjónin er væl farin peningur einki vilja vita av afturhaldspoli- | Hann skrivar: tikki tjóðveldisflokksins soleiðis sum hane kemur til sjóndar undir »Lat okkum ikki gremja okkum ysjálvstýrissamgonguni<. ia. teir um (30, MEN SIGA SUM SO, at krevja at lagt verður á annan bógv tann Peningur, Sum fer tl sosial- og hótta vid at stovna ein nýggjan lóggávuna og væl útbúgyna ar- beidskraft er væl farin og hóast tjóðveldisflokk Nú umráðandi leiðarunum »bedyra« teimum ungu at tjóðveldis flokkurin er ein sosialistiskur flokk alt eisini eitt neyðugt lið í sjálv- hjá stýrisútbúgvingini.e er tjóðveldis at rebellunum« ur á sama bógvi sum javnaðar- flokkurin. Um hetta sigur Karsten Hoydal í >14. sept. Báðir eru sosialt hugaðir, vinstra sinnaðir flokkar. Her er eingin munur. Tann stóri munurin kem- ur fram við tað (og so kemur hitt HÁKUN ÚTSLIGIN Tad er líkt til, at Hákun Djur huus, løgmaður, við seinasta folka | sostatt tingsval er vorðin heilt útsligin í Klakksvík, og tað eru teir, ið eru farnir at ivast i, um tað ikki er best fyri fólkaflokkin at skifta manning eisini til eitt komandi løgtings- val. Ein skilur væl, at henda hugsan tekur seg upp millum fólkaflokks- menn, tí í mun til vælmaktsdagarnar hevur fólkaflokkurin við Håkun Djurhuus á odda íkki staðið seg væl | í seinastuni, hvorki í Klakksvík ella | Í á bygdunum aðrastaðni í Norðoyum. | Til næstseinasta fólkatingsval var | Djurhuus uppstilladur, og fekk hann 316 atkvødur i Klakksvik. Til hetta valið var Poul A. Andrea- fólkatingsmaður, uppstillaður Hvat flokkurin verður at gera | veitst íkki; men hetta eru tøl, ið| | tala. | | Klakksvíkingur. | Fyrispurningur Ein viss træta hevur staðist av. fólkatingsvalinum um tað vóru andstøduflokkarnir, ið tóku seg fram, ella um tað var sjálvstýris landsstýrið, ið fekk góða undir- tóku. | Kann bladid greida nærri frå hesum vidurskiftum? | SVAR: Fyri at greiða svar uppá henda spurning er neyðugt at taka valtølini frá seinasta løgtingsvali og fólkatingsvalinum. Úrslitið av hesi | sammeting verður, at teir lands- stýrisflokkar sum stillaðu upp taptu Framburðsflokkurin 0,11 pst. | Fólkaflokkurin 3,07 pst. meðan andstøduflokkarnir, sum báð- | ir stillaðu upp vunnu Javnaðarflokkurin Sambandsflokkurin ap landsstýrisflokkanna 3,18 pst. og vinningur pst. pst. verður and- 1,57 1,56 støduflokkanna 3,13 pst. Fjóðveldispolitikkur ringur at fáa skil á. Ferð eftir ferð sigur »14. er sept.«, at einki grundarlag er eftir undir núverandi landsstýrissam gongu: men kortini halda teir fram í landsstýrinum, sum alt var í besta lagi. >14. sept.« sigur nú m. a »Um hinir flokkarnir høvdu re- | spekterað samvinnusåttmålan og høvdu virkað í snds hansara, so heyði ikki eitt ilt orð komið frå okkum, men tå samgongusåttmålin nú skal setast í verk, uppliva vit ferð eftir ferð, at givin lyfti og sáttargerðir verða kveistraðar til viks. Tá so er vorðið, er einki grundarlag eftir undir eini polit- iskari semvinnu, og ti illkennast vit og halda okkum hava góður góðar grumedir til tess. ; o # . , Vei SÍ føj | 2812 Wa | AT kanningar gjørdar i USA vita at siga frå — so iøgi tað ljóðar at kvinnurnar frem- sta symrødvevni ikki er menn. Saumrøduevni nr. Í eru klæðir og mótar og síðan koma born og pengar. Sk ipafelagid Føroyar greidir allan fluttning r” . á sjógvi á landi í luftini Bíleggið ferðaseðlar Pi. Skipafelagið Føroyar É rugvismikid at tað fløddi 54 metrar. AT í meðal hevur fjórða hver fa- milja i USA kettu, og at amert- kumenn í løtuni brúka fyri 700 miljónir krónur í kettufóðri. AT við Kaliforniustrondina dríva teir nógvan perlufiskiskap við kavarum í nýmótans búnað, og og at ein bátsmanning eftir ein- um degi kann veiða uppí 3000 kg av østers. AT kanningar á amerikanskum unf- versitetið hava prógvað, at tað ikki er óvanligt at kvinnur eru meira snarhugsandi enn menn. | AT føturnar á kamelinum eru so- leiðis skapaðir, at teir íkki søkka gjøgnum leysan sand, har annars onnur djór vildu staðið hjálparleysa føst. AT fyri hvønn nýggjan bil verða settar 3,50 kr. í oljureinsaríir. undir 7) seymiambod 1) fiskur 6) løkin fóti 9) skipastavir 10) 12) vidur 14) noktan 17) óviss 19) regn Nidur: 1) køka 2) skal 3) sverta 4) gentunavn S) fuglurin 8) hvildi 11) dreingjanavn 13) hugdi 15) gentu- navn 18) venj Yvir: 16) tveir eins Lynfrost byggir út Lynfrost byggir aftrat virki sín- um í Runavík. Uppíbygningurin er 13 skal rúma 500 tons av frystitunnel, goymslu til fiski og arbeiðsrúm m til longdar í einari hædd, og | 1225 | TAÐ ER VERULEIKI AT í mun til stóru úrslit P. M. Dams, løgmanns, og hansara sendineyndarferð til Grønlands i 1959, er tad litid ella at kalla einki, ið núverandi løgmaður Hákun Djurhuus hevur vunnið undir Grønlandssamrådingum sinum og AT Håkun Djurhuus eingi onnur råd visti sær enn at halda fast um 1959-såttmålan, sum fólka- flokks- og tjóðveldismenn søgdu vera eitt svikabragd eins og at rópa seg uppá ríkisfelagsskapin, sum somu flokkar vilja bróta og taka av. SÅ I finum veitslum eru tad følk, ið flenna at ti heila, sjålvt um tey ikki skilja tað hålva, tú Politikkarin: Her fólki sum ræður! landinum er tað Ahoyrarin: Hvat skulu vit so hava politikkararnar til? oo Ein kann fáa greitt úr hondum nógv arbeiði vid at lata onnur gera tað. o Dómarin: Hugsar tú ongatíð um, hvat kona tín má líða fyri brots- gerðir tínar Hin åkærdi: Eg eri ógiftur. Dómarin: So er hon heppin O… Genturnar vóru nógv søtari fyri 20 arum síðan. Ið hvussu er tær, sum nú eru 40. FYRIREIKINGARNAR TIL OLYMPIADUNA i TOKIO HAVA KOSTAD 100 MANNA LIV 20 milliardir krónur brúktar Hesi 100 mannalívini éru farin á teimum mongu — arbeidsplåss- unum, har arbeitt verður samdøgrid runt, fyri at alt skal vera liðugt tå id olympisdan byrjar. Púsundavís av arbeiðsfólkum ha-- HVUSSU NÓGV va fingið stórri og minni mein, og | MANNALÍV mong hundrað hava fingið nerva , B R É Hvusu nógv mannalív skal samanbrot av tí harða arbeiðstrýst 1 henda olympiadan kosta, spyr eitt inum. Japan vil bjóða gestunum til av størstu bløðunum i Japan. Lækn- eina olympiadu, sum ikki finnur ; ; arnir siga, at stórur partur av íbúgv- maka sin í søguni, men fyrireiking unum í Tokio hava fingið ringer um okio hava fingið ringa arnar hava kostað blóð. sveitta og ; L, UDE B ; ; nervar av ti óstandsiliga larminum, tår, sum. Winston Churchill segði á meðan arbeitt verður uppá nýggjar sinni. vegir, jarnbreytir, gistingarhås og AT um kavarågvurnar á Norður og suðurpólinum snøggiiga bráðnaðu vildi havið verið so mangt annað. Arbeitt verður sam- døgrid runt, fólk fær ikki svovnfrið. Japanesarar spara einki, tá tað geldur heimsins størstu olympiadu. Teir hava brúkt 20 milliurdir krón ur til nýbyggingar; men sfilvt um teir nýta slíkar peningahæddir, hava teir trupulleikar, ið teir valla verða førir fyri at fúa skil á. Ein trupulleikin er íkki so heilt »Oføroyskur«. Japanesarar eru hervi- ligir at kasta sær av vatninum aftur undir húsaveggir, og tað gera teir óskammaðir og av gomlum vana. Teir ráðandi hava offrað hópin av peningi uppá at byggja hóskandi høli til hetta endamál eins og nýtt bæði blød, útvarp og fjarsýn fyri at koma hesum óvana til livs, men tað er líkt til, at tað íkki fer at eydnast teimum at »avvenja fólkiða nóg tíð- liga. Eingin japanesari tekur sær hetta nær, men ferðafólk úr Europu og Ameriku halda hetta vera ónærisligt; men japanesarar biðja hesi bara an- sa elur teirra egnu hundum, sum sannniliga ikki eru lítaleysir, hvat hesum viðvíkir REINSIVERK FYRI 25 MILLJÓNIR Ein annar stórur meinbogi er hin ræðuligi dunsturin úr stóru ánni Sumida. Staturin hevur brúkt 25 mili. kr. til eitt reinsiverk, men nú er tað greitt, at tað fæst íkki liðugt til ásettu tíð. Prostitutiónin, sum er bannað við lóg. skapar sínar trupulleikar og kynsjúkurnar eru tvífaldaðar eftir einum ári. Tað eru serliga baðistov- urnar, sum her valda trupulleikar, ti veruliga eru tær einki annað enn bordellir. Nógvir hava lovað at steingja baðistovurnar, meðan olym- pladan fer fram, men teir penga- grisku vilja neyvan lata tann stør- pening gleppa sær av hondum. sum svimur í kjalarvørrinum frá miljón- um av fremmandum ferðafólkum. FEIR TILTIKNIU BILSTJÓRARNIR Hin seinasti, men ikki minsti trupulleikin er at finna hjá bilstjór- unum. Vanliga eru teir tiltiknir um allan heimin fyri hina ræðuligu ferðina, teir brúka. Teir óttast van- lukkur, har olympiadugestir lætt- liga kunnu vera uppi í. Myndug- leikarnir hava tí bíðið bilstjórarnar um at ansa væl eftir og hava sagt frá, at allir bilstjørar, ið hava minsta sindur av sambandi við bilvanlukkur missa kovyrikortið. Olympisdan hevur longu kostað nóg rógv mannalív — hon skuldi helsi ikki kosta ov nógv aftrat.