leygardagur 17. oktober 1964síða 2

Nr. 75 CY MIR HOR [mm Í eru ræddir TAÐ ER RÆÐSLAN FYRI Tí ÓKENDA OG WATER SPÆLIR VIÐ, OG HANN VINNUR TEY UNGU TAÐ STUNDAR FRAM MOTI VITUG JOHNSON, SUM VI IKKI TIL SON? ØLI MÁ VERÐA WATER TALAR Leiðir Goldwaters eru aðrir. Hann ræddir, ikki fyri Goldwater, sum ur, men fyri ollum ti ókenda — he myndaðu kommunismuni, halda alt standa væl til Í TYKKARA HJORTUM VITA TIT — Ein | av Goldwater-plakatunum vísur mannagongdina. Undir mynd- ini av valevninum stendur: >Í tykkara hjørtum vita tit, at hann hevur rætt.“ Ti er støðugt orsøk til rædslu, sjålvt um tær seinastu kanningarnar vísa, at teir, ið halda sterkt uppá Goldwater, eru nógv færri enn teir, sum við lív og sál halda uppá John- | son. | Kanningarnar eru farnar fram å tann hátt, at teir hava spurt ein hóp av veljarum, hvar teir vilja stað- festa valevnini á einum popularitets- | skála, ið gongur frá S og niður i! 5. 54,6 pst. av veljarunum høvdu miklan åhuga fyri Johnson, medan 21,4 pst. tóku somu stóðu fyri Goldwater. Hinvegin vóru tað bara 3,1 pst. | sum hildu ógvuliga lítið um John son, men 19,1 pst. sum hovdu somu stóðu fyri Goldwater. Tað eru áður gjørdar kanningar av sama slag, og til sammetingar kann sigast, at Johnson er meira av-| hildin enn Kennedy var um mundið undir valstríðnum, og aranna, tå hesin var afturvaldur í 1956. TEY UNGU OG FORSETAVALIÐ Amerikaserfrødingar hjá nýggja bretska blaðnum >The Sun« ger vart við, at tey ungu meir og meir halla til Goldwater. Hetta sást eina best í San Fran- cisco, har Goldwater varð uppstill- adur Tað vóru so gott sum eingir mið aldraðir politikkarar í liði Gold- Waters, meðan teir ungu valmenn- inir demonstreaðu við miklum fagn- aðarrópum fyri Goldwater. Frágreiðingin er tann, sigur blað- maðurin, at Goldwater kallar á AMERIKANSKA SPURNINGURIN ER: VERÐUR TAÐ GOLDWATER UMHUGSAN kollveltingum, | ræðsluna | mál, | welt tók við forsetastarvinum, | líðandi millum sama | at | Johnson nú bara liggur eitt sindur| niðanfyri Eisenhower í vælvild velj-| FORDÓMIR, GOLD- VIÐHALD MILLUM VALINUM, OG ELLA JOHN- BORÐIÐ, AT TAÐ MEN GOLD- BER Í "RDUR TAÐ VALDUR, SANNA VITAN veit, at amerikansku veljararnir eru hóast alt er vorðin ein kendur mad- | imsvidurskiftunum, hini so døkt av-' sum oll ræðast, tí tey flestu ræðsluna fyri nismuni, fyri = útlendingum heild, javnrættindum teirra svørtu spælir uppá streingir og samfelags- sum hitt eldra ættarliðið komið igjøgnum aftaná dagan. sum er heimsbar- Fyri tey ungu koma hesi viður- skifti stødugt fram aftur í ljósið. Tey eru í samljóð við tað, tey hava hoyrt í skúlanum um frælsis- mál Lincoins og avreksverk ameri- kansku pioneranna. HUGSUNNARHÁTTUR MEÐAL-AMERIKANARANNA Síðan 1932, tá Franklin D. Roose- er ein | fram so farin Teir hava sinnisbroyting amerikanarar. DUCE! DUCE! DUCE! eru or, heldur hin fremmandi | EIN dagin hongur hesin maðurin |virdan; men so lágt sum Hitler lá við tí stóru høkuni og teatralska | hann tó ikki. Hibbert ger Musso- skapilsinum við høvdinum niður-'lini meira menniskjanligan, tó ikki eftir í einum skundisliga gjørdum | so nógv, at ein fær virðing fyri hon- | gálga, nærum ókenniligur av sperk-|um bara eitt sindur av samkenslu. | um. Tey, ið áður róptu Duce, spýta Fad var ivaleyst væl, at hann varð | nú eftir líki hansara. Bók Christopher Hibberts um Mussolini er víst íkki fullkomin, men hon er livandi og hvorki eyð- kend av hatri ella tilbidjan. Ein hevur sæð Mussolini avmyndaðan sum vesæling, stórreypara, sum komediuspælara og svíkjara, lítið Úr upphavsins dýpi Ur upphavsins dy i kåm og glæm tað eigur í sama tann gudanna vigda rætt: at spira, Á egnari grund ur fult bod út í rúm og spreingja hvon lund í lyndi sær, pi hvort eitt fræið u sett — lagi dir at fýra n stongsil og garð. Mad komst mær sum flog um nætur, tjaldið frá sýni úr einsæris frælsi Ti bennaði gudurin kyni, ið gongur í trælaborg. tå | Kin heimur av trælum grætur, id søkk støkk. PÆTUR 9 | | | sosialum tiltøkum, veljarum teirra frå, kommu- | á Blóðugt dukkuteatur Torgið er fult balkonini ein uniformeraður, harðpumpaður maður Hann vendir sær móti sveinum sínum og smílist. kent í hesum sjålvglada, foraktiliga smílinum. SOSIALURIN ——————— við og við sligid seg til tols við tað, at sambandsstjórnin tekur sær meira vald, at tað er neyðugt við vissum | eitt nú eini sjúk- og | rakassaskipan fyri eldri borgarar, at hetta einans kann fremjast við) politiskum tiltøkum, ið kosta pen-)! ing; men annars eru amerikanarar ógvuliga lítið sosialt innstillaðir. Burtursæð frá øllum, ið er merkt | av kommunismu, er illviljin móti ollum útlendskum ikki stórri enn so, at teir gleðiliga lata oll uttanríkis-| | | mál í hendurnar á forsetanum. Meginparturin av fólkinum tykist | at hava tikið undir við javnrættindis | lógunum til frama fyri teir svertu; | men kortini var neyðugt hjá lågar-| innar fremstu talsmønnum at greiða | at lógirnar ikki | við skúlar og bústaðir, men | teirra svørtu, bústaðar- almennari sethúsbygging, arbeiðis. nomu bara valrætt rættindi á og rættin til Men tað skal skilast til. at sjálvt millum moderatar demokratar eru teir at finna, sum uttan himpr at- kvøda fyri Goldwater, bara uppá lyfti hansara um at halda teir svertu niðri. Skuldi valið gingið Johnson | ímóti, er tað skilligt, at tann leid- | in, sum hildin hevur verið síðan 1932 — hin meira frælsa og sosi-| ala — hevur fingið eitt ålvarsamt | bakkast, og at nýggir undirstreym- | ar eru vid at taka seg upp, undir- | streymar eydkendir av lívssjónar- | midum og rædslu, sum flest øll velevni uttan bara Goldwater vildu tegt við. CHRISTOPHER HIBBERT: »BENITO MUSSOLINI«. 44i SÍÐUR. PRISUR: KR. 38.50 av ørkimladum fólki. Á Tað er nakað sjúkt, nakað bruna- Maðurin er ørur, oll dripin beinanveign, teir fingu hend- ur á hann; heimurin slapp frá at hava meira við hann at gera kanska best fyri teir, sum komu til ræðið í Italiu aftaná deyða hansara. Óintellegentur var hann ikki. Í skúlanum hataði hann lærararnar og hinar dreingirnar, serstakliga teir ríku, sum sótu við serskilt borð og fingu betri mat enn hinir. Hann stakk við knívi og var so vístur úr skúlanum. Hann varð ungur maður við ríkum evnum og einum við- kvæmum høvdi, skrivaði vánatigar skaldsøgur, hansara skaldskapur var »ein biksamatur uttan hevur og hala. Heilt órættvísur var hann ikki. og heilt samvitskuleysur var hann held- ur ikki. sjålvt um hann við »rém- verskum beiskleika« lat versonin Ciano, hin gamla, trúfasta general de Bono og aðrar »svikjarar« í stór- ráðnum døma til deyða. (0) TA tað gekk væl hjá honum, varð hann hevjadur til skýggja ja, eis- ini í Nordurlondum varð hann lov- prísaður, eitt nú av kenda danska prestinum Kaj Munk. Borgarlig blød í Danmark og ødrum Norðanlond- um skrivaðu fagnaðargreinir um »hin sterka mannin i Italiu.« Í Amerika, sigur Hibbert, vóru teir minst líka hugtiknir av Musso- lini sum í Europu; hann varð róptur eitt flogvit, ein Napoleon, og fas- eisman eitt framúr gott stjórnarlag. Ein hoyrdi ikki stórvegis um ágang- in móti frímúrarunum, sum kortini ikki kann sammetast við antisemi- = 17. oktober 1964 Vit eru altíð til reiðar at leggja til rættis og veita finansiering — einum banka — innan árslok 1964. FÆRØSK MARGARINE FÆRØSKT PRODUKT tismu Hitlers; men nøkur rs inn- búgv varð blakað út á gøturnar og Svartskjúrturnar | vórðu dripin og illa viðfarin, bøkur brendar. Byggifinansiering kravdu »sjålvbodnan« skatt til flokk- | in, ein skattakrevjing, ið minnir | nógv um gangstaraveldid i Ameriku. | Ítaliumenn søgdu bara: »Men bara vit øll somul gerast | facistar, so vil fascisman missa | broddin.< Eins og við Napoleon er tað líkt | til, at Mussolini hevði ilt av sínum dannilsi nakað, ið Hitler og Himmler ikki kendu til. Mussolini avvisti rasulæru Hitlers sum »notor- iskt tvætl« og kallaði antisemitism- una »eina tyska last.« »f Italiu hava vit ongan jødaspurning og vilja al- dri fåa hann, tilikt kemur ikki fyri íeinum landi við einum góðum stýrislag, segði Mussolini, og tá ið hann heyði hitt Hitler fyrstu ferð, segði hann: »HITLER ER FULLKOMULIG A ØRUR!« (0 MUSSOLINI fekk stundir at angra, at hann ikki hevði beint fyri konga- dóminum í Italiu. Einaferð segði hann um kongin: »Hvi heldur handa lítla, býtta sar- dinin seg ikki til sína myntsaml- ing.« TÁ ID heimsbardagin varð lokin, ætlaði hann sær at biðja Hitler beina fyri ollum kongadømum í Evropu. Tað var kongurin, ið gav honum silkisnórin, tá hitt fascistiska stór- ráðið, sum Mussolini sjálvur hevði skapað og givið rikidømi og vald, eftir ráðum Grandis vendi sær ímóti teirra egna ormetna gudi. Í staðin fyri at lata teir 19 svíkjararnar í stórráðnum fongsla og skjóta. sat Mussolini púra bilsin og måttleysur. Alt var gingið honum ímóti. Tá hann frætti, at Hitler hevði brotið við Rusland, segði hann við konu sína. 5Nú er kríggið tapt.« Í síni åkærurødu i rópti og skríggjaði Grandi: stórráðnum | Í Í tað veri seg til húsa- ella skipabygging Fyrr ella seinni fáa tygum brúk fyri latið OKKARA banka verða tygara banka SJOVINNUBANKIN Áheitan Foroya Arbeiásvafólag Fyri at fáa lut í tí uppsparing, ið fer fram innan fyri limir Fer- oya Arbeiðarafelags viðvíkjandi sjúkra- trygging, verður hervið heitt á arbeiðsfólk í teim bygdum har ar- beiðarafelag ikki er um at gerast limir í næstu grannabygd. Henda innlimanin eigur at fara fram skjótast gjørligt og seinast og harvið arbeiðsloysis- 9. oktober 1964. STJÓRNIN Tórshavn, Vita No I VITAMINISERET FINT PRODUKT »Tygum hív.; tvungid kíalin undir eitt diktut í sum sýguiði er Á strid við Dun moral „.. Tygum hava broti niður soda í okkara hermegi. Í "avis have iygam lat- ið okkara - ætastu menn kyrkja í hesum lik | søum (fascistuniform- urin). Og åravis hava tygum, hvørja ferv vest skuldu menn til álitissessir, altið og ófrávíkiliga valt hin allra ríngasta burtur úr teimum ringu.« Mussolini situr púra slappur, með- an sveittin rennur oman eftir teim- um krithvítu kjálkunum. —0— KONGURIN reisur seg upp og sigur við Mussolini: >Í hesi lotu eru tygum hin mest hataði maður í landinum. Eg eri einasti vinur, tygum hava eftir (sjálvt politiið sveik) Eg skal syrgja fyri, at einki ilt hendir tyg- um.< Hin kongliga náðin rakk ov stutt . og hin lítla sardinin fall eisini. 0— TÁ BADOGLIO hevði tikið við ræðinum, runnu fólk út á gøturnar. róptu, flentu og dansadu og skriggj- aðu forbannilsir móti Mussolini. Men ikki eitt einasta menniskja doyði ta náttina í Rom til verju fyri fascismuna. Men ævintýr Mussolinis var íkki at enda komið. Hibbert sigur frå, tá ið Mussolini flýggjaði, tå hann var tíkin aftur, mikla kvett Skor- zenys, tá hann fekk hann leysan, hina síðstu royndina at kveikja nýtt lív í fascismuna, tá týskarnir yvir- góvu seg. borgarakriggid og teir síðstu dagarnir og tímarnir, hagar til Mussolini varð skotin saman við elskarinnu síni og lík teirra hongd upp. Tá Mussolini varð tikin aðru og síðstu ferð, segði hann við fanga- vaktara sín: >SOLEIÐIS ER MÍN LAGNA, FRÁ STØVI TIL VALD OG FRÁ VALDI TIL STØV.«