leygardagur 17. oktober 1964síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
Nr, 75
17. OKTOBER 1964
37, ÁRG.
Ein óhugnaligur
veruleiki
Ti fara tær
av landinum
Í 14. sept. frå okt stóð grein,
har tað var sagt, at triðja hvort konu
fólk fer av landinum. áðrenn tað
hevur fylt 20 ár. At so hevur verið
hesi seinastu árini, munnu tey flestu
hava havt varhugan av; men at tað
Var so illa statt. hevur helst fáur
grunað.
Få eg fari at siga hugsan mina
um hetta mál, so skal tað ikki skilj-
ast sum eitt aftursvar til greinina í
14. sept. men heldur uppí-
skovti
At henda fólkaflyting er álvar-
kann eingin nokta fyri, og fer
it kennast landi okkara nóg so
um íkki okkurt verður gjørt
til tess at bóta um hesi viðurskifti.
Tad verður sagt, at mammurnar
í førovsku framtíðarheimunum á
henda hátt svíkja okkara land. Eg
vil halda. at henda uppfatan er
skeiv. Heldur man tað vera
tað er land okkara, sum hevur svik-
ið tær ungu kvinnurnar
Tá eg haldi meg kunna
er tað beint at spyrja. hví eg sigi
hetta
Í fyrsta
eitt
som
hon
mein,
so. at
siga
so.
lagi Vit
kunnu all vera
samd um, at tíðin hevur broytt seg
nógv
Kvinnan hevur ikki somu stóðu
í samfelagnum í dag. sum hon heyrði
áður, tá tær tilkomnu kvinnurnar
einki annað arbeiði kundu vænta
sær uttan tænastuarbeiði á onkrum
bóndagarði. Ikki nevni eg hetta
fyri at lasta slíkt arbeiði: tí mangt
kundi lærast av tí
Her á landi er farin fram ein
mikil vøkstur í nógvum fórum. Vit
strevast við at hyggja land okkara
upp við nútíðarhóskandi amboðum
til tess at geva øllum arbeiðandi
stættum betri kor. og samanlagt
vit eru komnir langt
málið er fjart enn.
kann sigast, at
áleiðis. hóast
Hvussu ber tað so til at lær
ungu kvinnurnar leita aðrar staðir?
Ja, eg haldi tað ikki vera ringt at
gita. Tær leita burtur at starvast
ella vinna sær kunnleika har, sum
korini. tað eru lønar- og arbeiðis-
viðurskiftini eru nógv betur. enn
tey eru her heima hjá okkum
Spyrt tú eina unga kvinnu, hvat
hon fær í løn, so er svarið í flestu
førum frá 250—500 kr. um mánað-
an: men heldur hon fram: »Fe fari
niður skjótt, tí hetta tími eg ikki at
fånst við a
Onkur vil
meira av ídnaði
halda. at vit fingu
so havdu genturnar
heima tí tær
kundu arbeitt har. Eg haldi íkki. at
hetta hevði lovst spurningin. tí tað
er ikki fyrst og fremst arbeiðislavsi.
ungu
meginnarturin av
fara ikki niður at
í danska ídnaðinum
Nú veit eg væl, at einstakir stovn-
starvskvinnum sínum tað,
Um
staðast betur her
ið rekur kvinnurnar
Oo gentu-
starvast
num
num als
ar geva
==
-
3
eg
- 5
æ
S
| burtur og harma
EP (2 =;
FOROYSK BÓK
.
landi- |
vit kalla góða løn, og er hetta bert
gleðiligt.
Fyri at fara aftur til tað vanliga,
so eru helst tey flestu innast inni
samd um, at ein løn, sum er frå
250—500 kr. um månadan, er ein
spottløn i dag. Vit kunnu bert hugsa
um, hvussu négv man leypa av hjá
eini kvinnu, sum fær 400 kr. um
mánaðan, og tað eru mangar, ið
fáa minni, og lat tað beinanvegin
vera sagt, at ein slik løn bein-
leiðis demoraliserandi.
Av hesum 400 kr. fara í minsta
lagi 300 kr. burtur av til vistarhald.
Eftir eru so 100 kr. til klæði, sjúkra
kassa, skatt o. a.
Tey, sum hava ábyrgdina av eini
slíkari løn, áttu at sloppið at fingið
hana sjálvi eina tíð, so at tey kundu
sannført seg um, hvussu langt, hon
rakk.
Tær ungu genturnar kunnu fara
í fiskin vil onkur halda, gaman, i;
men har er heldur ikki betur skil
Konufólkini fáa um helvtina
minni lón har enn menn fyri sama
arbeiði við einstøkum undantøkum,
og mangan eru konufólk nógv kvik
er
ari til hetta arbeidi t. d. fiska-
turking.
Ta verður sagt. at ein orsøkin
til hesa miklu útflyting er. at tað
er so lagaligt hjá gentum at sleppa
niður á háskúlar o. a. av tí stóra
studnigi, sum staturin gevur. Eg
haldi tað ikki vera annað enn
nátúpligt, at genturnar nýta tær
samdir. sum tær kunnu fáa. og um
vit ikki kunnu geva teimum nakað
annað líka gott ella betri í staðin
so hava vit ikki annað unpiborið
enn tað. ið hendir
»Skulin hevur ikki verið førur
fyri at geva okkara unga fólki hug-
sjónir og ideal, sum kunnu framala
Teir innistongdu númsarbeið-
ernir, sum áður vóru allra
bestu vinmenn, tala ikki við
hvønn annan.
Fyri 11 månadum síðan vistu teir
innistongdu — númsarbeiðararnir i
Lengede ikki, hvat gott, teir skuldu
gera fyri hvønn annan. Í drúgva tid
sótu teir innistongdir, nervarnar
vóru um at bresta; men teir uggaðu
hvønn annan; teir hildu á í neyðini
og komu upp í øllum góðum. Nú er
vinskapurin farin. Smásinni og mis-
unnilsi hava gjørt teir nærum til
fíggindar Feir heilsa ikki uppá
hvønn ann, tá teir hittast á arbeiðs-
plássinum.
Orsøkin var tann, at tå ið teir
vóru bjargaðir. fingu teir mong
tilboð um at koma burtur at hvíla
seg. Nakrir av teimum valdu at
fara, meðan aðir heldur vildu
verða heima hjá familjuni. Hetta
vóru hinir misnøgdir vid, og tå
teir, ið fóru, komu heimaftur og
fingu at vita, at hinir, ið heima
vóru, høvdu fingið útgoldið lika
peningi, sum unpihald
teirra hevði kostað, meintu teir
hava krav uppá ið hvussu er
mart av teirra peningi. Her
misnøgdin og nú eru
nógv Í
seg
ein
byrjaði
teir fíggindar!
Ofta verður tslað um alm nna'
lønir. Í hesum føri hugsi eg um
lønir logtingsmarna. Kann b æv
Í
Í
offurvilja fyri fosturlandinum,<
verður sagt.
Um tað er so veit eg ikki; men
lat okkum kanna eftir, hvussu slík
uppvenjing hevur virkað, har hon
| hevur verið rikin út í odd og egg.
; av
Í og
| oyingar heldur ikki.
Hitt mest klassíska dømid er
Grikkaland. Hvor tjóð hevur so høg
ideal at byggja á, sum júst hetta
land. Kortini hevur neyvan nakað
land í Europu so stóran útfluttning
fólki , sum tað. Ég veit tó, at
grikkar í útlegd gloyma ikki landið
mentanina; men tað gera før-
Ella hygg at tí idealistisku upp-
venjingini, sum er galdandi í eystur-
europeiskulondunum. Telini yvir
flóttarfólk tala fyri seg
»væl« slík uppvenjing dugur.
Nei, idealistisk uppvenjing, ið
skal miðja móti idealistiskum offur-
vilja undir slíkum umstødum, sum
vanliga gerandislívið býður, kann
vera sera torfør at fremja.
Kanna vit eftir, hví summir menn
hava rópað upp um fosturlandskær-
leika samanblandaðan við óvanligan
idealistiskan offurvilja fyri fjøldini,
ja. so hevur orsøkin oftast verið
tann, at tað hevur passa best inn i,
teirra persónligu ætlanir.
Nei, eg haldi. at orsøkin til út-
flytingina er hvorki at finna í ov
lítlari idealistiskari uppvenjing. ella
í ti, at tað skal vera so »kediligt«
her í Førovum. Hóast henda seinna
hugsanin ikki kann skúgvast til viks.
Heldur munnu meira dagligar ella
menniskjansligar orsøkir liggja
aftanfyri.
Hvat kann so gerast til tess at
steðga hesum skeiva og beinleiðis
vandamikla útviklingi.
1) Vit eiga at geva kvinnum javn-
rættindi við menn í ollum lønar-
ligum spurningum í ollum arbeiði
2) Vit eiga at seta á stovn skúlar
fyri kvinnur. Hervið meini eg hús-
haldsskúlar. seta stovn ull skeið.
sum viðvíkja sjukrarøkt
3) At tað verður gjørt eins laga-
ligt hjá gentunum at sleppa á hesar
skúlar her í Førovum. sum aðra-
staðni t. e. vid studningi, bústaður
hjålp
0. 0,
Hetta kostar alt ov någv,
halda. Til slíkt eg
svara eitt: Hava vit betur ráð til at
stóran part av okkara unga
skuldi verið framtíðar-
landsins.
MUNNU
mong vil bert
MISS:
fólki
ilit
sum
Asbjørn Jacobsen.
kassin siga mær, hvat árliga løn
teirra er?
Við tøkk fyri upptokuna.
Jógvan.
SVAR: Løgtingsmenninir fáa nú
fasta løn, og henda lónin verður dýr-
tidarvidgjørd, men samb. fylgiskjøl-
ini til nýggju fíggjarlógina. var hen-
da lønin hin 1. april í ár:
Tingmenn i Havn 12.768,00 kr.
Tingmenn å bygd 17.343,96 kr.
V
É
>14 #7
7
FYRA GRUNDSUPPUR
ÚIL FISK
Tad fast altíð meira virði burtur
úr fiskinum við at gera hann til við
suppu. heldur enn bara at kóka
hann í vatni. Franskmenn eru ser-
frødingar í fiskasuppu, og her eru 4
av teirra grundsuppum
1) Ein kann nýta 3 litrar av vatni
við 60 gr. av salti, % lítur av
mjólk. Saftin av einari hálvari ci-
trón verður kroyst niðurí
suppan verður kókað nakrar mi-
nuttir, áðrenn fiskurin verður lat-
in niður í ella
2) 3 | av vatni við 60 gr. av salti,
150 gr. vingigre, 2 gularøtur skorn
ar í tunnar flísar, 2 smáir leykir,
nøkur piparkorn og ein góðan
suppuvisk. Suppan skal kókast
minst 114 tíma, áðrenn fiskurin
verður latin niður í ella
3) hin dýrara. har nýttir verða 2 |!
av reyð- ella hvítvíni og I Í av
vatni pluss somu kryddariir, sum
í uppskrift 2. Suppan verður kók
að væl. áðrenn fiskurin verður
latin niður í. Hon er eisini frú-
lík til sós ella
4) 2 I av vatni, SO gr. av salti, ein
feitan hvítleyk, ein selliri, ein
levk, lítið sindur av krvddari-
nellikum og ein stóran suppuvisk.
Kókar % tíma yvir veikum eldi.
Verður s'ktað og blandað við 15
Í av mjólk.
um, hvussu
Skipafelagið Føroyar
greiðir allan fluttning
á sjógvi
á landi
luftini
men
Bileggid ferdasedlar
Pí. Skipafelagið Føroyar
Tlf. 1225
Olympiadan
Framhald frå 1. sidu. Preben Isakson Danmark måti Dala,
3 Týskland Tjekkoslovakia.
3. Schweitz 7 rs
| SVIMJING (menn)
Double scoller | 4X100 metur crawl
|. USSR | 1. USA tíðin 3,33,2 min. hetta er
nýggj heimsrekord.
mr 3
4-mannafor v. róðursmanni 1 Tyskland
I. Týskland 3. Australia
Ítalia | 5. Svøriki
mi - 1
3. Holland |
| 200 metur ryggerawl
2-mannafør u. róðursmann | IL. Robert Gray, USA
i. Canada | 2. Diley, USA
35 Týskland | Allar medaljur her til Ameriku-
4. Lyngby, (Danmark) | mern.
S. Finland. ; T .
Í lop frå 3 metur vippu
2-mannafør v. róðursmanni fóru eisini bæði gull. silvur og
Í. USA bronsa til USA. tíanverri hava vit
2. Frakland hvorki nøvn ella tíðir.
3. Holland
400 metur meedley
FÓTBÓLTUR | Gulli fór eisini til USA, Dick
Deild A. | Roth (16 ára gamal).
Tyskland— Mexico 2—0
Rumenia—Iran 1—0 400 metur crawl
mi P > 1
Her er Týskland vinnari og fer | Don Scoillander, { SA. :
vidari i semifinalu ; Vert er at leggja til merkis, at
; tað er triðja gullmedalja hann fekk,
Deild B. nevnliga í 100 metur crawl, sum
Í tí avgerandi dystinum í hesari | Sn av Monnunum á 4X100 metur
deild vann Ungarn á Jugoslavia við líðinum hjá USA og so ta tridju í
einum málríkum dysti Ungarn vann
400 metur crawl
% Ss
i 200 metur crawl
SYKLING lan O. Brian, Australia
100 km lidkoyring í sykling varð
vunnin av: 100 metur crawl
1. Holland 1. Robert Kev. USA
2. Italia | 2. Figoralla. Tyskland
3. Svøriki | 3. Kerrol, Canada
; 1600 metur banasykling uppÆ tíð
Ii
Danmark
| SVIMJING (kvinnur)
100 mtr. rysgsvimiing
I ets I. Kath. Ferguson, USA 1.07.7
vg Á så . (nýggi heismrekord) (gamla re-
3. Trentin, Frakland kordin 2.10.9) 7
í 4 km einstaklinga sykling er danin | 3 { | a and
Preben Isaksen komin í semifinalu, BH
og hevur hann næstbestu tíð. við ti! 100 mtr. crawl
úrsliti, at hann í semifinaluni, kem-! , Dom Fraser. Australia 59.5 sek
ur at sykla móti honum ið hevur , Sharon Stauder USA 509 sek.
3 bestu tíð. so kansurin at koma í 3 Katrvn Ellis. USA 1.00.8 sek.
Pr nifínalunr 7. Ann K. Hartberg. Svøriki 1.02.5
Groon, Holland móti Vartsi, Ttalia Olympus.
, Per: Eg visti ikki betur enn, at Pet-
lur fór av skrivstovuni, ti hann hevdi
| mist minnið.
Pól: Ja, tað er rætt
| Per: Men hann er aftur á skriv-
stovuni í dag.
Pål: Nå, men so minnist hann ikki
til at hann fór í gjár.
FI O—
— Eg skilji ikki, hvussu fólk hava
tíð ot vera ótrúgv: sjálvur havi eg
nóg illa tíð st vera trúgvur.
Oo
Maður mín doyði longu ein
mánað eftir, at vit vóru gift.
So slapp hann frá at pinast ov
nógv.
— Tað átti at verið bannað at
gift seg, tå ein er forelskaður, á
sama hátt, sum tað er bannað in-
um bilstjøri at koyra, tá hann er
berúsaður.
(1,
Teð er ringt at fáa eygunå upp
um morgunin; men heyði ein bara
sloppið við tað.
|
|
|