leygardagur 7. november 1964síða 2

Nr. 81 SOSLALURIN ——iikhNGiiitiiiewew 7. movember 1964 Eitt sindur um veðurgransking! Hvussu verður veðrið? 1030 MB. YVIR! LÁGTRÝST MILLUM EITT HÁTRÝST MEIRA TÝSKLANDI OG SKANDINAVIU UNDIR 980 MB. FRÁ HVARVINUM, REKUR LÝGGJ LUFT' OG VÆTA AV ÚTSYNNINGI YVIR FØROYAR | FØROYAR: SUM FRÁLÍÐUR VEKSUR HANN VINDIN INGI LÝTT OG VATILIGT VEÐUR VEDURVANIRNAR FYRI >" VIÐ stórum áhuga sita vit og lurta eftir utvarpinum hvussu veður vánirnar ljóða. uttan at gera okk um nakra hugsan um hvussu og hvaðani hesar koma Hetta vil tó ikki siga, at menat skjan ikki hevur havt áhuga fyr! veðrinum Ivørturimoti hava menn gjøgnum mong ættarlið havt al stóran áhuga fyri vætuni og hit anum í luftini, og spyrjandi gáa upp móti himli at meta um, hvussu veðrið fer at verða næstu tímarnar Eisini tá ið menn fóru ti út róðrar, vóru bátsformenninir tíð liga á fótum, nevnliga fyri at meta im hvussu dagurin mundi reynast Veðrið vil ikki laga seg cltir okkum. Tað hevur sínar fastu 'óg- ir og reglur at ganga eftir, og íkki ber til hjá okkum at broyta nakað tí viðvíkjandi. Tí mugu vit :oyna tað vit kunnu at laga okkum eftir tí, inntil veðurgranskararnir kanska um nógv ár, finna fram til okkurt, sum kann broyta veðrið soleiðis sum vit sjálvi vilja hava tað, og fyrsta treytin fyri hesum er at menn kenna hesar lógir og reglur. í FOROYUM sum flestu staðni hevur pátrúgvin havt sínar síerku røtur rå ið teir gomlu mettu um hvussu veðrið fór at verða, høvdu eir ymiskt at meta seg eftir Tað var sagt at soleiðis sun veðrið var 9. mars, varð tað við at erða 40 dagar frameftir Hesir lagar vóru kallaðir 40 riddarar Hett hava menn sagt ivaleyst nn tí rsøk at veðrið er meiri iggjandi hesa árstíðina. Men hetta zongur sjálvsagt ikki altíð ú I i. var hann í år høgur nevnda dag, nen annan dagin eftir brann hann í vid landsynningi, og vardi hesin imleid ein mánað Men tað eru eisini onnut vo enni ið eru meira trúlig, t. d. at á ið seyðurin flytir niðan í hagan ar sagt at gott veður var í vænt Og hinvegin, tå ið seyurin flytir oman úr haganum var ringt veður æntandi Eisini verður sagt um seyðin, at Wien 54,7 pst ien 54,7 pst. Í Eysturriki hava eisini verið kommunuval men her var íkki stórvegis broyting í tí politisku støduni Í Wien fingu teir konservativu 2 menn aftrat og atkvaðutalið vaks frá 322 % í 1959 til 338 % Stórsti flokkurin í Fysturriki Javnadarflokkurin hevdi fram- gongd frá 54,4 % til 54,7 %, Teir, sum taptu i Wien vøru teir høgrasinnadu, måtstøduflokk- urin í Eysturríki, Eysturríksku þe hesir flokkar mistu hver sín mann frælsislyntu kommunistarnir ENN EITT UTSYNN- Havn. Vedurstødini 2 reisur um samdøgri verður sent strektum veður ið hann ligg væntast hann liggur frambeinum hinvegin, beinunum koma óveður. Myrusnipan regni verður dømi cisIni Onnur kundu nógv verið nevnd old tá italiu Forricelli gjørdi sitt fyrsta fekkst vigar við vedurlagnum. IKKI maðurin barometur, luftin henn- skiftir miðjuni varð Franklin varður Philadelphia Boston. hugsan, jamin ódnarveður Haðani hann veðrið flytti stovn senda veðurfyri Smithsonian undir ymisk seinri Washington veðurkort brigdir í teim ymisku pørtunum av USA, men ikki var hugsan um at gera nakrar veðurvánir. | Tá ið Krimbardagin herjaði, varð knappliga tørvur á veðurván-| um. 4. nov. 1854, løgdu bretar og fransar ráð saman at loypa á Seva-| stopol. Knappliga kom ein ódn sum sópaði øll skipini frá hvørj- um geðrum, og noyddi álopsmenn- irnar at gevast við álopinum. Franska stjórnin vísti á, at van- lukkan var ikki hend, um møguligt hevði verið at sent út stormávaring Napoleon IM keisari, bað tí kenda franska astronomin U. J. Leverrier gera tær neyðugu fyri-| reikingarnar til at stovna eina veðurtænastu i Fraklandi, við tí endamåli at gera veðurvánir.| Stutt aftaná fóru fleiri lond undir at senda út veðurkort, sum gavj eina mynd av hvussu veðrið fór at verða dagin eftir | FA IÐ tidini, var ein breið sjógv millum ta praktisku metereologiina sum bygdi á veðurmátingum og ta teoretisku visindarligu, og tað var ikki fyrr enn í byrjanini av okkara old. at brúgv varð løgd um gjónna. Fann avgerdandi vendin kom tå! ið norskir vísindamenn við fyrra heimsbardagalok komu við tí teo- riinum um Polarfrontin sum í dag er hollur stuðul í veðurgransk- ingini Meðan seinri verðaldarbardagin' enn herjaði, vóru í túsundatali av vedurmåtingarstødum settar upp kring knettin og veðurvánirnar vóru tá nógv meira álítandi enn fyrr Við blødrum vóru radio sondir te, sjálvvirkandi mátitól sendar upp. og rukku tær stórar hæddir TAÐ er eyðsæð at flestu spurn- ingar viðvíkjandi grannsking av veðrið, verða kinans loystar, so vit kunna vera nøgd við úrslitið, av alheimssamstarvi. Ti fóru menn seint í 19. old at kalla saman metereologar til fund- ar í Leipzig, har ikki færri enn 52 luttóku og her kyknadi viljin til samstarv tá teir stovnadu ta al | tjóðu metereologisku tænastuna. Her hevur hvert land sínar skyldur t. d. hevur Danmark eina av sin- um stóðum í Føroyum Í hesum sambandi kann verða nevnt at far- ið verður nú undir at byggja nýggja stoð í Havn. Henda skal verða uppi í Hoydølum Radar! may ER —— ———— rs: verður Atgongumerki á 6 kr Sunnudagin 4 HARVEY Skemtileikur i 3 pørtum MARY CHASTI framførdur LEYGARKVØLDID 7. NOVBR. KL. 8 SUNNUDAGIN 8. NOVBR. KL. 5' LP dag kl. frå kl. 12—4 og 7—8 Programm 1 ki HAVNAR HORNORKESTI ber kl. 18.00 Hildið verður virðismiklum lutum Ørgrynna Burturluting emum Frekt mikukveldið verður verður eisini uppsettur, og er hetta fyri at kunna taka vindmátingar i hæddini, eisini tá tað er skýggja. TAÐ eru ikki bert á landi at veð- urmátingar verða tiknar. Fyri at kunna gera vedurvånirnar meira álítandi, eru veðurskip løgd á ymsum plássum, og skulu tey virka eins og vanligu vedurmåtingarstød- irnar uppi á landi. Ein orsøkin til at veðurvánirnar fyri Føroyar, sum verða sagdar i) útvarpinum, ikki altíð eru sam- svarandi veruleikanum, kemur fyri ein part av, at ov få veðurskip | liggja vestanfyri Føroyar. Langfaraskip i fastari rutu gera eisini = veðurmátingar, men hesar | eru ikki regluligar ella staðbundn- | ar og tí ikki so væl eftirfarandi. VEÐURFYLGISVEINARNIR skaptu nýggjan tått í veðurtænast- | uni. Í apríl mánað 1960, ferðaðist fyrsti vedurfylgisveinur kring jørd- ina og sendi myndir aftur á jørd- ina. Myndir, sum vísa skýlagið um jørdina har veðurmátingar ikki verða gjørdar regluliga. Seinast i 1962 varð veðurfylgisveinurin Ti- ros V og VI sendir upp fyri at kanna teir stóru hvirluvindarnar, sum hvort ár ferðast yvir Atlants- havið og gera stóran skaða har teir bera við land. Í og fyri seg, er strembanin eftir álítandi veðurvánum til einkis um ikki nógvar álítandi veðurmátingar eru til taks, men nógv torførari er at náa næsta málið, at kunna stýra veðrinum sum vit sjálvi vilja. SJÁLVT um úrslitini ofta hava verið heldur soltin, vildi bert eitt lítið framstig verið til ómetaligt gagn, við tað at menniskjuni eru troðkaði saman í minni enn 4 av jarðarinnar vídd, tí tað sum eftir er, er ov heitt, kalt, vátt ella turt at búsetast á. Í sama mun sum fólkatalið í heimimum veksur, verður eisini neyðugt at oll fáa góð og livilig kor. Hetta er orsøkin til vónina um at fáa broytt veðurlagið soleið- is. at meira landaøki skal vera so gott at fólk kunnu búsetast á og dyrkað Í ROCKY MOUNTAINS fjøll- unum i USA hava menn nú Jagt eitt stórt eki av, sum bert skal nyt- ast til veðurgranskingararbeiði. Roknað verður við, at í 1965 verða o. u. 400 fólk år USA og ðrum londum at starvast har Hvor dagur sum fer hevur givið nýggj úrslit, men long er leiðir eftir til vunnið er á mál Danl jara skrivar Trýr »Dagbladid«, at pen- ingur veksur Eg skrivaði nøkur orð í »Sosial- inum« um húsalánsgrunnin. Tey orðini eru komin »Dagbladnum« bæði væl og illa við. Væl eru tey| komin, ti »vinur« min harra Knút Vang fekk høvi at mála meg svart- an. Nú er nakað síðan seinast, so nú kom tað væl við, at eg,, satt at siga, ikki mintist, at Hanus við Høgadalså er formaður í styrinum fyri húsalánsgrunninum. Ég fór til Suðuroyar beint aftaná, at eg var valdur, og eg havi ikki lógina her. Vit høvdu ein fund, satt at siga, men grundin til at eg mintist skeivt um formann, er tann, at harra Hei- | ni á Treðni ringdi meg upp og talaði um tað, at menn høvdu vent sær til hansara um at fáa lán, og hann vildi fegin vita, hvussu eg sá uppá tílík viðurskifti. Slíkt plagar vanligur nevndarlimur ikki at gera. Harfyri tók eg tað sum! sjålvfylgju, at hann vat formaður. Ta& harmar meg, at noyðast atl siga hetta, tí tað sær út, sum at Heini vil gera seg upp til formann. Nei, sakin er tann, at Hanus við | Høgadalså var tá uttanlands, og! Heini er ein maður, sum vil gera nakað. Heini biðist umbera, at eg soleiðis dragi hann fram í blað-| tjak. Men soleingi, sum harra Knút Vang situr sum tingmaður og blaðstjóri, kann mangt legi | henda. So nokk um hasa síðuna av sakini. Vit koma so til tað næsta, sum Knútur tveitir út nevni- | liga hesi orð hansara: »Tad stend- | ur í lógini, at stovnspeningurin skal verða minst 1 miljón kr., so hann kann gott verða meira«. Ég havi einki orð sagt um, at lógin forðar at hava ella fáa fleiri milj kr. í grunnin. Tað talaðu vit íkki um, og tað skrivaði eg heldur ikki. Nei, eg skrivaði, at vit talaðu um møguleikan fyri at fáa nakað meira av peningi í grunnin. Ég veit einki um, at peningur kann EYDNUHJÓL R byrjar utsølu við eydnahjóli í Klubbanum í morgin 8. novem november kl. 23.00. fram månadag, týsdag og mikudag, og verður hesi kvold byrjað kl. 19.00 Kjøt, Karamellur, Gæs, Dunnur, Leikutoy. keypsprógvi, sum gevur heimild at keypa fyri kr. 1.000,00 »hjå Kissa« Havnar Hornorkestur á trødunum? verða plukkaður av treðunum norðuri í Havn. Kanska kann harra K. Vang geva upplýsingar og vegleiðingar í so máta. At eg før í blødini, sum hr. K V. tekur til, kom av tí, at menn í Havn og aðrastaðni norðan fjørds skrivaðu til mín og spurdu um lán- viðurskifti. Ég helt, at eg slapp lættast frá at svara, tá ið eg sett nakrar reglur í eitt blað. At eg setti hatta í »Sosialin«, kom av tí, at tað í brøvunum til mín stóð orðið »partamadur«. Eg rokni so við, at viðkomandi lesur okkara flokksblað. Eg ætlaði, sum sagt, at sleppa lætt frá svarinum. Men eingin fær frið soleingi, sum harra K. Vang finnur okkurt at hongja seg í. Tað er lítið vænt- andi, at harra Knút Vang tagnar enn, men eg tími nokk ikki at svara honum meira. J. H. Danbjørg. Tjóðveldið — kommunisma — sosialisma — í kommunistablaðnum føroyska i Danmark vil Erlendur Paturs- son ikki svara uppá spurningin um hann er - sosialistur meðan William Heinesen sigur tað vera púra burturvid, at hann ikki er kommunistur. Meðan Erlendur Patursson her- fyri var farin burtur í onnur lond at halda fundir og fyrilestrar, m a. í Noregi, har hann bjóðaði út Grønland til Norðmenn, var hann eisini í Danmark, har hann í sudentafelagnum føroyska talaði um »sjålvstyri« í Feroyum. Hann var hvassliga mótgingin av Atla Dam, sum m. a. setti honum spurningin »Eru tygum sosialisture sum Erlendur ikki svaraði uppá men kom við uttanumsvarinum veg eri tjóðveldismaðurx (tað sig- ur Goldwater nú eisini). Harafturímóti hevur William Heinesen i bladsamrødu í kommu- nistablaðnum »Land og Folk« sagt í samband við at hann ikki skuldi hava samhug við kommunistunum: »Det er det rene vrøvl in sam- fundsopfattelse falder neto i tráð med kommunisternes!