mikudagur 25. november 1964síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
Nr. 86 25
NOVEMBER 1964
37, ÅRG.
BEN ENNS
SI
JA,
til góðar, at
Vit
verið
so eru vit her aftur
vit hava
UNGDÓMSSÍÐAN
Ritstjóri: MICHEL NIELSEN
vóna,
burturi
ng
F
kæru lesarar, at tit halda okkum
so leingi, men av ymiskum or-
søkum hevur tað ikki ligið fyri fyrr enn nú. Men nú eru vit so her |
aftur, og vit vilja royna at hava okkurt áhugavert hverja ferð, tað |
veri so okkurt um poppmusik, film, okkurt søguligt, okkurt statist-
iskt, ella mangt annað.
Fiverri eru umstødurnar soleiðis, at tað ikki ber til, at halda áfram
við teknikappingina, kanska fer tað at liggja betri fyri seinri, men
av og á verður nokk eisini møguleiki fyri onkra aðra kapping
Frá hesu ferð av fara vit so eisini at hava eina nýggja grein, TÍÐ-
INDI ÚR KEYPMANNAHAVN, sum fer at siga frá nógvum av ti,
sum í løtuni hendir í Danmark. Hesa ferð verður tað eitt petti um
sporvognarnar og bussarnar í Keypmannahavn, næstu ferð verður tað
so okkurt heilt annað. so vónandi fara tit, góðu lesarar ikki at keða
tykkum
, hann ígólvið. so at hann før i
Mangt og nvat smildur.
Aftaná hetta skrivaðu allir lim
VÆL GJØRT irnir av orkestrinum navn sítt á
Ein gema í Sioux City við tí pettini, sum so vórðu givin til
dansktljóðandi navninum Ellen thoyrararnar. Tey 500, sum vóru
Christensen hevur útint tað stóra til staðar ýldu ud gleði.
bragdið at tveita eitt rotið egg í ; ,
høvdid å Barry Goldwater 20 WALKIE TALKIE-TJOVAR
kom at kosta henni, fyriuttan egg Mangt verður funnið uppá. Fyri
ið. eina bót uppá 50 dollars, men kortum rændu nakrir tjóvar, sum
hon helt. at tað var 50 dollars vert. høvdu radiosamband við hvønn
— annan við Walkic Talki-radio,
DIAMANTARNIR HJÁ SAUD eina fabrikk i London fyri gull ur,
Tann mýlig fráfarni arabjski| “8 annað til virði av 700.000 krón-
konsurin Ibn Saud kemur í hvussu um Ein vaktarmaður varð niður-
er fyri fyrst íkki til at líða neyð bundin av ransmonnunum, og lá
Fyriuttan tað. sum hann sjálvur uttan at kunna gera nak ið í fimm
hevur, liggur ein vekur rúgva a tímar, meðan teir stjólu alt, sum
diamantum og ødrum gimsteinum var í fabrikkini
og bidar eftir honum i Italien. Gim ”
steinarnir, meir enn 350 i tali, eru NORDPOLURIN FLYTIR SEG
ein partur a einari enn stórri Norðurpólurin er onki sikkurt
rúgvu av dýrgripum, sum hvurvu stad her á jørdini í hvussu er
tá jetflúgvari hansara í 1963 datt ikki tann magnetiski Vísindar-
niður í Alpunum, og oll 18, sum menn í Canada hava funnið tann
vóru vid, doyðu. TO væl og virði-| magnetiska pólin á einum nýggjum
liga varð leitað, varð onki funnið staði á suðurendanun Bathurst
av dýrgripunum, fyrr triggir itali- oynna, umleið 3000 kilometrar frá
enarar við eina rúgvu av diamant-| Winnipeg og tað vil síga, at
im vórðu handtiknir fyri nókrum pólurin í tey seinastu tvey árini
vikum síðani. Teir søgdu seg hava hevur flutt seg 20 kilometrar norð
funnið skattin seinasta summar, og ureftir og seks kilometrar eystur
ikki vitað, at nakar saknaði hann. eftir.
Nú skal rætturin tvgera um Norðurpólurin flytir seg nú
hetta, teir síga, er satt, og aftaná hvort ár umleið átta kilometrar
vil Saud fáa gimsteinarnar aftur norðureftir og hálvannan kilomet
sum eitt tilskot til pensiónina ur eystureftir,< sigur Edward Daw
v son, leiðarin av teimum, sum hava
POPP? funnið pólin aftur á einun staðr,
Eitt popporkestur úr Keypmanna sum liggur 75,5 stig norður og
havn. Danny and the Roval Strings 1005 stig vestur. Síðan hann varð
spældi fyri stuttum i Korsør Tá funnin í 1831, hevur pólurin flytt
eir vóru lidnir, tók leiðarin av seg 500-600 Kkilometrar norður
yrkestrinum sín og knasaði eftir
guitar
Á 4
á
A
ÍÐINDI UR KEYPMANNAHAVN
í HESUM DOGUNUM HENDIR NAKAÐ, SUM FER AT
BROYTA BYARLIVID í KEYPMANNAHAYN FULLKOMULIGA
Eitt av ti, sum førøyingar ið linjur eftir, men tær sleppa nokk
koma til Keypmannahavn einamest at vera í frið, tí til ta tid er ætl
leggja til merkis, sporvognarnar, anin at gera tunnelbanar í Keyp-
eru nú vid at hvørva. Í hesum døg- mannahavn.
unum er KS (Københavns Spor Tad nýggja bilettsystemið er nak
eje) vid at gera álvara av eini ætl- að væl snildari, enn tað gamla
an. sum hevur verið framsett fleiri Áðrenn fyrsta november í år, kun
ferðir aftaná kríggið. Fleirt linjur di ein keypa eina bilett, sum bert
eru longu nidurlagdar og eftirfylgd galt við tí sama sporvogninum
ar av bussum, og nú sýnist sum ella bussinum, fyri 85 oyru, ella
sporvognarnir, sum eftir eru, íkki eina bilett, sum loyvdi at koyra
hava langa tíð eftir. Tað,. sum vis- við øllum linjunum innanfyri ein
ir hetta best, er, at KS hevur fing- tíma, fyri eina krónu nú aftaná
ið nakrar spildurnýggjar bussar, 1. november, noyðist ein at keypa
og umframt tað eisini hevur inn- polctir te. eitt lítið metalpetti,
ført eitt nýtt bilettsystem. Bussar- formað sum eitt pengastykki, fyri
nir eru stórir og rúmligir, og ein 83 oyru, blaka polettina í eina au-
fyrimunur er, at teir sleppa væl tomat í sporvogninum. 5o fær ein
skjótari fram í trafikkinum enn eina bilett í staðin, sum gevur
sporvognarnir Fyribils eru bert loyvi til at koyra við øllum linj-
tvær sporvognslinjur, sum eru unum ein tíma. Og hetta nýggja
eftirfylgdar av tí nýggja bussslag- hovur víst seg at vera væl fagnað
num, men áðrenn 1967 skulu fimm av fólki. 1. november, tå teir
aðrar linjur niðurleggjast og gerast nýggju bussarnir koyrdu fyri fyrstu
til busslinjur, so verða 6 sporvogns ferð, fóru fólk í tíggjutúsundatali
túr við teimum, so at tað var neyd- | tað var nógv hugnaligari við spor-| við herinum. Commodus verður, tá
ugt at seta ekstrabussar inn á linj-'
una, fyri at oll kundu koma við.
Eisini polittirnar eru vorðnar væl
fagnaðar. Eftir eini viku vórðu
200.000 seldar, og tað sigur íkki
so lítið.
So kann ein koma og síga, at
men bussarnir eru tó
vognunum, |
har er eisini betur|
skjótari, og
pláss. Ja, kanska vera íkki ikki so
nógv ár fyrr enn fólk í Keyp-|
mannahavn kunnu taka abbabørn
| síni upp á fangið og fortelja teim-|
um, tå abbi var ungur og koyrdí |
við nøkrum, sum æt sporvognur
Ein av teimum størtu filmunum,
sum nakran tíð er gjørdur, verð-
ur í løtuni sýndur í Keypmanna
havn. Hesin risafilmurin eitur THI
FALL OF THÍ ROMAN EM
PIRE. á føroyskum er væl hósk
andi at siga TÁ ID ROMARRIK
IÐ FALL. Og sum navnið sigur
ið
filmurin um, hvussu
verðinsríkið
handlar
gekk til tá
Róm gekk
til grundar. Filmurin byrjar uppi
í skógunum í Germanien, hvar
tann rómverski keisarin. Marcus
Aurelius, (sum verður spældur av
Alec Guinness) hevur bygt eina
borg fyri at verja markið. Marcus
Aurelius er rættuliga sjúkur, og vil,
áðrenn hann doyr, heldur hava
herhovdingan. Livius, (Stephen
Boyd) sum eftirmann sín, enn son
sín Commodus (Christopher Plun
mer), men tann gamli maðurín
verður myrdur, áðrenn hann fær
hetta upp í lag. Tann døvni og
mestsum svakligi sonurin, Com
modus verður so keisari. Hann
vendir aftur til Rom og letur Li
uppi hjá Germana
eydnast Livíusi at
vius verða eftir
runum, tað
fanga hevdingan fyri Germanaru
num, og saman við øllum monn
um sínum verður hann førdur til
Rom. Her eydnast tað Liviust at
fáa keisaran til at geva fangunum
' grid, og teir
fáa loyvi til at búgva
stutt uttanfyri Rom. Liviusi fer
so aftur norður at ansa eftir.
Meðan hetta fer fram, hevur ein
partur av ú rómverska herinum
gjørt uppreistur undir leiðslu av
hálvsystri Commodusi (Sophia Lo-
ren), sum vil beina fyri beiggj
anum, av tí at hon, eins og nógv
onnur, heldur at hann er alt o
ódugnaligur sum keisat Commo-
dus verður ræðslusligin. sendir boð
eftir Liviusi, sum so fer ímóti upp
reistrarmonnunum, sum verða
slignir í tí fyrsta slagnum, men í tí
næsta biður tann armenski kong-
urin persararnar um hjálp, og tá
fara teir rómverjar. sum hava
gjørt uppreistur, í parti við Liviusi,
og saman eydnast tað teimum at
basa persarunum. Men nú, tå Livi-
us hevur fingið valdið yvir tí róm-
verska herinum. vendir hann sær
ímóti Commodus, og fer móti Rom
hann hoyrir hetta, frá sær sjálvum
av illsinni og sendir menn sínar út
til germanarabýin, hvar teir drepa
alt livandi kykt bæði menn,
kvinnur og børn. Tá Livius nærk-
ast Rom, og kemur til býin og sær
alt hetta verður eisini hann illur,
og fer einsamallur inn í Rom fyri
at tingast við Commudusi, men
verður í staðin handtikin og dømd-
| ur til at brennast dagin eftir. Her-
urin, sum Livius hevur standandi
uttanfyri, verður lættliga keyptur
av Commodusi, og nú er alt eitt
hurluvas. Men dagin eftir, tá øll í
Rom standa og skulu síggja, hvussu
Livius verður brendur, hendir nak-
að: Ístaðin fyri at verða brendur
skal Livius berjast móti keisara-
num, og vinnur hann verður hann
keisari. Og sum tit, kæru lesarar,
kunnu gita, vinnur hann, men hann
hevur sæ nokk av øllum rotinskap-
tilbakar,
inum, og trekkir seg og
filmurin endar við, at herhevding-
arnir royna at bjóða honum peng-
ar, og sostatt keypa keisararætt-
indini frá honum.
Hesin filmurin er bert eitt lítið
petti burturúr tí tíðini, tá Rom
gekk aftureftir hæli, men hetta er
søgan um, hvussu alt byrjaði: Tann
svakligi keisarin, sum var ov harð-
ur móti uhdirmonnum sínum, og
tað er væl ikki neyðugt at leggja
afturat, at fýra hundrað ár aftaná
hetta er onki longur, sum eitur
Rómararíkið
Ein rættuliga góður filmur, sum
er gjørdur av ti amerikanska pro
ducentinum Samuel Bronston. Ar
ir kendir sjónleikarar, sum spæla
í honum eru: Mel Ferrer, James
Mason Anthony Qauyle og John
Ireland. Musikkurin er gjørdur og
stjórnaður av tí grikska komponist
inum Dimitri Tiomkin, sum eisini
stjórnaði NAVARONES KANO
NER. Ein filmur, sum er verdur
at síggja, tá hann einaferð kemur
til Føroyar.
eftir KLAUS LUND
Fyri umleið 2200 árum síðani
varð ein drongur føddur í land
inum Makedonien sum liggur
norðanfyri Grikkaland Hesin
drongurin kom á ungum árum at
ráða yvir mestsum øllum tí heim
inum, sum var kendur tá, og hann
var kanska tann størsti herhøvd
ingin. sum nakrantíð hevur verið
Navn hansara kom at verða Alex
Fara >The
sum 1
mark,
Eingilskir poppsangarar
seinastuni hav: vitjað D
hava borið ógvulig einsljóðandi
tíðindi um. at >The Beatles« fara at
gevast sum poppsangarar |] mal
1965. Hesir fýra Liverpool-dreing
irnir eru he rint, teir hava kom
ið saman sum >The Beat vorðn
ir so vidagitnir, sum ongin áður i
søguni. Teir fýra, leiðarin John
Lennon, Ringo Starr, Poul McCart
og George Harrison, hava tjent
eina so stora rugvu av pengum, at
teir fara at fáa ilt við at brúka alt
í hesum lívinum. Millum tað ótalið
av miljónum, sum hava fagnað The
Beatles, er eisini ta bretska kong
húsið, og Prins Philip hevur mans
in sagt frá um tær pengarúgvurnar
sum p»svartaklukkurnar« hava tjent
til tann bretska statskassan, pengar
sum hava havt allstórn týdning fyri
Bretland. Ja, bert filmurin, ȁ
Hard Day'sNight.< hevur tjent
10.000 000 krónur ia tygum
lósu rætt: FJØRUTI MILLIONIR
KRONUR bert i USA, og plåtur
nar hjá teimum eru seldar kring
allan heim í meir enn 10.000.000
Fyribils verður roknað við. at teir
hava tjent 392.000.000 krónur til
Bretlands, og harav fáa teir sikkurt
sjálvir eina vakra rúgvu
Tidindini síga, at tað er John
Lenron. sum helst vil gevast nú
Hann er tann einasti av teimum
sum er giftur og hann hevur ikk!
havt nógva tíð til konu sína, Cyn-
thin, og dóttur teirra, meðan hann
hevur verið heimin runt fyri at
tjena nakrar milliónir uppá mu-
|
í et
STOD TRE BE EN OP SD ON BASA GE
Beatles« at gevast?
sikk. sum hann og Paul McCartney
hava gjørt. SO, UM TIDINDINI
ERU SONN, FARA THE BEAT-
LES AT GEVAST TANN FYRS
TA MAI 1965
naielag
6
r
á sjógvi
á landi
r
í luftini
Tlf.
Í
i
!
i
—"—— I >
ið Føroyar
greiðir alian fluttning
Pf. Skipafelagið
1225
"Alexander Mikli
hann er tað,
sindur frá
um
eitt
ander Mikli. og
her skal greiðast
I. FILIP AV MAKEDONIEN
Í ein landnyrding úr Grikka-
landi liggur Makedonien Folkint
sum búðu har eru av somu ætt
sum grikkar, men tey bæði fólka
sløgini vóru ógvuliga ólík. Make
doniararnir vóru ógvuliga villir og
ráir, og teimum dámdu væl at
kríggjast teir virdu ikki tann
mannin, sum ikki hevði dripid í
minsta lagi ein fígginda men
teir vóru, sum vera man. djarvir
og harðrendir. Umleið ár 359 f. Ki
fekk hetta fólkið ein dugnaligan
konga, sum æt Filip, og hann vildi
gjarna hava meira veldi Tað
fyrsta hann gjørdi, var at gera hei
in sterkan Av bóndunum gjørdi
hann ein her av fólki, sum var til
gongu, og sum vápn fingu teir
langar lansar | ið slag skuldi
vera. vórðu teir settir upp í fýra
kantar. rað aftanfyri rað. Tey fimm
fremstu rødini settu so lansarnar
tá so langar,
fimta raði
til fyrsta
hesum
cin
hestbaki
og tær vóru
frameftir
at síál
kundu koma fram
Nil at verja síðurnar á
Kantunurm
lansarnar
rað
fýr
gjørdi hann so ann
an her av óalsmonnum á
Fromhald í næstu ungdómssíðu.
— * VX.
—— MINN
Bíleggið ferðaseðlar
» 3
Føroyar
USS STD SOE TD OD